Thông Luận

Cơ quan ngôn luận của Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên

Covid-19 : "Đời vẫn đẹp" ở Vũ Hán ?

"Bốn giai đoạn tháo gỡ phong tỏa cho nước Pháp" cho dù dịch vẫn bị Covid-19 đe dọa ; "Chống bất bình đẳng xã hội, ưu tiên của tổng thống Biden" : đó là hai chủ đề gần như phủ kín các tờ báo Paris ngày 30/04/2021. Nhưng trước hết La Croix đưa độc giả đến Vũ Hán nơi mà "cuộc sống đã trở lại bình thường như trước thời đại dịch".

vuhan1

Một lễ hội ánh sáng tổ chức trong một khu phố mua sắm của Vũ Hán, tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 23/03/2021. AFP - STR

Vào lúc nhiều nơi trên thế giới quyền tự do đi lại bị giới hạn tránh để virus corona lây lan, bài báo trên tờ La Croix mở đầu bằng câu nói của một phụ nữ 32 tuổi : ở Trung Quốc, "không cần xét nghiệm PCR để được quyền đi lại, người ta không bị hạn chế du lịch".

Là chủ của một phòng tập thể dục ở Thành Đô, tháng trước phụ nữ này đáp máy bay đến Hải Nam về thăm cha mẹ. Nhờ những biện pháp chống dịch "cực kỳ khắt khe" và gần như khóa chặt cửa với người nước ngoài từ nhiều tháng, Trung Quốc đã "thành công khống chế đại dịch". Giờ đây, "dân Trung Quốc cảm thấy an toàn trên đất nước họ và ngỡ ngàng thấy phần còn lại của thế giới tiếp tục chống chọi với dịch bệnh".

Hiệu trưởng một trường học tư tại Hàng Châu, nói với phóng viên Pháp là tại nơi ông cư ngụ "trên đường phố, không ai phải đeo khẩu trang". Hàng ngàn người tụ tập trong những buổi hòa nhạc hay lễ hội. Một trong những tiếng nói đầu tiên tại Vũ Hán ngày này năm 2020 chỉ trích Đảng cộng sản Trung Quốc "đã hy sinh tự do của các công dân, vì sức khỏe cộng đồng", nay nhìn nhận là "chính phủ Trung Quốc có lý" khi áp đặt các biện pháp khắt khe đó.

Vừa dọn về sống ở Thượng Hải từ ba tháng nay với hai con, bà cho biết hàng tháng vẫn được trở về Vũ Hán thăm chồng và song thân. Phụ nữ này tâm sự "Bên cạnh những vết thương quá khứ (…)  giờ đây, đời đang đẹp tại Trung Quốc".

Đọc đến đây, độc giả của báo La Croix hơi ngạc nhiên, nhất là khi biết rằng tác giả bài viết là Dorian Malovic, một cây bút không dễ dành cho Bắc Kinh những lời khen tặng. Ở phần thứ nhì của bài báo, ông thuật lại "cái giá" phải trả để có được cuộc sống tươi đẹp đó : từ tháng 3/2020 đến nay, ngay cả những công dân Trung Quốc sóng ở hải ngoại, khi trở về nước phải trải qua hai đợt cách ly, tối thiểu là 21 ngày. Mười bốn ngày đầu là ở Thượng Hải hay Quảng Đông trước khi được chuyển về đến địa phương nơi có gia đình. Và ở đó lại phải đợi thêm từ 7 đến 14 ngày cách ly giai đoạn hai.

Thế giới bên ngoài chỉ còn là "kỷ niệm"

Đối với người nước ngoài, vào Trung Quốc gần như là "nhiệm vụ bất khả thi" ngoại trừ một số trường hợp rất đặc biệt nếu có thẻ lao động hay thuộc diện nhân viên hoạt động nhân đạo.

Nhưng ngay trong trường hợp này, một hành khách từ Tunis, đến Thượng Hải phải trải qua ba đợt xét nghiệm PCR và sau 14 ngày bị cách ly ở khách sạn tại Thượng Hải, thì hành khách phải thanh toán hóa đơn 2.000 euro. Khi rời khách sạn, hành khách người ngoại quốc này lại phải tự cách ly thêm 7 ngày nữa trước khi được hòa mình vào cuộc sống của những người chung quanh.

Dorian Malovic bình luận : "Nếu như cả thế giới vẫn phải đương đầu với những làn sóng dịch, với những chiến dịch tiêm chủng thì về mặt y tế, Trung Quốc sống trong một quả bóng an toàn, hoàn toàn biệt lập với thế giới bên ngoài. Một ốc đảo ngoài vòng kềm tỏa của virus corona ở giữa đại dương, nơi mà giông bão vẫn dồn dập đe dọa". Đó là một nước Trung Hoa bị "cô lập" và co cụm. Nhà văn Alexandre Labruffe sống nhiều năm tại Vũ Hán ví von "với những người dân Trung Quốc, thế giới bên ngoài đang xa dần và chỉ còn là một kỷ niệm xa vời trong ký ức". Với những biến thể của siêu vi corona không chắc Trung Quốc sớm mở lại các đường biên giới.   

Thâm Quyến, thung lũng công nghệ Silicon Valley của Trung Quốc

Liệu Thâm Quyến và vịnh Đại Bằng có thể thay thế Silicon Valley trong vùng vịnh San Francisco để trở thành thung lũng công nghệ của thế giới ?

Trong bài thời luận của Le Monde mang tựa đề "Quốc gia công ty khởi nghiệp của Tập Cận Bình", Alain Frachon mở đầu một cách hóm hỉnh : "Ngay cả khi ngủ, ông Tập cũng nằm mơ thấy Trung Quốc trở thành nền kinh tế tân tiến nhất thế giới. Ông âu yếm ngắm nhìn vịnh Đại Bằng liên tưởng nơi này sẽ qua mặt vịnh San Francisco của Mỹ. Thâm Quyến là bàn đạp cho một thung lũng công nghệ Trung Quốc", tương tự như Silicon Valley của Mỹ. Đây không chỉ là một tính toán thuần túy về kinh tế mà còn là một vấn đề mang tính "chiến lược và chính trị" trong cuộc đọ sức với Hoa Kỳ.

Về mặt chiến lược, với Tập Cận Bình, tên lửa không là công cụ duy nhất để thống lĩnh thế giới mà giờ đây cuộc đọ sức để chiếm đoạt cương vị hàng đầu đã chuyển sang cả lĩnh vực công nghệ. Ngoài ra đây còn là một bài toán chính trị khi mà Bắc Kinh muốn chứng minh rằng một chế độ độc đoán và mô hình tư bản theo kiểu Trung Quốc có thể đồng hành : "chưa một quốc gia nào tạo ra nhiều của cải trong trong một thời gian ngắn như Trung Quốc đã làm" như ghi nhận của giáo sư Jean-Pierre Landau, trường Khoa học Chính trị Paris.

Trong thời điểm này, chủ tịch Tập Cận Bình đủ tự tin để tuyên bố "mô hình xã hội chủ nghĩa theo kiểu Trung Quốc" đã chứng minh "tràn đầy nhựa sống" và là môi trường thuận lợi cho sự sáng tạo. Nói cách khác, theo Le Monde, lãnh đạo Bắc Kinh hoàn toàn tin tưởng rồi đây Thâm Quyến sẽ thay thế San Francisco.

Câu hỏi đặt ra là môi trường chính trị Trung Quốc có thuận lợi cho sự sáng tạo hay không ? Làm thế nào để những đầu óc sáng tạo có chỗ đứng trong một chế độ không chấp nhận bất kỳ một tiếng nói bất đồng nào và tất cả phải tuân theo ý Đảng ? Kinh tế gia Philippe Aghion trường Collège de France khẳng định "sự sáng tạo cần một nền dân chủ (…) cần quyền lực đối trọng", cần một hệ thống tư pháp độc lập, và một "xã hội dân sự cảnh giác và năng động".

Thêm một khác biệt nữa giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc : đó là ở Mỹ các trường đại học như Stanford hay Berkeley ở California được tự do bao nhiêu thì các trường đại học của Trung Quốc lại trong vòng kềm tỏa của chế độ bấy nhiêu. Đảng cộng sản nước này vừa ra lệnh đóng một trường cao đẳng thương mại được ví như một "Harvard của Trung Quốc" chỉ vì sáng lập viên và chủ tịch của trường là ông chủ Alibaba vừa bị thất sủng. Cách nay hai năm, đại học Phúc Đán (Fudan) danh tiếng của Thượng Hải đã phải xóa bỏ cam kết "tự do tư duy" trong chương trình đào tạo sinh viên !

Mỹ đi theo con đường xã hội chủ nghĩa ?

Nhìn đến các bài báo nói về diễn văn của tổng thống Hoa Kỳ Joe Biden trước Quốc hội lưỡng viện cách nay hai hôm, độc giả có cảm tưởng các cây bút bình luận vẫn còn choáng váng với kế hoạch kinh tế mang nặng màu sắc của cánh tả : Le Monde nghi nhận "Joe Biden muốn tăng thuế đánh vào những thành phần giàu có nhất", "dẹp bỏ những khoản ưu đãi thuế khóa cho người giàu". Tờ Le Figaro thiên hữu chạy tựa lớn : "Chống bất công xã hội, ưu tiên của Joe Biden". Libération nhấn mạnh đến các biện pháp "giảm thuế cho giới trung lưu" đầu tư hàng cả ngàn tỷ đô la vào các hệ thống giáo dục và y tế, miễn phí cho học sinh mẫu giáo, cho hai năm đầu ở cấp đại học, đầu tư thêm 2.300 tỷ để phát triển cơ sở hạ tầng, tăng thuế doanh nghiệp… Báo kinh tế Les Echos nói đến mục tiêu "giảm 50% số trẻ em sống trong cảnh nghèo khó" vào cuối năm 2021.

Khó có thể hình dung một vị tổng thống Hoa Kỳ trăn trở khi thấy "tài sản của 650 nhà tỷ phú Mỹ đã tăng thêm 1.000 tỷ đô la nhờ đại dịch, trong lúc 20 triệu dân Hoa Kỳ mất việc" vì siêu vi corona.

Nước Mỹ trên hết với phong cách Biden

Cũng Les Echos trong bài xã luận cảnh báo, công luận quốc tế chớ có nhầm về chính sách của tổng thống Biden : đành rằng ông muốn tiến trình phục hồi kinh tế càng lan rộng đến nhiều người Mỹ chừng nào thì tốt chừng nấy, nhưng "tinh thần liên đới đó không thoát ra ngoài biên giới của Hoa Kỳ". Nói cách khác, chính sách kinh tế của Joe Biden không hơn không kém khẩu hiểu "America First" của người tiền nhiệm là ông Donald Trump.

Điều đó có nghĩa là nước Mỹ tiếp tục ngăn cản Trung Quốc trở thành cường quốc số 1 toàn cầu. Nhà Trắng trong tay vị tổng thống đảng Dân chủ này tuy mạnh mẽ tuyên bố dành ưu tiên cho cuộc chiến chống biến đổi khí hậu, nhưng Châu Âu chớ vội cho rằng Mỹ sẽ chấp nhận đóng thuế carbon. Nhìn đến phản ứng của Washington trước thảm cảnh y tế và nhân đạo của Ấn Độ đang phải đối mặt với Covid-19, Châu Âu cũng chớ hy vọng hão huyền vào một sự liên đới nào đó của chính quyền Biden trên phương diện này khi mà Biden từng từ chối xuất khẩu vac-xin Pfizer-Moderna sang Châu Âu !  

2.000 tỷ đô la chi tiêu quân sự

Nước Mỹ và thế giới có bị khủng hoảng kinh tế hay không thì chi tiêu quân sự toàn cầu trong năm 2020 vẫn đạt mức cao nhất từ trước tới nay.

Cũng báo Les Echos lưu ý độc giả, trong 26 năm liên tiếp, Trung Quốc tăng ngân sách quốc phòng và "hầu hết các nước láng giềng" của ông khổng lồ Châu Á này cũng chưa bao giờ hào phóng như trong năm vừa qua. GDP toàn cầu giảm 4,4 % trong năm 2020 dưới tác động của dịch Covid-19, nhưng chi phí quân sự của thế giới tăng 2,6 % trong cùng thời kỳ, đạt gần 2.000 tỷ đô la.

