Thông Luận

Cơ quan ngôn luận của Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên

Rex Tillerson viết thêm, ông sẽ làm việc với các bộ liên quan để bàn bạc một cách tiếp cận cấp Chính phủ, ngăn chặn Trung Quốc có các hành động leo thang.

Thông tấn xã Đài Loan ngày 7/2 đưa tin, phát biểu của ông Rex Tillerson về Biển Đông trong phiên điều trần trước Thượng viện hôm 11/1 để xem xét thông qua đề cử ông làm Ngoại trưởng thứ 69 của Hoa Kỳ đã thu hút sự chú ý đặc biệt.

Tuy nhiên trong biên bản ghi lại nội dung phiên điều trần được Quốc hội Mỹ công bố, phát biểu của ông Rex Tillerson được điều chỉnh lại một chút cho "ôn hòa hơn".

Rex Tillerson vẫn nhấn mạnh, nếu xảy ra tình huống khẩn cấp ở Biển Đông, Mỹ và đồng minh đối tác sẽ phong tỏa đảo nhân tạo Trung Quốc.

Hôm 11/1 ông Rex Tillerson đã được các hãng truyền thông quốc tế dẫn lại lời phát biểu trước Thượng viện : Mỹ cần ngăn chặn Trung Quốc tiếp tục xây dựng, quân sự hóa đảo nhân tạo, ngăn chặn Trung Quốc truy cập các đảo nhân tạo này [1].

bd1

Ngoại trưởng Hoa Kỳ Rex Tillerson, ảnh : WSJ.

Cùng đưa tin về việc này, tờ The Japan Times, Nhật Bản hôm nay cho biết : câu trả lời bằng văn bản của ông Rex Tillerson cho câu hỏi của Thượng nghị sĩ Ben Cardin bang Maryland về Biển Đông đã được đưa lên trang web của các nhóm vận động về môi trường đầu tháng này.

Một người phát ngôn của Ủy ban Đối ngoại Thượng viện Mỹ xác nhận với The Japan Times, tài liệu này là đúng. The Japan Times cho rằng, việc công bố biên bản buổi điều trần là nhằm mục đích làm mềm ý kiến trước đó của ông Rex Tillerson.

"Trung Quốc không được phép sử dụng các đảo nhân tạo để ép buộc các nước láng giềng hoặc hạn chế tự do hàng hải, hàng không ở Biển Đông.

Hoa Kỳ sẽ duy trì tự do hàng hải và hàng không bằng cách tiếp tục bay, đi thuyền và hoạt động ở bất cứ nơi nào luật pháp quốc tế cho phép.

Nếu một tình huống khẩn cấp xảy ra, Hoa Kỳ cùng với các đồng minh và đối tác của mình phải có khả năng hạn chế sự tiếp cận của Trung Quốc đến các đảo nhân tạo, sử dụng chúng để đe dọa đến Hoa Kỳ và các đồng minh, đối tác.

Mỹ phải sẵn sàng chấp nhận rủi ro để ngăn chặn các hành động gây mất ổn định hơn, trấn an các đồng minh và đối tác của mình rằng, Hoa Kỳ sẽ ủng hộ họ trong việc giữ gìn các quy tắc và chuẩn mực quốc tế".

Ông Rex Tillerson viết thêm, ông sẽ làm việc với các bộ liên quan để bàn bạc một cách tiếp cận cấp Chính phủ, ngăn chặn Trung Quốc có các hành động leo thang, bồi đắp và thách thức tự do hàng hải, hàng không ở Biển Đông [2].

Hồng Thủy

Tài liệu tham khảo :

[1]http://www.cna.com.tw/news/aopl/201702070188-1.aspx

[2]http://www.japantimes.co.jp/news/2017/02/07/asia-pacific/behind-scenes-tillerson-tones-rhetoric-south-china-sea/#.WJl3Z9J97cc

Published in Châu Á

Mỹ ưu tiên ngoại giao trong tranh chấp Biển Đông (VOA, 06/02/2017)

Hôm thứ Hai, Trung Quc hoan nghênh đ ngh ca B trưởng Quc phòng Hoa Kỳ Jim Mattis rng nên ưu tiên cho gii pháp ngoi giao Bin Đông và hot đng quân s chính ca M không tính đến vic đi đu vi hành đng quyết đoán ca Trung Quốc ti đó.

conflit1

Bộ trưởng Quc phòng Hoa Kỳ Jim Mattis phát biểu ti mt cuc hp báo Tokyo, Nht Bn, 4/2/2017.

Phát biểu ti Tokyo hôm th By, ông Mattis đ li cho Trung Quc "đã chia r nim tin gia các quc gia trong khu vc", nhưng cũng h gim s cn thiết phi có nhng hot đng quân s ca Hoa Kỳ trong khu vc tranh chp Bin Đông. Thay vào đó, ông kêu gọi m ra các kênh trao đi, giao tiếp.

Đây là phát biểu rõ ràng nht ca B trưởng Mattis v vn đ Bin Đông tính đến thi đim này. Các nhà phân tích nói trước đó có nhng phát biu khác trong chính quyn ca Tng thng Donald Trump đ xut đến kh năng có hành đng quân s, hoc thm chí là mt cuc phong ta hi quân.

Tại mt cuc hp báo thường kỳ, Phát ngôn viên B Ngoi giao Trung Quc Lc Khng nói vi các nhà báo rng vic ông Mattis nhn mnh đến s dng các phương tin ngoi giao đ gii quyết tranh chp Bin Đông là mt "khng đnh ý nghĩa" và rng tình hình ti đây rt bình thường.

Ông Lục nói : "Điu này phù hp vi li ích chung ca Trung Quc và tt c các nước trong khu vc, và chúng tôi hy vng các nước bên ngoài khu vc tôn trng nhng li ích chung và mong mun ca các nước trong khu vc".

Trước đó ti buổi điu trn Thượng vin đ được chun thun chc v, Ngoi trưởng Rex Tillerson nói Trung Quc l ra không nên được phép đi vào nhng hòn đo mà h xây lên khu vc Bin Đông đang tranh chp. Tòa Bch c cũng cam kết s bo v "lãnh th quc tế" trên thủy l này.

*********************

Biển Đông : Trung Quốc hoan nghênh Mattis nhấn mạnh giải pháp ngoại giao (RFI, 06/02/2017)

conflit2

Bộ trưởng Quốc Phòng Mỹ James Mattis trong cuộc họp báo tại Tokyo, Nhật Bản, ngày 4/02/2017. Toru YAMANAKA / AFP

Chính quyền Bắc Kinh, hôm nay, 06/02/2017, đã hoan nghênh phát biểu của bộ trưởng Quốc Phòng James Mattis, theo đó cần ưu tiên giải pháp ngoại giao để giải quyết các tranh chấp ở Biển Đông và chưa cần có những hành động quân sự quan trọng để ngăn chặn những hành vi áp đặt chủ quyền của Trung Quốc tại vùng biển này.

Trong cuộc họp báo thường lệ tại Bắc Kinh, phát ngôn viên bộ Ngoại Giao Trung Quốc Lục Khảng (Lu Kang), được Reuters trích dẫn, tuyên bố, việc bộ trưởng Quốc Phòng Mỹ James Mattis nhấn mạnh đến các biện pháp ngoại giao để giải quyết các tranh chấp ở Biển Đông "có giá trị như lời khẳng định" và tình hình trong khu vực đang từng bước trở lại bình thường.

Theo đại diện bộ Ngoại Giao Trung Quốc, thì "điều này phù hợp với các lợi ích chung của Trung Quốc và tất cả các nước trong khu vực", đồng thời, Trung Quốc cũng mong muốn "các nước ngoài khu vực tôn trọng những lợi ích và nguyện vọng chung của các nước trong khu vực".

Trong khi đó, xã luận tờ Nhật Báo Trung Hoa (China Daily) cho rằng phát biểu của bộ trưởng Mattis như "một viên thuốc an thần", giúp "xóa tan những đám mây chiến tranh mà nhiều người lo ngại là đang tích tụ trên bầu trời Biển Đông".

Hôm thứ Bẩy, 04/02, trong chuyến công du Nhật Bản, bộ trưởng Quốc Phòng Mỹ James Mattis chỉ trích Trung Quốc "đã phá nát niềm tin của các quốc gia trong khu vực". Tuy vậy, lãnh đạo Lầu Năm Góc lại cho rằng Hoa Kỳ không cần phải có những hành động quân sự tại các vùng có tranh chấp ở Biển Đông.

RFI tiếng Việt 

Published in Châu Á

Ngay cả trước khi tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump nhậm chức, các quan chức của chính quyền mới đã thể hiện thái độ cứng rắn trên hồ sơ Biển Đông. Trong buổi điều trần trước Thượng viện Mỹ ngày 11/01/2017 để được phê chuẩn việc bổ nhiệm, người được chỉ định làm ngoại trưởng, ông Rex Tillerson đã lên án việc Bắc Kinh xây các đảo nhân tạo ở Biển Đông, đồng thời yêu cầu Mỹ phải ngăn Trung Quốc tiếp cận các đảo này.

chinhsach1

Tổng thống Trump dự lễ nhậm chức của tân ngoại trưởng Rex Tillerson ngày 01/02/2016 tại Nhà trắng. REUTERS/Carlos Barri

Tiếp đến, trong buổi họp báo đầu tiên ngày 23/01, phát ngôn viên mới của Nhà Trắng Sean Spicer, cũng đã tuyên bố Hoa Kỳ sẽ "bảo vệ lợi ích" của họ tại Biển Đông. Ngay ngày hôm sau, 24/01, phát ngôn viên bộ Ngoại Giao Trung Quốc Hoa Xuân Oánh đáp trả : "Trung Quốc kiên quyết bảo vệ chủ quyền không thể tranh cãi tại biển Nam Hải (Biển Đông)". Chính bản thân ông Trump khi chưa nhậm chức tổng thống trên mạng Twitter ngày 04/12/2016, cũng đã lên án việc Trung Quốc xây "các tổ hợp quân sự khổng lồ" ở Biển Đông.

Những tuyên bố nói trên có thật sự phản ánh một thay đổi trong chính sách Biển Đông của Mỹ theo hướng cứng rắn hơn ? Nếu đúng như thế thì điều này sẽ không có lợi cho Việt Nam, vào lúc Hà Nội đang cố hòa dịu với Bắc Kinh, nhưng vẫn phải bảo vệ chủ quyền lãnh thổ trước mưu toan độc chiếm Biển Đông của Trung Quốc. Đó là nhận định chung của tiến sĩ Lê Hồng Hiệp, nhà nghiên cứu thuộc Viện Nghiên cứu Đông Nam Á, Singapore, trả lời phỏng vấn RFI Việt ngữ ngày 01/02/2017.

Nhà nghiên cứu Lê Hồng Hiệp, Singapore

03/02/2017 - Nghe

RFI : Thưa ông Lê Hồng Hiệp, những tuyên bố nói trên là một sự chuyển hướng thật sự trong chính sách Biển Đông của Mỹ, hay chỉ đòn đánh phủ đầu của một chính quyền mới nhậm chức ?

Lê Hồng Hiệp : Hiện có lẽ còn quá sớm để đưa ra nhận định chính xác về những chính sách của chính quyền ông Donald Trump đối với Châu Á nói chung và Biển Đông nói riêng. Chính quyền ông Trump chỉ vừa mới nắm quyền.

Một số tuyên bố vừa qua của các quan chức Mỹ có thể cho thấy là trong thời gian tới chính quyền Trump có thể cứng rắn với Trung Quốc. Tuy nhiên, thứ nhất, liệu những tuyên bố đấy có được thực thi trên thực tế hay không ? Như chúng ta đã thấy, ngay trong những ngày đầu tiên cầm quyền, ông Trump và chính quyền của ông đã gặp một số biểu tình phản đối trong nước. Nếu tình trạng này kéo dài, tôi e rằng chính quyền Trump sẽ vướng vào những vấn đề trong nước và sẽ xao lãng các vấn đề bên ngoài, đặc biệt là ở khu vực Châu Á-Thái Bình Dương. Như vậy, cho dù có muốn cứng rắn hoặc theo đuổi một chính sách cụ thể nào đấy, chính quyền ông Trump cũng sẽ gặp một số trở ngại trong việc thực thi các chính sách ấy.

Thứ hai, chúng ta cũng cần phải xem xét khả năng chính quyền ông Trump có thể cải thiện quan hệ với các đối tác chính, trước khi có thể trở nên cứng rắn với Trung Quốc hay không.

Trong thời gian qua, chúng ta thấy có xu hướng hay những dấu hiệu cho thấy ông Trump có thể cải thiện quan hệ với Nga, để có thể có một sự phối hợp nào đấy nhằm cô lập Trung Quốc hay ít ra tách Nga ra khỏi Trung Quốc. Trong trường hợp ông Trump không đạt được mục tiêu ấy thì khả năng ông cứng rắn với Trung Quốc có thể sẽ bị hạn chế, tại vì nước Mỹ sẽ không muốn "lưỡng đầu thọ địch", tức là vừa đối đầu với Nga, vừa đối đầu với Trung Quốc, vì như vậy là lực lượng và nguồn lực của Mỹ sẽ bị dàn trải quá mức.

Thứ ba, bản thân Trung Quốc cũng có thể có những phản ứng. Trước mắt, các chính sách thương mại của ông Trump có thể rất cứng rắn với Trung Quốc. Nếu ông Trump đã cứng rắn với Trung Quốc trên mặt trận thương mại và kinh tế, mà bây giờ lại cứng rắn trên cả mặt trận chiến lược, thì có lẽ tình hình sẽ rất căng thẳng. Liệu ông Trump và chính quyền của ông có sẳn sàng tiến đến đối đầu toàn diện với Trung Quốc ? Khả năng này không cao lắm, vì hiện giờ tuy có những mâu thuẫn lợi ích về mặt chiến lược và kinh tế, nhưng Mỹ và Trung Quốc vẫn có sự phụ thuộc lẫn nhau rất lớn.

Điểm cuối cùng cũng có thể có ảnh hưởng đến khả năng ông Trump cứng rắn với Trung Quốc đến đâu, đó là phản ứng của các nước trong khu vực Đông Nam Á, trong đó có Việt Nam. Tại vì những nước Đông Nam Á và những quốc gia Đông Á sẽ là những nước chịu tác động trực tiếp từ sự đối đầu giữa Mỹ với Trung Quốc.

Cho tới lúc này, xu hướng chung không khu vực là không muốn bị vướng vào cuộc đối đầu tay đôi giữa Mỹ và Trung Quốc và buộc phải lựa chọn giữa hai bên. Cho nên, các nước trong khu vực cũng muốn Mỹ kềm chế và không có những hành động khiêu khích và họ sẽ có những tác động lên chính quyền Trump, góp phần hạn chế phần nào xu hướng quá khích trong chính sách của ông đối với Trung Quốc, đặc biệt là trên hồ sơ Biển Đông.

RFI : Cho tới nay, trước những tuyên bố cứng rắn, đặc biệt là của ông Tillerson, Việt Nam vẫn tỏ ra rất dè dặt. Ông nhận định như thế nào về thái độ này ?

