Thông Luận

Cơ quan ngôn luận của Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên

Hồng Kông : Một thiếu niên bị kết tội nổi dậy

Thu Hằng, RFI, 03/03/2021

Phiên tòa xét xử hàng chục nhà đấu tranh vì dân chủ ở Hồng Kông tiếp tục trong ngày 03/03/2021. Một số bị cáo trong tổng số 47 người bị đưa ra xét xử hy vọng được trả tự do có điều kiện. Trong khi đó, lần đầu tiên, một thiếu niên bị kết tội "nổi dậy" liên quan đến các cuộc biểu tình ở Hồng Kông năm 2019 và sẽ bị giam trong một thời gian tại một trại dành cho trẻ vị thành niên.

hongkong1

Biểu tình bên ngoài tòa án phản đối phiên xử các nhà hoạt động trong phong trào biểu tình năm 2019, tại Hồng Kông ngày 01/03/2021.  Reuters – Lam Yik

Thông tín viên Florence de Changy tường trình từ Hồng Kông :

"Nam thiếu niên hiện 16 tuổi, tên được giữ bí mật, mới 14 tuổi vào lúc xảy ra sự việc, bị cáo buộc đã tham gia vào một cuộc nổi dậy và âm mưu phóng hỏa. Thiếu niên này đã ném một chai xăng về phía một nhân viên cảnh sát dù không làm người này bị thương ở khu phố Vượng Giác (Mong Kok) sầm uất, vào tháng 11/2019. Cùng thời điểm đó, có hàng nghìn sinh viên chiếm trường đại học Bách Khoa cách đó không xa, được coi là một trong những thời điểm bạo lực nhất trong giai đoạn chống chính phủ đầy hỗn loạn.

Thẩm phán cho rằng thiếu niên này đã có thể bị ảnh hưởng từ một số sinh viên hoặc chính trị gia, có nghĩa là gián tiếp đẩy trách nhiệm cho những người nhiều tuổi hơn tham gia phong trào. Vì thế, thiếu niên này bị phạt giam trong "một thời gian ngắn", không ấn định, trong một trung tâm giam giữ thiếu niên, đi kèm với việc theo dõi tâm lý.

Ở Hồng Kông, thời hạn lưu trú cụ thể do giám đốc trại giam quyết định. Và khi hết hạn, thanh thiếu niên có thể phải tuân thủ nhiều điều kiện khác theo kiểu như bị giới nghiêm.

Đây là lần đầu tiên một công dân bị kết tội nổi dậy liên quan đến các sư kiện năm 2019 và thoát án tù giam".

Thu Hằng

**********************

Gần 50 nhà dân chủ Hồng Kông bị buộc tội "lật đổ" chế độ

Thanh Hà, RFI, 28/02/2021

Tám tháng sau khi luật an ninh quốc gia Hồng Kông do Bắc Kinh áp đặt có hiệu lực, ngày 28/02/2021, 47 nhà đấu tranh dân chủ Hồng Kông có liên quan đến cuộc bầu cử địa phương hồi mùa hè 2020 bị khép vào tội có âm mưu "lật đổ chế độ"

hongkong2

Giáo sư luật Đới Diêu Đình, một trong những gương mặt đấu tranh của phong trào Dù vàng 2014, đến sở cảnh sát Hồng Kông ngày 28/02/2021.  AP

Cảnh sát Hồng Kông thông báo 47 người nói trên bị truy tố với tội danh "đồng lõa nhắm tới các hành vi lật đổ chế độ" Đây là một trong những tội danh được quy định trong đạo luật an ninh quốc gia mà Hoa Lục đã áp đặt với đặc khu hành chính Hồng Kông. Văn bản này có hiệu lực từ cuối tháng 6/2020. Đạo luật nói trên được cho ra đời nhằm ngăn chận mọi cuộc xuống đường đòi dân chủ như hồi năm 2019.

Hãng tin Pháp AFP lưu ý 47 bị cáo nói trên nhằm trong danh sách 55 người thuộc phe đối lập Hồng Kông. Trong số này có rất nhiều nhân vật nổi tiếng đã bị bắt giữ hồi đầu tháng Giêng 2021, như cựu dân biểu Mao Mạnh Tĩnh (Claudia Mo), giáo sư Đới Diệu Đình (Benny Tai) nhiều luật gia và kể cả những nhà đấu tranh trẻ tuổi như Hoàng Chi Phong (Joshua Wong).

Hoàng Chi Phong, gương mặt nổi bật nhất của phong trào dân chủ Hồng Kông đã bị bắt và bị tống giam vì tội "tổ chức biểu tình bất hợp pháp" Cảnh sát Hồng Kông cho biết 47 người nói trên gồm 39 nam, 8 nữ, trong độ tuổi từ 23 đến 64.

Thanh Hà

Published in Châu Á

Hồng Kông : Trưởng đặc khu ủng hộ sửa đổi luật bầu cử nhằm loại đối lập

Thu Hằng, RFI, 24/02/2021

Hai ngày sau khi Bắc Kinh tỏ ý muốn "lấp lỗ hổng pháp lý" trong hệ thống bầu cử ở Hồng Kông, ngày 23/02/2021, trưởng đặc khu Lâm Trịnh Nguyệt Nga (Carrie Lam) ủng hộ cải cách bầu cử. Biện pháp này sẽ loại bớt tiếng nói đối lập và gia tăng sự kiểm soát của chính quyền trung ương đối với đặc khu hành chính.

hongkong1

Lãnh đạo Hồng Kông Lâm Trịnh Nguyệt Nga Carrie Lam trả lời họp báo ngày 26/01/ 2021.  Reuters – Tyrone Siu

Theo Reuters, dự thảo luật sẽ được đệ trình lên Hội đồng Lập pháp Hồng Kông vào tháng 03/2021 và có khả năng sẽ được thông qua vì rất nhiều nghị sĩ đối lập bị bãi chức do ý kiến của họ bị cho là mối đe dọa cho an ninh quốc gia.

Phát biểu tại buổi họp báo thường kỳ ngày 23/02, được AP trích dẫn, bà Lâm Trịnh Nguyệt Nga khẳng định các cuộc xung đột chính trị và bất ổn ở Hồng Kông trong những năm 2014 và 2019 cho thấy luôn có những cá nhân "thù nghịch" với chính quyền trung ương. Điều này khiến Bắc Kinh "quan ngại và không muốn tình hình xuống cấp đến mức quy chế "một quốc gia, hai chế độ" không thể thực hiện được".

Cũng trong ngày 23/02, chính quyền Hồng Kông thông báo yêu cầu các ủy viên cấp quận, trong đó có rất nhiều người được bầu trực tiếp và có khuynh hướng độc lập về chính trị, phải tuyên thệ trung thành với Hồng Kông với tư cách là một đặc khu của Trung Quốc. Hiện tại, chỉ có trưởng đặc khu, các công chức cấp cao và thành viên của hội đồng hành pháp và nghị sĩ mới phải tuyên thệ trung thành.

Thu Hằng

***********************

Bắc Kinh : Chỉ "những người yêu nước" mới được trúng cử ở Hồng Kông

Thùy Dương, RFI, 22/02/2021

Trung Quốc muốn bảo đảm rằng chỉ những người được Bắc Kinh coi là "những người yêu nước" mới có thể được bầu vào cơ quan lập pháp Hồng Kông hoặc trong kỳ bầu cử cấp quận. Một quan chức cấp cao của chính phủ trung ương Trung Quốc cho biết như trên vào hôm 22/02/2021.

hongkong2

Một cảnh phòng họp Nghị Viện Hồng Kông - Legco. Ảnh ngày 25/11/2020.  Reuters – Lam Yik

AFP cho biết chưa đầy hai tuần trước khi khai mạc kỳ họp thường niên của Quốc hội Trung Quốc tại Bắc Kinh, ông Hạ Bảo Long, giám đốc Văn phòng phụ trách các vấn đề Hồng Kông và Macao, hôm 22/02/2021, kêu gọi "lấp lỗ hổng pháp lý" trong hệ thống bầu cử Hồng Kông, hàm ý nói đến công cuộc cải cách bầu cử ở đặc khu hành chính, đặc biệt là để tránh sự hiện diện của các ứng cử viên "bài Trung Quốc" tại Legco - Nghị Viện Hồng Kông - hoặc chính quyền cấp quận.

Theo ông Hạ Bảo Long : "Điều cần thiết nhất và cấp bách nhất là cải thiện hệ thống, đặc biệt là hoàn thiện hệ thống bầu cử".

Nhưng thế nào là người yêu nước ? Trong phiên bản viết bài phát biểu của ông Hạ Bảo Long, được Văn phòng phụ trách các vấn đề Hồng Kông và Macao công bố thì "yêu nước có nghĩa là yêu Cộng Hòa Nhân Dân Trung Hoa".

Kỳ họp thường niên của Quốc hội Trung Quốc khai mạc ngày 05/03/2021. Người dân Hồng Kông đang theo dõi sát sao mọi thay đổi có thể xảy ra trong khóa họp thường niên lần này, bởi vì rất có thể Quốc hội Trung Quốc sẽ thông qua các biện pháp mới để tăng cường sự kiểm soát của chính quyền Bắc Kinh đối với đặc khu hành chính Hồng Kông.

AFP nhắc lại là sau các cuộc biểu tình quy mô lớn ủng hộ dân chủ và chống Bắc Kinh hồi năm 2019 và chiến thắng vang dội của các ứng cử viên đối lập trong cuộc bầu cử cấp quận, Bắc Kinh đã kiên quyết đáp trả.

Vào tháng 05/2020, tại khóa họp thường niên, Quốc hội Trung Quốc đã thông qua một đạo luật an ninh quốc gia mới để vô hiệu hóa các nhà đối lập ở Hồng Kông. Bắc Kinh chính thức áp đặt luật an ninh quốc gia mới đối với Hồng Kông từ 23 giờ ngày 30/06/2020, ngay trước hôm kỷ niệm 23 năm Anh Quốc trao trả Hồng Kông cho Trung Quốc (ngày 01/07/1997).

Thùy Dương

Published in Châu Á

Theo hãng tin AFP, chính quyền Hồng Kông đã đề nghị sửa đổi luật hiện hành để có thể cấm bất cứ ai rời khỏi đặc khu hành chính. Hôm qua, 12/02/2021, Hiệp hội Luật sư Hồng Kông đã bày tỏ lo ngại về điểm sửa đổi luật này.

hongkong1

Hộ chiếu Hồng Kông và hộ chiếu Anh Quốc cấp mà nhiều người Hồng Kông có thể sử dụng. AP - Kin Cheung

Vào cuối tháng 1, chính quyền Hồng Kông đã đề nghị một điểm sửa đổi cho một luật hiện hành, để giám đốc cơ quan di trú có quyền cấm bất cứ ai rời khỏi đặc khu, mà không cần có quyết định trước đó của tư pháp.

Trong một văn bản gởi Hội đồng Lập pháp, Hiệp hội Luật sư Hồng Kông cho rằng chỉ có tòa án, chứ không phải giám đốc cơ quan di trú, mới có quyền quyết định cấm công dân xuất cảnh. Các luật sư Hồng Kông nhấn mạnh rằng hiện đã có rất nhiều luật để cấm các cá nhân rời khỏi đặc khu này, trong đó có luật an ninh quốc gia mà Trung Quốc áp đặt lên Hồng Kông vào tháng 6/2020. Luật này có dự trù biện pháp tịch thu hộ chiếu đối với một số trường hợp.

Kể từ khi luật an ninh quốc gia được ban hành ở Hồng Kông, ngày càng có nhiều nhà hoạt động, cựu nghị viên ủng hộ dân chủ phải trốn khỏi đặc khu hành chính này để sống lưu vong. Nói chung, ngày càng có nhiều người dân Hồng Kông di tản ra nước ngoài, tranh thủ những điều kiện nhập cư dễ dàng của các nước Anh Quốc, Canada và Đài Loan.

Vào cuối tháng 8, khoảng một chục nhà hoạt động vượt biên bằng tàu sang Đài Loan đã bị hải cảnh Trung Quốc bắt giữ. Đa số những người trên tàu đã từng bị truy tố ở Hồng Kông vì đã tham gia vào các cuộc biểu tình đòi dân chủ.

Thanh Phương

Published in Châu Á

Anh cấp visa dài hạn cho người Hồng Kông có hộ chiếu hải ngoại

Thụy My, RFI, 29/01/2021

Anh Quốc hôm 29/01/2021 khẳng định muốn bảo vệ "quyền tự do và tự trị" của Hồng Kông thông qua loại visa mới có giá trị dài hạn cho các cư dân cựu thuộc địa, do Trung Quốc áp đặt luật an ninh mới.

anh1

Người biểu tình giơ hộ chiếu Anh hải ngoại và cờ Hồng Kông thời thuộc địa tại một trung tâm thương mại, để phản đối luật an ninh Trung Quốc áp đặt tại Hồng Kông. Ảnh chụp ngày 29/05/2020.  AP - Kin Cheung

Những người dân Hồng Kông sở hữu hộ chiếu Anh hải ngoại (BNO) kể từ Chủ nhật 31/01 có thể xin cấp loại visa này, để sống và làm việc tại Anh trong 5 năm và sau đó có thể xin nhập quốc tịch. Từ trước đến nay, họ chỉ có quyền đến Anh 6 tháng và không được làm việc.