Theo báo cáo của viện Nghiên cứu Hòa bình Quốc tế Stockholm công bố hôm 26/04/2020, hơn một nửa khoản chi tiêu nói trên xuất phát từ "Mỹ và Trung Quốc". Năm quốc gia hào phóng nhất chiếm 62% doanh thu của các nhà sản xuất. Hoa Kỳ dẫn đầu bảng với gần 780 tỷ đô la, Trung Quốc đứng thứ nhì với 252 tỷ, Ấn Độ đứng hạng 3, Nga hạng tư và Anh Quốc hạng thứ 5.

Báo cáo của SIPRI lần này lưu ý "trong 26 năm liên tiếp" Trung Quốc tăng chi tiêu quân sự. Nhưng điểm mới của năm 2020 là tham vọng của Bắc Kinh khiến các nước Châu Á lo ngại. Từ Thái Lan đến Philippines, Úc, Nhật Bản hay Malaysia đều chưa bao giờ có ngân sách quốc phòng "lớn" như trong năm qua. Riêng trong trường hợp của Việt Nam, SIPRI không có đủ số liệu nhưng theo viện nghiên cứu này, Việt Nam "không là một ngoại lệ" so với các quốc gia vừa nêu.  

Pháp - Covid-19 : Bốn giai đoạn dỡ bỏ phong tỏa

Về thời sự Pháp, hay nói đúng hơn về quyết định được công luận Pháp mong đợi nhất đó là thông báo của tổng thống Emmanuel Macron về lịch trình từng bước dỡ bỏ các biện pháp phong tỏa chống Covid-19, các tờ báo Paris chạy tựa gần giống nhau : "Bốn giai đoạn" hay "Bốn chặng" thoát khỏi phong tỏa.

Nhưng phần bình luận về quyết định này lại thuộc về các tờ báo địa phương vì nguyên thủ Pháp dành ưu tiên cho các tờ báo này và đã nêu rõ bốn cột mốc quan trọng : đầu tuần tới dân chúng không còn bị giới hạn đi lại. Hai tuần sau đó, tức là đến giữa tháng Năm, hàng quán được mở cửa trở lại, lệnh giới nghiêm được dời lại đến 9 giờ tối. Đến đầu tháng Sáu, giới thích sống về đêm sẽ "được tự do thêm hai tiếng đồng hồ nữa" tức là đến 11 giờ khuya mới phải quay về nhà. Nhà hàng, quán cà phê được tiếp khách "ở bên trong" và người Pháp sẽ gần như được "hoàn toàn giải phóng" vào ngày 30 tháng 6. Đương nhiên đó là lộ trình được hoạch định một cách "hành chính", nhưng tất cả còn tùy thuộc vào một con siêu vi.

Do tổng thống Macron trả lời phỏng vấn của các tờ báo địa phương như Le Dauphiné Libéré, Le ProgrèsLe Bien PublicLe Journal de Saône-et-LoireLes Dernières Nouvelles d'Alsace hay L'Est Républicain, các tờ báo này bình luận "đây chẳng qua là bước chuẩn bị để Macron tái tranh cử tổng thống vào năm tới". Điện Elysée chọn các tờ báo địa phương thay vì những cái tên quen thuộc với độc giả Paris như Le Figaro, Les Echos, Le Monde hay La Croix Libération… do tổng thống Pháp muốn là "lời nói của ông" đi sâu vào được từng nhà kể cả ở những vùng xa xôi. Về hình thức, trả lời báo giấy có vẻ thân mật, gần gũi với người dân hơn là các buổi nói chuyện trịnh trọng trên đài truyền hình như những lần trước.

Thanh Hà

Published in Châu Á

Nghiên cứu chung WHO-Trung Quốc về nguồn gốc Covid-19 có nhiều điều không rõ ràng

Nghiên cứu chung WHO-Trung Quốc về nguồn gốc của Covid-19 sẽ không xua tan nghi ngờ rằng Trung Quốc không cởi mở.

who1

Cảnh sát canh giữ nghiêm nhặt trước cổng chính của Viện nghiên cứu vi sinh học Vũ Hán

Nhiều tuần sau khi một nhóm chuyên gia từ Trung Quốc và Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) tiến hành một cuộc điều tra chung về nguồn gốc của Covid-19, báo cáo được công bố vào ngày 30 tháng 3, không đưa ra kết luận rõ ràng. Báo cáo cho biết giả thiết có thể khả năng xảy ra cao nhất là virus đã lây từ động vật sang người thông qua một động vật chủ trung gian. Nhưng cuộc nghiên cứu khoa học nhằm tìm ra câu trả lời chắc chắn sẽ vẫn còn gặp nhiều thách thức vì căng thẳng địa chính trị và những nỗ lực che giấu của Trung Quốc.

Báo cáo này cho biết việc mầm bệnh thoát ra từ một phòng thí nghiệm ở Vũ Hán là "cực kỳ khó xảy ra". Thật vậy, báo cáo không khuyến nghị nghiên cứu thêm khả năng này. Nhiều nhà di truyền học và chuyên gia virus học khác không đồng ý, cho rằng lý thuyết rò rỉ trong phòng thí nghiệm vẫn hợp lý. Bình luận về bản báo cáo, ông Tedros Adhanom Ghebreyesus, tổng giám đốc WHO, cho biết cần phải "điều tra thêm" khả năng xảy ra sự cố trong phòng thí nghiệm.

Trung Quốc đã tức giận lên án việc đưa ra giả thuyết rò rỉ từ phòng thí nghiệm là cố ý loan truyền thuyết âm mưu. Họ sẽ rất khó chịu trước nhận xét của Tiến sĩ Tedros cũng như rất hài lòng với việc báo cáo đánh giá rằng rất ít có khả năng xảy ra sự cố này. Trung Quốc sẽ rất vui với lời kêu gọi của các chuyên gia về việc nghiên cứu sâu hơn khả năng (có xác suất xảy ra rất thấp) vi-rút có thể tồn tại trên bao bì và các bề mặt khác trong các lô hàng thực phẩm đông lạnh và tiếp tục lây nhiễm sang người. Ý tưởng này là một trong những ý tưởng mà Trung Quốc đã rất háo hức thúc đẩy. Họ muốn công dân của mình tin – và ít nhất là thế giới xem xét khả năng – rằng virus có nguồn gốc bên ngoài Trung Quốc, mặc dù các nhà khoa học thấy rất ít bằng chứng về điều đó.

Sự kiên định của Trung Quốc đối với thuyết thực phẩm đông lạnh đã thúc đẩy các biện pháp đặc biệt nhằm ngăn chặn vi rút tái nhập qua con đường này (Covid-19 đã bị loại trừ hoàn toàn trong nước). Họ đã yêu cầu kiểm tra gắt gao các lô hàng đông lạnh. Các quan chức đã đình chỉ quyền gửi các sản phẩm đông lạnh đến Trung Quốc của hàng trăm nhà cung cấp.

Thỉnh thoảng, các quan chức báo cáo việc phát hiện ra SARS-COV-2, vi rút gây bệnh Covid-19, trên bao bì thực phẩm đông lạnh. Một phát hiện như vậy, liên quan đến một sản phẩm thịt bò từ Argentina, được thực hiện vào ngày 28 tháng 3 tại một nhà kho ở Tongliao, một thành phố ở khu vực phía bắc Nội Mông. "Phản ứng khẩn cấp" đã được ban hành, huy động công an và các quan chức khác phong tỏa khu vực, đưa mọi người dân đi xét nghiệm virus corona và dọn sạch địa điểm này. Jamie Metzl, cựu thành viên Hội đồng An ninh Quốc gia Hoa Kỳ và là một chuyên gia di truyền học, cho biết : "Họ đang dồn rất nhiều tâm sức vào giả thuyết khó có thể xảy ra này, cố gắng nâng cao nó lên vì những lý do rõ ràng.

Báo cáo của nhóm WHO này sẽ không làm được gì nhiều để xóa tan những nghi ngờ phổ biến rằng Trung Quốc đang lợi dụng quá trình điều tra vì mục đích chính trị và không minh bạch đầy đủ. Tiến sĩ Tedros cho biết các chuyên gia đã gặp khó khăn trong việc tiếp cận dữ liệu thô từ phía chủ nhà Trung Quốc. Ông nhấn mạnh rằng các nghiên cứu trong tương lai nên "bao gồm việc chia sẻ dữ liệu kịp thời và toàn diện hơn". Tuy nhiên, Trung Quốc cho biết họ đang hoàn toàn cởi mở. Họ cũng tuyên bố rằng WHO nên điều tra xem liệu virus có nguồn gốc từ Mỹ hay không. Khi một cuộc chiến tranh lạnh mới đang hình thành, sương mù ngày càng dày.

The Economist

Nguyên tác : A joint WHO-China study of covid-19’s origins leaves much unclear, The Economist, 03/04/2021

Anh Khoa dịch

Nguồn : VNTB, 07/04/2021

Published in Diễn đàn

Các giả thuyết về nguồn gốc Covid-19 sau cuộc điều tra của WHO ở Vũ Hán

Đúng như mọi người chờ đợi, tranh cãi lại bùng lên gay gắt giữa Mỹ và Trung Quốc liên quan đến nguồn gốc dịch Covid-19 sau khi nhóm chuyên gia của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) hoàn tất ngày 09/02/2021 chuyến đi điều tra ngay tại Vũ Hán, nơi dịch bệnh bùng lên cách nay hơn một năm.

covi1

Ông Peter Ben Embarek, trưởng đoàn chuyên gia WHO đến Vũ Hán điều tra về nguồn gốc virus corona, trả lời họp báo ngày 12/02/2021, tại Genève, Thụy Sĩ.  Via Reuters - Christopher Black/WHO

Ngay sau khi phái đoàn WHO rời khỏi Trung Quốc, Washington đã lập tức lên tiếng bày tỏ thái độ hoài nghi về kết quả điều tra, ngay khi các kết luận chưa được công bố, trong lúc Bắc Kinh lại vin vào một số phát biểu của các chuyên gia để xóa nhòa nguồn gốc Trung Quốc của virus gây dịch bệnh.

Bên cạnh các lập luận mang tính chất chính trị được cả Mỹ lẫn Trung Quốc đưa ra, điều thực tế cần ghi nhận là chuyến điều tra 28 ngày tại Vũ Hán của phái đoàn Tổ chức Y tế Thế giới (trong đó có 14 ngày bị cách ly) vẫn chưa làm rõ được nguồn gốc của virus gây dịch Covid-19, và các giả thuyết đưa ra từ trước đến nay vẫn còn nguyên dưới dạng giả thuyết.

Đến từ vật chủ nào ?

Trong khi chờ đợi phái đoàn điều tra của Tổ chức Y tế Thế giới công bố kết quả chính thức của chuyến công tác tại Vũ Hán, hãng tin Anh Reuters ngày 10/02 đã căn cứ vào các phát biểu riêng lẻ của một số chuyên gia có tham gia chuyến điều tra để tái phác họa 4 giả thuyết chính đang tồn tại về cách thức con virus gây ra đại dịch lây truyền qua người.

Theo ông Peter Ben Embarek, chuyên gia về bệnh động vật, trưởng nhóm chuyên gia của Tổ chức Y tế Thế giới, giả thuyết (hay kịch bản) đầu tiên mà nhóm đã tiến hành điều tra là khả năng người bệnh tiếp xúc trực tiếp với con virus SARS-CoV-2 – tên khoa học của siêu vi gây dịch Covid-19.

Theo kịch bản này, người bệnh đã tiếp xúc trực tiếp với virus nằm trong động vật chủ là loài dơi móng ngựa. Loại virus này có thể đã lưu hành ở trong cộng đồng dân cư một thời gian trước khi tạo ra bước đột phá ở vùng Vũ Hán.