Lê Hồng Hiệp : Việt Nam đang muốn cải thiện quan hệ với Trung Quốc trong bối cảnh chính sách của ông Trump, mặc dù có chỉ dấu cho thấy có sự tiếp nối chính sách của chính quyền Obama về Trung Quốc hay Biển Đông. Tuy nhiên, do sự thất thường và cũng do ông Trump mới lên nắm quyền, Việt Nam cũng không chắc chắn về xu hướng ấy, cho nên Việt Nam cũng muốn đề phòng bằng cách cải thiện quan hệ với Trung Quốc, để tránh trường Mỹ không tiếp tục can thiệp sâu vào khu vực và trong trường hợp quan hệ Việt Nam-Trung Quốc căng thẳng thì Việt Nam sẽ chịu thiệt.

Hơn nữa, trong thời gian qua, một số quốc gia trong khu vực như Philippines hay Malaysia đã tích cực cải thiện quan hệ với Trung Quốc và những quốc gia này cũng là những quốc gia tham gia trực tiếp vào tranh chấp Biển Đông.

Trong trường hợp những quốc gia liên quan đó cải thiện được quan hệ với Trung Quốc trong khi Việt Nam vẫn tiếp tục căng thẳng thì như vậy áp lực ngoại giao lên Việt Nam sẽ rất là lớn. Trong bối cảnh ấy, tôi nghĩ Việt Nam cũng không muốn Hoa Kỳ có những chính sách gây căng thẳng quá mức khu vực Biển Đông, khiến Việt Nam phải rơi vào thế lựa chọn, hoặc là Trung Quốc hoặc là Mỹ. Theo tôi hiểu thì Việt Nam hiện tại vẫn muốn duy trì ổn định ở khu vực nói chung và ở Biển Đông nói riêng để phát triển kinh tế xã hội trong nước.

RFI : Việt Nam đang cố hòa dịu với Trung Quốc, nhưng mặt khác cũng phải tiếp tục củng cố lực lượng để bảo vệ chủ quyền lãnh thổ trên Biển Đông. Trong bối cảnh chưa biết là chính quyền Mỹ sẽ can dự đến mức nào ở Biển Đông và ở Châu Á nói chung, ông có nhận định gì về chiến lược của Việt Nam hiện nay ?

Lê Hồng Hiệp : Điều anh vừa nói là một bài toán rất là khó, một thế lưỡng nan mà Việt Nam phải đối diện trong xử lý quan hệ đối ngoại của mình. Đương nhiên là sẽ không có một giải pháp đơn giản, dễ dàng cho Việt Nam và Việt Nam phải tiếp tục giải cái bài toán này trong thời gian tới, không chỉ dưới thời chính quyền Trump, mà cả dưới thời các chính quyền tiếp theo.

Việt Nam luôn đề cao vấn đề chủ quyền và coi đấy là lợi ích cốt lõi, lợi ích chung cuộc phải bảo vệ. Nhưng trong bối cảnh Trung Quốc đang vươn lên mạnh mẽ và thực lực của chúng ta chưa thể sánh bằng hoặc là chưa thể tự mình giải quyết tranh chấp được tranh chấp với Trung Quốc, Việt Nam một mặt phải tăng cường nội lực, mặt khác thì phải dựa vào hoặc tăng cường quan hệ với các đối tác bên ngoài, đặc biệt là Hoa Kỳ để có thể đối trọng với sức mạnh đang tăng lên rất là nhanh của Trung Quốc.

Lâu nay chính sách đối ngoại của Việt Nam vẫn dựa trên giả định là Hoa Kỳ sẽ tiếp tục can dự vào khu vực và trật tự an ninh của khu vực sẽ dựa trên những cam kết của Hoa Kỳ đối với khu vực. Chính vì vậy, khi ông Trump vừa mới lên có dấu hiệu cho thấy ông sẽ rút Mỹ ra khỏi các can dự khu vực thì tôi nghĩ đó là một mối lo của Việt Nam. Tuy nhiên, hiện tại thì đó chưa phải là mối lo lớn lắm, vì những dấu hiệu đây cho thấy điều ngược lại.

Mỹ tách ra khỏi khu vực là điều không tốt cho Việt Nam, nhưng họ can dự quá sâu và đẩy căng thẳng khu vực lên quá cao cũng là điều mà Việt Nam không hề mong muốn.

Chính vì vậy mà hiện tại Việt Nam cần thời gian để quan sát xu hướng của chính phủ Trump trong thời gian tới. Tốt nhất có lẽ là Mỹ nên duy trì sự can dự ở mức vừa phải như thời ông Obama. Đương nhiên, nếu Hoa Kỳ có những hành động cứng rắn để răn đe Trung Quốc không có những hành động hiếu chiến trên Biển Đông, thì đó là một điều tốt cho Việt Nam. Nhưng từ quan điểm của Việt Nam thì những hành động này phải trong cái khuôn khổ có thể quản lý được để không làm bùng phát xung đột.

Cho tới lúc này, lợi ích của Việt Nam tương đối chưa bị thay đổi hoặc chưa bị thách thức quá nhiều, vì những lợi ích căn bản của Hoa Kỳ ở khu vực dưới thời ông Trump cũng sẽ không thay đổi, vẫn có sự nhất quán, tiếp nối từ thời chính quyền Obama. Nhưng vấn đề được đặt ra là những hành động thực tế để bảo vệ lợi ích của Mỹ ở khu vực- qua đó gián tiếp giúp củng cố các lợi ích của Việt Nam ở khu vực- đi xa đến đâu và hiếu chiến, khiêu khích đến đâu, có khiến gây bất ổn khu vực hay không. Họ trở nên rời xa khu vực hay can dự sâu vào khu vực đều là những điều không tốt. Chỉ có sự chọn lựa ở giữa, vừa cứng rắn, nhưng vừa không làm tình hình quá nóng, mới có thể giúp Việt Nam bảo vệ được lợi ích của mình. 

Thanh Phương

Nguồn : RFI, 06/02/2017

Published in Châu Á

Chiến lược của Tổng thống Donald Trump ở Biển Đông thiên biến vạn hóa sẽ khiến cho Trung Quốc khó chống đỡ, quân sự chỉ là một kênh tạo thế thượng phong.

Ngày 4/2, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ James Mattis đã khiến dư luận chú ý về những phát biểu liên quan đến Biển Đông trong cuộc họp báo chung với người đồng cấp Nhật Bản tại Tokyo.

Có những quan điểm tỏ ra băn khoăn, lo lắng về lập trường thực sự của Mỹ ở Biển Đông dưới thời Donald Trump sẽ như thế nào, khi Ngoại trưởng nói một đằng, Bộ trưởng Quốc phòng bảo một nẻo.

Những phát biểu của tướng James Mattis về Biển Đông

South China Morning Post, Reuters ngày 4/2 dẫn lời ông Mattis phát biểu tại Tokyo rằng : "Tại thời điểm này, chúng tôi không thấy bất cứ sự cần thiết nào để tiến hành các hoạt động quân sự lớn. 

Những gì chúng ta phải làm là dốc hết mọi nỗ lực, những nỗ lực ngoại giao, để cố gắng giải quyết vấn đề một cách đúng đắn, duy trì đối thoại.

Và chắc chắn lập trường quân sự của chúng tôi phải đứng sau hậu thuẫn, củng cố chính sách đối ngoại của chúng tôi trong vấn đề này. 

Nhưng thời điểm này chưa nhất thiết phải điều động quân đội hay tiến hành hoạt động nào đó tương tự để giải quyết các vấn đề mà các nhà ngoại giao có thể làm một cách tốt nhất.

Trung Quốc đã phá nát lòng tin của các quốc gia trong khu vực, dường như họ đang cố gắng bác bỏ mọi điều kiện về ngoại giao, an ninh và kinh tế của các nước láng giềng" [1].

mathis1

Tổng thống Mỹ Donald Trump và Bộ trưởng Quốc phòng James Mattis - ảnh : Swaraiya.

Cũng đưa tin về phát biểu của ông chủ Lầu Năm Góc về Biển Đông tại Tokyo hôm 4/2, đài CNN dẫn lời ông nói thêm : 

"Tất cả chúng ta đều phải chơi theo quy tắc, và nếu có tranh chấp chúng ta cần đưa ra trọng tài. 

Chúng ta không được giải quyết chúng bằng cách sử dụng lực lượng quân sự và chiếm đóng các khu vực là đối tượng tranh chấp chưa thể xác định ai mới là chủ sở hữu thực sự" [2].

Theo AP ngày 15/1, trước đó trả lời điều trần tại Thượng viện về Biển Đông sau phát biểu của ông Rex Tillerson, tướng James Mattis nói : việc Trung Quốc quân sự hóa Biển Đông là một mối đe dọa cho trật tự toàn cầu.

Khi được hỏi về ý kiến của ông Tillerson, tướng Mattis nói rằng Mỹ cần một cách tiếp cận tổng hợp cấp Chính phủ để tránh một chiến lược không đầy đủ hoặc thiếu mạch lạc.

Ông nói : "Điểm mấu chốt là, vùng biển quốc tế vẫn là vùng biển quốc tế.

Và chúng ta phải tìm ra cách bảo vệ các quy định của luật pháp quốc tế mà chúng ta đã bảo vệ trong nhiều năm qua để mang lại sự thịnh vượng cho nhiều quốc gia khác chứ không chỉ Hoa Kỳ" [3].

Nỗi lo Ngoại trưởng nói một đằng, Bộ trưởng Quốc phòng bảo một nẻo

Băn khoăn về lập trường đối với Biển Đông của 2 ông Rex Tillerson và James Mattis đến từ chính dư luận Mỹ. CNN ngày 4/2 nhận định :

Donald Trump đã tập hợp được một đội ngũ cộng sự, tham mưu "chiết trung", chưa rõ quan điểm nào sẽ thống trị.

Lập trường của Mattis dường như là một sự tiếp nối chính sách của Barack Obama với Châu Á - Thái Bình Dương.

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ dường như có quan điểm "đụng độ" với các phương pháp tiếp cận cơ bắp hơn với Trung Quốc từ các thành viên khác trong Nội các Donald Trump.

Ví dụ phát biểu của tướng Mattis rằng, hiện Mỹ chưa thấy nhu cầu phải có một động thái quân sự đáng kể ở Biển Đông, dường như ông đang đi ngược với Ngoại trưởng Rex Tillerson.

mathis2

Ngoại trưởng Hoa Kỳ Rex Tillerson, ảnh : Australia Financial Reviews.

Ashley Townshend, một nhà nghiên cứu từ Đại học Sydney được CNN dẫn lời bình luận : ảnh hưởng của James Mattis đến đâu trong chiến lược Châu Á của Donald Trump vẫn còn nhiều câu hỏi bỏ ngỏ. [2]

Còn từ phía giới nghiên cứu Trung Quốc, Giáo sư Thời Ân Hoằng từ Đại học Nhân Dân ở Bắc Kinh bình luận với tờ South China Morning Post, Hồng Kông hôm thứ Bảy rằng :

Không có dấu hiệu nào cho thấy chính quyền Tổng thống Donald Trump sẽ mềm mỏng với Trung Quốc, không thể tiên đoán được chính sách đối ngoại của Donald Trump hiện nay. Ông nói :

"Tôi nghĩ rằng phát biểu của ông Mattis có nghĩa là chính quyền Trump cho đến nay không có giải pháp nào tốt hơn về các tranh chấp ở Biển Đông.

Nhưng chúng ta không thể nói rằng, đây sẽ là hướng đi chiến lược trong tương lai chính sách của Trump ở Biển Đông chỉ vì Mattis nói bằng giọng nhẹ nhàng hơn"

Liu Qing từ Viện Nghiên cứu Quốc tế Trung Quốc ở Bắc Kinh thì nhận định, Bắc Kinh sẽ rất thận trọng đánh giá bất kỳ phát biểu nào từ chính quyền Donald Trump. Theo ông :

"Bắc Kinh đang ở thế phòng thủ, vì chính quyền Donald Trump đang áp dụng chính sách tấn công với tất cả các nước chứ không riêng Trung Quốc, ngay cả với đồng minh của họ" [4].

Tờ Financial Times ngày 4/2 cũng nhận xét, phát biểu của James Mattis cho thấy ông ủng hộ một chiến lược với Biển Đông ít quyết đoán hơn Rex Tillerson [5].

Ngoại trưởng và Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ đang "song kiếm hợp bích" ở Biển Đông

Theo cá nhân người viết, lập trường hay quan điểm của Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ và Ngoại trưởng Rex Tillerson về Biển Đông không hề ngược nhau, trái lại còn bổ sung, bọc lót cho nhau để thực hiện chiến lược của chủ nhân Nhà Trắng : tạo thế thượng phong buộc Trung Quốc xuống thang trên bàn đàm phán.

Qua phát biểu của tướng James Mattis có thể thấy rõ sự phối hợp nhịp nhàng, "song kiếm hợp bích" giữa hai ông, người viết xin nêu ra mấy điểm :

Thứ nhất, James Mattis và Rex Tillerson đều có chung nhận định về Biển Đông và hành vi leo thang của Trung Quốc ở vùng biển này là vi phạm luật pháp quốc tế. 

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ nói, việc Trung Quốc quân sự hóa Biển Đông là một mối đe dọa cho trật tự toàn cầu. 

Ngoại trưởng Rex Tillerson tuyên bố trước Thượng viện : nếu để Trung Quốc kiểm soát Biển Đông, toàn bộ nền kinh tế thế giới sẽ bị ảnh hưởng.

Cả hai ông thể hiện sự nhất quán trong tính toán của Donald Trump về Biển Đông ở chỗ : giải quyết các tranh chấp phức tạp ở Biển Đông thông các biện pháp hòa bình, trên cơ sở luật pháp quốc tế.

Tuy nhiên để thực hiện việc này, mỗi ông phải đóng một vai khác nhau.

Hoa Kỳ không phải một bên yêu sách ở Biển Đông, nhưng Mỹ sẽ cầm trịch trong việc bảo vệ tự do hàng hải hàng không, luật pháp và trật tự quốc tế, các vùng biển quốc tế ở Biển Đông.

Muốn cầm trịch và có được thế thượng phong trong chuyện này, Mỹ phải có sức nặng răn đe. Sức nặng răn đe này đến từ tuyên bố của Ngoại trưởng Tillerson.

Đồng thời, sức mạnh ấy cũng đến từ việc kéo cụm tàu sân bay USS Carl Vinson đến tăng cường chi viện cho cụm tàu sân bay USS Ronald Reagen đóng tại căn cứ ở Nhật Bản đúng ngày 20/1 Trump nhậm chức. [3]

Sức mạnh ấy còn được chuẩn bị từ trước ngày 20/1, khi các cố vấn của Donald Trump đã kiến nghị với ông :

Xem xét khả năng triển khai căn cứ tàu sân bay thứ hai trong khu vực, triển khai thêm tàu khu trục, tàu ngầm tấn công và bổ sung hệ thống tên lửa tại các căn cứ ở Nhật Bản và Australia [6].