Thủ tướng Anh Boris Johnson tuyên bố việc mở rộng này giúp chứng minh "mối quan hệ lịch sử và hữu nghị sâu sắc với người dân Hồng Kông". Ông khẳng định muốn "bảo vệ tự do và quyền tự trị, là những giá trị mà Anh và Hồng Kông vẫn gắn bó".

Sự thay đổi này khiến Bắc Kinh giận dữ. Chính phủ Anh đã hứa hẹn như trên từ tháng 7/2020, để phản ứng việc Trung Quốc áp đặt luật an ninh mới một cách độc đoán tại Hồng Kông, đàn áp dữ dội phong trào phản kháng. Ngoại trưởng Anh Dominic Raab hôm nay tái khẳng định luật này "vi phạm hiển nhiên và trầm trọng bản tuyên bố chung Anh-Trung Quốc" ký kết năm 1984.

Phí visa loại mới là 250 bảng Anh (280 euro), nhưng nếu muốn được hưởng dịch vụ y tế công, phải đóng nhiều hơn (3/120 bảng Anh cho người lớn, tương đương 3.500 euro).

Hiện nay có khoảng 350.000 người có hộ chiếu Anh hải ngoại, tăng gần gấp đôi kể từ khi nổ ra phong trào đòi dân chủ cách đây một năm rưỡi. Còn 2,9 triệu người Hồng Kông khác, sinh trước năm 1997, đều có thể xin cấp hộ chiếu này. Đã có 7.000 người Hồng Kông sở hữu BNO sang Anh sinh sống từ tháng 7/2020 đến giữa tháng 1/2021. Luân Đôn ước tính hệ thống mới sẽ thu hút đến 322.400 người trong 5 năm.

Bắc Kinh hôm nay loan báo sẽ từ bỏ việc công nhận loại hộ chiếu đặc biệt của Anh dành cho người Hồng Kông.

Thụy My

***********************

Anh cấp visa đặc biệt cho người Hong Kong, Bắc Kinh nói giấy tờ vô giá trị

BBC, 29/01/2021

Bắc Kinh tuyên bố không công nhận giá trị pháp lý của những người Hong Kong có hộ chiếu hải ngoại Anh (gọi tắt là BNO).

anh2

Một phụ nữ Hong Kong cầm cuốn hộ chiếu hải ngoại Anh

Bước đi nhằm trả đũa việc chính phủ Anh nói sẽ có loại visa mới này, có hiệu lực từ Chủ Nhật 31/1.

Khoảng 300.000 người dự tính sẽ rời Hong Kong sang Anh sống theo một loại visa mới có hiệu lực từ Chủ Nhật 31/1.

Những người Hong Kong có hộ chiếu hải ngoại Anh (gọi tắt là BNO) và thân nhân phụ thuộc của họ sẽ có thể nộp đơn xin visa mới qua ứng dụng điện thoại smartphone.

Hơn 7000 người Hong Kong đã được phép định cư ở Anh từ tháng 7/2020, Bộ Nội vụ Anh cho hay.

Nhưng chính phủ Trung Quốc ra tuyên bố họ không công nhận vì Hong Kong đã trả về cho Trung Quốc.Bộ Ngoại giao Trung Quốc nói từ 31/1, nước này sẽ không công nhận hộ chiếu BNO như một giấy tờ thông hành.

Hộ chiếu này cũng không được chấp nhận như một chứng từ căn cước, Trung Quốc tuyên bố, và họ sẽ "giữ quyền thực hiện thêm các biện pháp khác".

Loại visa này được công bố hồi tháng Bảy sau khi Trung Quốc áp dụng luật an ninh mới ở Hong Kong.

Bắc Kinh đã cảnh báo Anh không can thiệp vào công việc nội bộ của Trung Quốc.

Thủ tướng Anh Boris Johnson nói động thái này là tôn trọng "mối quan hệ lịch sử sâu sắc và tình hữu nghị" của Anh với thuộc địa cũ của nước này.

Những người xin visa thành công có thể xin định cư sau 5 năm và sau đó xin làm công dân Anh từ năm thứ 6.

Mặc dù có 2,9 triệu công dân Hong Kong đủ tiêu chuẩn để chuyển sang Anh, với chừng 2,3 triệu người thân nhân phụ thuộc, chính phủ Anh ước tính sẽ có khoảng 300.000 người tận dụng chương trình này trong 5 năm đầu.

Thủ tướng Johnson nói : "Tôi hết sức tự hào chúng ta đã mang lại một con đường mới cho người Hong Kong có hộ chiếu BNO được sống, làm việc và xây dựng tổ ấm trên đất nước chúng ta.

"Qua việc này, chúng ta đã tôn trọng mối quan hệ lịch sử sâu sắc và tình hữu nghị với người dân Hong Kong, và chúng ta đã đấu tranh cho tự do và quyền tự trị - những giá trị mà cả Anh Quốc và Hong Kong đều coi trọng."

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Triệu Lập Kiên gọi chương trình này là sự vi phạm chủ quyền của Trung Quốc và can thiệp mạnh vào công việc nội bộ của Hong Kong và Trung Quốc, trang web The Paper của Trung Quốc đưa tin.

"Phía Anh đã không tôn trọng thực tế là Hong Kong đã trở lại với Trung Quốc 24 năm trước," ông Triệu nói.

Phân tích của James Landale, Phóng viên Ngoại giao

Hệ thống visa mới giúp người Anh hải ngoại thoát khỏi Hong Kong có lẽ là ví dụ rõ ràng nhất về cam kết là một ảnh hưởng tốt trên thế giới của chính phủ Anh.

Lên án sự đàn áp là một chuyện, có hành động lại là chuyện khác.

Và lần này, Anh Quốc thực hiện lời hứa cách đây hơn hai thập kỷ với những người mà Anh Quốc có trách nhiệm bảo vệ.

Nhưng vẫn còn nhiều câu hỏi được đặt ra.

Những người từ Hong Kong sang sẽ được hỗ trợ như thế nào ?

Về lâu dài, họ có thể góp phần cho kinh tế và văn hóa Anh, nhưng trước mắt, họ sẽ cần được hỗ trợ.

Họ sẽ sống ở đâu ? Họ sẽ tìm việc làm ở đâu ? Chuyện gì sẽ xảy ra nếu hơn 300.000 người như dự tính sẽ sang Anh trong 5 năm đầu ? Người dân Anh sẽ phản ứng ra sao ?

Và trên hết, Trung Quốc sẽ trả đũa như họ hứa ra sao? Liệu Bắc Kinh có cấm những người có hộ chiếu BNO không được làm trong hệ thống công quyền, hay đi bầu cử, hay thậm chí không được rời Hong Kong? Và khi đó Anh Quốc sẽ làm gì ?

Lệ phí visa để ở Anh 5 năm sẽ là 250 bảng Anh/người- hay 180 bảng để ở 30 tháng - và sẽ có phí y tế nhập cư lên tới 624 bảng Anh/năm.

Nathan Law, nhà vận động ủng hộ dân chủ, người chạy khỏi Hong Kong và hiện đang sống lưu vong ở Anh, chào mừng tin này

"Đây là cam kết cho thỏa thuận lịch sử với Hong Kong và tôi nghĩ điều quan trọng là chúng ta đưa ra một lối thoát an toàn cho những người đang chịu đàn áp chính trị ở Hong Kong," ông nói với BBC.

Bộ trưởng Nội vụ Anh Priti Patel nói chương trình này nằm cho những người xin visa có độ an toàn cao hơn trong lúc có lo ngại họ sẽ bị nhà chức trách Hong Kong phát hiện và nhắm vào.

Hộ chiếu BNO được cấp trước khi Anh quốc trao trả Hong Kong cho Trung Quốc năm 1997.

Trước khi Hong Kong bị trao trả, Anh và Trung Quốc có thỏa thuận "một quốc gia, hai chế độ", có nghĩa, ngoài những điều khác, những quyền như tự do tụ tập, tự do ngôn luận và tự do báo chí sẽ được bảo vệ.

Thỏa thuận được ký năm 1984 và sẽ có hiệu lực cho tới 2047.

Nhưng Anh Quốc nói thỏa thuận này đang bị đe dọa vì chính quyền thông qua một điều luật hồi tháng 6/2020 cho phép Trung Quốc có quyền kiểm soát rộng lên người Hong Kong.

Trung Quốc nói luật này là cần thiết để ngăn các cuộc biểu tình xảy ra ở Hong Kong trong suốt năm 2019. Tuy nhiên, luật này gây lo ngại cả ở Hong Kong và nước ngoài, với những người phản đối nói nó hủy hoại quyền tự trị của Hong Kong.

Published in Quốc tế

Trung Quốc : Vinh quang và ô nhục của các đại gia quá "liều lĩnh"

Mai Vân, RFI, 06/01/2021

Vụ ông Lại Tiểu Dân, cựu lãnh đạo tập đoàn tài chính khổng lồ Trung Quốc Hoa Dung vừa bị tuyên án tử hình, trong khi tỷ phú Trung Quốc Jack Ma, nguyên lãnh đạo của tập đoàn Alibaba, đã "mất tích" từ hai tháng nay đã thu hút sự chú ý của báo giới Pháp. Trong bài viết "Vinh quang và ô nhục của các đại gia quá liều lĩnh tại Trung Quốc", báo La Croix ngày 06/01/2020 đã điểm lại một số vụ thanh trừng tiêu biểu thời Tập Cận Bình.

tq1

Chủ tịch tập đoàn Alibaba Mã Vân tham dự Hội Nghị Thế Giới về Thông Minh Nhân Tạo (WAIC) tại Thượng Hải (Trung Quốc) ngày 17/09/2018.  Reuters - Aly Song

Theo tờ báo Pháp, tại vương quốc của chủ nghĩa tư bản "với đặc thù Trung Quốc", các ông chủ lớn chỉ có một quyền tự do duy nhất : "Đoàn kết chung quanh Đảng cộng sản và nỗ lực phát huy sự phát triển lành mạnh của nền kinh tế", theo lời lẽ được ông Tập Cận Bình sử dụng vào tháng 9 năm ngoái.

Vì không tôn trọng đường lối chính thức này, nhà tỷ phú lừng danh Jack Ma, từng được chế độ tung lên may xanh như biểu tượng của nền công nghệ cao của Trung Quốc, đã bị thất sủng vào tháng 11 vừa qua. Tương tự như một loạt các ông chủ khác trong những tháng gần đây, những người đã dám chỉ trích hoặc có thái độ coi thường chính quyền.

Vì vậy, khi mọi người đang thắc mắc là ông Mã Vân (Jack Ma) đã mất tích từ cách nay 2 tháng đã đi đâu, thì cựu lãnh đạo của tập đoàn tài chính khổng lồ Trung Quốc Hoa Dung (Huaron), ông Lại Tiểu Dân (Lai Xiaomin), đã bị tuyên án tử hình vào hôm 05/01 về tội "tham nhũng và đa thê". Sau khi thực hiện một "lời thú tội trên truyền hình" một năm trước đây - những lời thú tội thường do bị tra tấn hoặc ép buộc - ông bị kết tội nhận hối lộ một khoản tiền hơn 200 triệu euro.

Một giáo sư kinh tế Đại học Phúc Đán (Fudan) ở Thượng Hải giải thích : "Lại Tiểu Dân là hiện thân cho số phận bi thảm của nhiều ông chủ lớn, đảng viên Đảng cộng sản Trung Quốc (Đảng cộng sản Trung Quốc), những người có quyền làm bất cứ điều gì họ muốn miễn là phục vụ lợi ích của chế độ".

Theo vị giáo sư xin được giấu tên này, sự khác biệt giữa các công ty tư nhân và công ty nhà nước rất nhỏ ở Trung Quốc. Họ không thể làm gì nếu không có sự đồng ý của của Đảng cộng sản Trung Quốc. "Nhưng nếu đường lối chính trị đột ngột thay đổi, hoặc nếu bạn dám đặt vấn đề về chính sách đó, thì lưỡi dao máy chém lập tức rơi xuống, Đảng cộng sản Trung Quốc muốn bạn trở thành một tấm gương để khiến người khác sợ hãi".

Tháng 11 năm ngoái, Tôn Đại Ngọ (Sun Dawu), 72 tuổi, ông chủ của một tập đoàn kinh doanh nông sản hùng mạnh, đã bị bắt cùng gia đình vì công khai chỉ trích chính quyền địa phương đã giảm nhẹ mức nghiêm trọng của dịch tả lợn Châu Phi năm 2019. Tập đoàn của ông sau đó đã bị chính quyền địa phương tiếp quản.

Trong "chiến dịch chấn chỉnh" rộng lớn này nhằm giành quyền kiểm soát khu vực tư nhân, tiếp theo chiến dịch chống tham nhũng được phát động từ năm 2012, Đảng cộng sản Trung Quốc nhắm vào các lĩnh vực cụ thể và sinh lợi như ngân hàng, công nghệ cao và kinh doanh nông nghiệp, hoặc bất động sản.

Ông chủ cũ của tập đoàn bảo hiểm khổng lồ Trung Quốc Anbang, Ngô Tiểu Huy (Wu Xiaohui) - người đã mua khách sạn Waldorf Astoria danh tiếng ở New York vào năm 2014 - đã mất tích vài tháng vào năm 2017, trước khi bị kết án một năm sau đó mười tám năm tù về tội "tham ô". Có lẽ vì ông đã đầu tư hơi quá tự do. Theo vị giáo sư của Đại Học Phúc Đán, "Có những lằn ranh đỏ không được vượt qua".