Kịch bản thứ hai, được xem là có nhiều khả năng xảy ra nhất, liên quan đến việc virus lây truyền sang người một cách gián tiếp, thông qua một loài vật trung gian mà cho đến nay chưa được xác định một cách chính xác. Ông Lương Vạn Niên (Liang Wannian), lãnh đạo Ủy ban Y tế Quốc gia Trung Quốc, cho rằng tê tê là ​​loài có nhiều khả năng là vật trung gian nhất, nhưng không thể loại trừ một số động vật khác như chồn và thậm chí cả mèo.

Khả năng thứ ba là virus gây dịch Covid-19 nằm trong loài dơi (theo kịch bản thứ nhất) hoặc một loài vật trung gian (kịch bản thứ hai) đã chạy qua nằm trong các sản phẩm của dây chuyền đông lạnh. Trong thời gian gần đây, nhiều chuyên gia Trung Quốc đã khẳng định rằng một số ổ dịch mới phát hiện tại nước này đến từ thực phẩm đông lạnh nhập khẩu, từ đó nêu ra khả năng loại thực phẩm này có thể là nguồn gốc khiến dịch bệnh bùng phát ở Vũ Hán.

Kịch bản cuối cùng là SARS-CoV-2 đã bị rò rỉ từ Viện Vi Trùng Học Vũ Hán, nơi được biết là đã nghiên cứu các chủng khác nhau của virus corona. Tuy nhiên, ông Ben Embarek đã loại trừ khả năng này và cho biết sẽ không cần phải thúc đẩy nghiên cứu thêm theo hướng này. Đối với người đứng đầu nhóm điều tra của Tổ chức Y tế Thế giới, sự cố là điều không thể loại trừ, nhưng tai nạn "rất khó xảy ra" trong trường hợp này.

Bắt đầu từ khi nào và ở đâu ?

Một câu hỏi thứ hai liên quan đến thời điểm xuất hiện chính xác của dịch bệnh vẫn chưa có được lời giải đáp. Theo các chuyên gia, mặc dù khó có khả năng dịch bệnh bùng phát trên quy mô lớn ở Vũ Hán hoặc ở các nơi khác ở Trung Quốc trước tháng 12 năm 2019, nhưng họ không loại trừ khả năng virus đã âm thầm lưu hành ở các nơi khác.

Việc virus vượt qua khoảng cách giống loài từ dơi hay từ một loài vật trung gian nào khác đến lây qua người rất có thể là dấu hiệu cho thấy là sở dĩ dịch bệnh bùng lên dữ dội ở Vũ Hán, đó là vì có điều kiện thuận lợi từ các mạng lưới buôn bán động vật hoang dã.

Marion Koopmans, một thành viên khác của nhóm chuyên gia, cho biết động vật hoang dã được bày bán ở chợ hải sản Hoa Nam ở Vũ Hán có thể đến từ các khu vực có môi trường sống của dơi được biết đến là nơi chứa virus liên quan chặt chẽ đến SARS-CoV-2.

Một trong những khu vực như vậy là tỉnh Vân Nam, miền tây nam Trung Quốc, nhưng nhóm nghiên cứu cũng đang xem xét rằng sự lây truyền qua con người đầu tiên cũng có thể xẩy ra ở vùng biên giới với Lào hoặc Việt Nam.

Cho dù chợ hải sản Hoa Nam ở Vũ Hán bị gắn liền với các ổ dịch đầu tiên, đối với các chuyên gia Trung Quốc, sự lây truyền ban đầu từ động vật sang người đã không xảy ra ở đó. Theo ông Lương Vạn Niên, vẫn chưa có đủ bằng chứng để xác định cách thức virus xâm nhập vào chợ Hoa Nam, và rõ ràng là virus cũng lưu hành ở những nơi khác ngoài Vũ Hán trong cùng một lúc.

Điều đáng nói là ông Ben Embarek thuộc Tổ chức Y tế Thế giới cũng cho rằng virus có thể được du nhập vào chợ Hoa Nam thông qua một "sản phẩm", bao gồm cả động vật hoang dã đông lạnh được biết là dễ bị nhiễm virus.

Cần nghiên cứu gì thêm ?

Những tiết lộ sơ khởi về cuộc điều tra của Tổ chức Y tế Thế giới đã làm cho Trung Quốc rất hài lòng, nhất là khi các chuyên gia quốc tế đã "loại trừ" giả thuyết virus thoát ra từ phòng thí nghiệm của họ, đồng thời chấp nhận rằng Covid-19 có thể có nguồn gốc bên ngoài Trung Quốc, thậm chí còn xem xét lập luận về virus đi theo dây chuyền đông lạnh. Tuy nhiên, giới khoa học không thể hài lòng về kết quả không thỏa đáng của cuộc điều tra do những rào cản mà Trung Quốc đã đặt ra cho nhóm điều tra quốc tế và đòi hỏi Bắc Kinh hợp tác nhiều hơn nữa.

Chuyên gia Ben Embarek cho biết Trung Quốc cần phải tìm thêm bằng chứng để chứng minh rằng luận điểm theo đó virus corona đã lưu hành trong cộng đồng sớm hơn nhiều so với tháng 12 năm 2019. Theo ông, các mẫu trong ngân hàng máu sẽ là một nơi tốt để bắt đầu.

Đối với Bắc Kinh, không cần phải tìm hiểu thêm về khả năng virus đã lây lan ở Trung Quốc trước thời kỳ được Bắc Kinh coi là bắt đầu của dịch bệnh là cuối năm 2019. Ở châu Âu, một số nghiên cứu đã chỉ ra rằng virus đã lưu hành ở Pháp, Ý, Tây Ban Nha kể từ tháng 11 năm 2019, nhưng Bắc Kinh hoàn toàn làm ngơ trước các nghiên cứu này, và cho rằng không có lý do gì để lần ngược về trước những trường hợp chính thức đầu tiên của tháng 12 năm 2019.

Các nhà điều tra của WHO chỉ có quyền truy cập vào các dữ liệu mà Trung Quốc muốn cung cấp cho họ, và bác bỏ các yêu cầu cung cấp đữ liệu "thô" để có thể tự phân tích, thay vì duy nhất dựa vào các kết luận có sẵn của phía Trung Quốc.

Trong thời điểm đó, guồng máy tuyên truyền của Bắc Kinh tiếp tục tung ra những lập luận bác bỏ các giả thuyết về nguồn gốc Trung Quốc của SARS-CoV-2 mà đổ lỗi cho các nước khác.

Mai Vân

Nguồn : RFI, 15/02/2021

Published in Diễn đàn

Điều tra của WHO về virus Covid-19 :  Thái độ bất hợp tác của Trung Quốc

Thanh Phương, RFI, 12/01/2021

Mặc dù Trung Quốc cuối cùng đã để cho một phái đoàn các nhà khoa học của Tổ chức Y tế Thế giới ( WHO ) đến nước này để điều tra về  nguồn gốc của virus corona gây bệnh Covid-19, nhưng trên thực tế, chính quyền Bắc Kinh đã liên tục gây khó dễ cho phái đoàn điều tra.

vuhan1

Triển lãm về phòng chống Covid-19 ở Vũ Hán, Hồ Bắc, Trung Quốc, ngày 31/12/2021. Reuters – Tingshu Wang

Từ mùa xuân năm ngoái, WHO đã yêu cầu được đến Trung Quốc để điều tra, nhưng mãi đến thứ Năm 14/01/2021, một phái đoàn gồm 10 nhà khoa học quốc tế mới được phép đến nước này. Nhiệm vụ của họ chỉ là cố gắng truy tìm nguồn gốc của virus để hiểu được là nó đã lây sang người như thế nào.

Không nhằm tìm "thủ phạm"

Việc truy tìm nguồn gốc của virus rất quan trọng để giúp ngăn ngăn chận sự bùng phát của một đại dịch mới, đồng thời giúp cho thế giới đề ra những biện pháp phòng ngừa đối với loài súc vật này hay súc vật kia, cấm săn bắt, chăn nuôi chúng và tránh sự tiếp xúc giữa chúng với con người. Phần lớn công việc của các nhà khoa học sẽ là xác định "mắc xích còn thiếu" đã giúp cho virus SARS-CoV-2 từ một loài dơi lây lan sang người. Nhưng các thành viên của phái đoàn cũng tuyên bố là họ sẽ nghiên cứu mọi giả thuyết, tức là gián tiếp không loại trừ khả năng virus đã thoát ra từ một trong những phòng thí nghiệm virus học ở Vũ Hán.

Hôm qua, giám đốc đặc trách các vấn đề khẩn cấp y tế của WHO Michael Ryan đã nhấn mạnh mục tiêu của phái đoàn điều tra không phải là nhằm tìm ra "thủ phạm", tức là không nhằm cáo buộc bất cứ định chế nào hay bất cứ quốc gia nào. Nhưng chính quyền Bắc Kinh vẫn cứ lo ngại là trách nhiệm của họ trong việc để đại dịch lây lan ra toàn cầu sẽ bị phơi bày ra trước thế giới.

Vấn đề, là thời gian càng trôi qua, Trung Quốc càng không chấp nhận bị xem là quốc gia mà từ đó virus xuất phát. Chính vì có suy nghĩ như vậy cho nên Bắc Kinh đã tìm đủ mọi cách để cản trở công việc của phái đoàn các nhà khoa học quốc tế.

Gây khó khăn ngay từ đầu

Để chuẩn bị cho chuyến đi của phái đoàn điều tra quốc tế, mùa hè vừa qua, một nhà dịch tễ học và một chuyên gia y tế động vật đã đến Trung Quốc. Từ thời điểm đó, 10 chuyên gia của phái đoàn điều tra đã có thể họp qua mạng với các nhà khoa học Trung Quốc. Tuy nhiên, theo báo Le Monde, ngay từ đầu, đã có những cuộc mặc cả gay go giữa Trung Quốc với WHO về việc thành lập phái đoàn chuyên gia điều tra. Phái đoàn này gồm 10 chuyên gia có uy tín trong các lĩnh vực của họ, đến từ các nước Đan Mạch, Anh Quốc, Úc, Nga, Đức, Hoa Kỳ, Qatar, Nhật Bản và Việt Nam. Nhà khoa học Việt Nam tham gia phái đoàn là ông Nguyễn Việt Hùng, chuyên gia về sức khỏe cộng đồng. Ngay cả sau khi đã thống nhất với nhau về thành phần của phái đoàn điều tra, ngày giờ chuyến đi của phái đoàn điều tra đã không được xác định rõ ràng. Ban đầu WHO chỉ thông báo là chuyến đi sẽ diễn ra "vào tuần lễ đầu của tháng 01/2021". Chuyến đi theo lẽ đã bắt đầu từ thứ Tư tuần trước, nhưng vào giờ phút chót, nhiều thành viên phái đoàn mới biết là họ vẫn chưa được cấp thị thực nhập cảnh Trung Quốc. Phát ngôn viên bộ Ngoại Giao Trung Quốc Hoa Xuân Oánh hôm đó đã biện minh rằng sự trễ nải chỉ là vấn đề hành chánh "Việc truy tìm nguồn gốc là rất phức tạp. Để bảo đảm cho công việc của nhóm chuyên gia quốc tế được suôn sẻ, cần phải tuân thủ các thủ tục cần thiết và cần có những sắp xếp đặc biệt. Hiện giờ, hai bên đang thương lượng về vấn đề này".

Lãnh đạo của WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus, vốn vẫn bị chỉ trích là quá thân thiện với Bắc Kinh, lúc đó đã không giấu được vẻ bực bội : "Tôi rất thất vọng về thông tin này, bởi vì hai thành viên của phái đoàn đã bắt đầu đi, những thành viên khác vào giờ chót lại không thể đi được".

Nay thì vấn đề đã được giải quyết xong và bộ Y Tế Trung Quốc hôm qua vừa thông báo là các nhà điều tra của WHO sẽ đến Trung Quốc vào thứ Năm tuần này và phái đoàn sẽ "tiến hành các cuộc nghiên cứu chung với các nhà khoa học Trung Quốc về nguồn gốc của virus". Nhưng Bắc Kinh vẫn không cho biết chi tiết về diễn tiến của cuộc điều tra.