Và sức mạnh ấy một lần nữa được nhắc lại, được bảo đảm từ chính tuyên bố của tướng James Mattis : quân đội Mỹ đứng sau hậu thuẫn các chính sách ngoại giao, các nhà ngoại giao trên bàn đàm phán.

Thứ hai, muốn ứng phó với Trung Quốc ở Biển Đông, Mỹ cần một cách tiếp cận tổng hợp cấp Chính phủ, các bộ Ngoại giao, Quốc phòng và Tài chính phải cùng vào cuộc để tránh sự đứt quãng, nâng cao hiệu quả.

Nói như vậy có thể hiểu rằng, tăng sức ép quân sự chỉ là một trong nhiều con bài mà Tổng thống Donald Trump sẽ dùng đến trong vấn đề Biển Đông.

Ngoài "con bài" Đài Loan, có thể còn cả con bài kinh tế.

Thứ ba, Mỹ sẽ đặc biệt nhấn mạnh việc bảo vệ "vùng biển quốc tế" ở khu vực Trường Sa, cũng như không chấp nhận việc dùng sức mạnh quân sự chiếm đoạt các cấu trúc có tranh chấp.

Nói cách khác, quan tâm và can dự của Hoa Kỳ dưới thời Donald Trump ở Biển Đông sẽ không chỉ dừng lại ở tự do hàng hải, hàng không như một vài hoạt động "đi qua vô hại" của tàu chiến như thời Barack Obama.

Rất có thể Mỹ sẽ can thiệp sâu hơn vào vùng biển quốc tế xung quanh 7 đảo nhân tạo, cũng như vấn đề tranh chấp chủ quyền đối với các thực thể này.

James Mattis nói, vùng biển quốc tế vẫn là vùng biển quốc tế. Rex Tilleson bảo : "Họ (Trung Quốc) đang theo đuổi yêu sách lãnh thổ, kiểm soát hoặc tuyên bố kiểm soát vùng lãnh thổ mà không phải thuộc về họ một cách chính đáng" [7].

Người phát ngôn Nhà Trắng khẳng định thêm lần nữa : "Chúng tôi sẽ bảo vệ lãnh thổ quốc tế khỏi sự kiểm soát của một quốc gia" [8].

Donald Trump : im lặng là thượng sách

Sự phối hợp nhịp nhàng, ăn ý giữa Bộ trưởng Quốc phòng và Ngoại trưởng Hoa Kỳ đã bọc lót rất tốt cho Tổng thống Donald Trump trong đối phó với Trung Quốc ở Biển Đông nói riêng, chính sách đối ngoại của Mỹ ở Châu Á - Thái Bình Dương nói chung.

Binh pháp Trung Hoa vẫn nói, biết địch biết ta trăm trận trăm thắng. Việc giữ bí mật chiến lược trước đối thủ luôn luôn đóng vai trò quan trọng, thậm chí quyết định đến thắng lợi của một cuộc chiến hay một sự cạnh tranh.

Cho đến giờ phút này, Trump không lên tiếng mà để 2 cánh tay đắc lực của mình ra mặt, theo người viết, đó là một quyết định khôn ngoan.

Trong khi ông Tập Cận Bình đã "ngửa bài" bằng những tuyên bố rằng quần đảo Trường Sa (thuộc Khánh Hòa, Việt Nam) là "của tổ tông" ông để lại, rằng Trung Quốc có "chủ quyền từ thời cổ đại" và đang nóng lòng muốn biết thái độ của Donald Trump thì ông im lặng.

Sở dĩ nói Trung Nam Hải nóng lòng là bởi, theo South China Morning Post, hôm thứ Sáu 3/2, ông Dương Khiết Trì đã điện đàm với Cố vấn An ninh quốc gia của Trump, Michael Flynn, bày tỏ hy vọng chính phủ mới của Mỹ sẽ hợp tác với Trung Quốc [4].

Đó là chưa kể đến những lần tìm cách tiếp cận các nhân vật có ảnh hưởng và quan hệ với ông Donald Trump từ Đại sứ Trung Quốc tại Mỹ Thôi Thiên Khải.

Trong khi ông chủ Nhà Trắng gọi điện cho hầu hết lãnh đạo các quốc gia lớn trên toàn cầu, ngay cả Tổng thống Nga Vladimir Putin, nhưng ông chưa một lần cầm máy nói chuyện với Chủ tịch Trung Quốc. Và cho đến nay, chưa có dấu hiệu nào cho thấy Trump sẽ làm việc này.

mathis3

Tổng thống Mỹ Donald Trump - ảnh : AP.

Trong khi những người tiền nhiệm đều gửi điện, gửi thư chúc Tết Nguyên đán đến người đồng nhiệm và người dân Trung Quốc mỗi năm, Tết Đinh Dậu này Donald Trump im lặng. Mãi mùng 6 Tết, con gái và cháu ngoại ông mới đến Đại sứ quán Trung Quốc chúc mừng.

Sự im lặng ấy có một uy lực khiến đồng minh thân cận như Nhật Bản cũng còn phấp phỏng.

Finacial Times ngày 4/2 cho biết, mặc dù được Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ James Mattis nhắc lại cam kết của ông Obama, Senkaku / Điếu Ngư nằm trong phạm vi Điều 5 Hiệp ước An ninh Mỹ - Nhật, Ngoại trưởng Fumio Kishida vẫn lo Trump có thể chưa chắc đã có quan điểm như James Mattis.

Ông cho biết, Tokyo sẽ tìm cách xác nhận việc Mỹ sẽ bảo vệ Senkaku / Điếu Ngư trong trường hợp bị Trung Quốc tấn công vào những dịp khác nhau [5].

Nói cách khác, phải chăng người Nhật muốn được nghe cam kết này từ chính "kim khẩu" của ngài Donald Trump khi Thủ tướng Shinzo Abe thăm chính thức nước Mỹ ngày 10/2 này ?

Huống hồ đối thủ như Trung Quốc vốn quen sử dụng các chiêu thức nắn gân, ném đá dò đường với người Mỹ mỗi khi Nhà Trắng thay vua đổi chủ, nay gặp phải Donald Trump "khó lường" như vậy, sao có thể tự tung tự tác, múa gậy vườn hoang ở Biển Đông như trước ? 

Mặt khác, việc Trump lựa chọn Rex Tillerson làm Ngoại trưởng theo người viết cũng còn một ý nghĩa thâm sâu khác ở Biển Đông : hòa với Nga để rảnh tay đối phó Trung Quốc.

Quan hệ cá nhân giữa Tillerson với Putin có thể giúp Tổng thống Donald Trump thực hiện tốt chiến lược này, bởi nếu Nga tiếp tục công khai đứng về phía Trung Quốc trong vấn đề Biển Đông như sau Phán quyết Trọng tài, Mỹ có thể gặp nhiều trở lực và rắc rối.

Moscow cũng sẽ phải cân nhắc, đặc biệt là khi Donald Trump đang "ngó lơ" vấn đề Ukraine và muốn hợp tác với Nga trong vấn đề Syria, chống khủng bố IS.

Do đó, theo người viết, chiến lược của Tổng thống Donald Trump ở Biển Đông thiên biến vạn hóa sẽ khiến cho Trung Quốc khó chống đỡ, quân sự chỉ là một kênh tạo thế thượng phong chứ không phải giải pháp để ép Bắc Kinh xuống thang.

Chính sự thiên biến vạn hóa của Donald Trump mới có thể hóa giải nước cờ bành trướng, độc chiếm Biển Đông từ Trung Quốc. Tuy nhiên cũng chính sự "thiên biến vạn hóa" này có thể dẫn đến những điều người viết cho là hiểu lầm từ chính giới quan sát Hoa Kỳ.

Đây là một vài nhận xét chủ quan theo quan sát của cá nhân người viết, mong góp thêm cho quý bạn đọc Báo Điện tử Giáo dục Việt Nam một góc nhìn trong khi mọi thứ vẫn còn đang ở phía trước.

Hồng Thủy

Nguồn : GDVN, 05/05/2017

Tài liệu tham khảo :

[1]http://www.scmp.com/news/china/diplomacy-defence/article/2068095/mattis-says-no-need-dramatic-us-military-moves-schina

[2]http://edition.cnn.com/2017/02/04/politics/asia-japan-south-korea-mattis-analysis/

[3]http://bigstory.ap.org/article/82d9c9a7b7c34d58a9c8d343b434132e/recent-developments-surrounding-south-china-sea

[4]http://www.scmp.com/news/china/diplomacy-defence/article/2068124/us-defence-secretary-takes-soft-line-south-china-sea

[5]https://www.ft.com/content/908fa7e0-eabb-11e6-ba01-119a44939bb6

[6]http://www.channelnewsasia.com/news/world/analysis-trump-team-struggles-for-cohesion-on-tougher-china/3437976.html

[7]http://www.channelnewsasia.com/news/world/china-should-be-denied-access-to-south-china-sea-islands/3432244.html

[8]http://www.reuters.com/article/us-usa-china-southchinasea-idUSKBN1572M4

****************************

Donald Trump, Rex Tillerson và Biển Đông (GDVN, 04/02/2017)

Donald Trump và cộng sự sẽ chọn đột phá khẩu là đánh thẳng vào thể diện Trung Quốc, nhưng không phải trong vấn đề Biển Đông.

Chính quyền mới tại Hoa Kỳ sẽ tiếp cận vấn đề Biển Đông như thế nào đang trở thành tâm điểm chú ý của dư luận, khi ông Rex Tillerson chính thức được Thượng viện Mỹ thông qua đề cử làm Ngoại trưởng Mỹ.

Đã có những phân tích, nhận định khác nhau về phản ứng của Mỹ cũng như khả năng Trung Quốc độc chiếm Biển Đông. 

Nếu như cựu Tư lệnh Các lực lượng quốc phòng Australia Angus Houston tin rằng, đã quá muộn để ngăn chặn Bắc Kinh độc chiếm Biển Đông, thì phát biểu chiến tranh Trung - Mỹ sẽ nổ ra ở Biển Đông trong vòng 5 - 10 năm tới của Cố vấn Tổng thống Mỹ càng khiến dư luận bàn tán xôn xao.

Ngăn chặn Trung Quốc độc chiếm Biển Đông, muộn hay chưa muộn ?

News.com.au ngày 2/2 cho biết, Tư lệnh Các lực lượng quốc phòng Australia nhiệm kỳ 2005 - 2011, tướng Angus Houston tin rằng, đã quá muộn để ngăn chặn Trung Quốc độc chiếm Biển Đông.

mathis4

Tướng Angus Houston khi còn tại chức. Ảnh : Free Malaysia Today.

Phát biểu tại một hội thảo ở Đại học An ninh quốc gia Canberra cuối tuần qua, ông nhận định :

"Tôi đã thấy hình ảnh, và những gì bạn thấy là cơ sở hạ tầng đang được xây dựng (trái phép trên đảo nhân tạo ở Biển Đông). Sẽ không mất quá nhiều thời gian để hoàn thiện chúng.

Tất cả những sự phát triển này sẽ cho phép Trung Quốc thống trị Biển Đông và mở rộng sự hiện diện quân sự lâu dài của họ về phía Nam, gần Indonesia, Malaysia và Singapore.

Theo quan điểm của cá nhân tôi, đã quá muộn để ngăn chặn chương trình quân sự hóa Biển Đông mà Trung Quốc đã làm. Điều quan trọng bây giờ là phải đảm bảo tự do hàng hải và quyền đi qua vô hại.

Chúng tôi cũng cần phải tìm cách giải quyết tranh chấp lãnh thổ phù hợp với luật pháp quốc tế, khuyến khích các quốc gia ngừng hành động đơn phương đe dọa đến hòa bình và ổn định đến khu vực của chúng tôi.

Từ đây, một cách tiếp cận thận trọng là cần thiết. Mỹ cần phải cam kết và tạo không gian cho Trung Quốc. Theo quan điểm của tôi, chúng ta cần hợp tác nhiều hơn và giảm bớt cạnh tranh" [1].

Người viết cho rằng, cái gọi là "quá muộn" mà ông Angus Houston nêu ra đây phải chăng là muốn nói đến việc chính quyền Tổng thống Obama đã không làm gì để ngăn chặn Trung Quốc tạo ra "trạng thái bình thường mới" ở Biển Đông trong chiến lược xây đảo nhân tạo bất hợp pháp từ năm 2013 đến nay ?

Bởi lẽ, thực tế Hoa Kỳ dưới thời Tổng thống Obama nhấn mạnh chiến lược xoay trục, hay còn gọi là tái cân bằng sang Châu Á, nhưng chỉ "xoay" trên giấy, Trung Quốc mới thừa cớ leo thang.

Điểm thứ 2 mà ông Angus Houston nhấn mạnh là Trung Quốc về cơ bản đã tạo ra sự hiện diện quân sự có thể đe dọa an ninh các nước ven Biển Đông, cũng như tự do hàng hải - hàng không trong khu vực, tiền đề kiểm soát các hoạt động thông thương quốc tế qua Biển Đông. Tuy nhiên theo cá nhân người viết, phải chăng tướng Angus Houston hơi bi quan khi cho rằng, Trung Quốc đã kiểm soát toàn bộ Biển Đông mà Mỹ chỉ còn nước chấp nhận, tìm cách thích nghi ?

Không ít học giả quốc tế đã nhận định, lực lượng hải quân Hoa Kỳ có thể phá nát các đảo nhân tạo.

Thậm chí có người tin rằng, chỉ vài phút tấn công bằng tên lửa hành trình Tomahawk, cái gọi là "tàu sân bay cố định" ở Biển Đông cũng có thể bị Mỹ đánh chìm.

Đúng là Trung Quốc đã "nắn gân bắt thóp" được Barack Obama để dựng lên 7 pháo đài quân sự phi pháp ở Trường Sa, nhưng nói họ đã thống trị Biển Đông e rằng hơi sớm.

Bởi lẽ, giá trị thương mại hàng năm đi qua Biển Đông ước tính khoảng 5,3 ngàn tỉ USD, trong đó riêng Mỹ chiếm khoảng 1,2 ngàn tỉ USD, dễ gì Washington để Bắc Kinh cắm chốt thu tô ở Biển Đông [2] ?

Điều này đã được tân Ngoại trưởng Rex Tillerson xác nhận khi ông trả lời điều trần trước Thượng viện : nếu để Trung Quốc kiểm soát Biển Đông, toàn bộ nền kinh tế thế giới sẽ bị ảnh hưởng.

Không dừng lại ở đây, ông đưa ra 2 đề xuất : một là buộc Trung Quốc dừng quân sự hóa Biển Đông, dừng các hoạt động xây dựng trên đảo nhân tạo ; hai là ngăn chặn Trung Quốc truy cập các đảo nhân tạo.

Vấn đề là Mỹ sẽ làm như thế nào, thực hiện điều này bằng cách nào, khi mà theo Grant Newsham, một học giả tại Diễn đàn Nghiên cứu chiến lược Nhật Bản, một sĩ quan Mỹ nghỉ hưu bình luận trên Asia Times ngày 3/2 :

"Rất ít người nghiêm túc nghĩ rằng, Mỹ sẽ phong tỏa các đảo nhân tạo. Đây là một lựa chọn thiếu tính khả thi".