"Tỷ phú đỏ" ngành bất động sản Nhậm Chí Cường (Ren Zhiqiang), 70 tuổi, con trai của một quan chức cao cấp sáng lập ra Đảng cộng sản Trung Quốc, đã bị kết án mười tám năm tù vào tháng 9 năm 2019 vì "vi phạm kỷ luật đảng". Tư cách là "hoàng tử đỏ" đã bảo vệ ông từ lâu, nhưng vô số lời chỉ trích mà ông đưa ra nhắm vào chế độ và lãnh đạo Tập Cận Bình, người mà ông dám gọi là "thằng hề" vào tháng 3 năm ngoái, đã khiến ông hoàn toàn bị thất sủng. Thái độ ngạo mạn của ông đã bị coi là hành vi phản bội Đảng cộng sản Trung Quốc, vốn sẽ kỷ niệm 100 năm thành lập vào tháng 7 tới đây.

Mai Vân

********************

Trung Quốc gia tăng đàn áp Hồng Kông, hơn 50 nhà đấu tranh bị bắt

Thụy My, RFI, 06/01/2020

Hơn 50 nhà hoạt động dân chủ sáng nay 06/01/2021 đã bị bắt giữ tại Hồng Kông theo luật an ninh quốc gia mới. Đây là đợt trấn áp lớn nhất từ trước đến nay của Bắc Kinh tại đặc khu dựa vào đạo luật khắc nghiệt này.

tq2

Phe đối lập họp báo về vụ chính quyền bắt giữ ồ ạt hơn 50 nhà hoạt động dân chủ, ngày 06/01/2021 tại Hồng Kông.  AP - Vincent Yu

Cảnh sát xác nhận đã bắt tạm giam 53 người trong đó có một luật sư Mỹ vì "nổi dậy" trong chiến dịch huy động đến 1.000 nhân viên công lực sáng sớm hôm nay.

Bộ trưởng An Ninh Hồng Kông Lý Gia Siêu (John Lee) cho rằng vụ bắt bớ này là "cần thiết", nhắm vào một nhóm người tìm cách "nhấn chìm Hồng Kông xuống vực thẳm". Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Hoa Xuân Oánh khẳng định "các lực lượng bên ngoài và một số cá nhân ở Hồng Kông kết hợp với nhau để cố làm phương hại đến ổn định và an ninh của Trung Quốc".

Ông Anthony Blinken, người được tổng thống tân cử Joe Biden lựa chọn làm ngoại trưởng nhanh chóng tố cáo "vụ tấn công vào những người can đảm bảo vệ các quyền phổ quát", và hứa hẹn chính quyền Mỹ "sát cánh với nhân dân Hồng Kông chống lại việc Bắc Kinh đàn áp dân chủ".

Thông tín viên Florence de Changy tại Hồng Kông giải thích :

"Tất cả những vụ câu lưu và khám xét nhà sáng nay đều có liên hệ với cuộc bầu cử "sơ bộ" không chính thức, được phe đối lập tổ chức vào ngày 11/07, nhằm chuẩn bị cho bầu cử Nghị Viện vào ngày 06/09 nhưng rốt cuộc đã bị hoãn lại.

Cuộc bầu cử sơ bộ này không bị chính thức cấm đoán, đã diễn ra một cách ôn hòa, đã huy động được 600.000 người tham gia.

Nhưng vào lúc đó, trưởng đặc khu Lâm Trịnh Nguyệt Nga (Carrie Lam) cho rằng sự kiện dân chủ tự phát này "có thể bị coi là hành động nổi dậy", và những người bị câu lưu hôm nay đã bị cáo buộc xúi giục nổi dậy.

Sáng hôm nay Thang Gia Hoa (Ronnie Tong), từng là thành viên của phe đối lập nhưng nay tham gia chính quyền Hồng Kông cho rằng "tổ chức bầu cử sơ bộ không thể bị coi là bất hợp pháp".

Nhưng vấn đề là đạo luật an ninh mới có hiệu lực từ ngày 30/06 mơ hồ đến nỗi tất cả mọi sự đều có thể trở thành bất hợp pháp nếu Bắc Kinh phật lòng".

Những khuôn mặt bị bắt hôm nay rất đa dạng, từ các cựu dân biểu như Đồ Cẩn Thân (James To), Doãn Triệu Kiên (Andrew Wan), Lâm Trác Đình (Lam Cheuk Ting), Mao Mạnh Tĩnh (Claudia Mo) cho đến những nhà đấu tranh trẻ tuổi hơn như cựu nhà báo Hà Quế Lam (Gwyneth Ho), ủy viên hội đồng Viên Gia Úy (Tiffany Yuen). Nhiều người thân cận với lãnh tụ sinh viên Hoàng Chi Phong (Joshua Wong) hiện đang thụ án tù cho biết nhà của anh đã bị khám xét. Cảnh sát cũng bắt giữ và lục soát văn phòng luật sư Mỹ John Clancey - người Mỹ đầu tiên bị bắt giam nhân danh luật an ninh quốc gia – đồng thời khám xét ba tòa soạn báo của Stand News, Apple Daily và Inmediahk.

Thụy My

*********************

Điều tra Covid-19 : Trung Quốc chận đoàn chuyên gia Tổ Chức Y tế Thế giới

Tú Anh, RFI, 06/01/2021

Một năm từ khi đại dịch SARS-CoV-2 bùng phát từ Vũ Hán, công cuộc điều tra tìm nguồn cội siêu vi sẽ còn mất thêm nhiều thời gian nữa. Lẽ ra phái đoàn chuyên gia của Tổ Chức Y tế Thế Giới (WHO) phải tới Trung Quốc ngày 05/01/2021, nhưng Bắc Kinh chưa cấp thị thực nhập cảnh. Trong cuộc họp báo tại Geneve, Thụy Sĩ, tổng giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus bày tỏ "thất vọng" về thông tin này.

tq3

Ảnh tư liệu chụp ngày 23/02/2017 : Phòng thí nghiệm của Viện Vi trùng học Vũ Hán, Hồ Bắc, Trung Quốc. Reuters - ALY SONG

Phái đoàn của Tổ chức Y tế Thế gới gồm 10 nhà khoa học của 10 nước (Mỹ, Úc, Nga, Đan Mạch, Anh, Đức, Hà Lan, Nhật Bản, Qatar và Việt Nam). Hai người tiền trạm chưa vào được Trung Quốc, một số chuyên gia khác phải chờ đợi ở một nước thứ ba.

Trong khi đó, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Hoa Xuân Oánh, hôm nay, 06/01, giải thích với báo chí : "Vấn đề không chỉ đơn thuần là thị thực nhập cảnh, Trung Quốc muốn biết chính xác thời gian viếng thăm và mục đích của phái bộ".

Từ ngày đầu đại dịch đến nay, Bắc Kinh không bao giờ sốt sắng với đề nghị để các chuyên gia độc lập đến Vũ Hán điều tra..

Thông tín viên Stéphane Lagarde tại Bắc Kinh tường thuật :

"17 năm sau khủng hoảng dịch viêm phổi cấp tính SARS-CoV-1 (năm 2003), tình trạng thiếu minh bạch vẫn tồn tại trong việc đối phó với dịch bệnh truyền nhiễm tại Trung Quốc.

Nếu giới y tế Trung Quốc có chia sẻ những hiểu biết cốt yếu của họ cho các nhà nghiên cứu trên thế giới về SARS-CoV-2 thì cội nguồn của siêu vi corona chủng mới này vẫn là chuyện nhạy cảm.

Từ nhiều tuần nay, truyền thông Nhà nước loan tải những lập luận của chính quyền và chuyên gia địa phương hoài nghi về nguồn gốc cũng như về giả thuyết siêu vi xuất phát từ nước ngoài trước rồi mới vào Trung Quốc sau. Chính ngoại trưởng Vương Nghị mới đây tuyên bố : Ngày càng có nhiều yếu tố cho phép nghĩ rằng dịch Covid có thể đã xuất hiện ở nhiều nơi trên địa cầu.

Đối với Trung Quốc, việc khống chế cách diễn giải lịch sử diễn tiến đại dịch là một cuộc đấu tranh chính trị. Báo chí Nhà nước không dùng từ siêu vi SARS-CoV-2 để tránh làm công luận nhớ lại là vào năm 2003, đợt dịch viêm phổi cấp tính đầu tiên cũng đã phát sinh từ Trung Quốc.

Nhiều nhà báo công dân đã bị bắt giam, những người báo động dịch bệnh bị bịt miệng.

Chuyến công tác của phái đoàn chuyên gia Tổ Chức Y tế Thế Giới hoàn toàn không được đề cập đến trên báo chí tiếng Hoa. Và chắc chắn, các chuyên gia quốc tế sẽ được "kèm cặp" chặt chẽ tại Vũ Hán ; bằng mọi giá, thành phố đặt dưới sự kiểm soát này không muốn thấy xuất hiện những trường hợp lây nhiễm mới, làm gợi nhớ lại những gì đã xẩy ra vào mùa đông năm ngoái, như hình ảnh chuyến xe lửa từ Bắc Kinh đến Vũ Hán, các nữ tiếp viên đeo găng tay, khẩu trang hai lớp và kính bảo hộ để tiếp hành khách".

Tú Anh

Published in Châu Á

Hồng Kông ‘thanh lọc’ giáo dục : xóa lịch sử, bịt miệng các giáo viên và viết lại sách

Là một giáo viên, tôi rất xấu hổ vì vào lúc nguy cấp, tôi đã không có mặt để bảo vệ học sinh của mình

hongkong1

Giáo viên dạy nghệ thuật Vawongsir, sử dụng mặt nạ cười làm biểu tượng để khuyến khích các học trò của mình, đã bị cho thôi dại tại trường trung học Hồng Kông nơi anh ấy giảng dạy giữa làn sóng đàn áp chính trị. (Chan Long Hei / For The Times)

Giáo viên dạy nghệ thuật của trường trung học không thể ra tuyến đầu phản đối, nhưng ông ấy đã lấy cảm hứng từ các cuộc tuần hành ủng hộ dân chủ và mở ra thương hiệu lật đổ của riêng mình : phim hoạt hình.

Wong vẽ một cảnh sát đang quét một người biểu tình đẫm máu vào dưới tấm thảm có hình quốc kỳ Trung Quốc. Một bản phác thảo khác có chú thích "Giờ ăn trưa" mô tả các món ăn nhẹ phổ biến – bánh tart trứng và bánh mì nướng kiểu Pháp – bên cạnh một hộp hơi cay. Wong đã ghi lại nỗi tuyệt vọng không ngừng bao trùm người Hồng Kông sau các cuộc biểu tình mỗi đêm với hình ảnh  của một người đàn ông đang nằm trên giường và khóc khi ngủ. 

Wong nhìn ở đâu cũng thấy Trung Quốc thắt chặt các quyền tự do đã biến Hồng Kông trở thành một thành phố không hề nao núng với những tòa nhà kính cao chót vót, nền chính trị náo nhiệt và thương mại nhanh nhạy. Wong đã vẽ chi tiết những gì đang mất, chia sẻ công việc của mình trên mạng xã hội với bút danh @vawongsir. Wong nghĩ rằng danh tính của mình đã được an toàn. Nhưng sau đó có đơn nặc danh gửi đến Phòng Giáo dục tố cáo rằng anh đã "xuất bản những hình ảnh minh họa không phù hợp trực tuyến".

Wong cuối cùng đã bị mất việc làm.

"Tôi cảm thấy bất lực", anh nói.

hongkong2

Wong vẽ một cảnh sát đang quét một người biểu tình đẫm máu vào dưới tấm thảm có hình quốc kỳ Trung Quốc.

Đàn áp chính trị

Với việc Trung Quốc thắt chặt kiểm soát ở Hồng Kông, bao gồm cả việc thông qua luật an ninh quốc gia mới  , các nhà hoạt động ủng hộ dân chủ, chính trị gia, nhà báo và những người khác của lãnh thổ này đang phải đối mặt với một Đảng Cộng sản quyết tâm dẹp tan bất đồng. Có lẽ mối đe dọa lớn nhất từ cuộc thanh trừng mới này – một cuộc thanh trừng sẽ ảnh hưởng đến các thế hệ mai sau – là áp lực ngày càng tăng đối với các trường học và giáo viên về những gì cần đặt trong tâm trí học sinh. Cả các nhà hoạt động và quan chức đều biết rằng linh hồn của một quốc gia được chưng lọc trong lớp học ; lịch sử có thể bị xóa với sự im lặng của giáo viên và viết lại sách giáo khoa.

Ip Kin-yuen, một nhà lập pháp ủng hộ dân chủ đại diện cho ngành giáo dục, là phó chủ tịch của Hiệp hội giáo viên chuyên nghiệp Hồng Kông cho biết : "Họ đang biến giáo dục thành công cụ để kiểm soát tư tưởng ở Hồng Kông. "Có rất nhiều trường hợp giáo viên bị oan sai, đối mặt với những cáo buộc thái quá. Tôi sẽ xem đó là cuộc đàn áp chính trị ".