Khuôn khổ hoạt động hạn chế

Người ta chỉ được biết là chuyến đi của các nhà khoa học quốc tế sẽ kéo dài từ 5 đến 6 tuần, trước hết là sẽ đến thành phố Vũ Hán, thành phố đầu tiên trên thế giới bị cách ly từ ngày 13/01/2020 và cũng là nơi có ca tử vong đầu tiên do Covid-19 được thông báo cách đây một năm, ngày 11/01/2020. Vấn đề là khi đặt chân đến lãnh thổ Trung Quốc, phái đoàn của WHO sẽ bị cách ly 2 tuần ! Đi chỉ có mấy tuần, mà lại mất 2 tuần cách ly, thì thời gian sẽ quá hạn hẹp để các nhà khoa học có thể truy tìm cặn kẽ nguồn gốc của dịch bệnh. Họ phải đợi đến cuối tháng mới đến được Vũ Hán, thành phố bị nghi là nơi xuất phát virus gây bệnh Covid-19. Hiện chưa biết là họ có được phép đi vào chợ buôn bán súc vật ở Vũ Hán, nơi từng là tâm điểm của đại dịch. Chợ này đã bị đóng cửa, được tẩy trùng và nay đã bị bít kín hoàn toàn.

Các nhà khoa học vẫn nghĩ rằng vật chủ nguyên thủy của virus gây bệnh Covid-19 là loài dơi, nhưng họ chưa biết con vật trung gian nào đã truyền virus sang người. Nhưng do Trung Quốc đã đợi đến nay mới cho phép các nhà khoa học quốc tế đến tiến hành điều tra độc lập, những dấu vết đầu tiên rất có thể sẽ không còn nữa.        

Ấy là chưa kể khi thương lượng về việc thành lập phái đoàn, phía Bắc Kinh đã buộc được WHO nhượng bộ về khuôn khổ hoạt động của các nhà điều tra. Đặc biệt, thỏa thuận giữa Trung Quốc và tổ chức của LHQ có ghi rõ là cuộc điều tra của các nhà khoa học quốc tế "sẽ dựa trên những thông tin đang có và sẽ bổ sung các thông tin đó, hơn là làm trùng với với các nỗ lực hiện có". Nói cách khác, các nhà điều tra của WHO phải dựa trên, ít ra là một phần, các kết quả điều tra của phía Trung Quốc, chứ không được tự họ tiến hành một số phân tích. Họ sẽ làm việc trên các mẫu do các nhà khoa học Trung Quốc cung cấp.

Virus là từ bên ngoài vào ?

Không biết các chuyên gia quốc tế sẽ điều tra như thế nào trong lúc mà nước chủ nhà vẫn khẳng định họ không có liên can gì đến nguồn gốc đại dịch ! Trả lời phỏng vấn trên báo chí chính thức ngày 02/01/2021, ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị đã khẳng định rằng "ngày càng có nhiều nghiên cứu cho thấy là đại dịch rất có thể là do những phát tán riêng lẻ từ nhiều nơi trên thế giới". Nói cách khác, thay vì nhìn nhận đã chậm trễ trong việc thông báo các ca nhiễm đầu tiên vào tháng 12/2019 và trong việc chính thức nhìn nhận virus có thể lây từ người sang người vào tháng 1/2020, Bắc Kinh kể từ nay để cho hiểu là virus gây bệnh Covid-19 là đến từ nơi khác và chính họ đã báo động cho thế giới về đại dịch này ! Báo chí chính thức gần đây còn đua nhau khẳng định virus có thể đã nhập vào Trung Quốc qua bao bì các thực phẩm đông lạnh. Trong khi đó, các công trình nghiên cứu của thế giới đã cho thấy là mọi loại virus corona đang lan truyền hiện nay trên thế giới đều có nguồn gốc từ virus xuất hiện vào tháng 09/2019 ở Vũ Hán.

Bên cạnh đó, chế độ Bắc Kinh cũng đã lợi dụng khủng hoảng Covid để củng cố quyền lực của họ, đồng thời trấn áp những tiếng nói chỉ trích.

Cuối tháng 12 vừa qua, các lãnh đạo đảng Cộng Sản Trung Quốc đã tự khen ngợi họ về thành công trong việc kềm chế dịch Covid-19, khẳng định đó là nhờ "vai trò quyết định" của Đảng. Trong khi đó, chính quyền Bắc Kinh đã bắt giữ và kết án tù ít nhất 8 người dám chỉ trích chính sách của chính phủ vào lúc khởi đầu dịch Covid-19. Trường hợp mới nhất là nhà báo công dân Trương Triển đã lãnh án 4 năm tù vào cuối tháng 12 vì đã đăng trên mạng các bài tường thuật về tình hình dịch Covid-19 tại Vũ Hán trong những ngày đầu.

Trong bối cảnh như vậy, theo lời một thành viên của phái đoàn, chuyên gia về bệnh động vật truyền sang người Fabian Leendertz, thuộc Viện Robert Koch của Đức, không nên chờ đợi là chuyến đi đầu tiên của phái đoàn điều tra trong tháng 1 sẽ đạt được ngay các kết quả cụ thể. Nhưng ông hy vọng phái đoàn sẽ có thể trở lại Trung Quốc với một "kế hoạch cụ thể" cho giai đoạn 2 của cuộc điều tra.

Thanh Phương

Nguồn : RFI, 12/01/2021

************************

Covid-19 : Một năm sau khi bùng lên ở Vũ Hán, Trung Quốc, nguồn gốc virus vẫn chưa rõ ràng

Trọng Nghĩa, RFI, 11/01/2021

Hôm 11/01/2021 là đúng một năm ngày ca tử vong đầu tiên vì Covid-19 chính thức được ghi nhận tại Vũ Hán (Trung Quốc). Từ ngày 11/01/2020 đến nay, con virus corona chủng mới, với tên khoa học là SARS CoV2, đã lây lan ra toàn thế giới, giết chết hơn 1,9 triệu người.

vuhan2

Trên một phố tại Vũ Hán, Hồ Bắc, Trung Quốc, ngày 01/01/2021.  AFP – Noel Celis

Theo thống kê của hãng tin Anh Reuters, trên toàn thế giới, số ca nhiễm đã vượt qua mốc 90 triệu người vào hôm nay. Theo khu vực, Châu Âu là nơi bị nặng nhất với 25 triệu ca vượt qua hồi tuần trước, theo sau là Bắc Mỹ (22,4 triệu) và Châu Mỹ Latinh (16,3 triệu).

Tính theo quốc gia, dựa trên số liệu của Đại Học Mỹ Johns Hopkins, nước Mỹ đi đầu với hơn 22 triệu ca nhiễm, tiếp theo là Ấn Độ với hơn 10 triệu ca, và Brazil với hơn 8 triệu. Nga đứng thứ tự với gần 3,4 triệu, theo sau là Anh với hơn 3 triệu.

Bi thảm hơn là số người chết vì Covid-19, đã vượt mức 1,9 triệu nạn nhân, và đang chạm gần đến mốc biểu tượng 2 triệu người. Hoa Kỳ cũng là nước có số tử vong cao nhất (374.784), tiếp theo là Brazil (203.100), Ấn Độ (151.160), Mêhicô (133.706) và Vương quốc Anh (81.561).

Điều đáng nói là cho đến giờ, nguồn gốc chính xác của con virus corona chủng mới vẫn chưa được biết rõ.

Đặc phái viên RFI Stéphane Lagarde đã đến Vũ Hán và thử tìm hiểu xem người dân thành phố này biết gì về nguồn gốc của con virus mà nhiều người gọi là virus Vũ Hán :

Chung quanh khu chợ là những bức tường xanh, dưới một chiếc lều bạt ở ngã tư có một viên cảnh sát canh gác : Một năm sau khi đại dịch bắt đầu, chợ hải sản Hoa Nam ở Vũ Hán vẫn không được mở ra cho công chúng. Trong một chiếc áo khoác màu cam dạ quang, một nữ công nhân làm đường 56 tuổi khẳng định rằng : "đã gần một năm rồi, không còn virus ở chợ này nữa. Họ đã dọn dẹp mọi thứ. Không có cửa hàng nào được mở cửa. Mọi thứ đều đóng cửa, đều được xây tường bịt kín".

Về mặt lý thuyết, ổ dịch đầu tiên được ghi nhận và đã được tẩy trùng này có thể nằm trong số những nơi mà nhóm chuyên gia của Tổ chức Y tế Thế giới WHO sẽ đến thăm, cũng như là phòng thí nghiệm của Trung Tâm Phòng Ngừa Dịch Bệnh ở bên cạnh.

Để hỏi xem virus đến từ đâu, chúng tôi đã gặp ngay trước chợ một sinh viên 22 tuổi, vốn mong muốn được tiếp tục học tập tại Hoa Kỳ. Đối với anh khó mà có câu trả lời rõ ràng : "Ông hỏi virus từ đâu đến, và ông nghĩ rằng nó xuất phát từ đây à ? Lúc đầu, quả đúng là mọi người đều nghĩ như vậy, nhưng bây giờ nhiều người tin rằng virus đến từ Châu Âu. Tóm lại không ai biết rõ và để khẳng định, bạn cần bằng chứng và điều đó có thể mất 10, 20 năm".

Bằng chứng cũng là điều mà một bà bán đồ chơi cho du khách trên các chiếc phà vượt song Dương Tử gần đấy đòi hỏi : "Chỉ có bằng chứng khoa học mới biết được nguồn gốc của virus corona. Và tôi đọc thấy trên internet là con virus thực ra đến từ nước ngoài. Từ ngày Vũ Hán không có trường hợp nhiễm Covid nào, phi cơ từ ngoại quốc đã quay trở lại Trung Quốc và các trường hợp nhiễm virus mới lại xuất hiện".

Phải nói là từ nhiều tháng nay, một giả thuyết về việc virus corona không phải xuất xứ từ Trung Quốc mà là ở nước ngoài, đã được một số phương tiện truyền thông và chuyên gia Trung Quốc nhắc lại. Một phái bộ của WHO đang chờ được đến Vũ Hán để điều tra.

Trung Quốc đã bật đèn xanh cho phái đoàn WHO

Nhóm chuyên gia quốc tế của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) được giao nhiệm vụ điều tra nguồn gốc của đại dịch Covid-19 sẽ đến Trung Quốc vào ngày 14/01/2021. Ủy ban Y tế Quốc gia Trung Quốc đã xác nhận tin trên vào hôm nay, 11/01, nhưng không cho biết chi tiết về hành trình của phái đoàn.

Phái đoàn chuyên gia của WHO lẽ ra đến Trung Quốc từ đầu tháng, nhưng chuyến đi đã bị trì hoãn do việc Bắc Kinh không cấp visa, điều mà Trung Quốc biện minh là do "hiểu lầm".

Trọng Nghĩa

Nguồn : RFI, 11/01/2021

Published in Diễn đàn

Virus corona : Truyền thông Trung Quốc đả phá thuyết ‘virus từ phòng thí nghiệm’

Hoàng Lan, Thoibao.de, 07/05/2020

Truyền thông Trung Quốc cáo buộc Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo là dối trá sau khi ông nói rằng có "những bằng chứng rõ ràng" cho thấy virus corona bắt nguồn từ một phòng thí nghiệm ở Vũ Hán.

Ông Pompeo nói như vậy hôm Chủ Nhật nhưng không đi vào chi tiết cụ thể.

cov1

Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo - Ảnh minh họa

Trong một bài xã luận đăng tải hôm thứ Ba, tờ Hoàn Cầu Thời Báo có khuynh hướng diều hâu nói rằng ông Pompeo suy đồi.

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) nói tuyên bố của Mỹ là "mang tính suy đoán", và rằng tổ chức này chưa hề thấy có "bằng chứng cụ thể" nào.

Các bài xã luận trên truyền thông Trung Quốc thường đưa ra cái nhìn bên trong về cách đánh giá của chính phủ, nhưng cho đến nay vẫn chưa có phản ứng chính thức nào từ giới chức Trung Quốc đối với các nhận xét của ông Pompeo.

Hôm thứ Hai, Hoàn Cầu Thời Báo cáo buộc ông Pompeo về "các thuyết lố bịch và các sự kiện bị bóp méo". Đến hôm thứ Hai, cuộc công kích vẫn tiếp tục.