Khả năng đụng độ Trung - Mỹ ở Biển Đông và chiến lược của Donald Trump

Trái với sự bi quan của tướng Angus Houston, một số tờ báo Anh, Mỹ ngày 1/2 đã nhắc lại bình luận của Cố vấn Nhà Trắng Steve Bannon về khả năng đụng độ quân sự Trung - Mỹ ở Biển Đông.

Tháng 3/2016, ông Steve Bannon phát biểu trên truyền thông rằng, Hoa Kỳ và Trung Quốc tất yếu sẽ đối đầu trực diện ở Biển Đông trong khoảng 5 đến 10 năm tới. 

Bây giờ truyền thông nhắc lại điều này, vì Steve Bannon hiện đang giữ vị trí quan trọng tại Hội đồng An ninh quốc gia và đội ngũ tham mưu, cố vấn của ông Donald Trump.

mathis5

Tổng thống Mỹ Donald Trump và Cố vấn Steve Bannon. Ảnh : SBS.

Tuy nhiên người viết cho rằng, phát biểu của ông Steve Bannon năm ngoái nên được hiểu như một phản ứng với chính sách "tái cân bằng trên giấy" của chính quyền Barack Obama.

Đặc biệt là phản ứng yếu ớt, thậm chí là "chiếu lệ" của Mỹ qua sự kiện Scarborough năm 2012 và Trung Quốc đảo hóa trái phép 7 bãi cạn kể từ năm 2013.

Cũng như phát biểu của Ngoại trưởng Rex Tillerson, phát biểu của ông Steve Bannon thể hiện một cách tiếp cận cứng rắn, một chiến lược mới ngăn chặn Trung Quốc bành trướng Biển Đông, chứ không nên xem đó là một giải pháp hay hành động cụ thể.

Bộ trưởng Quốc phòng Philippines Delfin Lorenzana khi bình luận về khả năng xung đột Trung - Mỹ ở Biển Đông, ông đã nói :

"Tôi không nghĩ rằng nó sẽ xảy ra. Trump là một doanh nhân, và ông biết rằng nếu chiến tranh nổ ra, các doanh nghiệp sẽ bị ảnh hưởng.

Tôi sẽ không tiến hành chiến tranh trên những hòn đảo nhỏ. Thậm chí nếu chúng tôi có quân đội đủ mạnh, chúng tôi cũng phải suy nghĩ thận trọng trước khi quyết định tham gia một cuộc chiến tranh" [3].

Nhưng nếu Mỹ không làm gì, hoặc chỉ "xoay trục trên giấy, tái cân bằng trên cửa miệng" thì chắc chắn Trung Quốc sẽ được đà lấn tới. Do đó, Donadl Trump phải nói và làm khác người tiền nhiệm.

Cả Washington và Bắc Kinh đều không muốn nổ ra chiến tranh.

Trong khi đó lợi ích và vị thế của Hoa Kỳ tại Châu Á - Thái Bình Dương nói chung, Biển Đông nói riêng là không thể từ bỏ, còn lãnh đạo Trung Quốc lại không muốn mất mặt với dân vì "bị Mỹ khuất phục" một khi xuống thang, nhượng bộ.

mathis6

Ngoại trưởng Hoa Kỳ Rex Tillerson, ảnh : Tripplaar Kristoffer/SIPA/AP.

Do đó, theo cá nhân người viết, Donald Trump và cộng sự sẽ chọn đột phá khẩu là đánh thẳng vào thể diện Trung Quốc, nhưng không phải trong vấn đề Biển Đông.

Grant Newsham và không ít nhà nghiên cứu, quan sát quốc tế tin rằng, các nhà lãnh đạo Trung Quốc muốn bảo vệ, duy trì vị thế lãnh đạo của mình bằng cách chứng minh sự ưu việt của thể chế trong bảo vệ cái họ gọi là lợi ích quốc gia cốt lõi, trong đó có Biển Đông, Đài Loan, Tân Cương...

Nếu lúc này các nhà lãnh đạo Trung Quốc tỏ ra "lép vế" trước áp lực Hoa Kỳ, có thể bị dư luận nước này xem như một nỗi nhục, thậm chí đe dọa đến sự tồn vong đối với vai trò của đảng Cộng sản Trung Quốc [4].

Một lựa chọn khác rất có thể được Trump tính đến, đó là vấn đề Đài Loan để buộc Trung Quốc phải chủ động điều chỉnh hành vi, xuống thang ở Biển Đông. Đã có những dấu hiệu ban đầu và cơ sở đặt niềm tin vào khả năng này.

Tiếp theo Tổng thống Donald Trump và đội ngũ tham mưu sẽ sử dụng con bài chiến lược này như thế nào trong quan hệ với Trung Quốc, cần tiếp tục quan sát, theo dõi thêm.

Chắc chắn hoạt động này cũng sẽ đi kèm với việc gia tăng sự hiện diện quân sự của Mỹ ở Biển Đông, khu vực Châu Á - Thái Bình Dương để đảm bảo thăng bằng cán cân lực lượng.

Vai trò của các bên liên quan, các nước nhỏ trong khu vực, các nước có lợi ích và quan tâm đến Biển Đông lúc này là làm sao tạo được môi trường để 2 siêu cường có thể ngồi vào bàn thương lượng, bảo vệ hòa bình, ổn định và luật pháp quốc tế ở Biển Đông.

Những lợi ích quốc gia dựa trên tham vọng vị kỷ, hẹp hòi và không có hoặc thiếu cơ sở pháp lý quốc tế cần phải được điều chỉnh với thái độ khách quan, cầu thị, thượng tôn pháp luật. 

Nếu ai đó vẫn bất chấp luật pháp và công lý, tiếp tục theo đuổi giấc mộng xưng hùng xưng bá ở Biển Đông, làm tổn hại lợi ích của Hoa Kỳ cũng như lợi ích chung của khu vực, buộc Donald Trump phải sử dụng đến những con bài chiến lược, khi đó hậu quả họ sẽ phải gánh chịu, nguy cơ đối đầu rất có thể xảy ra.

Hồng Thủy

Tài liệu tham khảo :

[1]http://www.news.com.au/world/asia/former-adf-head-says-chinas-military-rise-in-south-china-sea-is-almost-complete/news-story/59d13eeb7339b9b3988b9f33f210135d

[2]http://www.dw.com/en/will-tillerson-back-up-tough-talk-on-the-south-china-sea/a-37387988

[3]https://www.bloomberg.com/politics/articles/2017-02-02/don-t-worry-about-a-u-s-china-war-over-reefs-philippines-says

[4]http://www.atimes.com/article/beijing-achieved-south-china-sea/

Published in Diễn đàn

Khả năng Trung Nam Hải "nắn gân" Donald Trump ở Biển Đông (GDVN, 04/02/2017)

Biết địch biết ta, trăm trận trăm thắng. Tổng thống Donald Trump sẽ làm tốt điều này, bởi lẽ cho đến giờ đối thủ không biết ông nghĩ gì và sẽ làm gì.

Jennifer M. Harris, thành viên cao cấp của Hội đồng Quan hệ đối ngoại Hoa Kỳ ngày 3/2 có bài phân tích trên CNN nhận định :

Như tiền lệ, Bắc Kinh có khả năng sẽ sớm tìm cách "nắn gân" chủ nhân mới của Nhà Trắng, để xem Tổng thống Donald Trump sẽ phản ứng ra sao, sau đó sẽ có đối sách với Mỹ trong suốt nhiệm kỳ của ông.

Vấn đề Biển Đông có thể cung cấp cho Bắc Kinh một cái cớ tạo ra một cuộc khủng hoảng buộc Donald Trump phải bộc lộ chính sách. Cái cớ này bắt đầu kể từ phát biểu của ông Rex Tillerson trong buổi điều trần trước Thượng viện về Biển Đông.

Trong khi hầu hết các chuyên gia Trung Quốc bác bỏ phát biểu của ông Rex Tillerson khi đó và cho rằng ông "non" về ngoại giao, Nhà Trắng lại "bồi" thêm một đòn khẳng định lập trường cứng rắn về khả năng Mỹ phong tỏa Trung Quốc ở vùng biển chiến lược này.

bd1

Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, ảnh : mmc-news.com.

Cho đến nay Bắc Kinh vẫn thể hiện sự kiềm chế đáng kể, ít nhất là về mặt công khai.

Bộ Ngoại giao Trung Quốc từ chối bình luận về phát biểu của Ngoại trưởng Rex Tillerson, Thời báo Hoàn Cầu thì dọa, một cuộc chiến tranh sẽ không thể tránh khỏi nếu Mỹ ngăn Trung Quốc ra đảo nhân tạo.

Jennifer M. Harris cho rằng, có 2 khả năng Trung Nam Hải sẽ thăm dò phản ứng của Donald Trump ở Biển Đông. Một là Bắc Kinh có thể tuyên bố áp đặt một vùng nhận diện phòng không (ADIZ) như đã làm ở Hoa Đông năm 2013.

Hai là phương án leo thang hơn nữa : bắt đầu quân sự hóa mạnh mẽ một trong 7 đảo nhân tạo ở Trường Sa (Khánh Hòa, Việt Nam), kéo vũ khí trang bị và đổ bộ quân sự.

Nếu họ làm việc này tại Scarborough, sẽ vượt giới hạn đỏ mà ông Obama từng vạch ra.

Nhưng trong khi Washington có xu hướng tập trung cho các kịch bản quân sự, Bắc Kinh lại hay sử dụng các công cụ kinh tế để thúc đẩy yêu sách (bành trướng) trên biển.

Sự thành công của Trung Quốc trong việc kéo Philippines về phía mình hậu Phán quyết Trọng tài là một minh chứng.

Nguy hiểm hơn nữa, nếu căng thẳng giữa Washington và Bắc Kinh trên Biển Đông diễn ra đúng thời điểm Nga có thể mở một cuộc tấn công lớn ở Đông Ukraine, nhóm tham mưu chiến lược của Trump sẽ phải căng mình đối phó.

Vì vậy Jennifer M. Harris đề xuất với các nhà hoạch định chính sách của Washington 3 hành động để chủ động ngăn ngừa một cuộc khủng hoảng ở Biển Đông.

Đầu tiên, các nhà lãnh đạo quân sự Mỹ phải xây dựng một kế hoạch rõ ràng, dự tính những biện pháp chính xác đối phó với Trung Quốc nếu họ áp đặt ADIZ ở Biển Đông, quân sự hóa Scarborough hoặc leo thang quân sự.

Thứ hai, các nhà lãnh đạo Quốc hội Mỹ phải thông qua đạo luật mới quy định rõ ràng hơn quyền của Tổng thống được chủ động điều động và sử dụng các lực lượng vũ trang Hoa Kỳ, ủy quyền cho Tổng thống xử lý các nguy cơ xung đột giữa các cường quốc.

Thứ ba, Quốc hội Mỹ và Nhà Trắng cần phải làm việc với nhau để hoạch định chính sách với các phương án đối phó khác ngoài giải pháp quân sự, đặc biệt là kinh tế.

Nếu Hoa Kỳ thực sự muốn kiềm chế sự bành trướng của Trung Quốc ở Biển Đông, nước Mỹ phải làm cho Trung Quốc trả giá về kinh tế cho hành động hiếu chiến của họ.

Đồng thời Mỹ cũng phải tính đến việc hỗ trợ các đồng minh Châu Á như Nhật Bản, Philippines để tránh những hệ quả có thể xảy ra do hành vi bắt nạt về kinh tế từ Trung Quốc.

Những điều này phải được chuẩn bị trước khi Washington cho phép bất cứ sự leo thang quân sự nào ở Châu Á. Nói như Binh pháp Tôn Tử, biết địch biết ta, trăm trận trăm thắng.

Tổng thống Donald Trump sẽ làm tốt điều này, bởi lẽ cho đến giờ đối thủ không biết ông nghĩ gì và sẽ làm gì [1].

Người viết cho rằng, phát biểu của Ngoại trưởng Rex Tillerson về Biển Đông báo hiệu một cách tiếp cận cứng rắn của Hoa Kỳ trước các hành động leo thang nhằm độc chiếm Biển Đông từ phía Trung Quốc.

Nhưng đó là định hướng chiến lược, thay vì các động thái chiến thuật cụ thể.

Trung Quốc đã từng chớp thời cơ chiếm đoạt quyền kiểm soát bãi cạn Scarborough từ Philippines, leo thang bồi lấp đảo nhân tạo ở Trường Sa trên cơ sở phân tích và nhận định khả năng phản ứng của Mỹ dưới thời Tổng thống Barack Obama trong 2 cuộc khủng hoảng Crimea và Syria.

Nhưng trước một tân Tổng thống Hoa Kỳ khó đoán như ông Donald Trump, khả năng Bắc Kinh làm liều, manh động ở Biển Đông sẽ thấp hơn, bởi hơn ai hết, Trung Quốc cũng ngần ngại một cuộc chiến với Hoa Kỳ vì hậu quả thảm khốc của nó.

Ném đá dò đường vẫn là thủ đoạn được họ sử dụng với tính toán cụ thể về thời điểm, bối cảnh, vụ bắt giữ thiết bị lặn không người lái của Mỹ ở Biển Đông trước ngày ông Trump nhậm chức là một ví dụ.

Ngay cả một việc nhỏ như giới truyền thông, mạng xã hội Trung Quốc chờ đón ông Donald Trump có lời chúc Tết Nguyên đán Đinh Dậu đến người Mỹ gốc Hoa và Trung Quốc như những người tiền nhiệm, với nhiều cảm xúc chờ đợi, oán trách để rồi hả hê cũng nói lên nhiều điều.

Theo Đa Chiều, điều đó cho thấy tâm lý sĩ diện còn khá phổ biến tại quốc gia này, thay vì tìm hiểu những chính sách của Trump có thể sẽ áp dụng với Trung Quốc.

Mãi đến mùng Sáu Tết, con gái Tổng thống Mỹ, Ivanka Trump và cháu ngoại đến Đại sứ quán Trung Quốc tại Mỹ chúc tết, còn Donald Trump vẫn im lặng, hành xử khác hoàn toàn những người tiền nhiệm [2].

Người viết cho rằng, điều này không chỉ góp phần thỏa mãn tâm lý "sĩ diện" của giới truyền thông Trung Quốc, mà Trump còn khiến đối phương vẫn không thể đoán được ông sẽ xử lý quan hệ Trung - Mỹ như thế nào.

Cho dù mọi thứ còn đang ở phía trước, mọi khả năng đều có thể xảy ra, bao gồm cảnh báo của Jennifer M. Harris, nhưng người viết tin Trung Quốc sẽ phải thận trọng, vì Trump có thể sử dụng các nước cờ chiến lược cao tay hơn nhiều việc đối đầu bằng vũ lực, đó là con bài Đài Loan.

Hồng Thủy

Tài liệu tham khảo :

[1]http://edition.cnn.com/2017/02/02/opinions/china-conflict-risk-growing-harris/

[2]http://china.dwnews.com/news/2017-02-02/59797397.html

***************************

Tân Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ lên tiếng về biển Đông (Người Lao Động, 04/02/2017)

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Jim Mattis hôm 4-2 tuyên bố Washington không cần các động thái quân sự lớn ở biển Đông để đối phó với những hành vi lấn lướt của Trung Quốc.