Hồng Kông đang được chế tạo lại trước cả thế giới. Nhà lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình đang tận dụng sức mạnh kinh tế của đất nước mình và mối quan tâm của hành tinh với virus corona để kiềm chế tham vọng dân chủ của Hồng Kông. Ông Tập muốn đưa vùng lãnh thổ thách thức này vào viễn kiến thống nhất quốc gia, ngay cả khi Trung Quốc phải đối mặt với thất bại ngoại giao, đáng chú ý nhất là từ chính quyền Trump, vốn đã tiến gần hơn đến một cuộc Chiến tranh Lạnh mới với Bắc Kinh trong một thời điểm đầy rẫy sự giám sát công nghệ cao, thay đổi chuỗi cung ứng và tầm vóc của một nhà lãnh đạo toàn cầu đang sa sút của Mỹ.

Hồng Kong với 7 triệu dân này là trung tâm của cuộc cạnh tranh cường quốc – nơi Trung Quốc nhìn thấy tương lai của họ và phương Tây có nguy cơ mất đi mối liên hệ quan trọng ở Vành đai Thái Bình Dương – sẽ quyết định số phận của những giáo viên như Wong, 30 tuổi, người quá sợ hãi trả thù nên đã không cho biết tên họ của mình. Khi một sự lột xác độc đoán bén rễ, Wong và nhiều người khác cảm thấy họ không có chỗ trong lớp học.

Không rõ có bao nhiêu giáo viên đã bị kỷ luật hoặc buông bỏ chính kiến của họ. Cục Giáo dục cho biết họ đã nhận được 222 đơn khiếu nại về hành vi sai trái của giáo viên trong khoảng thời gian 12 tháng cho đến cuối tháng Sáu. Trong số đó, 117 người có bằng chứng, dẫn đến bị khiển trách hoặc cảnh cáo gần một nửa. Một nửa còn lại đang được xem xét. Văn phòng từ chối tiết lộ bản chất của các tố cáo.

"Thanh lọc môi trường giảng dạy"

Wong là một trong những tố cáo đó. Nhiều tháng sau khi hình biếm hoạ của Wong xuất hiện trên mạng xã hội, các quan chức tại trường cấp 2 của Wong, được coi là một trong những trường tốt nhất trong Hồng Kong, đã yêu cầu biết liệu Wong có đang sử dụng tài khoản hay không. Họ dò hỏi Wong về quan điểm chính trị của anh. Wong đã tham vẫn luật sư và nhà trường đã ngưng lại.

Nhiều tháng trôi qua mà không có giải pháp. Wong tiếp tục dạy nhóm 10 học sinh của mình, những người biết anh đứng sau các bức vẽ nhưng không hề đề cập đến. Sau đó, vào ngày cuối cùng của tháng 6, vài giờ trước khi luật an ninh quốc gia  được ban hành nhằm phá bỏ các quyền tự do dân chủ của Hồng Kông, Wong bị triệu tập đến văn phòng hiệu trưởng. Wong được cho biết nhà trường không còn đủ nguồn lực để gia hạn hợp đồng với anh.

Thất vọng và không thể cố gắng tiếp tục, Wong về nhà vào đêm hôm đó và đăng lại bức vẽ của một giáo viên với bàn tay bịt chặt miệng. Trên bảng đen đằng sau giáo viên có dòng chữ, "Tạm biệt, các học sinh". 

honkong3

Wong về nhà vào đêm hôm đó và đăng lại bức vẽ của một giáo viên với bàn tay bịt chặt miệng.

"Điều đáng tiếc nhất là mất đi học trò của mình. Họ luôn là ưu tiên hàng đầu của tôi, "Wong nói, vẫn mặc cảm tội lỗi vì đã không biểu tình sớm hơn cùng với các học sinh của mình, kể cả một người đã bị bắt vì biểu tình.

"Tại sao đây là trách nhiệm của họ ?" Wong hỏi. "Tại sao họ phải gánh lấy gánh nặng này và bị đàn áp vì đã lên tiếng chống lại sự bất công khi đáng lẽ họ có thể chơi bóng rổ hoặc trò chơi điện tử và ăn cá viên và siu mai ? Là một giáo viên, tôi rất xấu hổ vì vào lúc nguy cấp, tôi đã không có mặt để bảo vệ học sinh của mình ".

Wong, vẫn thất nghiệp, đã rất cố gắng giữ việc để trả tiền thuốc men cho người mẹ ốm yếu của mình, đến nỗi anh ấy đã đề nghị làm việc với một nửa mức lương 46.000 USD. Trường học đã từ chối, và Wong không còn cách nào.

Wong không đơn độc. Vào tháng 6, hợp đồng giáo viên dạy nhạc của trường trung học cơ sở không được gia hạn sau khi cô không ngăn cản học sinh biểu diễn một bài hát phản đối  trong các kỳ thi giữa kỳ.

Một giáo viên khác tại Trường Nữ sinh Diocesan danh tiếng cũng bị từ chối hợp đồng mới  sau khi ông bị nhà trường điều tra vì vai trò của ông trong các cuộc biểu tình ủng hộ dân chủ. Người hướng dẫn nghiên cứu tự do đã bị mù một phần sau khi được cho là bị cảnh sát bắn trúng đạn khi tham gia một cuộc biểu tình vào năm ngoái.

Các nhà giáo dục nói rằng họ làm việc dưới một không khí sợ hãi, phải chịu sự phàn nàn tùy tiện từ những kẻ lén lút kiểm soát lớp học. Một nhà lập pháp đề nghị lắp đặt camera giám sát ở mọi trường học để giám sát giáo viên diễn ngôn của họ có cấu thành hành vi lật đổ nhà nước hay không.

Hai giáo sư đại học nổi tiếng với hoạt động chính trị, Benny Tai và Shiu Ka-chun, nói rằng trưởng học của họ đã bị áp lực phải sa thải họ vào tháng Bảy. Sau đó, Văn phòng Liên lạc của Trung Quốc tại Hồng Kông đã ca ngợi việc chấm dứt hợp đồng này là "sự thanh lọc môi trường giảng dạy".

Những con dê tế thần

Tác hại đối với danh tiếng của Hồng Kông về tự do giáo dục đã diễn ra nhanh chóng, với các hiệp hội học thuật trên khắp thế giới loại bỏ Hồng Kông  ra khỏi các hội nghị và hội thảo trong tương lai.

Sự chuyển đổi mạnh mẽ của Hồng Kông từ một xã hội chủ yếu tự do sang một xã hội giống với đại lục được kiểm soát chặt chẽ hơn dự kiến sẽ diễn ra hoàn toàn cho đến năm 2047 – kết thúc của thời kỳ 50 năm kể từ khi Anh trao trả lãnh thổ cho Trung Quốc vào năm 1997 theo diện đặc biệt sự sắp xếp được gọi là "một quốc gia, hai hệ thống" được cho là đảm bảo cho Hồng Kông một mức độ tự chủ cao.

Nhưng sự sắp xếp ngày càng trở nên không phù hợp với một Trung Quốc được Tập khích lệ. Tham vọng lớn của chủ tịch về một đất nước Trung Quốc trẻ hóa không thể đáp ứng những thách thức đối với chính quyền của Bắc Kinh từ một thuộc địa cũ của Châu Âu ngay trước ngưỡng cửa của Trung Quốc. Đối đầu với Hoa Kỳ dưới thời Tổng thống Trump chỉ càng đẩy nhanh sự thay đổi.

Luật an ninh quốc gia – đe dọa những người vi phạm phải ngồi tù chung thân vì các hành vi ly khai, lật đổ, khủng bố và thông đồng với các thế lực nước ngoài – nhắm vào bất kỳ ai chống lại ý muốn của Đảng cộng sản Trung Quốc.

Luật đã được sử dụng để bắt giữ những người chỉ trích chính phủ như ông trùm truyền thông Jimmy Lai  và các con trai của ông, và loại các ứng cử viên đối lập  khỏi các cuộc bầu cử lập pháp. Hiệu ứng lạnh lùng đã dẫn đến việc hủy bỏ một chiến dịch cầu nguyện cho dân chủ của một nhóm Công giáo địa phương. Do đó, hành vi bị thay đổi. Tự kiểm duyệt rất nhiều. Tư tưởng phê phán đang bị ép buộc thể hiện ngầm. Các cuộc biểu tình hàng loạt làm say đắm thế giới một năm trước đây phần lớn đã rơi vào im lặng.

Shiu, một trong những giáo sư đại học bị sa thải gần đây, cho biết các đồng nghiệp cũ tại Đại học Baptist Hồng Kông hiện đang xa lánh ông vì sợ chính phủ tức giận. Một đồng nghiệp cũ đã mời Shiu đi ăn trưa nhưng nhất quyết hẹn gặp ở một nhà hàng xa khuôn viên trường để tránh bị nhìn thấy.

"Bạn sẽ nghĩ tôi ngoại tình", Shiu, đã ngồi tù sáu tháng vì tham gia vào các cuộc biểu tình của Phong trào Dù Vàng năm 2014, nói.

Các đồng nghiệp cũ của ông "hiện là đồng phạm trong cuộc đàn áp", ông nói. "Chính phủ Trung Quốc có thể đe dọa, nhưng họ không bào chữa cho sự thất bại về đạo đức của các trường đại học và trí thức. Khi bạn nhìn thấy đồng nghiệp của mình nhượng bộ từng người một, bạn không chỉ cảm thấy cô đơn. Thật đau lòng ".

Đạo luật đàn áp cũng chỉ ra sự thất bại của Trung Quốc – sau nhiều năm khuyến khích kinh tế và kêu gọi lòng yêu nước – trong việc thuyết phục hàng triệu cư dân Hồng Kông có tư duy độc lập rằng cuộc sống của họ sẽ tốt hơn dưới sự thống trị của đại lục.

Sự phản kháng ngoan cố trước sự lôi kéo của Trung Quốc thường được cho là do ảnh hưởng của nước ngoài, đặc biệt là các trường học và trường đại học, vốn bị cáo buộc là cực đoan hóa thanh niên với lý tưởng phương Tây và ngăn cản bản sắc dân tộc Trung Quốc phát triển.

Ip, nhà lập pháp ủng hộ dân chủ và là quan chức công đoàn cho biết : "Chính phủ tin rằng những người trẻ chống lại chính phủ vì họ bị người khác xúi giục. "Họ cần phải biện minh cho câu chuyện này, vì vậy họ đổ lỗi cho hệ thống giáo dục, giáo viên, tài liệu giảng dạy, chương trình giảng dạy, thậm chí cả các kỳ thi công khai vì số lượng lớn thanh thiếu niên bị bắt. Các giáo viên thực chất đã trở thành vật tế thần ".

Viết lại sách giáo khoa

Đặc khu trưởng trung thành ủng hộ Bắc Kinh, Carrie Lam, đã củng cố những tuyên bố đó tại một diễn đàn giáo dục, nơi bà cho biết hơn 3.000 trong số 7.500 người bị bắt vì tham gia các cuộc biểu tình bất hợp pháp trong năm ngoái là sinh viên. Trong số đó, gần một nửa dưới 18 tuổi.

"Điều vô cùng đáng lo ngại là những tư tưởng chống đối chính quyền và chống đất nước đã gieo vào lòng giới trẻ", bà Lâm nói. "Chúng tôi không thể không đặt câu hỏi, ‘Điều gì đã xảy ra với nền giáo dục của Hồng Kông ?'"

Sự lạnh nhạt về tự do học thuật bắt nguồn từ thời Chiến tranh Lạnh, khi học sinh và giáo viên ở Hồng Kông bị cấm thảo luận về chính trị theo lệnh của chính quyền thuộc địa Anh. Sự lên men cộng sản từ cảm hứng của Mao đã tràn qua biên giới, kích động người dân địa phương và khiến chính quyền phải vào cuộc. Phải đến những năm 1970, người Anh mới bắt đầu nới lỏng kiểm soát.

Những bộ óc non trẻ của Hồng Kông sẽ dễ dàng hình thành trong tầm nhìn của Bắc Kinh hơn rất nhiều nếu cấu trúc thuộc địa vẫn còn nguyên. Nhưng hệ thống giáo dục của Hồng Kong vẫn duy trì một truyền thống độc lập và tiến bộ có từ những ngày suy tàn của sự thống trị Anh, khi các nhà giáo dục được trao quyền tự do để phát triển chương trình giảng dạy của riêng họ.

"Việc Bắc Kinh gặp vấn đề với hệ thống giáo dục của Hồng Kông là sự xác nhận rằng nước Anh đã không để lại di sản của nền giáo dục thuộc địa. Thay vào đó, Anh để lại di sản của một nền giáo dục khai phóng, một nền giáo dục khuyến khích tư duy tự do và phản biện, "Steve Tsang, Giám đốc Viện SOAS Trung Quốc tại Đại học London, cho biết.

Điều đó đã sinh ra một thế hệ thanh niên có đầu óc chính trị chịu trách nhiệm dẫn đầu các cuộc biểu tình vào năm 2012 chống lại một kế hoạch giáo dục lòng yêu nước và vào năm 2014 trong Phong trào Dù Vàng ủng hộ dân chủ. Khi các cuộc biểu tình nổ ra vào năm ngoái, các sinh viên lại đứng phía trước và làm trung tâm, dàn dựng các lối đi bộ và xích người và rào chắn trong khuôn viên trường.