"Pompeo định một mũi tên trúng hai đích bằng cách phun ra những lời dối trá", báo này viết. "Trước tiên, ông ta hy vọng sẽ giúp được Trump tái đắc cử vào tháng 11 này… thứ hai, Pompeo ghét đất nước Trung Quốc xã hội chủ nghĩa, mà đặc biệt là không thể chấp nhận được sự trỗi dậy của Trung Quốc".

Bài xã luận thừa nhận rằng đã có "những vấn đề lúc ban đầu" trong cách phản ứng của Trung Quốc đối với việc bùng phát dịch bệnh, nhưng nói rằng "công tác thực hiện tổng thể là đủ tốt đẹp để làm lu mờ đi những sai sót".

Báo này cũng nói "có thể thấy là virus này lần đầu tiên lây nhiễm vào người là ở những nơi khác [chứ không phải là Vũ Hán]".

Hoàn Cầu Thời Báo không phải là tờ báo duy nhất của Trung Quốc nhắm vào ông Pompeo và Hoa Kỳ.

Tờ Nhân Dân Nhật Báo nói rằng ông Pompeo "không có bằng chứng", trong lúc một đoạn tin trên trang CCTV thì cáo buộc các chính trị gia Hoa Kỳ là "có âm mưu hiểm ác".

Đài truyền hình trung ương Trung Quốc CCTV đưa bài bình luận với tiêu đề "Kẻ xấu xa Pompeo khạc nhổ bừa bãi chất độc và lan truyền những lời dối trá".

Bài viết dẫn lời Giám đốc khẩn cấp Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) Mike Ryan và nhà virus học Đại học Columbia W. Ian Lipkin, cho rằng nCoV có nguồn gốc tự nhiên và không phải do con người tạo ra hay rò rỉ từ phòng thí nghiệm. 

"Những bình luận thiếu sót và vô lý của các chính trị gia Mỹ cho thấy ngày càng nhiều người biết không có bằng chứng nào tồn tại", bài bình luận cho hay, thêm rằng Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo phát biểu "điên cuồng và lươn lẹo" khi nhiều lần nói nCoV rò rỉ từ phòng thí nghiệm Vũ Hán. 

"Cái gọi là ‘virus bị rò rỉ từ phòng thí nghiệm Vũ Hán’ hoàn toàn là dối trá. Các chính trị gia Mỹ đang gấp rút đổ lỗi, lừa bịp và đàn áp Trung Quốc khi nỗ lực chống dịch trong nước của họ là một mớ hỗn độn", bài luận nêu thêm.

People’s Daily, cơ quan ngôn luận của đảng Cộng sản Trung Quốc, cũng đăng hai bài bình luận công kích Pompeo và cựu chiến lược gia Nhà Trắng Steve Bannon là "cặp hề dối trá", nói rằng Bannon như "một hóa thạch sống trong Chiến tranh Lạnh".

Bannon tuần trước nói rằng Trung Quốc đã tiến hành một vụ "nhà máy Chernobyl sinh học" nhằm vào Mỹ và ủng hộ giả thuyết nCoV có nguồn gốc từ Viện Virus học Vũ Hán.

CCTV tuần qua nhiều lần chỉ trích Pompeo là "kẻ thù chung của nhân loại", cáo buộc Ngoại trưởng Mỹ "lan truyền virus chính trị" khi cho rằng đại dịch bắt nguồn từ phòng thí nghiệm.

Trung Quốc và Mỹ liên tục đấu khẩu về nguồn gốc nCoV sau khi phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Triệu Lập Kiên hồi tháng 3 nêu giả thuyết quân đội Mỹ đã mang virus đến Vũ Hán. Hai nước thường xuyên cáo buộc nhau lan truyền thông tin sai lệch, trong khi Trump cũng công kích Trung Quốc thiếu minh bạch về dịch bệnh.

Trung Quốc luôn bác bỏ cáo buộc "giấu dịch", khẳng định đã cung cấp thông tin kịp thời và đầy đủ về dịch bệnh cho WHO cũng như các nước khác, đồng thời cho rằng giả thuyết virus bị rò rỉ từ phòng thí nghiệm là "phi thực tế và vô căn cứ".

cov2

Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Triệu Lập Kiên đã nhiều lần cổ súy - mà không có bằng chứng - cho ý tưởng theo đó nói Covid-19 có thể có nguồn gốc từ Mỹ.

Trong một cuộc phỏng vấn với ABC hôm Chủ Nhật, ông Pompeo nói có "bằng chứng rõ ràng" cho thấy virus corona khởi phát từ Viện Virus Học Vũ Hán.

"Nên nhớ rằng Trung Quốc có truyền thống gây lây nhiễm cho thế giới, và họ có truyền thống vận hành các phòng thí nghiệm dưới chuẩn", ông nói.

Ông Pompeo, từng là giám đốc Cục Tình Báo Trung Ương (CIA), nói rằng ông không nghĩ là virus này do con người tạo nên hoặc đã bị cải biến gene.

Phòng thí nghiệm Vũ Hán nổi tiếng về việc nghiên cứu các loại virus corona liên quan tới dơi.

Hồi tháng Tư, Tổng thống Trump đã được hỏi liệu có phải "quy trình đảm bảo an toàn lỏng lẻo" đã khiến cho một loại virus thoát ra ngoài thông qua một thực tập sinh và bạn trai của cô hay không.

Ông Trump không xác nhận thuyết này, nhưng nói : "Chúng ta ngày càng nghe nhiều về chuyện này".

Hồi tuần trước, ông được hỏi liệu ông đã nhìn thấy bằng chứng nào khiến ông "đạt độ tin tưởng cao" là virus corona đang gây bệnh hiện nay chính là thoát ra từ phòng thí nghiệm Vũ Hán hay chưa.

"Có, tôi đã thấy", ông đáp, nhưng nói ông không thể đi sâu vào chi tiết.

Hồi tháng trước, tờ Washington Post tường thuật rằng các viên chức Hoa Kỳ tới thăm phòng thí nghiệm này vào tháng 1/2018 và tường trình sau đó rằng họ quan ngại về vấn đề an toàn.

Hôm thứ Hai, giám đốc tình trạng khẩn cấp của WHO, Michael Ryan, nói tổ chức này không nhận được "dữ liệu hay bằng chứng cụ thể nào" từ Hoa Kỳ về nguồn gốc của virus.

"Cho nên từ phía chúng tôi đánh giá thì đây vẫn chỉ là chuyện suy đoán", ông nói.

Hồi tuần trước, cộng đồng tình báo Hoa Kỳ nói họ "nhất trí" rằng virus này "không phải là do con người tạo ra, cũng không bị cải biến gene".

Tuy nhiên, giới này nói sẽ "tiếp tục thẩm định" xem liệu có phải việc bùng phát dịch bệnh bắt đầu từ việc "tiếp xúc với các con vật bị nhiễm bệnh hay không, hay đó là kết quả của một sự cố tại một phòng thí nghiệm ở Vũ Hán".

Thủ tướng Úc Scott Morrison hôm thứ Ba nói rằng rất nhiều khả năng virus này khởi phát từ một chợ buôn bán động vật hoang dã. Tuy nhiên, ông nói ông không loại trừ thuyết cho rằng nó xuất phát từ một phòng thí nghiệm.

Trong lúc đó, "các nguồn tin tình báo" phương Tây nói với một số báo rằng "không có bằng chứng" cho thấy virus này thoát ra từ một phòng thí nghiệm.

Đoạn phim hoạt hình của Trung Quốc nhằm chế nhạo cách ứng phó Covid-19 của Mỹ dường như không đạt được kết quả mong muốn tại các trang mạng xã hội Thái Lan.

Đoạn phim hoạt hình nêu trên nói về cuộc trò chuyện giữa một chiến binh đeo khẩu trang và tượng Nữ thần Tự do, 2 hình ảnh đại diện lần lượt cho Trung Quốc và Mỹ.

Khi chiến binh đeo khẩu trang tuyên bố rằng : "Chúng tôi đã phát hiện ra virus mới", tượng Nữ thần Tự do đáp : "Thì sao ? Nó chỉ là virus cúm thôi".

Đoạn video này, có logo của hãng thông tấn nhà nước Tân Hoa Xã (Trung Quốc), là sản phẩm tuyên truyền mới nhất của Bắc Kinh trong xung đột với Mỹ về nguồn gốc Covid-19 cũng như nỗ lực kiểm soát đại dịch.

Với tựa đề "Once Upon A Virus" (Tạm dịch : Ngày xửa ngày xưa có một con virus), đoạn video được Tân Hoa Xã đăng lên Youtube hôm 29-4 và được các Đại sứ quán Trung Quốc tại Thái Lan, Singapore, Malaysia và Campuchia chia sẻ trên Facebook.

Theo Straits Times, đoạn video nhận được những phản ứng trái chiều từ người dùng mạng ở nhiều nước. Dù vậy, tại Thái Lan, sản phẩm này bị chỉ trích gay gắt.

"Chỉ có một quốc gia duy nhất tìm cách giấu dịch" - người dùng mạng Leo Simachokedee bình luận.

Trong khi đó, nhà hoạt động dân chủ Nuttaa Mahattana khẳng định đây là sản phẩm tuyên truyền kém cỏi.

"Thay vì làm những điều như thế này… hãy tìm cách chữa trị cho các bệnh nhân nhiễm Covid-19 bất kể họ đến từ quốc gia nào" - một người dùng Facebook khác, Whitthit Phopa, bình luận.

Về lý do khiến bệnh dịch Covid-19 bùng lên tại Vũ Hán, Trung Quốc, trước khi lan ra toàn thế giới, các cơ quan tình báo phương Tây, hôm 02/05/2020, vừa tung ra một tài liệu hiếm, với "nhiều bằng chứng" cho thấy chính quyền Trung Quốc "che giấu thông tin", "phá hủy chứng cứ".

Khả năng virus thoát ra từ một phòng thí nghiệm ở Vũ Hán là một trong các hướng điều tra.

Tài liệu điều tra của liên minh tình báo Five Eyes (gồm 5 nước Mỹ, Anh, Canada, Úc và New Zealand) được công bố vào lúc các lãnh đạo chóp bu Mỹ, từ tổng thống Donald Trump đến ngoại trưởng Mike Pompeo, liên tục nhấn mạnh là có nhiều chứng cứ cho thấy virus gây bệnh Covid-19 lọt ra từ phòng thí nghiệm Trung Quốc ở Vũ Hán.

Tinh thần chính của tập tài liệu 15 trang, mà Daily Telegraph có được, khẳng định "chính quyền Trung Quốc đã cố tình xóa bỏ hay phá hủy các bằng chứng về bệnh dịch". Bắc Kinh bị cáo buộc đã che giấu thông tin, bịt miệng, và đưa đi mất tích nhiều bác sĩ muốn nói lên sự thực, phá hủy các bằng chứng trong phòng thí nghiệm, từ chối cung cấp "các mẫu virus sống" mà các nhà khoa học quốc tế đang cần để nghiên cứu chế tạo vác-xin. Các hành động như trên của Trung Quốc bị tố cáo đã khiến rất nhiều quốc gia lâm vào tình trạng nguy hiểm, và dẫn đến hàng chục nghìn người chết.

Hồ sơ của nhóm Five Eyes tập trung vào nhóm nghiên cứu thuộc Viện Virus Học Vũ Hán, do nhà nghiên cứu nổi tiếng về virus corona ở loài dơi, bà Thạch Chính Lệ (Shi Zhengli) đứng đầu. Theo Daily Telegraph, kết quả nghiên cứu về một số loại virus corona ở loài dơi tại một hang động tỉnh Vân Nam cho thấy sự tương đồng về bộ mã di truyền hết sức lớn với virus corona gây bệnh Covid-19. Theo Daily Telegraph có ít nhất một trong số 50 mẫu virus corona được tiến sĩ Thạch Chính Lệ nghiên cứu về mặt di truyền giống đến 96% với virus gây bệnh Covid-19.

Vẫn theo tài liệu nói trên, bà Thạch Chính Lệ thoạt tiên đã rất bàng hoàng khi biết đến virus mới gây viêm phổi cấp có thể thuộc nhóm virus corona.