"Vào thời điểm này, chúng tôi cho rằng các động thái quân sự đáng kể là điều không cần thiết" - ông Mattis phát biểu tại một cuộc họp báo ở thủ đô Tokyo - Nhật Bản, đồng thời nhấn mạnh mục tiêu hiện tại là ngoại giao.

Trước đó, trong buổi điều trần phê chuẩn tại Thượng viện trước khi được phê chuẩn làm ngoại trưởng Mỹ, ông Rex Tillerson cho rằng Trung Quốc không được phép tiếp cận những hòn đảo nước này bồi đắp trái phép trên biển Đông. Nhà Trắng cũng tuyên bố sẽ bảo vệ "các khu vực quốc tế" tại vùng biển chiến lược.

Tuy nhiên, hiện vẫn chưa rõ Mỹ sẽ thực hiện mục tiêu trên bằng cách nào. Các chuyên gia phân tích cho rằng phát biểu của ông Tillerson, tương tự các tuyên bố từ Nhà Trắng, báo hiệu khả năng tiến hành hoạt động quân sự hoặc thậm chí phong tỏa biển Đông của Washington.

Những động thái trên có nguy cơ gây ra một cuộc đụng độ vũ trang với Trung Quốc, nền kinh tế lớn thứ 2 thế giới và là mục tiêu chỉ trích của Tổng thống Donald Trump vì cướp đi việc làm của Mỹ.

bd2

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Jim Mattis. Ảnh : REUTERS

Vì vậy, phát biểu của ông Mattis cho thấy các hoạt động quân sự lớn hiện chưa được cân nhắc. "Điều chúng tôi cần phải làm là tận dụng tối đa mọi nỗ lực, đặc biệt là ngoại giao, để cố gắng giải quyết vấn đề một cách thích hợp, duy trì sự kết nối giữa các bên" - ông Mattis nói trong phát biểu đầy đủ nhất của ông về biển Đông tính đến thời điểm hiện tại.

"Và chắc chắn lập trường quân sự của chúng tôi sẽ là củng cố ngoại giao trong vấn đề này. Thời điểm hiện tại vẫn chưa cần thiết để tiến hành diễn tập quân sự hay những động thái tương tự" - bộ trưởng quốc phòng Mỹ nói thêm.

Tuy nhiên, ông Mattis cũng lên tiếng chỉ trích các hoạt động trái phép  của Trung Quốc tại biển Đông : "Trung Quốc đã phá vỡ sự tin tưởng của các nước trong khu vực. Rõ ràng Bắc Kinh đang cố gắng phủ nhận toàn bộ những nỗ lực ngoại giao, an ninh và kinh tế của các quốc gia láng giềng".

Bảo Hạnh (theo Reuters)

*******************

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ : 'Trung Quốc đang chia rẽ niềm tin giữa các nước Châu Á' (Một Thế Giới, 04/02/2017)

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ James Mattis khẳng định Trung Quốc "đang chia rẽ niềm tin của các quốc gia trong khu vực (Châu Á)" trong chuyến thăm tới Nhật ngày 4/2.

bd3

Tướng James Mattis thẳng thắng chỉ trích Trung Quốc vì những hành động trong thời gian qua tại Châu Á

Tuy thẳng thắn chỉ trích hành động chia rẽ Châu Á của Trung Quốc nhưng tân Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ cũng nhấn mạnh rằng Washington chưa cần can thiệp quân sự quy mô lớn tại Biển Đông.

"Trung Quốc đang gây chia rẽ niềm tin giữa các quốc gia trong khu vực, dường như cố gắng bác bỏ mọi điều kiện về ngoại giao, an ninh, kinh tế của các nước xung quanh", ông Mattis nói trong cuộc họp báo tại Tokyo.

"Ngay lúc này, chúng tôi không nhận thấy sự cần thiết phải tiến hành bất cứ hoạt động quân sự quy mô lớn nào. Những gì chúng ta phải làm là dồn hết mọi công sức, mọi nỗ lực về ngoại giao để giải quyết vấn đề một cách đúng đắn và duy trì những kênh đối thoại mở", ông Mattis khẳng định.

Người đứng đầu Lầu Năm Góc nói rằng việc việc sử dụng quân sự vẫn là một biện pháp được xem xét đến, nhưng căng thẳng trên Biển Đông chưa cần thiết phải sử dụng đến biện pháp này.

"Chắc chắn lập trường của chúng tôi là quân đội nên là lực lượng trợ giúp cho các nhà ngoại giao trong vấn đề này. Tuy nhiên, hiện chưa cần thiết phải huy động quân đội hay bất cứ điều gì như thế để giải quyết những vấn đề mà các nhà ngoại giao giải quyết tốt nhất", ông Mattis nói.

Quan điểm của ông Mattis củng cố sự cứng rắn của chính quyền Tổng thống Donald Trump với Trung Quốc trong vấn đề Biển Đông và an ninh trong khu vực Châu Á.

Trước đó, trong phiên điều trần trước Thượng viện Mỹ, Ngoại trưởng Rex Tillerson khẳng định sẽ không nên để Trung Quốc tiếp cận các đảo nhân tạo mà nước này xây dựng trái phép trên Biển Đông. Nhà Trắng cũng cam kết sẽ bảo vệ "những lãnh thổ quốc tế" trên Biển Đông.

Tuy nhiên, cho đến nay Nhà Trắng chưa đưa ra thông điệp rõ ràng về cách thực hiện cam kết cứng rắn của mình đối với Biển Đông.

Thiên Hà (theo Reuters)

Published in Châu Á

Một s trang tin Anh, M hôm 1/2 đã khui li d đoán ca c vn Tòa Bch c Steve Bannon v kh năng xy ra chiến tranh gia Hoa Kỳ và Trung Quc Bin Đông. Giáo sư Ngô Vĩnh Long M cho rng d đoán đó "không có cơ s", trong khi Tiến sĩ Lê Vĩnh Trương nói "va chm" M-Trung "hoàn toàn có th" xy ra.

dubao1

Cố vn Tòa Bch c Steve Bannon nói chuyn vi B trưởng An ninh Ni đa John Kelly ti Tòa Bch c Washington, 31/1/2017.

Tin cho hay cách đây chưa đy mt năm, trong mt chương trình trên radio hi tháng 3/2016, ông Steve Bannon cho rng quan h M-Trung tt yếu s leo thang thành xung đột trong vòng mt thp niên ti.

Ông Bannon, khi đó là lãnh đạo điu hành hãng tin Breibart News, nói : "Chúng ta s tham chiến Bin Đông trong 5 ti 10 năm na, phi không nào ? Không còn nghi ng gì v điu đó. Trung Quc đang cng cố và về cơ bn là đang xây nhng hàng không mu hm c đnh và đt tên la lên đó. H xông vào khu vc ngay trước mt nước M - và quý v tha hiu vn đ th din nó quan trng như thế nào – ri h tuyên b vùng bin này là lãnh hi lch s ca h".

Báo giới gi đây đang hướng s quan tâm ca dư lun ti li d báo này khi ông Bannon đã tr thành c vn chiến lược thân cn nht ca Tng thng M Donald Trump, trong khi dường như ít người chú ý đến phát biu ca ông hi năm ngoái.

Từ Vit Nam, Tiến sĩ Lê Vĩnh Trương thuc Qu Nghiên cu Bin Đông, bình lun vi VOA v d báo ca ông Bannon đưa ra hi năm ngoái :

"Khả năng này hoàn toàn có th xy ra. Bi vì vn đ nguyên tc và li ích ca hai cường quc này Bin Đông liên tc va chm. T xây dng đo nhân tạo, cho đến ngăn chn tàu ca M được đi qua khu vc này t my năm nay, cũng như đe da các đi tác ca M trong vn đ khai thác du. Nó cho thy s leo thang rt là ln. Bin Đông tim n mt nguy cơ rt là ln. Cho nên ông Steve Bannon ông có lý tr phi con người thương thuyết ca ông Trump tr nên có nhng cái uyn chuyn, nếu không thì vic leo thang như vy rt d xy ra nhng cuc va chm, thì cũng có th gi là chiến tranh cp đ thp, chiến tranh cc Bộ ri".

Published in Quốc tế

Cựu Tư lnh Lc lượng Quc phòng Úc (ADF) Angus Houston cho biết, đã "quá mun" đ ngăn Trung Quc ly đt Bin Đông.

quamuon1

Máy bay chiến đu J-15 t tàu sân bay Liêu Ninh ca Trung Quc tiến hành mt cuc tp trn trong khu vc Bin Đông, ngày 2/1/2017.

Theo The Australian, ông Angus – người tng đng đu ADF t năm 2005 – 2011, phát biu trong mt bui hi tho an ninh quc gia Canberra rằng nhng hình nh mà ông nhìn thy v vic quân s hóa các đo cho thy s hin din ca Trung Quc là "vĩnh vin".

Ông nói : "Theo quan điểm ca tôi, quá mun đ ngăn chương trình ca Trung Quc Bin Đông. Điu quan trng bây gi là đm bo t do hàng hải và quyn đi qua li không gây hi. Chúng ta cũng cn tìm cách gii quyết tranh chp lãnh th phù hp vi lut pháp quc tế và không khuyến khích các quc gia hành đng đơn phương theo cách có th gây đe da đến hòa bình và n đnh khu vc. T đây, mt cách tiếp cn thn trng là cn thiết".

Ông Angus cho biết, theo sau cuc bu c ca Tng thng Donald Trump, đã có s bt n đnh trong chiến lược ca M khu vc, nhưng kêu gi mt "s hin din mnh m và vĩnh vin" n Đ Dương – Thái Bình Dương.

Tuy nhiên, Giáo sư Ngô Vĩnh Long, mt hc gi nghiên cu v quan h Châu Á – M ti Hoa Kỳ, li cho rng không mun trong vic ngăn cn Trung Quc chiếm đt Bin Đông bi phán quyết ca Tòa án Quc tế The Hague là cơ hi đ các nước trong khu vc chng li Trung Quc.

Giáo sư Long nói : "Vit Nam là nước có lãnh hi dài nht trong khu vc, là nước sát Trung Quc, là ca ngõ cho Trung Quc vào Đông Nam Á, nếu Vit Nam thy đa thế ca mình là quan trng thì Vit Nam nên đy mnh các nước trong khu vc theo phán quyết ca Tòa án Quc tế".

quamuon2

Tổng thng M Donald Trump (trái) và Ch tch Trung Quc Tp Cận Bình.

Mỹ - Trung s "đi đêm" ?

Cũng phát biểu ti hi tho, cu B trưởng Quc phòng Nht Bn Satoshi Morimoto nói, ông lo s Tng thng Donald Trump có th ký mt tha thun thương mi bí mt vi Trung Quc mà cho phép quc gia này gia tăng các hot đng quân s Bin Đông.

Giáo sư Morimoto cho biết, vn còn tn ti nhiu bt n v tính hiu qu ca chính quyn mi đi vi an ninh khu vc. Tuy nhiên, khi được hi v s chia r tim tàng không th đoán trước ca chính quyn Trump, ông Morimoto cho biết, điu ông lo s là tng thng M có thể đàm phán trc tiếp vi Trung Quc mt tha thun phù hp vi nhng li ích ngn hn.

Về kh năng xy ra mt cuc "đi đêm" gia chính quyn Trump và Bc Kinh, Giáo sư Long nhn đnh : "Đến nay ông Trump ch nghĩ đến li ích ca ng và nhng người xung quanh ổng thôi. Vn đ ln là li ích ca M. Bây gi nếu không có s thông thương Bin Đông thì M s b thit hi rt ln. Đến lúc nào đó, tôi nghĩ nhng người trong hai đng Dân ch và Cng hòa cũng như nhng người trong b máy chính quyn s phn đi. Lúc đó, một là ông Trump theo chính sách ông hô hào hin nay mà bt li cho M hay là ng phi thay đi chính sách. Nếu thay đi chính sách thì nhng gì các chính quyn t trước đến nay làm rt bài bn, thì chính quyn ông Trump phi tr li nhng chiến lược, chính sách lúc trước, nếu không s rt nguy cho nước M và các nước khác trên thế gii".

quamuon3

Tàu sân bay của Trung Quốc Bin Đông.

Bàn cờ khu vc

Trong bối cnh tranh chp khu vc Bin Đông vn tiếp tc gia tăng và nhng quan ngi v mt "liên minh" M-Trung, lut sư Vũ Đc Khanh, mt chuyên gia nghiên cu v vn đ Bin Đông ti Canada cho biết, Vit Nam đang rất "cô đơn" trong vn đ này nhưng có nhiu du hiu cho thy Vit Nam s ng v phía Trung Quc.

Ông nói : "Từ khi Trung Quc đy mnh vic ci to các đo khu vc Trường Sa thì Vit Nam đã cô đơn. Chính sách đi ngoi ca Vit Nam là mun làm bn vi tt c các nước trên thế gii, vic này không có gì sai. Cái sai là chính ph Vit Nam vn tiếp tc vin c sát bên Trung Quc, nếu có nhng chính sách quá đt phá thì s b Trung Quc thôn tính. Nhưng ngược li, Vit Nam càng ngày càng b l thuc rất nặng n vào Trung Quc".

Trước hai tình hung M - Trung s bt tay hoc đi đu nhau có nh hưởng ra sao đi vi Vit Nam, lut sư Khanh nói : "Tôi nghĩ tình hung th nht, ông Donald Trump và Trung Quc s bt tay nhau đ chia li bàn c khu vc thì tôi nghĩ khả năng đó xy ra nhiu hơn là kh năng ông Trump s đi đu bng mt cuc chiến tranh lnh vi Trung Quc, sau đó có th dn ti cuc chiến tranh nóng bng quân s. Vi tình hung th nht thì mt ln na Vit Nam b bán đng bi hai cường quc, Trung Quốc và Hoa Kỳ".

Luật sư Khanh cho biết thêm, quay tr li thi đim cui thp niên 60, đu thp niên 70, nhân dân hai min Nam-Bc, đã phi đ máu đ gii quyết bài toán cán cân quyn lc trong khu vc. Nếu Vit Nam không có s thay đi chiến lược với phương cách m rng t do chính tr trong nước đ kêu gi các lc lượng yêu nước cùng bo v đt nước thì Vit Nam có th s mt luôn c Trường Sa trong điu kin này.

Lam Thủy

Nguồn : VOA, 01/02/2017

Published in Châu Á

Tân Ngoại trưởng Hoa Kỳ Rex Tillerson, cựu Chủ tịch điều hành của tập đoàn dầu khí ExxonMobil, từng có những phát biểu mạnh về việc Trung Quốc xây đảo nhân tạo ở Biển Đông.

bd1

Ông Rex Tillerson điều trần trước Ủy ban Đối ngoại Thượng viện Hoa Kỳ hôm 11/01/2017. AFP

Trước đó ExxonMobil lại ký thỏa thuận hợp tác dầu khí với Việt Nam.

Thực tế nào mà vị tân ngoại trưởng Hoa Kỳ phải đối đầu ; đặc biệt trong vấn đề Biển Đông ?