Nhà chức trách đang hoạt động nhanh chóng để ngăn chặn hành vi như vậy lập lại. Cục Giáo dục Hong Kong cho biết việc bày tỏ quan điểm chống chính phủ hoặc tham gia biểu tình sẽ bị kỷ luật.

Trong khi đó, các giáo viên phải trải qua khóa đào tạo bắt buộc để lồng ghép luật an ninh quốc gia vào các bài giảng của họ. Sách giáo khoa đang được sửa đổi để tài liệu nghiên cứu về tự do không còn đề cập đến "tam quyền phân lập" hoặc các tổ chức chính trị do các nhà hoạt động thành lập.

Những bài mô tả về sự kìm hãm quyền tự do ngôn luận đã được thay thế bằng những đoạn nói về các cơ hội kinh tế mà Trung Quốc đã mang lại cho Hồng Kông. Những cuốn sách nhạy cảm về chính trị, như những cuốn sách do nhà lãnh đạo ủng hộ dân chủ Joshua Wong viết cũng như những tựa sách liên quan đến vụ thảm sát ở Quảng trường Thiên An Môn hoặc Cách mạng Văn hóa, đang được lấy ra khỏi các kệ sách trong thư viện.

"Nhiều bộ óc trẻ bị tha hóa trong nhiều năm, nhưng giờ đây với luật an ninh quốc gia, chính phủ có thể giám sát, điều tiết, quản lý và thúc đẩy [an ninh quốc gia] thông qua các kênh khác nhau", John Lee, Bộ trưởng An ninh Hồng Kong, nói với báo Ta Kung Pao, phe ủng hộ Bắc Kinh. Trong cùng một cuộc phỏng vấn, ông kêu gọi loại bỏ "những quả táo xấu" ra khỏi trường học.

Công cuộc tẩy não thành công

Sự ủng hộ dành cho Bắc Kinh ở Hồng Kông không hiếm, một sự phản ánh của thập kỷ mà Trung Quốc đã dành ra để vun đắp ảnh hưởng kể từ những ngày Anh cai trị. Mặc dù vẫn còn là thiểu số,  nhiều người hoan nghênh việc đàn áp những người biểu tình và những người đồng tình với họ. Một nhóm được thành lập vào tháng 5 để giám sát trường học, giáo viên và tài liệu học tập cho biết họ đã tuyển được 800 tình nguyện viên, bao gồm phụ huynh, giáo viên và học sinh.

David Cua, người đứng đầu nhóm Help Our Next Generation cho biết : "Chúng tôi yêu cầu người cung cấp thông tin đưa bằng chứng và xác minh với các trường học. "Nếu trẻ em vô tình bị nhiễm [tư duy chống chính phủ], thì không phải là giáo viên phải đối mặt với hình phạt xứng đáng sao ?"

Các giáo viên bắt đầu sự nghiệp của họ trong môi trường hạn chế mới nói rằng họ bị tê liệt vì lo lắng nói sai.

Brian Chan cho biết ông đã nghi ngờ về việc giảng dạy các nghiên cứu tự do, một khóa học gây tranh cãi ở các trường trung học được thiết kế để nuôi dưỡng tư duy phản biện mà cả chính quyền địa phương và đại lục đã tấn công vì kích động học sinh biểu tình. Chan muốn tự do dạy học sinh của mình về các sự kiện hiện tại một cách trung thực, đặc biệt là hiện nay, khi có quá nhiều thông tin sai lệch trên mạng. Nhưng ông lo ngại rằng khi nhắc đến lịch sử gần đây của Trung Quốc và Hồng Kông, các học sinh của ông sẽ bị cho ăn một phiên bản đã các sự kiện đã được tẩy trùng.

Chan, 23 tuổi, chuẩn bị bắt đầu công việc giảng dạy toàn thời gian đầu tiên của mình trong năm nay cho đến khi đại dịch đóng cửa các trường học của thành phố, cho biết : "Tôi sẽ trân trọng thời gian giảng dạy, nhưng tôi phải chuẩn bị cho điều tồi tệ nhất. "Không gian cho tự do học thuật đang giảm dần".

Một giáo viên tiểu học họ Tang, người đã từ chối sử dụng tên của mình vì lo sợ bị khiển trách, cho biết việc làm của cô đã bị xem xét sau khi một phụ huynh phàn nàn rằng cô đã yêu cầu học sinh của mình bình luận về sự cần thiết của luật an ninh quốc gia.

"Tôi phải dạy cho chúng hiểu chính trị là gì", Tang nói về học sinh của mình. "Và tôi cố gắng cung cấp cho học sinh nhiều hơn trong khi tôi vẫn có thể và để chúng tranh luận về những chủ đề này càng nhiều càng tốt bởi vì chúng sẽ không có cơ hội làm như vậy trong tương lai".

Tang, ở độ tuổi 20, luôn tìm cách biến lớp học trở thành "ngôi nhà thứ hai" cho học sinh của mình. Cô trang trí căn phòng, sắp xếp nó với các trò chơi trên bàn và sắp xếp lịch trình của mình để cô có thể dành thời gian cho học sinh của mình trong giờ ra chơi.

Khi đại dịch Covid-19 buộc các trường học phải đóng cửa vào tháng Giêng, Tang đã chuyển sang lớp học kỹ thuật số. Mỗi ngày, cô ấy đăng các câu chuyện, trò chơi và các bài báo. Cô chia sẻ các bộ phim tài liệu do đài truyền hình công cộng của thành phố, trong đó có một bộ phim thu hút sự tương đồng giữa cuộc đàn áp ở Quảng trường Thiên An Môn năm 1989 và phong trào Đoàn kết Ba Lan.

Đã có các phản hồi tích cực. Một phụ huynh dù kịch liệt phản đối các cuộc biểu tình ở Hong Kong vẫn cảm ơn Tang vì đã đầu tư cho con mình. Một người khác, một người nhập cư từ Trung Quốc đại lục, cho biết các bài báo đã giúp gia đình hiểu và hòa nhập tốt hơn vào xã hội Hong Kong.

Khi các cuộc biểu tình ngày càng gia tăng, nhà trường liên tục nhắc nhở Tang và các đồng nghiệp của cô phải cẩn thận về những gì họ nói. Không hề bối rối, cô tiếp tục thúc giục học sinh của mình thảo luận về các sự kiện nhạy cảm hiện tại, bao gồm cả luật an ninh quốc gia.

Sau khi một phụ huynh khiếu nại lên chính quyền, nhà trường đã gọi Tang đến để thẩm vấn và gửi thư xin lỗi phụ huynh về lỗi này.

"Khi họ xóa tất cả các thông tin khác mà họ cho là nhạy cảm, thông tin chính thức sẽ trở thành điều duy nhất mà [học sinh] biết", Tang nói. "Theo một cách nào đó, học sinh đã được tẩy não thành công".

Lớp học kỹ thuật số của Tang kể từ đó đã bị đóng cửa và cô ấy đã bị đình chỉ cho đến khi có thông báo mới. Lá cờ Trung Quốc, thường chỉ được kéo lên mỗi tháng một lần ở trường của cô ấy, giờ vĩnh viễn tung bay trên cột cờ.

David Pierson, Rachel Cheung

Nguyên tác : China’s ‘purification’ of classrooms : A new law erases history, silences teachers and rewrites books, Los Angeles Times, 11/09/2020

Ngọc Lan dịch

Nguồn : VNTB, 28/12/2020

Published in Diễn đàn

Hồng Kông : Giới đấu tranh dân chủ phải chọn lựa giữa nhà tù hay lưu vong

Trang bìa các tạp chí ra tuần lễ kế chót của năm 2020 này thu hút sự chú ý bạn đọc với cách trình bày nhẹ nhàng và chủ đề cũng lý thú, càng không có thời gian tính càng tốt đặc biệt trên hai tờ có số tất niên : Courrier International đã dành một sô "3 trong 1" cho chủ đề muôn thuở là tình yêu, còn Le Point dùng một số kép để nói về những nhà thám hiểm trong lịch sử Pháp. Về châu Á, thời sự Hồng Kông nổi bật trên hai tờ L’Express Courrier International.

hongkong1

Ảnh minh họa : Cờ Trung Quốc và Hồng Kông.  Reuters - Carlos Garcia Rawlins

Trong bài "Nhà tù hay lưu vong : Tại Hồng Kông, các nhà đấu tranh cho dân chủ phải đối mặt với một chọn lựa ác nghiệt", L’Express ghi nhận thực tế là từ lúc luật an ninh của Bắc Kinh được ban hành tại đặc khu vào tháng Sáu, các vụ bắt giữ gia tăng và một số nhà đối lập có thể bị tù chung thân.

Tạp chí mô tả trường hợp của một sinh viên 18 tuổi. Giống như nhiều nhà hoạt động Hồng Kông bị bắt kể từ khi bắt đầu những cuộc biểu tình ủng hộ dân chủ, vào năm 2019, cậu sinh viên này đang bị truy tố về tội "mang theo vũ khí" trong một cuộc biểu tình ủng hộ các quyền tự do một năm trước, điều mà cậu hoàn toàn phủ nhận.

Được tại ngoại trong khi chờ ngày xét xử, cậu thanh niên này phải trình diện đồn cảnh sát hàng tháng và thú nhận rằng anh như "bị tê liệt" trước ý tưởng sẽ bị "bỏ tù hoặc hành hung, như một số người biểu tình đã từng nếm qua".

Cậu sinh viên không còn tin tưởng vào hệ thống tư pháp Hồng Kông, vốn là môt hệ thống độc lập về mặt lý thuyết, khác với Trung Hoa đại lục, và dựa trên nguyên tắc "một quốc gia, hai chế độ", nhưng đã bị ép buộc là phải thiết lập lại "trật tự xã hội" ở Hồng Kông và bóp nghẹt mọi khuynh hướng đòi độc lập, từ khi luật an ninh của Bắc Kinh, được thông qua vào tháng 6 năm nay.

Trong số hơn 10.000 người bị bắt kể từ khi bắt đầu cuộc nổi dậy chống lại chế độ cộng sản, hơn 2.300 người là đối tượng bị truy tố, bao gồm các đại biểu dân cử, những gương mặt tiêu biểu của lớp tuổi trẻ đối kháng với Bắc Kinh, và rất nhiều người bình thường. Theo báo chí địa phương, ít nhất 200 người trong số họ đang phải chờ ngày xét xử trong nhà tù. Một số tên tuổi trong phong trào đấu tranh như Hoàng Chi Phong (Joshua Wong), Chu Đình (Agnes Chow) và Lâm Lãng Ngạn (Ivan Lam) cũng bị tống giam sau khi bị kết án tù về tội tham gia biểu tình vào năm ngoái, 2019.

"Mục đích của chính quyền trung ương là dẹp tan đối lập"

Theo L’Express, trong bối cảnh các vụ bắt giữ và bỏ tù gia tăng kể từ tháng 7, chính quyền thân Bắc Kinh tại Hồng Kông có dấu hiệu đang làm mọi việc để gieo rắc nỗi sợ hãi và chấm dứt phong trào phản kháng.

Đối với nhà chính trị học Lâm Hòa Lập (Willy Lam), tại Đại Học Trung Văn Hương Cảng ở Hồng Kông thì vì sợ không kiểm soát được hoàn toàn Hồng Kông nên Bắc Kinh phải tìm cách đè bẹp phe đối lập ở đặc khu, bằng cách truất quyền đại biểu hoặc bỏ tù những nhân vật nổi bật nhất của phe ủng hộ dân chủ.

Tình thế hiện nay đã buộc các nhà đối lập phải lựa chọn giữa tù đày hay lưu vong. Tuy nhiên, giải pháp thứ hai này cũng có nhiều lại rủi ro : Tháng 8 vừa qua, 12 thanh niên bị chận bắt trên biển khi họ đang trên đường đến Đài Loan, và kể từ lúc đó họ bị giam giữ ở Hoa Lục.

Cho dù vậy, số người chọn đường lưu vong ngày càng nhiều. Trường hợp mới nhất là nghị sĩ dân chủ đối lập Hứa Chí Phong (Ted Hui), vào đầu tháng 12 đã lấy cớ đi tham dự một hội nghị về biến đổi khí hậu ở Đan Mạch để rời Hồng Kông qua sống lưu vong ở Luân Đôn. Lập tức các tài khoản ngân hàng của ông và những người thân đã bị phong tỏa theo yêu cầu của nhà chức trách.

Theo báo chí Hong Kong, có ít nhất 250 người đã xin tị nạn ở Úc kể từ năm 2019, còn theo nguồn tin riêng của L’Express, có khoảng 200 người đã xin tị nạn ở Hoa Kỳ, và 1.700 người đã xin trợ giúp từ quỹ nhân đạo do chính quyền Đài Loan mở ra vào tháng 7. Chính quyền Đài Bắc còn cấp 3.800 giấy phép cư trú cho người Hồng Kông lánh nạn từ tháng Giêng đến tháng 7 năm 2020.

Theo giáo sư khoa học chính trị Jean-Pierre Cabestan, tại Đại Học Baptist tại Hồng Kông, hoạt động của các nhà đối lập sẽ trở nên "ngày càng khó khăn hơn với việc Đảng cộng sản sẽ làm các đảng đối lập mất dần tính chính đáng và biến mất". Về lâu về dài, xã hội dân sự sẽ vẫn là lực lượng đối kháng duy nhất, nhưng theo giáo sư Cabesta, sẽ không có tác dụng "đối với một hệ thống chính trị đã trở thành độc tài".