Bà Thạch từng cho biết đã trải qua nhiều đêm trắng, bởi ám ảnh virus có thể thoát từ phòng thí nghiệm của bà. Tuy nhiên, sau đó, nhà nghiên cứu này đã thay đổi quan điểm do áp lực của chính quyền Trung Quốc.

Daiy Telegraph cũng đặc biệt nhấn mạnh đến trường hợp "đáng lo ngại nhất" của nhà nghiên cứu Hoàng Yến Linh (Huang Yan Ling), thành viên Viện Virus Vũ Hán, bị Bắc Kinh buộc phải im lặng. Daily Telegraph dẫn lại thông tin từ báo mạng Hồng Kông, theo đó có nhiều tin đồn về việc khoa học gia Hoàng Yến Linh là người đầu tiên được chẩn đoán mắc Covid-19, và đây có thể là "bệnh nhân số không". Tuy nhiên, ngày 16/02, Viện Vũ Hán phủ nhận điều này. Tiểu sử cũng như hình ảnh của nhà khoa học trên trang nhà của viện nghiên cứu bị xóa bỏ. Theo Viện Virus Học Vũ Hán, bà Hoàng vẫn khỏe mạnh. Tuy nhiên, kể từ đó đến nay, nữ khoa học gia biệt tích.

Tài liệu điều tra của nhóm Five Eyes cũng mô tả việc chính quyền Trung Quốc kiểm duyệt thông tin trên các mạng Internet, liên quan đến dịch bệnh, ngay từ cuối tháng 12/2019. Ngày 02/01/2020, Ủy Ban Y Tế của tỉnh Hồ Bắc ra lệnh cho các phòng xét nghiệm ngừng các hoạt động phân tích về loại virus mới, và yêu cầu tiêu hủy các bệnh phẩm. Ngày 03/01, Ủy ban Y tế Quốc gia ra lệnh cấm xuất bản các thông tin liên quan đến căn bệnh mới xuất hiện. 

Vẫn theo Daily Telegraph, Trung Quốc đã có bằng chứng là virus corona mới có thể lây từ người sang người từ ngày 06/12/2019, nhưng không chỉ chấp nhận sự thật này từ ngày 20/01/2020, trước khi ra quyết định phong tỏa Vũ Hán từ ngày 23/01.

Hoàng Lan

Người Thoibao.de, 07/05/2020

******************

Covid-19 đe dọa dẫn đến 'Chiến tranh lạnh' mới giữa Mỹ và Trung Quốc

VOA, 06/05/2020

Tổng thng M Donald Trump trong thi gian gn đây cáo buc Trung Quc che giu v virus corona chng mi, cho rng chính ph Trung Quốc có th đã đ mc cho dch bnh này lây lan, và ông đe da buc Bc Kinh phi tr giá đáng k cho đi dch.

cov3

Được cho là xut phát t Trung Quc, virus corona chng mi đang gây thit hi nng cho M

Ngược li, các quan chc Trung Quc buc ti chính quyn ông Trump c tình l đi tình hình, qun lý kém ci mt cách nguy him, và c gng "tống tiền".

Tình trạng Washington và Bc Kinh công kích nhau nng li gn như hàng ngày gi tín hiu báo đng đến các chuyên gia v an ninh quc gia, h lo rng đang có mm mng ca mt cuc Chiến tranh lnh mi gia hai siêu cường vào thi đim đang có khng hoảng toàn cu.

"Đây là một s chuyn đng nguy him đi vi thế gii", bà Rachel Esplin Odell, mt chuyên gia v Trung Quc ti Vin nghiên cu nhà nước có trách nhim Quincy, nói. Vin ca bà c súy cho s kim chế trong chính sách quân s ca Hoa Kỳ.

"Cả hai chính ph [M và Trung Quc] đu đang c khai thác tht bi ca phía bên kia đ phc v li ích đi ni", bà nói, và cho rng h đang ly la dp la gia lúc thế gii đang b ha hon.

Bà Odell và các chuyên gia khác cho rằng hu qu có th rt to lớn - kéo dài đi dch, làm sâu sc thêm cuc khng hong kinh tế toàn cu, gây nguy him cho các cuc đàm phán thương mi nhy cm và m ra nhng rn nt đa chính tr mi.

Ông Jacob Stokes, một nhà phân tích kỳ cu v chính sách ca Trung Quc, nói : "Đây là một vn đ nghiêm trng mà bn hy vng s có s hp tác ca toàn thế gii - đc bit là gia các cường quc hàng đu - bi vì nếu không có s hp tác đó, mt tiêu cc s rt ln". Ông Stokes làm vic ti Vin Hòa bình Hoa Kỳ, mt vin phi đng phái.

Xấu nht trong 'gn 50 năm'

Cho đến nay, không có du hiu nào cho thy căng thng tăng cao s dn đến mt cuc đi đu quân s, mc dù Hi quân Hoa Kỳ đã tiến hành mt "hot đng vì t do hàng hi" gn đây Bin Đông, trong khu vc mà Bc Kinh tuyên b lãnh hải ca h.

Nhưng quan h M-Trung hin mc "xu nht" trong gn 50 năm qua, ông Stokes, cu c vn an ninh quc gia ca Phó Tng thng Joe Biden, nói.

Một trong nhng thit hi đu tiên có th xy ra là tha thun thương mi được Tng thng M Donald Trump và Phó Thủ tướng Trung Quc Liu He ký kết ti Nhà Trng hi tháng 1 - là tha thun "giai đon 1" mà các quan chc Nhà Trng tng nói rng sau này s có mt hip đnh ln hơn v nhng vn đ còn khó khăn hơn.

Không rõ liệu Trung Quc có sn sàng hoặc có th thc hin các cam kết ca mình trong giai đon 1 hay không, trong đó có li ha s mua thêm 200 t đô la hàng hóa và dch v ca M trong hai năm ti - t nông sn cho đến ô tô và dng c y tế.

Ông Stokes nói rằng ngay c trong thi kỳ kinh tế bình thường, thc hin cam kết cũng đã khó ri. Trong bi cnh nn kinh tế Trung Quc hin đang st gim vì đi dch, chính ph ca Ch tch Tp Cn Bình có th tìm cách đàm phán li bn tha thun.

"Liệu có th có giai đon 2 không khi mà giai đon 1 chng đi đến đâu ?" ông Stokes nói, "Đó là mt thách thc ln".

Hôm 4/5, Bộ trưởng Tài chính ca Tng thng Trump, Steven Mnuchin, nói ông hy vng Ch tch Tp s thc hin đy đ tha thun ký hi tháng 1 bt chp căng thng gia tăng và khng hong kinh tế.

"Nếu h [tc Trung Quc] không làm như vy, s có nhng hu qu rt đáng k trong mi quan h và trong nn kinh tế toàn cu v mt các bên s thay đi cách làm ăn vi Trung Quc", ông Mnuchin nói trong mt cuc phng vn.

Nhưng ngay c khi ông Mnuchin hy vng sẽ duy trì được bn tha thun thương mi, ông Trump vn đưa ra ý tưởng áp thuế mi đi vi Trung Quc và c gng đòi bi thường cho thit hi kinh tế và nhân mng vì đi dch.

cov4

Một bnh nhân Covid-19 ti mt bnh vin New York

"Họ đã phm mt sai lm khng khiếp và h không mun tha nhn điu đó", tng thng M nói hôm 3/5 trong một bui gp o vi công chúng trên kênh Fox News. "H đã c che giu nó. H đã dp thông tin v nó, ging như mt đám cháy", nhưng h đã tht bi, ông Trump nói.

Tổng thng M cho biết ông đang tìm cách đ buc Trung Quc tr tin, nhưng ông không đưa ra chi tiết c th.

"Chúng tôi chưa xác đnh s tin cui cùng là bao nhiêu", ông Trump nói tun trước khi được hi v các khon bi thường có th đòi. "S tin srt đáng k", ông nói.

Nếu ông Trump nht quyết thc hin li đe da v thuế quan mi hoặc các hot đng tr đũa kinh tế khác, điu đó có th làm trm trng thêm cuc khng hong kinh tế, bà Odell nói.

"Nó sẽ có tác đng làm n lnh nn kinh tế và th trường toàn cu", bà nói.

Căng thẳng gia tăng gia Hoa Kỳ và Trung Quc - b đi dch Covid-19 làm cho trở nên ti t hơn - làm khi phát cuc Chiến tranh lnh mi, cu nhà đàm phán thương mi hàng đu ca Nhà Trng Clete Willems nói hôm 5/5.

"Thực tế là căng thng gia Hoa Kỳ và Trung Quc đang gia tăng đáng k ti thi đim này", ông Willems, cựu phó giám đc Hi đng Kinh tế Quc gia, nói vi CNBC.

"Tôi biết mi người cm thy bt an vi thut ng này, nhưng tôi nghĩ chúng ta phi trung thc và gi đúng tên ca s vic, và đây là s khi đu ca cuc Chiến tranh lnh mi, và nếu chúng ta không cẩn thn, mi th có th tr nên ti t hơn nhiu", ông nói thêm.

"Thực tế là ... người ta ngày càng tht vng vi các chính sách kinh tế ca Trung Quc và Trung Quc cũng phi tr li rt nhiu câu hi liên quan đến virus corona", ông nói. Ông Willems rời chức v ca mình trong Nhà Trng hi năm ngoái.

Ông Yong Wang, giám đốc Trung tâm nghiên cu M ti Đi hc Bc Kinh, cho rng nhng li đao to búa ln không ngng ca chính quyn ông Trump đ li cho Trung Quc v dch Covid-19 có nguy cơ gây ra cuc "Chiến tranh lnh" mi. Nó cũng có th làm xu đi hình nh ca M trong công chúng Trung Quc, ông nói.

"Trước đây, người ta thường coi h thng chính tr ca Hoa Kỳ là đáng tin cy. Gi thì điu đó đã bt đu thay đi", ông nói.

Như nhiu chuyên gia chính trị và quan chc chính ph Trung Quc, ông Wang tin rng các cáo buc ca ông Trump đi vi Trung Quc là mt phn ca mưu đ nhm làm đánh lc hướng nhng ch trích trong nước M v vic ông Trump x lý đi dch.

Trong những tun gn đây, ông Trump đi diện với kết qu thăm dò ý kiến cho thy s ng h dành cho ông b gim, trong khi đó, ông Biden đang vượt lên mt chút mt s "bang chiến đa".

Trung Quốc cũng b ch trích vì thiếu minh bch v dch bnh, đc bit là trong giai đon đu, khi h kim duyt thông tin về virus và bt ming các bác sĩ đã c gng phát đi tín hiu báo đng. Điu đó đã gây ra phn ng d di bên trong Trung Quc, và ông Tp đã nhanh chóng bóp nght. Trung Quc cũng b ch trích d di nước ngoài.

Ngay cả thi đim hin ti, các quan chức và chuyên gia y tế ca Hoa Kỳ vn đt câu hi liu có th tin ni hay không s liu v t l lây nhim và s người chết ca Trung Quc. Bc Kinh gn đây đã hn chế vic tiếp cn vi cuc nghiên cu ca Trung Quc v virus corona chng mi, và điều đó càng làm tăng thêm mi lo ngi.

Hoa Kỳ không phải là quc gia duy nht tc gin v cách thc Trung Quc x lý dch, và các nhà lãnh đo thế gii khác cũng đã hình dung v hu qu khi công kích Bc Kinh.

Úc, Th tướng Scott Morrison kêu gi cn có một cuc điu tra đc lp v ngun gc ca virus corona. Trung Quc đã nhanh chóng phn ng, bao gm c li đe da ty chay kinh tế đi vi các sn phm ca Úc và cáo buc rng ông Morrison đang dính líu vào th "ch nghĩa cơ hi đáng khinh".

cov5

Tổng thng Trump thăm nhà máy sn xut đ bo h ca Honeywell Phoenix, 5/5/2020

Ông Trump cần phi cn thn ?

Mong muốn buc Trung Quc phi tr giá là điu có th hiu được, ông Dan Blumenthal, giám đc v nghiên cu Châu Á ti Vin Doanh nghip M, mt t chc c vn đt th đô Washington. Nhưng ông Blumenthal, mt cu quan chc Lu Năm Góc trong chính quyn ca ông George W. Bush, nói rng ông Trump phi có nhng bước đi cn thn vì M còn ph thuc vào Trung Quc v mt s mt hàng y tế.