Việt Nam - ExxonMobil - Trung Quốc

Ông Rex Tillerson vào ngày 1 tháng 2 năm 2017 chính thức trở thành vị Ngoại trưởng thứ 69 của Hoa Kỳ. Giới quan sát cho rằng ông này nhậm một nhiệm vụ vô cùng khó khăn trong tình hình đối ngoại hiện nay của chính phủ tân Tổng thống Donald Trump.

Trên mạng Asia Times vào ngày 23 tháng giêng vừa qua, tác giả Helen Clark có bài viết với tựa tiếng Anh ‘Exxon-Vietnam gas deal to test Tillerson’s diplomacy’- tạm dịch "Thỏa thuận khí đốt giữa Exxon và Việt Nam sẽ thử thách chính sách ngoại giao của ông Tillerson.’

Đây là thỏa thuận cùng nhau khai thác và vận hành thương mại mỏ khí Cá Voi Xanh trong khu vực đặc quyền kinh tế của Việt Nam ; nhưng phía Trung Quốc cũng cho là thuộc về họ.

Tác giả Helen Clark nói rõ dự án liên doanh giữa ExxonMobil và Việt Nam trị giá 10 tỷ đô la Mỹ được ký kết vào ngày 13 tháng giêng nhân khi ông John Kerry, cựu ngoại trưởng Hoa Kỳ đến thăm Việt Nam và ông tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng đi thăm Trung Quốc có nguy cơ gây nên dậy sóng tại khu vực tranh chấp Biển Đông dưới thời của tân chính quyền Donald Trump.

Tuy nhiên theo tác giả Helen Clark thì dự án của ExxonMobil sẽ được bảo vệ mạnh mẽ bởi ngoại trưởng Rex Tillerson, cựu chủ tịch và viên chức điều hành chính của ExxonMobil.

Hồi năm 2011, Bắc Kinh gián tiếp cảnh báo ExxonMobil chẳng bao lâu sau khi tập đoàn này công bố phát hiện trữ lượng khí đốt lớn tại Lô 118 trong vùng dự án Cá Voi Xanh. Bắc Kinh nói rõ những công ty ngoại quốc phải ngưng thăm dò dầu khí trong vùng tranh chấp.

Nhiều tập đoàn năng lượng đa quốc khác dường như phải nghe theo khuyến cáo của Trung Quốc phải từ bỏ hoạt động thăm dò dầu khí với Việt Nam.

Hãng thông tấn Reuters loan tin vào trung tuần tháng 5 năm 2014, bản thân ông Tillerson gặp chủ tịch tập đoàn dầu khí quốc gia Trung Quốc CNOOC- Vương Nghi Lâm thảo luận về hợp tác thêm giữa hai tập đoàn nhưng không nói rõ chi tiết.

Từ đó đến nay hai phía không công bố kế hoạch sản xuất nào tại khu vực vừa nêu cho đến ngày 13 tháng giêng vừa qua khi ExxonMobil và PetroVietnam ký kết hai văn bản thỏa thuận cho dự án khí đốt Cá Voi Xanh.

Tin còn cho biết ExxonMobil còn có quyền thăm dò tại những lô kế cận mỏ khí đốt Cá Voi Xanh.

Tillerson sẽ không nhượng bộ Bắc Kinh

Giáo sư Carlyle Thayer, thuộc Học viện Quốc Phòng Úc, vào ngày 16 tháng giêng trong bài viết về thỏa thuận giữa ExxonMobil và Việt Nam nêu rõ là ông Tillerson hiểu thấu đáo về mọi nổ lực của Trung Quốc nhằm đe dọa tập đoàn này không được đầu tư vào Việt Nam từ những năm 2007-2008. Và bản thân ông Tillerson sẽ không nghe phản đối của Trung Quốc về thỏa thuận của ExxonMobil và Việt Nam.

Trước đây giới chức Hoa Lục từng có cảnh báo riêng với các công ty dầu khí Phương Tây là quyền lợi của họ tại Trung Quốc sẽ bị thiệt hại nếu như hỗ trợ Việt Nam thăm dò dầu khí ở Biển Đông.

Đối với thỏa thuận giữa ExxonMobil và Việt Nam về dự án Cá Voi Xanh ký kết vào ngày 13 tháng giêng vừa qua, Trung Quốc chưa có bình luận đặc biệt nào ngoại trừ truyền thông Nhà nước Hoa Lục mạnh mẽ chỉ trích phát biểu của ông Rex Tillerson tại phiên điều trần về việc bổ nhiệm ông vào chức ngoại trưởng trong tân chính phủ Donald Trump trước Ủy ban Đối ngoại Thượng viện Mỹ.

Lúc đó ông Tillerson phát biểu là Hoa Kỳ cần gửi đến cho Trung Quốc một tín hiệu rõ ràng là phải ngưng ngay hoạt động cải tạo, xây dựng và không được đến những đảo nhân tạo lập nên ở Biển Đông.

Tờ China Daily bình luận cho rằng những tuyên bố của ông Rex Tillerson là một mớ lộn xộn những thiên kiến ngây ngô, lỗi thời, có tầm nhìn ngắn cùng những tưởng tượng chính trị không thực tế".

Lãnh đạo Việt Nam đã chọn lựa ?

Tác giả Helen Clark trích lại ý kiến của giáo sư Carlyle Thayer rằng Việt Nam cũng như Trung Quốc cần năng lượng phục vụ cho nền kinh tế công nghiệp hóa đang phát triển nhanh chóng. Và thỏa thuận với ExxonMobil được cho là một phần của kế hoạch của trung ương kết hợp các nguồn tài nguyên thiên nhiên tại Biển Đông vào kinh tế biển.

Những kế hoạch vạch ra trong khu vực tranh chấp khiến Trung Quốc giận giữ trước đây chắc chắn sẽ lặp lại nếu như ông Rex Tillerson có hành động cứng rắn giống như những tuyên bố mạnh mẽ mà ông đưa ra tại phiên điều trần trước Thượng viện Hoa Kỳ vừa qua như vừa nêu.

Theo nhà nghiên cứu Biển Đông, Đinh Kim Phúc, thì sẽ không có gì mới trong chính sách của chính phủ của tổng thống Donald Trump tại khu vực Biển Đông.

Theo nhà nghiên cứu này thì sẽ chẳng có gì sáng sủa nếu như thiếu ‘đột phá’ từ phía chính quyền Mỹ hiện nay :

"Không có gì lạc quan hơn vì rõ ràng tôi có cơ sở là Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng của Việt Nam đã sang Trung Quốc và ra thông cáo chung, rồi ký 15 liên kết giữa hai quốc gia.

Theo tôi đó là câu trả lời rõ ràng cho tình hình an ninh khu vực Đông Nam Á và Châu Á- Thái Bình Dương ; đặc biệt trên Biển Đông. Các vị lãnh đạo Việt Nam đã chọn cho mình thái độ đi trước thái độ của Mỹ dưới chính quyền Donald Trump.

Tất cả quan chức dưới thời tổng thống Donald Trump chỉ được biết qua những phát biểu, chứ cho đến nay chúng tôi chưa có thể đánh giá cụ thể vì những bước đi chưa được triển khai. Tuy nhiên theo tôi tình hình Biển Đông vẫn như dưới thời ông Obama. Mỹ- Trung vẫn gờm nhau và cuộc chơi trên Biển Đông do Trung Quốc dẫn dắt.

Nếu có thay đổi thì chính sách của Mỹ phải có ‘đột biến’ ; phải có trọng tâm rõ ràng trong vấn đề Biển Đông giữa Mỹ và Trung Quốc, Mỹ và Nhật Bản, Mỹ và Đông Nam Á… Chứ còn cứ ỡm ờ suy tính giữa quyền lợi Mỹ- Trung thế nào thì tôi nghĩ cuộc chơi tại Biển Đông tiếp tục do Trung Quốc dẫn dắt như trong thời gian vừa qua".

Ngoài vấn đề ngoại giao với Trung Quốc liên quan Biển Đông, một trong những tuyến hàng hải huyết mạch trên thế giới hiện nay, một số quyết định của Nhà Trắng đang gây phản ứng mạnh mẽ.

Đó là những lệnh hành pháp mà tổng thống Donald Trump ký ngay sau khi nhậm chức bị chỉ trích bởi nhiều quốc gia Hồi giáo, rồi đồng minh Châu Âu, lân bang Mexico và ngay cả những viên chức ngoại giao trước đây và hiện nay của Hoa Kỳ.

Những thách thức đang chờ đón vị tân ngoại trưởng nước Mỹ là một di sản ngổn ngang gồm cuộc nội chiến Syria, đe dọa bắn thử hỏa tiễn đạn đạo liên lục địa của Bắc Hàn, một nước Nga quyết đoán và một Trung Quốc đang trổi dậy.

Gia Minh, RFA

Nguồn : RFA tiếng Việt, 01/02/2017

*************************

Bộ trưởng quốc phòng Mỹ đi Nam Hàn và Nhật Bản (RFA, 01/02/2017)

bd2

Bộ Trưởng Quốc Phòng Hoa Kỳ, James Mattis tuyên thệ nhậm chức tại Bộ Quốc Phòng Mỹ hôm 27/1/2017. AFP photo

Hôm nay, Tổng Trưởng Quốc Phòng Hoa Kỳ James Mattis sẽ lên đường đi Nam Hàn và Nhật Bản, thực hiện chuyến công du đầu tiên trong vai trò người điều khiển Lầu Năm Góc.

Khi loan báo về chuyến đi này, thông cáo của Bộ Quốc Phòng Hoa Kỳ viết rằng chuyến đi nhằm khẳng định cam kết mà Washington đã có với Nam Hàn và Nhật Bản, đồng thời cũng để phát huy mối quan hệ giữa Hoa Kỳ với 2 nước đồng minh Đông Á.

Theo lịch trình, trạm dừng chân đầu tiên của ông Tổng Trưởng Quốc Phòng Mỹ là Seoul, nơi ông sẽ bàn thảo với giới lãnh đạo Nam Hàn về tình hình an ninh bán đảo Triều Tiên trước nguy cơ gây hấn do Bắc Hàn gây nên, và kế hoạch dựng hệ thống phòng thủ phi đạn THAAD.

Đến ngày thứ Sáu, ông Mattis sẽ sang thăm Tokyo, gặp lãnh đạo Nhật để thảo luận về tình hình Châu Á-Thái Bình Dương, và kêu gọi Nhật đóng góp thêm để giúp Hoa Kỳ trang trải chi phí khi đưa quân sang giúp bảo vệ an ninh quốc phòng cho Nhật Bản.

*********************

Trung Quốc cực lực chống đối Hệ thống phòng thủ tên lửa Mỹ (VOA, 01/02/2017)

bd3

THAAD có mục đích chng li kh năng tên la đn đo và ht nhân ca Bc Hàn, song Bc Kinh lp lun rng v lâu dài h thng đó có th làm nhiu hơn thế.

Trung Quốc đang đy mnh n lc đ ngăn chn Hàn Quc trin khai h thng phòng th tên la ca M trên lãnh th Hàn Quc, bng cách gia tăng áp lc trên mt trn kinh tế.

Mặc dù các giới chc Hoa Kỳ và Hàn Quc lâu nay nhn mnh rng mc đích chính ca H thng Phòng th Khu vc Tm cao Giai đon cui (THAAD) có mc đích chng li kh năng tên la đn đo và ht nhân ca Bc Hàn, song Bc Kinh lp lun rng v lâu dài h thng đó có thể làm nhiu hơn thế.

Jagannath Panda, một nhà phân tích ti Vin Nghiên cu và Phân tích Quc phòng New Delhi, cho biết Trung Quc đã bt đu siết cht các bin pháp đi vi Seoul, và có phn chc đng thái này s tiếp tc nếu Seoul không đi ý.

Panda nói kể t khi THAAD được trin khai, lượng du khách Trung Quc đến Hàn Quc ngh hè đã gim, và s th này đã tác đng mnh đến nn kinh tế Hàn Quc.

Đây mới ch là mt trong nhng cách mà Bc Kinh đang làm đ ch đng gây áp lc vi Hàn Quc v vic triển khai lá chắn tên la THAAD.

Hồi đu tháng này, nht báo Hankyoreh ca Hàn Quc nêu ra mt danh sách các bin pháp mà Trung Quc được cho là đã thc hin k t khi quyết đnh trin khai THAAD được thông qua hi tháng 7 năm ngoái, bao gm hn chế du hành đi vi các ngh sĩ gii trí Hàn Quc, các chuyến bay thuê bao t Hàn Quc, và nhm mc tiêu vào hot đng kinh doanh ca Tp đoàn Lotte ca Hàn quc Trung Quc.

Một sân golf thuc s hu ca Tp đoàn Lotte Ht Seongju min nam Hàn Quc được công b là nơi s đt h thng THAAD. D kiến h thng s được trin khai vào tháng 5. Mc dù vy, có nhng quan ngi rng nhng chng đi gia tăng có th trì hoãn vic này.

Published in Châu Á

Chuyên gia Mỹ : Washington cần tiếp tục răn đe Bắc Kinh về Biển Đông (RFI, 30/01/2017)

bd1

Ảnh minh họa : Máy bay thuộc hai phi đoàn Carrier Air Wing 5 và Carrier Air Wing 9 cùng tàu sân bay USS John C. Stennis tập trận trong vùng biển Philippines, ngày 18/06/2016. REUTERS/Courtesy Steve Smith/U.S. Navy

Trong một bài viết ngày 27/01/2017 mang tựa đề rất khô khan : Các nguyên tắc chỉ đạo về Biển Đông cho tân chính quyền (Mỹ) - South China Sea Guidelines for the New Administration – trung tâm Sáng Kiến Minh Bạch Hàng Hải Châu Á AMTI thuộc Trung Tâm Nghiên Cứu Chiến Lược và Quốc Tế CSIS tại Washington đã nêu bật 5 khuyến cáo mà các chuyên gia Mỹ về Biển Đông vừa nhất trí chuyển đến chính quyền Donald Trump để đề nghị thực hiện.

Đối với hai chuyên gia Geoffrey Hartman và Amy Searight, tác giả bài viết, có rất nhiều khả năng là Bắc Kinh sẽ sớm thách thức nghiêm trọng quyết tâm của Washington tại Biển Đông, nơi mà Mỹ đã cố đáp trả một cách có hiệu quả trước các hành vi quyết đoán của Trung Quốc. Các lợi ích lâu dài của Mỹ - từ quyền tự do hàng không và hàng hải, tôn trọng một trật tự dựa trên luật pháp quốc tế, cho đến giải quyết tranh chấp bằng con đường hòa bình – tất cả đều bị đe dọa.

Các mục tiêu của Mỹ như duy trì các quan hệ liên minh và đối tác trong vùng, bảo vệ chuẩn mực và quy tắc quốc tế, và duy trì một quan hệ có hiệu quả với Trung Quốc là điều vẫn có giá trị. Thế nhưng Trung Quốc đã ra tay trước ở Biển Đông và Hoa Kỳ cần phải thay đổi chiến lược để xoay chuyển chiều hướng và tránh được cái bẫy của một đối sách bị động và vô hiệu quả.