Hồng Kông chìm vào màn im lặng

Courrier International tuần này cũng lo ngại cho tình hình "Hồng Kông đang chìm vào một sự im lặng vô thực" tựa bài báo trang Châu Á, trích dẫn trang thông tin Asia Sentinel tại Hồng Kông

Bài báo mô tả Hồng Kông như đang sống dưới một ách áp bức, với những vụ bắt bớ đối lập và những chuyến ra đi lưu vong liên tiếp, trong khi cộng đồng doanh nghiệp giữ im lặng và bản thân các nhà báo luôn phải cảnh giác trước những người đối thoại của họ - và tự hỏi ai sẽ dám tiếp tục nói chuyện với họ.

Phong trào biểu tình kéo dài hàng tháng, với hàng trăm nghìn người Hồng Kông xuống đường phản đối đàn áp của Bắc Kinh giờ đã đi vào bế tắc. Thành phố từng diễn ra cuộc nổi dậy nảy lửa, thậm chí có lúc sử dụng bạo lực, đã rơi vào một sự im lặng không thực.

Thế mà, theo ông Lạc Huệ Ninh (Luo Huining), người đứng đầu Văn Phòng Liên Lạc của Bắc Kinh tại Hồng Kông, tiến trình tịch thu quyền tự do tư tưởng và tự do ngôn luận của người Hong Kong vẫn chưa kết thúc.

Vẫn theo nhân vật này, nếu luật an ninh quốc gia do Bắc Kinh áp đặt "bắt đầu có hiệu lực", thì các cơ chế được thực thi phải được cải thiện để các cá nhân tuân thủ "theo cách riêng của họ". Vì vậy, vấn đề không chỉ là hạn chế hành động và lời nói của người Hồng Kông, mà còn là loại bỏ trong đầu những ý tưởng trái với Đảng và Nhà nước, để sự tuân thủ, thay vì là một phản xạ sợ hãi, trở thành phản xạ bản năng. Các thư viện đã loại bỏ những cuốn sách cổ vũ dân chủ và các bài học về dân chủ bị loại khỏi chương trình giáo dục.

Bài báo cũng nêu bật vấn đề người Hồng Kông lũ lượt tìm đường lưu vong, khiến phe thân Bắc Kinh yêu cầu các thẩm phán không cho các nhà đấu tranh dân chủ được tại ngoại hầu tra, trong lúc hàng ngàn người bị câu lưu năm 2019 vẫn chờ đợi xét xử. Làn sóng lưu vong sẽ còn mạnh mẽ hơn, với việc Anh Quốc cấp phát rộng rãi loại hộ chiếu gọi là BNO – tức là cho người Anh hải ngoai.

Tuy nhiên nếu Bắc Kinh vui mừng trước sự ra đi của thành phần "đáng gờm" này, thì đó cũng cũng là một tình trạng chảy chất xám mà khiến Hồng Kông bị thiệt thòi nhiều.

Tình yêu thời Covid-19

Courrier International dành tựa đầu cho "Các mối tình của chúng ta" bên cạnh hình vẽ bóng dáng một nam nhân màu đen ôm một trái tim màu cam to hơn nửa người với đôi mắt tròn to, và hàng chú thích bên dưới : "Vào thời điểm đại dịch này, các cặp tình nhân đua nhau sáng tạo để gặp được nhau". Tạp chí giới thiệu những câu chuyện tình đẹp nhất đăng trên báo chí nước ngoài.

Theo Courrier International, trong những tháng qua, đại dịch Covid-19 đã ghi đậm dấu ấn trong cuộc sống hàng ngày và trong thói quen của chúng ta. Với phong tỏa, các quy tắc giãn cách xã hội có thể khiến những người yêu nhau nản lòng.

Thế nhưng không ! Tạp chí tỏ ra rất lãng mạn : "Tình yêu, sự lãng mạn dường như đã vượt qua cơn lốc của các tiêu chuẩn y tế mới. Chúng tôi đã chọn từ báo chí nước ngoài ba câu chuyện tuyệt vời kết thúc có hậu. Một niềm vui mà chúng tôi muốn chia sẻ với bạn đọc".

Câu chuyện thứ nhất được kể trong một bài báo dài trên tờ Wired công bố tháng 10 vừa qua. Tạp chí Mỹ về các công nghệ mới kể về câu chuyện của Rashied Amini. Vào lúc sắp chia tay với người bạn đời của mình, người kỹ sư ở cơ quan NASA này đã phát minh ra Nanaya, một thuật toán để dự đoán giá trị của một mối quan hệ lãng mạn, được dùng trong một ứng dụng hẹn hò phổ biến trong thời kỳ đại dịch này.

Theo tờ báo, Nanaya giúp những người độc thân tìm thấy tình yêu, nhưng cũng giúp những người đang yêu nhau đánh giá mối quan hệ của mình.

Một loạt chuyện tình khác được Courrier International giới thiệu diễn ra ở Mexico. Nhật báo La Jornada đi gặp những người độc thân đang tìm kiếm một người bạn tâm giao hoặc chỉ là một người tình một đêm. Ở đấy cũng vậy, phương tiện tìm kiếm cũng là các ứng dụng hẹn hò. Theo tờ báo Mexico, Covid-19 đã khiến người ta bị giằng xé không ít giữa ý thức trách nhiệm và những dục vọng xác thịt, và một số người đã phát minh ra các hình thức quan hệ mới trong khi những người khác thì sẵn sàng phá bỏ các cấm kỵ.

Câu chuyên thứ ba nói về một mối tình không cần đến công nghệ hay ứng dụng mà chỉ cần đến… một chiếc xe đạp. Đó là trường hợp của Bill Clintone Linyelela, đã đạp xe hơn 2.000 km từ Nairobi (Kenya) đến Mekele (Ethiopia) để gặp người yêu. Tạp chí East African đã gặp gỡ nhân vật này để ghi lại điều có thể gọi là một "sử thi tình yêu".

Cái bẫy của những đồng tiền dễ kiếm

L’Express trên nền bầu trời xanh chú ý đến "tiền dễ kiếm", gợi lên hình ảnh quen thuộc tiền từ trên trời rơi xuống với hình vẽ hai chiếc trực thăng trục theo hai con heo đất đang rải tiền xuống đất. Nhưng tạp chí đã cảnh báo ngay trong tựa lớn : "Cái bẫy của sự nghiện ngập".

Trong bài viết bên trong với tựa đề "Khi tiền từ trên trời rơi xuống", tạp chí lo ngại :Giữa một thế giới tài chính đang "bay bổng" và một nền kinh tế thật đã chai cứng, được truyền dịch với tiền nhà nước sự cách biệt ngày càng lớn. Và đây là điều đáng lo ngại.

Trong khi hành tinh đang trải qua cuộc khủng hoảng kinh tế nghiêm trọng nhất trong gần một thế kỷ qua, chưa bao giờ tiền lưu thông nhiều như thế, có nhiều thanh khoản để tìm kiếm các khoản đầu tư sinh lời - kết quả của các chính sách tiền tệ cực kỳ dễ dãi do các ngân hàng trung ương thực hiện, đã mở rộng cửa van để ngăn chặn sự sụp đổ của hệ thống tài chính.

Nhưng, theo tạp chí, khi tiền dường như từ trên trời rơi xuống, các dấu mốc mờ đi, và nền kinh tế đi vào vùng đất lạ.

Tạp chí công nhận là đối mặt với tình trạng khẩn cấp, thì đúng là phải hoan nghênh việc có được không gian hành động nhờ biển thanh khoản này mang lại. Ra khỏi khủng hoảng, hàng nghìn tỷ đô la này sẽ rất cần thiết để xây dựng lại nền kinh tế bị tàn phá, chuẩn bị cho sự phục hồi và đối phó với thách thức khí hậu.

Nhưng mối nguy hiểm là người ta sẽ bị say sưa với những đợt bơm tiền lặp đi lặp lại này, mà quên rằng luận điểm "bất cứ giá nào" mà tổng thống Pháp Macron từng nêu lên cũng có giới hạn của nó, đồng thời có xu hướng tạo bong bóng tài chánh một cách đáng tiếc. Và những câu chuyện bong bóng nói chung thường kết thúc không tốt.

Trong đầu những người theo thuyết âm mưu

L’Obs cũng gởi đi một thông điệp cảnh giác nhưng đối với những loại thuyết âm mưu. Hàng tựa lớn trang bìa ghi nhận : "Trong đầu của những người theo thuyết âm mưu" kèm theo bóng nhìn nghiêng của một người với trong đầu toàn là những từ ngữ như "truyền thông", "Covid", "5G", "Vaccine", "Fake News", tức là những mục tiêu tấn công rất được các thuyết âm mưu ưa chuộng. Tạp chí cho biết : Đây là kết quả của một cuộc điều tra của viện thăm dò Pháp Ipsos.

Trong một hồ sơ 12 trang, tạp chí ghi lại quan điểm của một số người Pháp tin tưởng vào các loại thuyết âm mưu, như trường hợp của Julien, một kỹ thuật viên hoạt động trong lãnh vực môi trường : "Đối với tôi, một người theo thuyết âm mưu chỉ là một người có đầu óc phê phán chứ không phải là một con cừu".

Bài xã luận của L'Obs lưu ý : "Việc một bộ phận người dân tin vào các thuyết âm mưu là một thách thức đối với nền dân chủ của chúng ta. Đó là dấu hiệu rõ ràng cho thấy sự mất niềm tin vào các thể chế. Việc chỉ tố cáo suông các thuyết "âm mưu" không phải là biện pháp để ngăn chặn được đà vươn lên của chủ nghĩa âm mưu".

Theo L’Obs, đối tượng bị những người theo thuyết âm mưu đả kích không chỉ là truyền thông gọi là "dòng chính", mà còn là các kênh truyền hình bị họ cáo buộc là lặp đi lặp lại những thông tin đến mức đáng ngờ. Sophie, một tiếp viên hàng không khẳng định : "Đối với tôi, CNews và BFM, hai kênh tin tức tại Pháp, không khác gì nhau, rất dễ biết họ sẽ nói gì, họ đã bị chính phủ mua chuộc đến mức trở nên buồn cười".

Về các phương tiện truyền thông nói chung, những người theo thuyết âm mưu rất dứt khoát. Isabelle, một nữ đầu bếp khẳng định "Họ đã bị kiểm soát" ; Coralie, trợ lý giám đốc giải thích thêm : "Có những nhóm người có vị trí cao hơn nhiều so với lãnh đạo các phương tiện thông tin này. Chính những người đó đã quyết định về thông tin dành cho chúng tôi".

Các chuyến du hành đã làm nên nước Pháp

Riêng Le Point, trong số kép cuối năm, đã dành trọn một hồ sơ 80 trang cho "Các cuộc du hành đã làm nên nước Pháp" – tựa lớn trang bìa – kèm theo chú thích "Các nhà thám hiểm và tiên tri", nêu tên của một loạt nhân vật như Louis-Antoine de Bougainville, Vivant Denon, Alexis de Tocqueville, Arthur Rimbaud.

Những ai chú ý đến Việt Nam chắc chắn sẽ tìm đọc bài "Và Citizen (Công dân) Kahn đưa thế giới vào kho lưu trữ", nói về Albert Kahn (1860-1940), một chủ nhà băng triệu phú người Pháp đã nuôi tham vọng thành lập một kho tư liệu ảnh màu về tất cả các nước trên thế giới.

Kết quả là ông đã cử người đi đến được 48 quốc gia, chụp được 72.000 tấm ảnh theo kỹ thuật kính ảnh màu (autochrome) và ghi được 120 giờ phim. Trong số này có hơn 1000 bức ảnh xưa về Việt Nam và Hà Nội vào những năm 1910-1920, những tư liệu phải nói là rất quý giá.

Mai Vân

Published in Châu Á

Thế giới không thể để những người hùng Hồng Kông bị rơi vào quên lãng

Trên 10.000 người đã bị bắt tại Hồng Kông trong 18 tháng qua vì đấu tranh cho dân chủ, trong đó 2.300 người bị truy tố. "Luật an ninh quốc gia" còn là phương tiện để ngăn cản tiết lộ sự thật về dịch bệnh ở Vũ Hán. Đối với Bắc Kinh, nhìn nhận trách nhiệm gây ra đại dịch là đi ngược lại với tính chất của chế độ cộng sản, được cho là bất khả chiến bại.

hongkong1

Hoàng Chi Phong (Joshua Wong), Lâm Lãng Ngạn (Ivan Lam) và Chu Đình (Agnes Chow) trước khi bị xét xử tại tòa án Hồng Kông ngày 23/11/2020.  Reuters – Tyrone Siu

Sự kiện tổng thống Pháp bị nhiễm Covid là đề tài chính của nhiều báo Paris hôm nay. Libérationđăng ảnh một quả cầu tuyết bên trong là Phủ tổng thống Pháp, có một chiếc xe cứu thương đậu bên ngoài, với dòng tựa "Chấn động vì Covid ở điện Élysée : Macron bị dương tính". Le Figaronói về cách thức "Chính phủ thích ứng với việc tổng thống phải cách ly". Ở các trang trong, tình hình Trung Quốc và Hồng Kông chiếm khá nhiều đất với các bài phóng sự, phân tích.