"Ông ấy không nên khu chiến vi ông Tp, lý do là có liên quan đến xut khu thiết b y tế Trung Quc và nhng th quan trng khác mà chúng ta [M] cn", ông nói. V lâu dài, các chính tr gia M và công chúng s "mun ít ph thuc hơn" vào Trung Quc và s ng h các n lc tách hai nn kinh tế ra. Nhưng mt n lc như vy có th mt nhiu năm, và s phi tr giá, ông nói.

"Các nhà lãnh đạo Hoa Kỳ s phi nói rt thng thn vi công chúng rng trong mt thi gian, các sn phm này s có giá cao hơn", ông Blumenthal nói.

Ông Wang, chuyên gia của Đi hc Bc Kinh, nói rng nếu Hoa Kỳ dn ti thc hin li đe da đòi Trung Quc đn bù thit hi liên quan đến virus corona, hoc "chia tách" hai nn kinh tế, có l điu đó s gây ra phn tác dng.

Trung Quốc đã bt đu có du hiu cho thy đây s là nn kinh tế đu tiên phc hi sau khng hong, đưa Bc Kinh vào thế mnh hơn đ tr đũa nếu quan h xu đi thêm na, theo ông Wang.

Ông Wang cũng nói rằng nếu Hoa Kỳ c xa lánh Trung Quc v mt ngoi giao, thì Bc Kinh s chuyn sang hình thành các liên minh sâu sắc hơn Châu Âu, Châu Á và trên toàn thế gii.

"Cần phi nói rõ : Trung Quc không mun điu này xy ra. Trung Quc mun hp tác", ông nói. "Nhưng Trung Quc s sn sàng phn công kinh tế nếu nhng nhân vt có quan đim diều hâu về Trung Quc trong chính quyn ông Trump tiếp tc đi trên con đường nguy him này", ông Wang nói.

(USA Today, CNBC, FOX, CNN)

******************

Trung Quốc lẻ loi trong cơn thịnh nộ Covid-19 tràn về

Hoàng Trung, Thoibao.de, 07/05/2020

Khi dịch bệnh Covid-19 có dấu hiệu lắng xuống, cho đến ngày 05/5 chỉ còn 5 quốc gia trên thế giới tiếp tục thực hiện việc phong tỏa nghiêm ngặt là Pháp, Bỉ, Tây Ban Nha, Rumani và Maroc. Phần còn lại của thế giới đã bắt đầu ‘bình thường hóa’ đời sống và sống chung với dịch bệnh. Hơn bao giờ hết, cộng đồng quốc tế muốn biết rõ hơn về bệnh dịch, bùng lên từ Vũ Hán, khiến 3,5 triệu người lây nhiễm và ít nhất 230.000 người chết, theo các số liệu chính thức, buộc một nửa nhân loại sống trong phong tỏa, khiến kinh tế toàn cầu suy sụp.

Mọi con mắt đều dồn về Trung Quốc, nơi khởi phát dịch bệnh.

cov6

Ông Jeff Sessions, người từng phục vụ trong vai trò Bộ trưởng Tư pháp Mỹ

Mỹ đứng đầu cuộc tấn công vào Bắc Kinh khi nguyên thủ Hoa Kỳ tin tưởng virus bị rò rỉ từ phòng thí nghiệp P4 tại Vũ Hán. Mơi đây, cựu Bộ trưởng Tư pháp Mỹ Jeff Sessions đã yêu cầu Quốc hội điều tra khả năng Trung Quốc che giấu sự bùng phát dịch Covid-19 giống như cách các nhà lập pháp Mỹ điều tra cuộc tấn công của Nhật Bản vào Trân Châu Cảng năm 1941. Phát biểu trong cuộc họp báo ngày 5/5 (giờ địa phương), Tổng thống Donald Trump khẳng định Mỹ thời gian tới sẽ công bố một báo cáo "đầy đủ" về nguồn gốc của virus gây dịch Covid-19, nhưng không nói rõ thời điểm cụ thể, theo tờ The New York Post.

Theo tờ The Sun, Bộ trưởng Quốc phòng Anh Ben Wallace phát biểu hôm 3/5 khẳng định Trung Quốc rất cần phải trả lời những câu hỏi về cách xử lý dịch Covid-19 giai đoạn đầu và liệu nước này đã cảnh báo thế giới kịp thời chưa. Quan chức này cho rằng tình hình hiện tại đòi hỏi Bắc Kinh phải cởi mở với quốc tế về mọi thông tin liên quan đến dịch bệnh, cả những thành công lẫn thiếu sót,.

Chính quyền Úc, vốn khá kín tiếng trên đấu trường ngoại giao quốc tế, cũng hứa hẹn sẽ gây áp lực với Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), nhằm mở một cuộc điều tra về nguồn gốc virus. Bắc Kinh dọa trả đũa, với việc tẩy chay hàng hóa và các trường đại học Úc.

Liên minh Châu Âu cũng bắt đầu cao giọng với Trung Quốc, cho dù với sự dè dặt, vì EU hiện có nhiều hợp đồng kinh tế với Trung Quốc, đặc biệt trong lĩnh vực trang thiết bị y tế. Trước đó, Bruxelles hạ tông giọng với những lời lẽ nhẹ nhàng hơn trong một tuyên bố lên án việc Bắc Kinh bóp méo thông tin về đại dịch.

Tuy nhiên, giờ đây EU tỏ ra kiên quyết hơn. Bruxelles đang chuẩn bị một dự thảo nghị quyết cho một hội nghị toàn thể của WHO. Trong một cuộc trả lời báo Pháp, lãnh đạo ngoại giao Liên Âu, ông Joseph Borrell, nhấn mạnh đến "tầm quan trọng của việc làm sáng tỏ các bối cảnh cụ thể khiến đại dịch bùng phát", đòi hỏi một cuộc điều tra "độc lập" về những gì đã diễn ra. Cho dù coi Bắc Kinh là "một đối tác chiến lược", EU cần tìm ra được một "thế cân bằng về lợi ích".

Tổ Chức Y Tế Thế Giới, mà từ đầu đến nay bị chỉ trích mạnh về thái độ thiên vị Trung Quốc, cũng bắt đầu thay đổi, với việc đề nghị Bắc Kinh cho tham gia điều tra nguồn gốc virus.

RFI đã giới thiệu bài viết có tựa đề "Trong trận cuồng phong Covid-19, bão đang đổi chiều nhắm vào Bắc Kinh" trên nhật báo Pháp Le Figaro.

Bài báo nhận định : "Bão đang đổi chiều và bắt đầu thổi mạnh về hướng Trung Quốc. Khắp nơi trên hành tinh, càng ngày càng có nhiều tiếng nói đòi mở điều tra quốc tế để xác định nguồn gốc đại dịch Covid-19. Các sức ép ngày càng gia tăng chống lại chế độ cộng sản Trung Quốc, do Bắc Kinh từ chối cung cấp các kết quả điều tra dịch tễ học và mở cửa cho các chuyên gia quốc tế… Nghiên cứu về các nguồn gốc của virus được

"Covid-19 kể từ giờ nằm ở tâm điểm cuộc chiến ngoại giao hiện nay giữa Bắc Kinh với các cường quốc phương Tây", với "cuộc đối đầu dữ dội giữa hai mô hình trái ngược, mô hình dân chủ đòi hỏi sự minh bạch và mô hình của các chế độ siêu độc tài và cộng sản, tìm mọi các che giấu thông tin, bóp méo thông tin". Câu hỏi mà Le Figaro đặt ra là : Ai sẽ thắng ai ?

Bản thân chính quyền Trung Quốc cũng ý thức được sự căm phẫn của thế giới đối với chế độ Bắc Kinh. Theo Reuters, bộ An ninh Quốc gia Trung Quốc hồi tháng trước đã cung cấp cho các lãnh đạo nước này một báo cáo nội bộ, cho thấy giờ đây chế độ cộng sản Trung Quốc đang phải đối mặt với một làn sóng đối kháng chưa từng thấy từ quốc tế, kể từ sau cuộc đàn áp Thiên An Môn năm 1989. Vào thời điểm đó, phương Tây đã từng áp đặt các trừng phạt. Còn giờ đây cho dù Trung Quốc đã mạnh hơn rất nhiều, cục diện thế giới cũng có thể nghiêng về phía bất lợi cho Bắc Kinh, với đại dịch bùng lên từ Vũ Hán.

Theo một báo cáo của Viện Nghiên cứu Quan hệ Quốc tế Đương đại Trung Quốc - Cicir, thân cận với bộ An Ninh Quốc Gia Trung Quốc, tâm lý bài Trung có thể khiến dự án "Con Đường Tơ Lụa Mới" bị giảm tốc. Cũng có khả năng quan hệ Mỹ - Trung xấu đi nhanh chóng, và đụng độ vũ trang giữa hai nước có thể xảy ra.

Le Figaro khép lại bài "Cơn bão đang đổi chiều…" với nhận định, dù sao ưu tiên của Trung Quốc hiện nay vẫn "dường như là tìm mọi cách, bất luận cực đoan thế nào, để không phải đối mặt với sự thật về nguồn gốc virus".

Trong một diễn biến liên quan, một tài liệu điều tra của các cơ quan tình báo thuộc liên minh Five Eyes (gồm Mỹ, Anh, Úc, Canada và New Zealand) cáo buộc Bắc Kinh "phá hủy bằng chứng" về nguồn gốc virus, với nhận định thái độ của Trung Quốc là "một sự lăng nhục đối với đòi hỏi minh bạch quốc tế".

cov7

Hãng truyền thông Úc Daily Telegraph công bố tài liệu của lực lượng tình báo về nguồn gốc dịch bệnh Covid-19

Hôm thứ Bảy, 02/5, hãng truyền thông Úc Daily Telegraph công bố nhiều thông tin từ một điều tra của liên minh tình báo Five Eyes, về nguồn gốc dịch bệnh Covid-19.

Tinh thần chính của tập tài liệu 15 trang, mà Daily Telegraph có được, khẳng định "chính quyền Trung Quốc đã cố tình xóa bỏ hay phá hủy các bằng chứng về bệnh dịch". Bắc Kinh bị cáo buộc đã che giấu thông tin, bịt miệng, và khiến cho nhiều bác sĩ muốn nói lên sự thực mất tích, phá hủy các bằng chứng trong phòng thí nghiệm, từ chối cung cấp "các mẫu virus sống" mà các nhà khoa học quốc tế đang cần để nghiên cứu chế tạo vác-xin. Các hành động như trên của Trung Quốc bị tố cáo đã khiến rất nhiều quốc gia lâm vào tình trạng nguy hiểm, và dẫn đến hàng chục nghìn người chết.

Hồ sơ của nhóm Five Eyes tập trung vào nhóm nghiên cứu thuộc Viện Virus Học Vũ Hán, do nhà nghiên cứu nổi tiếng về virus corona ở loài dơi, bà Thạch Chính Lệ (Shi Zhengli) đứng đầu. Kết quả nghiên cứu về một số loại virus corona ở loài dơi tại một hang động tỉnh Vân Nam cho thấy sự tương đồng về bộ mã di truyền hết sức lớn với virus corona gây bệnh Covid-19. Theo Daily Telegraph có ít nhất một trong số 50 mẫu virus corona được tiến sĩ Thạch Chính Lệ nghiên cứu về mặt di truyền giống đến 96% với virus gây bệnh Covid-19. Hơn nữa, một nghiên cứu được nhóm các nhà khoa học, do bà Thạch Chính Lệ đứng đầu, công bố hồi tháng 3/2019, nhận định "rất có khả năng các bệnh dịch giống như SARS hay MERS đến từ các virus corona sống ký sinh ở loài dơi. Và nhiều khả năng dịch bệnh sẽ xuất hiện tại Trung Quốc".

Tài liệu điều tra của nhóm Five Eyes cũng mô tả việc chính quyền Trung Quốc kiểm duyệt thông tin trên các mạng Internet, liên quan đến dịch bệnh, ngay từ cuối tháng 12/2019.