Cho đến nay, phản ứng của Mỹ trước các hành động của Trung Quốc ở Biển Đông chưa đủ để làm cho Bắc Kinh thay đổi cách xử sự, thậm chí nuôi dưỡng lập luận theo đó Trung Quốc đang đẩy được Mỹ ra khỏi khu vực.

Đối với nhiều nước trong khu vực, việc chống lại các nỗ lực của Trung Quốc đã trở thành thước đo quan trọng về sự dấn thân của Mỹ vào khu vực. Nếu các hành vi bức hiếp của Trung Quốc vẫn không bị Mỹ đáp trả, điều đó sẽ gởi một tín hiệu nguy hiểm về sức mạnh của hệ thống liên minh của Mỹ trong vùng, và giảm thiểu vai trò đối tác an ninh của Washington.

Để ngăn chận các cố gắng của Trung Quốc nhằm khống chế Biển Đông, Hoa Kỳ cần có một chiến lược lâu bền để tăng cường năng lực của mình, làm việc hữu hiệu hơn với các đồng minh và đối tác, và củng cố trật tự khu vực. Để làm được điều này, chính quyền mới ở Mỹ nên nhanh chóng duyệt xét lại chiến lược Biển Đông từ trên xuống dưới và một cách cặn kẽ, sao cho có thực chất hơn và hữu hiệu hơn.

Trong khi chuẩn bị rà soát và củng cố chiến lược của mình ở Biển Đông, chính quyền mới nên giữ trong đầu những lời khuyến cáo ghi trong báo cáo của Trung Tâm CSIS, đưa ra ngày 25/01, mang tựa đề : "Biển Đông – Một vài nguyên tắc chiến lược cơ bản", với sự đóng góp của các chuyên gia về Châu Á tại CSIS— Tiến sĩ Michael Green, tiến sĩ Zack Cooper, Bonnie Glaser, Andrew Shearer, và Greg Poling.

Khuyến cáo 1 : Phải tiếp tục răn đe và đồng thời hợp tác

Cho dù hợp tác của Trung Quốc cần thiết để giải quyết một số vấn đề khu vực và toàn cầu – như hành vi hiếu chiến của Bắc Triều Tiên hay vấn đề biến đổi khí hậu – Hoa Kỳ không nên để bị Trung Quốc bắt bí vì sợ rằng chiến lược răn đe mạnh hơn sẽ cản trở công cuộc hợp tác song phương.

Mọi cố gắng giảm nhẹ chính sách của Mỹ ở Biển Đông để bảo vệ công cuộc hợp tác với Trung Quốc trong các lãnh vực khác đều không cần thiết, thậm chí còn không hiệu quả nữa là khác. Hợp tác trong những lãnh vực hai bên cùng chia sẻ quyền lợi không chỉ quan trọng đối với Mỹ mà cũng quan trọng đối với Trung Quốc.

Lãnh đạo Mỹ không nên lo ngại về tình hình căng thẳng trong quan hệ Mỹ-Trung. Mỹ có thể vừa kiên quyết trên các nguyên tắc của mình và răn đe để không cho Trung Quốc làm hỏng trật tự khu vực, vừa duy trì quan hệ hiệu quả với Bắc Kinh. Nhượng bộ trên quyền lợi thiết yếu của mình ở Châu Á, sẽ không khuyến khích hợp tác rộng hơn trên những vấn đề toàn cầu. Thậm chí việc nhận thấy một sự yếu đuối nơi Mỹ có thể khuyến khích giới lãnh đạo ở Bắc Kinh có thái độ quyết đoán hơn.

Tóm lại, một cách tiếp cận mang tính răn đe mạnh mẽ hơn không nhất thiết cản trở công cuộc hợp tác có lợi cho cả hai nước.

Khuyến cáo 2 : Có chính sách và thông điệp nhất quán và bền vững

Chính quyền mới cần đưa ra những thông điệp chiến lược rõ ràng và nhất quán, bởi vì sự thiếu mạch lạc trong việc gắn kết các mục tiêu của chiến lược tái cân bằng lực lượng vừa qua đã gây ra sự ngộ nhận nơi Trung Quốc cũng như các đồng minh và đối tác của Mỹ.

Cụ thể là những lời giải thích không nhất quán về cách Hoa Kỳ xử lý đà tăng cường quyền lực và ảnh hưởng của Trung Quốc – song song với việc thực thi vế quân sự rất rầm rộ của chiến lược tái cân bằng - đã làm gia tăng thái độ nghi kỵ của Bắc Kinh về việc Washington tìm cách ngăn chặn sự trỗi dậy của Trung Quốc.

Thông điệp và chính sách thiếu nhất quán – trong đó có các chiến dịch bảo vệ quyền tự do hàng hải và duy trì sự hiện diện thường xuyên - cũng đã gây nên hiểu lầm trong khu vực. Chính quyền mới nên cung cấp lời giải thích có thẩm quyền về các hoạt động này và không nên thay đổi lịch trình để chiều theo áp lực của Trung Quốc.

Hoa Kỳ nên tiến tới, các chiến dịch bảo vệ tự do hàng hải và khẳng định sự hiện diện thường xuyên phải được thực hiện một cách đều đặn để chứng tỏ quyết tâm của Hoa Kỳ sẵn sàng cho không quân và hải quân hoạt động bất cứ nơi nào luật pháp quốc tế cho phép. Đây là điều quan trọng, nhưng cũng phải cẩn thận tính đến những yếu tố không lường trước được khi vạch ra chiến thuật và thực hiện các chiến dịch để ngăn không cho Bắc Kinh trở nên quá tự tin vào khả năng dự đoán phản ứng của Hoa Kỳ.

Khuyến cáo 3 : Đa dạng hóa các biện pháp chống Trung Quốc

Đối với các chuyên gia Trung Tâm Chiến Lược, chính sách của Mỹ ở Biển Đông cho đến nay đã dựa quá nhiều vào các giải pháp quân sự, vốn không phải lúc nào cũng hiệu quả nhất. Cách đáp trả về mặt ngoại giao, thông tin, luật pháp, kinh tế hiện không được chú ý nhiều trong chính sách Trung Quốc của Hoa Kỳ. Việc đưa các giải pháp này vào trong chính sách sẽ rất quan trọng cho thành công trong việc làm cho Trung Quốc lùi bước trong dài hạn.

Một ví dụ là có thể tính đến việc trừng phạt có chọn lọc nhắm vào các công ty Trung Quốc tham gia vào các hoạt động gây mất ổn định. Hoa Kỳ có khả năng gây sức ép trên Trung Quốc trong những lãnh vực không liên quan trực tiếp đến vùng Biển Đông và nên xem xét khả năng sử dụng hoặc đe dọa sử dụng những công cụ này để ổn định trật tự khu vực.

Khuyến cáo 4 : Tăng cường giúp đỡ đồng minh và đối tác

Hoa Kỳ cần tăng cường các nỗ lực giúp các đồng minh và đối tác xây dựng năng lực để cải thiện khả năng của các nước này chống lại sự thúc ép của Trung Quốc. Nỗ lực xây dựng năng lực thành công sẽ cho phép các quốc gia Đông Nam Á tự bảo vệ tốt hơn, tạo nên sự răn đe chống lại các hành vi bức hiếp ở của Trung Quốc ở cấp độ thấp, cho phép quân đội Mỹ tập trung nhiều hơn vào việc răn đe ở cấp cao.

Để tạo điều kiện cho việc nâng cao năng lực các đối tác, Washington cần phải giữ gìn các mối quan hệ quốc phòng trong khu vực. Khả năng của Hoa Kỳ hợp tác với các quốc gia ở tuyến đầu phụ thuộc vào thái độ hợp tác và tuân thủ của các nước này trong lãnh vực nhân quyền và quản trị tốt nhà nước.

Khuyến cáo 5 : Duy trì lập trường trung lập về tranh chấp chủ quyền

Các chuyên gia đã đi đến kết luận : Hoa Kỳ có một số lợi thế lâu dài khiến cho các nước trong khu vực tiếp tục chọn Mỹ làm đối tác an ninh hàng đầu, trong đó việc Mỹ có lực lượng quân sự mạnh nhất thế giới, lại được thiện cảm của các cư dân địa phương, và một chính sách ngoại giao ít hung hăng hơn Trung Quốc. Với những lợi thế đó, Washington có đủ sức tập trung vào việc duy trì vai trò của mình ở Châu Á, và có thể tin rằng chủ nghĩa phiêu lưu của Trung Quốc có thể sẽ đẩy nhiều quốc gia quay sang Hoa Kỳ để nhờ hỗ trợ.

Lập trường xưa nay của Hoa Kỳ là trung lập đối với các tranh chấp chủ quyền trên các vùng đất ở Biển Đông, trong khi vẫn khẳng định rằng những tranh chấp phải được giải quyết một cách hòa bình và phù hợp với luật pháp quốc tế. Đây là một lập trường đúng đắn và cần được duy trì.

Lập trường đó cho phép Mỹ bảo vệ lợi ích của mình mà không vướng vào các tranh chấp chủ quyền chằng chịt ở Biển Đông. Vị trí trung lập trước các tranh chấp chủ quyền cho phép Hoa Kỳ can thiệp một cách linh hoạt vào Biển Đông để bảo vệ lợi ích của mình cũng như chuẩn mực và luật lệ quốc tế, đồng thời phản bác các cố gắng của Trung Quốc cho rằng các hành động của Hoa Kỳ là một mối đe dọa đến chủ quyền của Bắc Kinh.

Các nước tranh chấp khác chào đón sự can thiệp của Hoa Kỳ chính là vì Washington không thiên vị bên này chống bên kia.

RFI tiếng Việt

**********************

Mỹ cam kết tiếp tục là cường quốc Thái Bình Dương (RFI, 30/01/2017)

bd2

Hàng không mẫu hạm USS John C.Stennis (CVN 74) và USS Ronald Reagan (CVN 76) ở vùng biển Philippines, ngày 18/06/2016.Courtesy Jake Greenberg/U.S. Navy/Handout via REUTERS

Trong một hội thảo tại trường Đại học Quốc gia Úc, ở Canberra, ngày hôm nay, 30/01/2017, các quan chức Mỹ khẳng định cho dù có những thay đổi chính sách dưới thời chính quyền Donald Trump, Hoa Kỳ vẫn tiếp tục cam kết là một cường quốc Thái Bình Dương.

Theo AFP, cuộc hội thảo có nội dung nói về liên minh của Hoa Kỳ với Úc và Nhật Bản. Cố vấn chính trị sứ quán Mỹ tại Úc, ông John Hennessey-Niland nói rằng các đồng minh của Hoa Kỳ trong khu vực Châu Á-Thái Bình Dương có thể yên tâm là Thái Bình Dương vẫn có vai trò chủ chốt trong các lợi ích của Mỹ, dưới thời Donald Trump. Các hợp tác, huấn luyện chung và chia sẻ thông tin sẽ gia tăng.

Đại diện sứ quán Mỹ khẳng định : "Chúng tôi đang ở trong giai đoạn thay đổi và chuyển tiếp. Các lợi ích của Hoa Kỳ không thay đổi. Vì lợi ích của mình, nước Mỹ sẽ tiếp tục là một cường quốc Thái Bình Dương, hỗ trợ và tăng cường các quan hệ song phương, ba bên và đa phương".

Bà Amy Searight, nguyên là quan chức cấp cao Mỹ, phụ trách quốc phòng khu vực Nam và Đông Nam Á, nhận định, dường như Donald Trump đã thay đổi, không có những phát biểu chỉ trích nhắm các đồng minh của Mỹ. Bà hoan nghênh chuyến thăm Washington vào tháng Hai tới của thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe.

Theo bà Searight, Hoa Kỳ có kế hoạch nâng số tàu chiến từ 270 lên thành 350 và do vậy, sẽ có nhiều tàu chiến Mỹ hiện diện ở vùng Châu Á-Thái Bình Dương và tạo ra nhiều cơ hội hợp tác hơn với các đồng minh. Theo quan chức này, chính sách xoay trục sang Châu Á, được khởi xướng và thực hiện dưới thời Obama – vẫn đang được tiến hành.

RFI tiếng Việt

*************************

Xoay trục về Châu Á vẫn là trọng tâm trong chính sách của Hoa Kỳ (RFA, 30/01/2017)

bd3

Tổng thống Mỹ Donald Trump cùng tham mưu trưởng Reince Priebus, Phó Tổng thống Mỹ Mike Pence, Cố vấn Thương mại Peter Navarro, Cố vấn cao cấp Jared Kushner, Cố vấn chính sách Stephen Miller tại Phòng Bầu dục, Nhà trắng, Washington, DC, ngày 23 tháng 1 năm 2017. AFP photo

Mặc dù Tân Tổng Thống Donald Trump sẽ có chính sách ngoại giao mới, nhưng Hoa Kỳ vẫn tiếp tục duy trì vai trò quan trọng ở Châu Á- Thái Bình Dương để đảm bảo quyền lợi của nước Mỹ cũng như của các nước đồng minh.

Điểm vừa nêu được ông John Hennessey-Niland, tham tán chính trị của Đại Sứ Quán Hoa Kỳ đưa ra trong cuộc thảo luận về quan hệ chiến lược Mỹ-Nhật Bản và Úc, mới diễn ra ngày hôm nay tại Canberra.

Trong bài phát biểu, ông Hennessey-Niland nói rằng chính sách có thể thay đổi nhưng quyền lợi của Mỹ và đồng minh trong khu vực Châu Á-Thái Bình Dương sẽ không thay đổi, hứa hẹn những cuộc thao diễn chung và mức độ chia sẻ tin tức sẽ gia tăng.

Trong lúc còn vận động tranh cử, Tổng Thống Trump có nói là những quốc gia Châu Á phải tự bảo vệ an ninh quốc phòng thay vì trông chờ vào sự giúp đỡ của Mỹ, đồng thời cũng chỉ trích liên minh NATO là một tổ chức lỗi thời.

Tuy nhiên thứ Sáu tuần trước khi đón nữ Thủ Tướng Anh Quốc Theresa May ở Nhà Trắng, Tổng Thống Trump lại cho biết ông ủng hộ NATO 100%.

Dựa vào sự kiện đó, bà Amy Searights, người từng nắm giữ chức vụ trợ lý tổng trưởng quốc phòng đặc trách Nam Á và Đông Nam Á của chính phủ Barack Obama cho rằng không nên quá chú trọng đến những gì Tổng Thống Trump đã nói lúc vận động tranh cử, bằng chứng là tháng tới, tân tổng thống Mỹ sẽ đón Thủ Tướng Nhật Bản Shinzo Abe để bàn thảo về quan hệ đồng minh chiến lược.

Bà cũng nhắc lại tầm quan trọng của quan hệ chiến lược Mỹ Nhật Bản và Úc trong kế hoạch chuyển trục về Châu Á mà Tổng Thống Obama thực hiện, gọi đó là kế hoạch vẫn còn hữu lý để ngăn chận mức bành trướng quân sự của Trung Quốc.