Châu Âu phải cám ơn Donald Trump

Về quan hệ giữa Hoa Kỳ và Châu Âu, Le Mondetrong bài "Trump, Covid và quốc phòng Châu Âu" nhấn mạnh, tổng thống Mỹ đã mở mắt cho những người Châu Âu mơ mộng về một thế giới mà tương quan dựa trên sức mạnh.

Tác giả Alain Frachon viết, Châu Âu là những kẻ vô ơn, họ phê phán Donald Trump và chào mừng Joe Biden, trong khi thực ra phải cảm ơn ông Trump rất nhiều. Trong bốn năm qua, Liên Hiệp Châu Âu đã có thể nhận ra sự cần thiết phải tự lực về quốc phòng. Giấc mơ một thế giới hòa bình dựa trên luật pháp đã tan, khi Donald Trump chứng tỏ thực tại thế giới : mạnh được yếu thua.

Việc ông Biden, thân thiện với Châu Âu hơn, bước vào Nhà Trắng, chẳng thay đổi được gì. Ưu tiên của nước Mỹ vẫn là Châu Á, Hoa Kỳ vẫn cần có sự ủng hộ của Châu Âu nhưng với mục đích ngăn chặn Trung Quốc. Châu Âu vẫn sẽ cô đơn với môi trường bất ổn sát cạnh, dù ở Trung Đông, Địa Trung Hải hay Kapkaz.

Trung Quốc : Sau ngoại giao khẩu trang, đến ngoại giao vac-xin

Liên quan đến Châu Á, Le Figaroquan tâm đến việc "Bắc Kinh kích hoạt ngoại giao vac-xin". Kết hợp lợi ích địa chính trị với thương mại, Trung Quốc ưu tiên nhắm đến các nước đang phát triển.

Maroc đã khởi động chiến dịch tiêm chủng với 10 triệu liều vac-xin của SinoPharm. Tại Ai Cập, lô vac-xin đầu tiên từ Hoa lục đến nơi ngày 10/12 được vui mừng đón nhận, bộ trưởng Y tế bên cạnh đại sứ Trung Quốc gọi đây là "ngày lịch sử". Tại Indonesia, 1,2 triệu liều vac-xin Sinovac cũng đã đến nơi. Cuộc "tấn công vac-xin" còn triển khai tận Mexico.

Trong lúc dịch bệnh tăng cao trên thế giới, chế độ Bắc Kinh tung ra chính sách "ngoại giao vac-xin". Thách thức là rất lớn đối với Trung Quốc thường xuyên bị các vụ bê bối vac-xin giả trong những năm gần đây. Hôm 09/12, Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất và Bahrein đã chứng nhận vac-xin Sinopharm hiệu quả 86%, đây là quảng cáo cần thiết để làm giảm những nghi ngờ về loại vac-xin được chế tạo trong thời gian kỷ lục bởi các tập đoàn nhà nước thiếu minh bạch.

Một vac-xin hiệu quả là thành công cho việc nâng cấp "made in China", đồng thời là vũ khí ngoại giao mới để gây áp lực về các chủ đề như Biển Đông. Ngoại trưởng Vương Nghị trong vòng công du Đông Nam Á mới đây khẳng định sẽ ưu tiên cho các nước đang phát triển. Nhà nghiên cứu Collin Koh ở Singapore nhận xét, vac-xin rất cần thiết cho việc vực dậy kinh tế ở Đông Nam Á, và Bắc Kinh làm cho họ hiểu mọi thách thức trên Biển Đông sẽ có những hậu quả. Vac-xin dành cho Indonesia là một ví dụ.

Hồng Kông : Hàng loạt người biểu tình đòi dân chủ ra tòa

Libérationtrong bài "Hồng Kông, các nhà đấu tranh dân chủ ra tòa" ghi nhận dù là nhà hoạt động hay chỉ đơn giản là người đi biểu tình, khoảng 2.300 người đã bị khởi tố.

Cựu dân biểu Lương Quốc Hùng (Leung Kwok Hung) tố cáo trước tòa : "Tập hợp một cách hòa bình không phải là tội phạm, đàn áp chính trị thật đáng xấu hổ". Ông ra tòa với bảy người khác, tất cả có thể lãnh án tù giam. Ngoài các khuôn mặt nổi tiếng đã bị kết án nặng, những người biểu tình một khi được trắng án thì lại bị cơ quan chức năng kháng cáo.

Phương Trọng Hiền (Keith Fong), lãnh đạo sinh viên ở trường đại học Báp-tít có nguy cơ lãnh án đến 7 năm tù chỉ vì sở hữu 10 cây bút laser. Trường hợp Đàm Đắc Chí (Tam Tak Chi) đáng lo hơn vì tháng Năm tới sẽ bị đưa ra một tòa án đặc biệt chuyên xử các vụ liên quan luật an ninh, các thẩm phán không bị luật pháp Hồng Kông chi phối. Anh bị nghi ngờ là đã đưa ra câu khẩu hiệu "Giải phóng Hồng Kông, cách mạng thời đại".

Phong tỏa tài khoản của người đấu tranh

Để cản trở các hoạt động đấu tranh, chính quyền dùng đến đòn phong tỏa tài khoản. Cựu dân biểu Hứa Tri Phong (Ted Hui) sau khi thoát được sang Anh ngày 05/12, hai ngày sau năm tài khoản ngân hàng của ông và người thân tại Hoa lục đã bị khóa.

Ngày 09/12, tài khoản của mục sư nhà thờ Good Neighbour North District vốn luôn trợ giúp người biểu tình, cũng chịu số phận tương tự. Các tội danh "rửa tiền", "lũng đoạn chứng khoán" bị áp đặt cho một người dẫn chương trình phát thanh đã giúp đỡ người biểu tình trốn sang Đài Loan và một số nhà hoạt động khác.

Theo cơ quan an ninh, 1,8 tỉ đô la Hồng Kông (190 triệu euro) đã bị phong tỏa và tịch biên trong các vụ án rửa tiền từ 2014 đến 2019, trong đó có một số là tiền ủng hộ phe dân chủ. Chính quyền nhắm vào quỹ huy động vốn cộng đồng (crowdfunding), những món tiền do nhiều người cùng đóng góp để tài trợ cho chi phí pháp lý, khám bệnh đối với người biểu tình bị bắt và cho tuyên truyền. Tháng 12/2019, cảnh sát đã phong tỏa hơn 70 triệu đô la quỹ Spark Alliance dùng để đóng tiền thế chân tại ngoại cho người đấu tranh.

Giới trẻ tranh đấu quay sang dùng Patreon, một nền tảng đặt tại San Francisco hồi tháng Bảy đã hứa sẽ không nhượng bộ chính quyền Hồng Kông. Ngoài ra còn một giá trị bền vững khác : tặng tiền mặt. Dù sao thì đây cũng là giải pháp hiện nay của bà trưởng đặc khu Lâm Trịnh Nguyệt Nga (Carrie Lam) : đứng trước một núi tiền mặt vì bị Mỹ cấm vận.

Đừng quên những người anh hùng Hồng Kông

Cũng về Hồng Kông, tác giả Thierry Wolton trên trang Ý kiến của Le Figarokêu gọi "Xin đừng quên những người anh hùng của Hồng Kông".

Việc Trung Quốc bóp nghẹt Hồng Kông diễn ra trong khi thế giới hầu như không quan tâm đến, vì phải tập trung đối phó với con virus xuất phát từ Vũ Hán. Trong lúc còn được tự trị, cựu thuộc địa Anh là nguồn thông tin độc lập và trung thực về Hoa lục, và "luật an ninh quốc gia" có hiệu lực từ ngày 01/07 còn là phương tiện để ngăn cản tiết lộ sự thật về đại dịch.

Cáo buộc "thông đồng với nước ngoài" hôm 11/12 nhắm vào nhà tỉ phú Lê Trí Anh, chủ nhân báo Apple Daily, khẳng định quyết tâm khóa chặt thông tin của Bắc Kinh. Theo luật mới, ông có nguy cơ lãnh án chung thân. Các khuôn mặt nổi bật của phong trào sinh viên trong "Mùa Xuân Hồng Kông" như Hoàng Chi Phong, Chu Đình cũng đã vào tù. Các thanh niên vô cùng can đảm này khiến người ta nhớ lại các nhà ly khai Liên Xô cũ trong ngục tù cộng sản. Trước khi bị biệt giam, Hoàng Chi Phong tuyên bố "Xà lim không thể giam giữ được tâm trí".

Trên 10.000 người đã bị bắt tại Hồng Kông trong 18 tháng qua vì đấu tranh cho dân chủ. Chính quyền mở đường dây nóng trên internet để tố cáo các dạng "ly khai", "nổi dậy", "thông đồng"… Một dân biểu đối lập gọi đây là "Cách mạng văn hóa 2.0". Tại Nghị Viện, không còn một dân biểu nào thuộc phe dân chủ, tất cả đã từ chức sau vụ bốn dân biểu đối lập bị loại. Ở Vũ Hán, nơi xuất phát đại dịch, năm, sáu nhà báo công dân bị bắt, Trần Thu Thực (Chen Quishi), youtuber tác giả nhiều phóng sự về các bệnh viện Vũ Hán trong thời kỳ đầu dịch khởi phát đã bị giam ở một nơi bí mật suốt một năm qua.

Chính quyền cộng sản không bao giờ nhận trách nhiệm làm xảy ra đại dịch

Việc CNN Washington Post công bố một bản báo cáo mật về việc quản lý khủng hoảng ở tỉnh Hồ Bắc, cho thấy chính quyền cố ý giảm nhẹ tầm cỡ đại dịch và số lượng nạn nhân. Do Úc đòi điều tra quốc tế về nguồn gốc con virus, Trung Quốc trả đũa Canberra bằng cách bắt giam công dân Úc, ngưng mua hàng, áp thuế…

Bộ máy tuyên truyền còn lu loa rằng virus corona xuất xứ từ nước ngoài, và quân đội Mỹ phải chịu trách nhiệm. Đối với Bắc Kinh, nhìn nhận trách nhiệm gây ra đại dịch là đi ngược lại với tính chất của chế độ cộng sản được cho là bất khả chiến bại.

Do tố cáo việc xâm lăng Tiệp Khắc, bảy nhà ly khai Liên Xô biểu tình trên Quảng trường Đỏ ngày 25/08/1968 với băng-rôn "Vì tự do của các bạn và của chúng ta". Tất cả đều bị bắt bỏ tù hay tống vào nhà thương điên. "Vì tự do của họ và của chúng ta" phải là khẩu hiệu ủng hộ cho dân chủ Hồng Kông, theo tác giả. Trong một thế giới đan xen phức tạp mà Trung Quốc muốn là kẻ thống trị, những gì đang diễn ra tại mảnh đất nhỏ Châu Á cũng liên quan đến tương lai của phương Tây.

Đến lượt tổng thống Pháp bị virus corona tấn công

Quay lại với việc nguyên thủ Pháp Emmanuel Macron bị nhiễm Covid, các báo cùng có chung nhận xét, tổng thống cũng là con người như bao người khác, thậm chí còn dễ bị lây nhiễm hơn vì phải tiếp xúc, hội họp liên tục.

Thông cáo vỏn vẹn 6 dòng chữ của Phủ tổng thống vào 10 giờ 28 phút hôm qua gây chấn động tại Paris cũng như nhiều thủ đô Châu Âu. Nghề nghiệp tổng thống buộc ông Macron có rất nhiều hoạt động, nhất là trong thời gian gần đây. Trước hết là cuộc họp thâu đêm giữa 27 nước kéo dài từ thứ Năm đến thứ Sáu 11/12, rồi sau đó là những buổi họp với Hội đồng Quốc phòng, nội các, ăn tối với những chính khách lãnh đạo đảng LREM, Modem… Thật ra tổng thống Pháp mãi đến nay mới cùng chung số phận với tổng thống Mỹ, Brazil, thủ tướng Anh đã là may mắn, vì trong đợt dịch đầu tiên ông đã từng tiếp xúc trực tiếp với đám đông trong suốt 20 phút, bắt tay nhiều người vô danh mà vẫn vô sự.

Theo điện Elysée, tổng thống Macron chỉ có những triệu chứng nhẹ như ho, sổ mũi, mệt mỏi ; ông đã đi cách ly tại Versailles bảy ngày và làm việc qua video, còn phu nhân xét nghiệm âm tính vẫn ở lại Phủ tổng thống. Nhiều chính khách thân cận vội vã đi xét nghiệm và tự cách ly dù âm tính. Một số nhà lãnh đạo Châu Âu như thủ tướng Luxembourg Xavier Bettel và các đồng nhiệm Bỉ Alexander De Croo, Bồ Đào Nha Antonio Costa, Tây Ban Nha Pedro Sanchez, chủ tịch Hội Đồng Châu Âu Charles Michel cũng đã cách ly sau khi nghe tin.

Sức khỏe của nguyên thủ luôn là bí mật, chẳng những người tiền nhiệm François Mitterrand đã giấu kín căn bệnh ung thư nhiều năm trời, hay Jacques Chirac không cho biết về đột quỵ. Lần này với một tổng thống trẻ tuổi, khỏe mạnh, có lẽ chỉ là một lời cảnh báo của con virus : tất cả đều có thể bị lây nhiễm không chừa một ai, và như ông Macron đã nói "Phải sống chung với virus".