Vẫn theo bà Searight, Tổng Thống Trump có kế hoạch giúp Hải Quân Hoa Kỳ tăng số tầu chiến từ 270 chiếc lên thành 350 chiếc, điều đó cũng có nghĩa là Hoa Kỳ sẽ đưa thêm chiến hạm vào hoạt động ở Thái Bình Dương và tại Biển Đông.

**************************

Trung Quốc coi Mỹ, Bắc Hàn và Nhật là mối đe dọa (BBC, 30/1/2017)

Bas du formulaire

bd4

Trung Quốc đã có hàng không mẫu hạm.

Giới phân tích của Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc coi Hoa Kỳ và Bắc Hàn là các mối đe dọa hàng đầu và quan ngại xung đột ở Biển Đông, Kyodo News nói.

Tài liệu phân tích mà hãng thông tấn Nhật Bản đọc được cho thấy mặc dù hai láng giềng có truyền thống quan hệ ngoại giao thân thiện, giới hoạch định chính sách quân sự Trung Quốc coi Bắc Hàn là mối đe dọa khi xét đến việc Bình Nhưỡng phát triển tên lửa và vũ khí hạt nhân.

Tài liệu được in vào tháng 5/2016, là hướng dẫn thao tập thời chiến để chuẩn bị đối phó với các mối đe dọa của kẻ thù giả tưởng.

Phân tích này nói về tình huống Trung Quốc phải đối mặt, các chiến lược gia trích dẫn "năm mối đe dọa tiềm năng", với Hoa Kỳ và chiến lược "tái cân bằng Châu Á" của Mỹ là nghiêm trọng nhất.

Được đề cập hàng thứ hai là Bắc Hàn, và các nhà phân tích lưu ý việc Bình Nhưỡng tuyên bố họ là một cường quốc hạt nhân và đã lập nhiều cơ sở hạt nhân gần biên giới với Trung Quốc.

Nếu chiến tranh nổ ra một lần nữa trên bán đảo Triều Tiên, tài liệu này nói, thì sẽ gây ra một "mối đe dọa lớn" đến phía bắc và đông bắc của Trung Quốc.

Nhật Bản được đề cập tới là mối đe dọa thứ ba, với các chiến lược gia nói về thực trạng hai nước có tranh chấp các đảo mà Nhật Bản kiểm soát tại Biển Hoa Đông.

Với phi cơ và tàu của hai nước ra vào khu vực này, xung đột quân sự có thể xảy ra.

Đứng thứ tư là Nam Hải (Biển Đông) là nơi Việt Nam và Philippines có những tuyên bố về chủ quyền chồng chéo với Trung Quốc và một số nước khác.

Giới hoạch định chính sách quân sự Trung Quốc ghi nhận việc nước này đang mở rộng sức mạnh quân sự của mình trong khu vực này, chẳng hạn như bằng cách triển khai radar phòng không trên đảo mà Trung Quốc kiểm soát.

Tuy nhiên, vấn đề nằm ở chỗ Bắc Kinh chỉ có thể kiểm soát hiệu quả một số nơi và do đó "không thể lạc quan".

Ấn Độ, là nước có tranh chấp biên giới với Trung Quốc và đang tăng cường lực lượng quân sự của mình, được nhắc tới như mối đe dọa đứng ở vị trí thứ năm.

Published in Châu Á

Quân đội Trung Quốc thấy nguy cơ chiến tranh với Mỹ (Một Thế Giới, 28/01/2017)

quandoi6

Quân đội Trung Quốc cho rằng tình hiện tại có thể dẫn đến một cuộc chiến tranh với Mỹ.

Một cuộc chiến tranh với Mỹ dưới thời chính quyền của ông Donald Trump không chỉ còn là "khẩu hiệu tuyên truyền" mà sắp trở thành "nguy cơ có thật", theo một quan chức quân sự cấp cao Trung Quốc.

Nhận xét trên được đăng tải trên trang web của quân đội Trung Quốc, rõ ràng là một dấu hiệu để đáp trả lại sự cứng rắn của chính quyền mới của Mỹ đối với Bắc Kinh.

Tờ South China Morning Post  đã phỏng vấn một nguồn tin trong Ủy ban Quân sự Trung ương, cơ quan đầu não của quân đội Trung Quốc về quan hệ Trung - Mỹ trong tương lai.

"Một cuộc chiến trong 'nhiệm kỳ của Tổng thống' hay 'cuộc chiến nổ ra trong đêm' không còn là một khẩu hiệu tuyên truyền mà đã trở thành một nguy cơ có thật", nguồn tin từ Ủy ban Quân sự Trung ương nói.

Quan chức này còn khẳng định rằng quân đội Trung Quốc sẽ gia tăng triển khai vũ khí đến Biển Đông, biển Hoa Đông và gần bán đảo Triều Tiên như là phương cách đối phó với tình hình.

Nguồn tin trong Ủy ban Quân sự Trung ương Trung quốc cũng cho rằng để giảm bớt căng thẳng trong khu vực Châu Á - Thái Bình Dương thì Mỹ cần xem xét lại chính sách của mình.

Tổng thống Donald Trump và các thành viên nội các của ông đã liên tục đưa ra các tuyên bố cứng rắn với Trung Quốc. Ông Trump nhiều lần gọi Trung Quốc là "kẻ thao túng tiền tệ" và công khai chỉ trích việc xây dựng "căn cứ quân sự khổng lồ trên Biển Đông" của Bắc Kinh.

Ngoại trưởng Rex Tillerson thì ủng hộ giải pháp phong tỏa những hòn đảo nhân tạo phi pháp mà Trung Quốc xây dựng trên Biển Đông. Hành động này của Mỹ nếu xảy ra có thể là một "tuyên bố chiến tranh" với Trung Quốc.

Thiên Hà (theo Independent)

****************************

Trung Quốc tăng cường đối phó khả năng xung đột với Mỹ (VOA, 28/01/2017)

quandoi2

Binh sĩ Quân đội Gii phóng Nhân dân Trung Quc tham gia mt cuc din tp chng khng b. (nh tư liu)

Trung Quốc đang gia tăng chun b đi phó vi xung đt quân s có th xy ra vi Mỹ trong lúc Tổng thng Donald Trump làm gia tăng nguy cơ bùng n chiến s, báo chí nhà nước Trung Quc và các quan sát viên quân s loan tin.

Bắc Kinh đang chun b đi phó trước kh năng các mi quan h M-Trung tut dc, đc bit v an ninh hàng hi.

Trong một bài bình lun đăng đúng ngày nhm chc ca Tng thng Donald Trump, t Quân đi Gii phóng Nhân dân Trung Quc nói nguy cơ chiến tranh ngày càng "thc tế hơn’ gia tình hình an ninh ngày càng phc tp Châu Á Thái Bình Dương.

Bài viết ca mt gii chức ti cc huy đng quc phòng thuc Quân y Trung ương nói li kêu gi Hoa Kỳ tái cân bng chiến lược ti Châu Á, trin khai quân đi ti vùng Bin Hoa Đông và Bin Đông, và b trí mt h thng phòng th phi đn ti Hàn Quc là nhng đim nóng sp bùng n.

Bài bình luận viết tiếp "cuc chiến theo thut ng ca Tng thng’ hay "chiến tranh bùng n đêm nay’ không còn là nhng khu hiu, mà đang tr thành hin thc".

Nhân dân nhật báo chính thc ca nhà nước Trung Quc trong bài xã lun hôm Ch nht nói quân đội Trung Quc s din tp trên bin bt chp nhng khiêu khích t nước ngoài. Liêu Ninh, tàu sân bay duy nht ca Trung Quc trong tháng trước đã chy qua Eo bin Đài Loan.

Bình luận này đ cp đến phát biu ca ông Rex Tillerson người được đ c gi chức vụ Ngoi trưởng M là Hoa Kỳ nên ngăn Trung Quc tiếp cn nhng đo nhân to Bc Kinh đã xây trên nhng khu vc tranh chp Bin Đông.

**************************

Úc quan ngại Biển Đông, thúc Mỹ trụ lại Thái Bình Dương (VOA, 28/01/2017)

quandoi3

Ngoại trưởng Úc Julie Bishop.

Ngoại trưởng Úc Julie Bishop nêu quan tâm v các hot đng quân s hóa Bin Đông, nói rng Australia s tiếp tc thc thi quyn t do hàng hi trong khu vc.

Bà Bishop cấp thiết kêu gi Hoa Kỳ đng rút lui khi khu vc n Đ Dương-Thái Bình Dương, và khuyến cáo rằng đa s các nước trong khu vc lo ngi v các thế lc khác không phi là Hoa Kỳ có th "có tiếng nói quyết đnh trong các vn đ khu vc".

Bà nói Australia quan ngại v nhng hot đng xây dng và quân s hóa các đo và bãi đá trong Bin Đông, đc biệt lo ngi v "tiến đ cũng như quy mô ca các hot đng ca Trung Quc", nhưng bà khng đnh Australia không ng v bên nào trong các cuc tranh chp lãnh th / lãnh hi.

Phát biểu ti Đi thoi Úc-M v Hp tác ti vùng n Đ Dương-Thái Bình Dương Los Angeles hôm th Sáu 27/1, bà Bishop nhc nh chính ph ca Tng thng Trump rng s hin din ca M trong sut nhiu thp niên qua trong khu vc n Đ Dương-Thái Bình Dương đã giúp mang lại s n đnh đã là "nn móng cho phép s phát trin ca khu vc".

Hệ thng truyn thông ABC ca Australia dn li bà Bishop, nói ti cuc đi thoi này :

"Chúng tôi coi Hoa Kỳ là cường quc thiết yếu trong khu vc Nam Á-Thái Bình Dương. Đa số các nước trong vùng đu mun người M tăng cường vai trò lãnh đo, ch không gim nh vai trò này, tt c các nước đu không mun các thế lc khác ngoài Hoa Kỳ, có tiếng nói quyết đnh trong các vn đ khu vc".

Bà khẳng đnh Australia không ng vn nào trong các cuộc tranh chp lãnh th vi Trung Quc và các nước láng ging, nhưng "s tiếp tc thc hin các quyn ca mình theo lut pháp quc tế v t do hàng hi và hàng không".

Ngoại trưởng Úc bày t s tht vng ca bà vi các đi din M hôm th Sáu 27/1 v vic Hoa Kỳ rút ra khi Hip đnh Hp tác Xuyên Thái Bình Dương TPP. Bà nói Australia đã thương thuyết mt hip đnh thương mi t do vi Hoa Kỳ và 10 nước đi tác khác bi vì Canberra tin rằng Hip đnh Hp tác Xuyên Thái Bình Dương TPP có tim năng mang li li ích cho tt c các nước tham gia. Bà phát biu :

"Australia tiếp tc ng h các nguyên tc nn tng ca hip đnh TPP và chúng tôi đang làm vic vi các nước khác, bên cạnh Hoa Kỳ, đ thc hin nhng li ích đó bng cách thông qua hip đnh này".

Ngoại trưởng Bishop đã gp Phó Tng thng M Mike Pence trong cùng ngày. Văn phòng ông Pence ra thông cáo sau cuc gp g, "tái khng đnh tm quan trng ca vic tiếp tc cng cố liên minh M-Úc đ duy trì hòa bình và an ninh trong khu vc".

Nguồn : The Guardian, ABC News Australia

*************************

Chính quyền Donald Trump thề bảo vệ Biển Đông khỏi tay Trung Quốc (Một Thế Giới, 24/01/2017)

quandoi4

Phát ngôn viên Nhà Trắng Sean Spicer

Chính quyền mới của Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 23/1 tuyên bố rằng Mỹ sẽ ngăn chặn Trung Quốc chiếm đóng vùng biển quốc tế tại Biển Đông, một động thái mà truyền thông Trung Quốc nói "gây ra chiến tranh".

"Tôi nghĩ rằng Mỹ sẽ đảm bảo rằng chúng tôi bảo vệ quyền lợi của mình trong khu vực đó (Biển Đông)", Phát ngôn viên Nhà Trắng Sean Spicer nói trong một cuộc họp báo.

"Những hòn đảo này đều nằm trong vùng biển quốc tế và không phải là một phần lãnh thổ của Trung Quốc. Chúng tôi đảm bảo rằng mình sẽ bảo vệ vùng lãnh thổ quốc tế bị một nước thôn tính bất hợp pháp", ông Spicer nói thêm.

Tuyên bố của ông Spicer đưa ra khi truyền thông hỏi ông rằng liệu tân Tổng thống Mỹ có đồng ý quan điểm của ứng viên Ngoại trưởng Rex Tillerson rằng Trung Quốc không được phép sử dụng các đảo nhân tạo phi pháp mà họ xây dựng trên Biển Đông hay không.

Nhận xét của ông Tillerson hôm 11/1 đã khiến truyền thông Trung Quốc lớn tiếng chỉ trích và cho rằng nếu Mỹ chặn Trung Quốc tại Biển Đông sẽ là một hành động "gây ra chiến tranh".

Trong phiên điều trần trước thượng viện Mỹ ông Tillerson dõng dạc tuyên bố : "Chúng ta phải gửi đến Trung Quốc một tín hiệu mạnh mẽ. Đầu tiên, họ phải ngừng xây dựng đảo nhân tạo. Thứ 2, họ phải bị cấm sử dụng các hòn đảo nhân tạo".

Dù vậy, Chủ tịch và giám đốc điều hành của Tập đoàn Exxon Mobil không nêu cách cụ thể để cấm không cho Trung Quốc sử dụng những hòn đảo nhân tạo mà họ đã xây dựng phi pháp trên Biển Đông.

Các trợ lý của ông Trump khẳng định rằng chính quyền mới của Mỹ sẽ tăng cường sự hiện diện quân sự tại Đông Nam Á nhằm đối phó với sự trỗi dậy của Trung Quốc tại khu vực Châu Á - Thái Bình Dương.

Bộ Ngoại giao Trung Quốc thì tuyên bố rằng họ không hiểu ý định của ông Tillerson, sau khi ông Trump tuyên bố sẽ xem lại chính sách "một Trung Quốc" về vấn đề quan hệ giữa Đài Loan với Washington. Đại sứ quán Trung Quốc tại Washington cũng không ngay lập tức đưa ra bình luận về lập trường mới của Nhà Trắng.

Trung Quốc tuyên bố chủ quyền phi pháp với gần như toàn bộ diện tích Biển Đông thông qua yêu sách "đường chín đoạn". Ngày 12/7/2016 Tòa Trọng tài tại The Hague đã thông qua phán quyết bác bỏ yêu sách chủ quyền của Trung Quốc tại Biển Đông, không công nhận tính hợp pháp của "đường chín đoạn".

Trong những năm qua, Trung Quốc không ngừng gia tăng các hoạt động quân sự tại Biển Đông như xây dựng các hòn đảo nhân tạo phi pháp, xây dựng sân bay quân sự, triển khai tên lửa, máy bay chiến đấu lên các đảo mà họ chiếm đóng phi pháp trên Biển Đông... 

Mỹ không phải là một bên tranh chấp trên Biển Đông, tuy nhiên Washington luôn tuyên bố bảo vệ tự do hàng hải trong khu vực vốn là tuyến hàng hải tấp nập nhất thế giới này.

Thiên Hà (theo Reuters)

Published in Châu Á