Thụy My

Published in Châu Á

Nghị Viện Châu Âu lên án Trung Quốc cưỡng bức lao động người Duy Ngô Nhĩ tại Tân Cương

Thanh Hà, RFI, 18/12/2020

Nghị Viện Châu Âu ra nghị quyết tố cáo Trung Quốc đàn áp nhiều sắc tộc thiểu số, "vi phạm nhân phẩm, chà đạp các quyền tự do tín ngưỡng, ngôn luận, quyền tự do hội họp trong ôn hòa". 

tancuong1

Người Duy Ngô Nhĩ tại Urumqi, Tân Cương, Trung Quốc. Ảnh chụp 01/05/2014.  AP - Ng Han Guan

Nghị quyết được thông qua ngày hôm qua, 17/12/2020, với 604 phiếu thuận, 20 phiếu chống và 57 nghị viên không tham gia cuộc biểu quyết. Văn bản không mang tính ràng buộc.

Thông cáo của Nghị Viện Châu Âu mạnh mẽ tố cáo Bắc Kinh cưỡng bức lao động đối với các cộng đồng thiểu số Duy Ngô Nhĩ, người gốc Kazakhstan và Kirghistan. Các hành vi chà đạp nhân quyền này, theo của Nghị Viện Châu Âu "có thể được xem là tội ác chống nhân loại"

Nghị Viện Châu Âu do vậy kêu gọi Trung Quốc "ngừng ngay lập tức các vụ bắt giữ tùy tiện và không xét xử, ngừng những phiên tòa và những bản án hình sự nhắm vào người Duy Ngô Nhĩ cũng như nhắm vào những cộng đồng thiểu số theo đạo Hồi khác, đóng cửa các trại giam giữ người Duy Ngô Nhĩ, trả tự do vô điều kiện cho những người này".

Trên đài RFI, nghị viên người Pháp, Raphael Glucksman, một trong những gương mặt hàng đầu tố cáo chính sách đàn áp của Trung Quốc nhắm vào người Duy Ngô Nhĩ tại Tân Cương, hy vọng rằng nghị quyết nói trên sẽ "khép lại bốn năm mà cộng đồng quốc tế, đặc biệt là lãnh đạo Châu Âu, đã nhu nhược và tỏ thái độ đồng lõa" với Bắc Kinh.

Hiệp định đầu tư với Trung Quốc bước vào giai đoạn chót

Vài giờ sau cuộc biểu quyết tại Nghị Viện Châu Âu, phát ngôn viên bộ Ngoại Giao Trung Quốc, Vương Văn Bân, trong cuộc họp báo sáng nay 18/12/2020 tại Bắc Kinh, thông báo thỏa thuận bảo vệ đầu tư song phương mà Bruxelles và Bắc Kinh đã bắt đầu đàm phán từ 7 năm qua bước vào "giai đoạn cuối".

Văn bản này sẽ cho phép Trung Quốc và 27 nước trong Liên Hiệp Châu Âu thắt chặt quan hệ kinh tế trước khi Joe Biden chính thức lên cầm quyền tại Mỹ. Quan chức Trung Quốc này cho biết thêm, sau 10 vòng đàm phán trong năm 2020, đôi bên đã "đạt được những tiến bộ đáng kể". Đây cũng là quan điểm của nhiều nhà ngoại giao Châu Âu.

Bruxelles đòi Bắc Kinh đối xử "bình đẳng" với các công ty Châu Âu hoạt động tại Hoa lục, đòi Trung Quốc tôn trọng các bằng sáng chế và sở hữu trí tuệ của các doanh nghiệp nước ngoài và nhất là chấm dứt các vụ ép buộc chuyển giao công nghệ. Đây cũng là những khúc mắc chính trong cuộc đọ sức thương mại Mỹ-Trung được chính quyền Trump khởi động từ 2018.

Thanh Hà

Nguồn : RFI, 18/12/2020

***********************

Tư pháp Hồng Kông trở thành công cụ đàn áp

Thanh Hà, RFI, 17/12/2020

Ngày 17/12/2020, tám nhà hoạt động dân chủ Hồng Kông bị truy tố vì tội "tham gia một cuộc tập hợp bất hợp pháp" sau khi luật an ninh quốc gia do Bắc Kinh áp đặt có hiệu lực. Nhân danh đạo luật này hiện có hơn 10 ngàn dân Hồng Kông đang bị truy tố từ sau các cuộc xuống đường hồi 2019.

tancuong2

Cựu dân biểu Hồng Kông dân chủ Hồng Kông Hứa Chí Phong (Ted Hui) tới trụ sở tòa án ngày 19/11/2020. Reuters – Lam yik

Trong số 8 bị cáo phải bị xét xử có cựu lãnh đạo một phong trào dân chủ Hồng Kông Hồ Chí Vĩ (Wu Chi Wai), hai cựu nghị viên Hồng Kông. Tính độc lập của tư pháp Hồng Kông càng lúc càng bị thu hẹp như ghi nhận của thông tín đài RFI Florence de Changy :

"Đành rằng vẫn có trường hợp thẩm phán Hồng Kông tha bổng bị cáo và chỉ trích cảnh sát không đưa ra được bằng chứng đáng tin cậy về những hành vi sai trái của người bị ra tòa, như trong trường hợp của một nữ bị cáo ngày hôm qua. Bà là trợ lý xã hội và đã được tha bổng. Tuy nhiên cảm tưởng chung ở đây là trước những bản cáo trạng dồn dập được tuyên, và đó thường là những hình phạt nặng nề, ngay cả trong trường hợp không xảy ra bạo lực, người dân Hồng Kông đang mất dần một trong những quyền cơ bản nhất đó là quyền tự do ngôn luận. Mark Simon, cánh tay phải của nhà tỷ phú Lê Trí Anh (Jimmy Lai) đã kết luật như trên. Ông Lê Trí Anh tuần qua đã bị tạm giam cho đến tháng 4/2021. Mark Simon cho biết "tội của Lê Tí Anh là đã dám nói và dám viết. Họ muốn cấm ông ấy tiếp tục làm công việc đó. Người ta bỏ tù một ông cụ 72 tuổi chỉ vì ông ấy dám nói. Chỉ vậy thôi". 

Công luận quốc tế biết đến nhiều trường hợp của những người nổi tiếng trong số hàng trăm ca khác cũng bị đưa ra trước vành móng ngựa. Một nhà đấu tranh, cô Chloé và cũng là người ủng hộ nhà hoạt động Khoái Tất (Tam Tak Chi) cho biết ông này bị tạm giam cho tới tháng 5/2021 vì đã dám "thì thầm" lên tiếng vì một khẩu hiệu mà có thể bị cấm. Chloé nói "tình hình tại Hồng Kông giờ đây thật là bất công. Chúng tôi không còn chút quyền tự do ngôn luận nào cả. Chính vì thế mà người dân phẫn nộ, họ cảm thấy bị bỏ rơi và họ tuyệt vọng". Những ai có điều kiện, thì bỏ xứ ra đi là hy vọng cuối cùng.

Cũng về tình trạng nhân quyền Hồng Kông hôm qua (16/12/2020) tư pháp cũng đã khởi tố 12 người đã tìm đường vượt biên sang Đài Loan hồi mùa hè vừa qua. Tám người trong số này bị ghép vào tội vượt biên bất hợp pháp và với tội danh này, họ có thể lãnh đến 7 năm tù giam.

Thanh Hà

Published in Châu Á

Hoa Kỳ và Đài Loan tập trận trước mối đe dọa của Trung Quốc

Tú Anh, RFI, 10/11/2020

Thủy quân lục chiến Mỹ chính thức bắt đầu tập trận chung với Đài Loan để cải tiến khả năng tác chiến của quân đội hòn đảo này. Đây là lần đầu tiên từ 40 năm nay, quân đội Đài Loan nhìn nhận có các cuộc tập trận chung với Hoa Kỳ.

dailoan1

Bộ Quốc Phòng Đài Loan ngày 05/06/2020 công bố một bức ảnh (không ghi rõ ngày tháng ) về một cuộc tập trận tại Bình Đông (miền nam Đài Loan).  AFP – Handout

Theo Newsweek và United Daily News, cuộc tập trận đổ bộ tại Cao Hùng được bộ tư lệnh Hải Quân Đài Loan mô tả là "như thông lệ", nhưng đây là lần đầu tiên quân đội Mỹ được xác nhận chính thức có mặt trên lãnh thổ Đài Loan.

Một đơn vị Thủy quân lục chiến Mỹ cùng phương tiện đổ bộ đã đến Đài Loan từ ngày 26/10/2020, nhưng phải tuân thủ biện pháp cách ly hai tuần chống Covid-19.

Cuộc tập trận và huấn luyện kéo dài trong một tháng ở vùng tây nam của hòn đảo. Tuy nhiên, bộ tư lệnh hải quân Đài Loan từ chối cho biết thêm chi tiết.

Mỗi năm, biệt kích hải quân Mỹ cũng như lực lượng đặc biệt đều tham gia tập trận với Đài Loan. US Navy Seals ở Bành Hồ, căn cứ hỏa lực nằm trong eo biển Đài Loan, còn Lực lượng Mũ Xanh thao dượt tại vùng đồi núi miền trung hải đảo, theo Newsweek.

Thông tin này được Đài Loan công khai hóa chỉ vài hôm sau khi Joe Biden đắc cử Tổng thống Mỹ. Trong những tháng gần đây, chính quyền Donald Trump đã tăng tốc bán vũ khí cho Đài Loan.

Trước tâm lý lo ngại Trung Quốc lợi dụng lúc chuyển giao quyền lực tại Washington để tấn công hòn đảo, Quốc hội Đài Loan đã mời cục trưởng Cục An Ninh ra điều trần. Theo đài phát thanh quốc tế Đài Loan RIT ngày 09/11/2020, cục trưởng Khưu Quốc Chính cho biết dù ai là Tổng thống thì Hoa Kỳ vẫn đi theo hướng ngăn chận Trung Quốc và thân hữu với Đài Loan, vì đó là chính sách cố hữu của nước Mỹ.

Cục An Ninh Đài Loan cho biết sẽ "theo dõi kỹ" tình hình eo biển, chính phủ sẽ có những đối sách ứng biến phù hợp để ngăn chận Trung Quốc vượt biển xâm nhập : "An nguy của mình phải do tự mình lo liệu trước, không hoàn toàn ỷ lại vào nước ngoài".

Tú Anh

*********************

Hồng Kông : Thêm bốn quan chức an ninh bị Mỹ trừng phạt

Tú Anh, RFI, 10/11/2020

Washington thông báo trừng phạt thêm bốn quan chức Hồng Kông bị tố cáo chà đạp quyền tự do. Những người này bị cấm nhập cảnh Hoa Kỳ trong bối cảnh áp lực của Bắc Kinh ngày càng nghiêm trọng tại đặc khu.

dailoan2

Lãnh đạo đặc khu Hồng Kông Lâm Trịnh Nguyệt Nga (Carrie Lam) nằm trong danh sách trừng phạt đầu tiên của Mỹ. Ảnh 6/11/2020.  Reuters - THOMAS SUEN

Theo AFP, thông báo ngày 09/11/2020 của bộ Ngoại giao Mỹ cho biết các biện pháp trừng phạt này chứng tỏ quyết tâm của Hoa Kỳ xem những quan chức chủ chốt tại Hồng Kông là những người có trách nhiệm tiêu diệt các quyền tự do cơ bản của người dân cũng như đánh phá quyền tự trị của đặc khu.

Trong số bốn nhân vật bị đưa thêm vào sổ đen cấm visa nhập cảnh có Lý Giang Chu (Li Jiang Zhou) phó giám đốc văn phòng đặc trách an ninh quốc gia của Trung Quốc tại Hồng Kông và Lưu Tứ Huệ (Edwina Lau), chỉ huy trưởng một cơ quan an ninh địa phương.

Tài sản của họ, nếu có tại Hoa Kỳ, sẽ bị phong tỏa.

Trong danh sách đầu tiên, có hàng chục viên chức Hồng Kông, đứng đầu là bà Lâm Trịnh Nguyệt Nga, trưởng đặc khu.

Bắc Kinh cũng gia tăng áp lực siết chặt không gian tự do ngày càng hạn hẹp tại Hồng Kông. Hôm nay, một phóng viên điều tra có bút hiệu là Bao Choy, ra tòa với tội danh "lừa dối để truy tìm thông tin cảnh sát". Trong phóng sự truyền hình điều tra về vụ cảnh sát Hồng Kông làm ngơ để cho "côn đồ" tấn công một nhóm biểu tình ở quận Nguyên Lãng hồi tháng 7/2019, Bao Choy dựa vào hình ảnh tài liệu của cảnh sát truy ra được chủ nhân các chiếc xe chở toán hung thủ là chủ tịch các xã ngoại vi. Bao Choy có nguy cơ lãnh án 6 tháng tù, theo Reuters.

Còn hôm qua, trong một cuộc họp báo tại Hồng Kông, toàn thể khoảng 20 đại biểu đối lập đe dọa sẽ từ nhiệm tập thể nếu ban thường trực Nghị Viện tước quy chế đại biểu của bốn đồng sự đối lập. Nhóm đại biểu dân chủ lên án chính quyền Hoa Lục "can thiệp một cách khôi hài" vào sinh hoạt lập pháp tại Hồng Kông.

Tú Anh

Published in Châu Á
Trang 1 đến 13