Ngày 02/01/2020, Ủy ban Y tế của tỉnh Hồ Bắc ra lệnh cho các phòng xét nghiệm ngừng các hoạt động phân tích về loại virus mới, và yêu cầu tiêu hủy các bệnh phẩm.

Ngày 03/01, Ủy Ban Y Tế Quốc Gia ra lệnh cấm xuất bản các thông tin liên quan đến căn bệnh mới xuất hiện. 

Daily Telegraph cũng đặc biệt nhấn mạnh đến trường hợp "đáng lo ngại nhất" của nhà nghiên cứu Hoàng Yến Linh (Huang Yan Ling), thành viên Viện Virus Vũ Hán, được cho là "bệnh nhân số không". Tuy nhiên, ngày 16/02, Viện Vũ Hán phủ nhận điều này. Tiểu sử cũng như hình ảnh của nhà khoa học trên trang chủ của viện nghiên cứu bị xóa bỏ. Theo Viện Virus Học Vũ Hán, bà Hoàng vẫn khỏe mạnh. Tuy nhiên, kể từ đó đến nay, nữ khoa học gia biệt tích.

Vẫn theo Daily Telegraph, Trung Quốc đã có bằng chứng là virus corona mới có thể lây từ người sang người từ ngày 06/12/2019, nhưng chỉ chấp nhận sự thật này từ ngày 20/01/2020, trước khi ra quyết định phong tỏa Vũ Hán từ ngày 23/01.

Trong lúc không có thông tin rõ ràng về khả năng virus thoát ra từ một phòng thí nghiệm tại Vũ Hán, thì liên minh tình báo Five Eyes đặc biệt chú ý đến việc chính phủ Úc tài trợ cho một nghiên cứu của nhóm khoa học gia Vũ Hán, trong đó có tiến sĩ Thạch Chính Lệ, trong các nghiên cứu can thiệp vào hệ mã di truyền của virus corona ở loài dơi, để xem xét khả năng các virus nói trên lây truyền sang các động vật có vú khác như thế nào.

Khi cơn cuồng phong kéo đến, Trung Quốc đơn độc đáp trả bằng những tiểu xảo quen thuộc. Thay vì chọn Tổng thống Mỹ Donald Trump là mục tiêu tấn công, Bắc Kinh đã chuyển hướng chỉ trích sang Ngoại trưởng Mike Pompeo.

Bắc Kinh đang tung ra chiến dịch tấn công ngoại trưởng Mỹ trên truyền thông, lên án ông Mike Pompeo là "kẻ thù của nhân loại".

Chiến dịch tấn công lãnh đạo ngoại giao Mỹ trên truyền thông Nhà nước Trung Quốc diễn ra liên tục từ ngày 27 đến 30/04. Pompeo là "kẻ dối trá", "kẻ vu khống"… Báo chí Trung Quốc coi Mike Pompeo là ngoại trưởng Mỹ tồi tệ nhất trong lịch sử.

"Bốn tội lỗi" của ngoại trưởng Mỹ mà truyền thông Trung Quốc bêu ra là cắt tài trợ cho WHO, che giấu thất bại của nước Mỹ trong việc phòng chống dịch Covid-19, đổ hết trách nhiệm cho Trung Quốc, và khiến thảm họa nhân đạo trên thế giới gia tăng, do các đàn áp quá mức nhắm vào một số quốc gia như Cuba hay Iran.

Tóm lại, ngoại trưởng Mike Pompeo là "kẻ gần như không còn nhân tính" và là "sự hổ thẹn cho nền ngoại giao Mỹ".

Trên thực tế, truyền thông Trung Quốc tránh đả kích công khai tổng thống Mỹ, mũi nhọn chỉ trích nhắm vào Hoa Kỳ được dồn sang viên ngoại trưởng.

Trên bình diện đa phương, một ngày sau khi EU cho biết Liên minh và 27 quốc gia thành viên sẽ đồng tài trợ cho một dự thảo nghị quyết kêu gọi đánh giá độc lập trên cơ sở dữ liệu về virus corona mới gây ra căn bệnh Covid-19 tại Hội nghị Y tế Thế giới trực tuyến vào ngày 18/5, Trung Quốc đã có động thái đáp trả ngay tức khắc.

Trung Quốc ‘trả đũa’ lại EU bằng cách đã cử một đại diện cấp thấp tham dự sự kiện cam kết toàn cầu do EU dẫn đầu về vắc-xin Covid-19. Trong số 43 quốc gia tham gia, Trung Quốc là nước duy nhất không cử quan chức cấp bộ trưởng mà thay vào đó là Đại sứ Trung Quốc tại EU Trương Minh.

Sự tham dự của Đại sứ Trung Quốc tại EU Trương Minh được công bố vào phút cuối, vì các thông tin trước đó của EU cho thấy Thủ tướng Lý Khắc Cường sẽ phát biểu, theo một thông báo truyền thông của EU gửi đi 4 giờ trước sự kiện diễn ra.

Trung Quốc không chỉ đưa quan chức cấp thấp nhất tới sự kiện trực tuyến, mà còn không đưa ra cam kết tài chính mới nào, cũng không hứa sẽ biến bất kỳ loại vắc-xin thành công nào thành lợi ích chung như một số nước tham gia kêu gọi.

Đại sứ Trung Quốc tham dự chỉ lên tiếng kêu gọi "tạm dừng các trò chơi đổ lỗi" - rõ ràng đề cập đến nỗ lực của Hoa Kỳ và EU trong việc điều tra nguồn gốc của virus corona.

Một nhà ngoại giao EU lưu ý rằng vị đại sứ Trung Quốc không tập trung vào vắc-xin - vốn là chủ đề của sự kiện - mặc dù Bắc Kinh là một trong những quốc gia hàng đầu nghiên cứu về Covid-19. Truyền thông nhà nước Trung Quốc cuối tuần qua cho biết nước này đã phê duyệt thử nghiệm lâm sàng cho ba loại vắc-xin ngừa Covid-19 của ba công ty : Công ty công nghệ sinh học CanSino Biologics, Công nghệ sinh học Sinovac và Viện sản phẩm sinh học Vũ Hán.

Ông Antoine Bondaz, một chuyên gia về mối quan hệ EU - Trung Quốc tại Quỹ Nghiên cứu Chiến lược ở Paris (Pháp) nhận xét : "Trung Quốc muốn thuyết phục EU rằng họ là đối tác tốt hơn Mỹ và sẽ thúc đẩy chủ nghĩa đa phương. Tuy nhiên, họ đã không hành động khi họ có cơ hội để làm như vậy".

Cho đến nay, Trung Quốc vẫn chưa cam kết tham gia một cuộc điều tra quốc tế nào vì cho rằng "đó sẽ là một trò chơi đổ lỗi nhằm vào Bắc Kinh", mặc dù Trung Quốc đã nhiều lần cam kết hỗ trợ cho WHO.

Phương Tây liên tục đưa ra những cáo buộc liên quan đến vấn đề minh bạch thông tin của Trung Quốc về dịch Covid-19 cũng như về nguồn gốc của virus.

Trung Quốc đang phải hứng chịu những quả báo do những tai họa mà chính quyền nước này , vì che giấu đã và đang gây ra cho nhân loại.

Trước những cáo buộc như vũ bão của Mỹ, Anh, Úc, EU và nhiều nước khác, Trung Quốc sẽ không còn cơ hội để giấu diếm sự thật.

Hoàng Trung

Nguồn : Thoibao.de, 07/05/2020

*********************

Covid -19 : Đài Loan tuyên bố Trung Quốc không xứng đáng trong Tổ chức Y tế Thế giới

Tú Anh, RFI, 05/05/2020

Chỉ có Đài Loan, với một chính quyền được bầu một cách dân chủ mới xứng đáng đại diện cho nhân dân trong một định chế quốc tế. Trung Quốc là một chế độ không xứng đáng. Đài Bắc kêu gọi Tổ chức Y tế Thế giới loại Trung Quốc ra khỏi tổ chức vì thiếu trách nhiệm trong vụ đại dịch Covid-19. 

cov8

Tổng thống Thái Anh Văn kiểm tra tình hình chống dịch Covid-19 tại một đơn vị quân đội tại Đài Nam, Đài Loan, ngày 09/04/2020. Reuters - ANN WANG

Bị Trung Quốc xem là một tỉnh nổi loạn và gây áp lực loại ra khỏi Tổ chức Y tế Thế giới WHO/OMS, Đài Loan không ngừng vận động cộng đồng quốc tế ủng hộ tái gia nhập. Bước thứ nhất là xin làm quan sát viên Hội Đồng Y Tế Thế Giới World Health Assembly (WHA), cơ cấu quyết định của WHO/OMS, cho dù Bắc Kinh sẽ ngăn chặn.

Hội Đồng sẽ nhóm họp trong tháng 5 này. Vấn đề Đài Loan là một trong những chủ đề sẽ được 194 thành viên thảo luận, theo bản tin của Reuteurs.

Từ Đài Bắc, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Đài Loan Joanne Ou cho rằng việc Hoa lục giành chiếc ghế thành viên của Trung Hoa Dân Quốc tại Liên Hiệp Quốc vào năm 1971, cho đến nay chỉ giải quyết vấn đề ai là đại diện cho Trung Quốc. Nhưng Trung Quốc không có tư cách đại diện cho Đài Loan ở các định chế quốc tế khác.

Theo Bộ Ngoại giao Đài Loan, chỉ có một chính phủ dân cử mới xứng đáng đại diện cho 23 triệu dân Đài Loan. Do vậy, Đài Bắc kêu gọi Tổ chức Y tế Thế giới cho phép Đài Loan tái gia nhập, không thể loại 23 triệu người ra khỏi cuộc chiến quốc tế chống Covid-19 mà Đài Loan đã chứng minh tiến hành hiệu quả hơn chính quyền Hoa lục.

Hiện nay, ước nguyện của Đài Loan được nhiều cường quốc hậu thuẫn, đứng đầu là Hoa Kỳ cũng như Úc và Nhật Bản.

WHO : "Không có bằng chứng đại dịch Covid-19 xuất phát từ một phòng thí nghiệm ở Vũ Hán"

Trong khi đó, từ Genève, một chuyên gia trong Tổ chức Y tế Thế giới bác luận điểm của Mỹ, theo đó, siêu vi corona chủng mới gây đại dịch "lọt" ra từ một phòng thí nghiệm của Trung Quốc tại Vũ Hán.

Bác sĩ Michael Rayan, giám đốc Chương trình Khẩn cấp của Tổ chức Y tế Thế giới cho rằng cho đến thời điểm này, không có bằng chứng xác minh corona chủng mới có nguồn gốc từ phòng thí nghiệm. Chính phủ Mỹ chưa cung cấp "bằng chứng và sự kiện" ; Nói cách khác những cáo buộc của Washington là "suy đoán" không có cơ sở.

Tú Anh

*********************

Tình báo Mỹ : Trung Quốc che giấu độ bùng phát virus để tích trữ thiết bị

Thu Thủy, Thoibao.de, 06/05/2020

Một tài liệu tình báo cho thấy các quan chức Mỹ tin rằng Trung Quốc đã che đậy mức độ bùng phát của virus corona - cũng như mức độ lây nhiễm của căn bệnh này - để dự trữ vật tư y tế cần thiết cho việc ứng phó với dịch bệnh.

cov9

Nhân viên đang chất lô hàng vật tư, thiết bị y tế nhập khẩu từ Trung Quốc lên máy bay để chuyển tới giúp Ba Lan - Ảnh minh họa

Theo một báo cáo tình báo của Bộ An ninh Nội địa dài bốn trang đề ngày 1/5 mà Associated Press (AP) được xem, các nhà lãnh đạo Trung Quốc đã "cố tình che giấu sự nghiêm trọng" của Đại dịch với thế giới vào đầu tháng 1/2020.

Tiết lộ được đưa ra trong bối cảnh chính quyền Trump tăng cường chỉ trích Trung Quốc, với việc Ngoại trưởng Mike Pompeo hôm 3/5 nói rằng Trung Quốc chịu trách nhiệm cho sự lây lan của dịch bệnh và phải bị buộc trách nhiệm này.

Trong khi đó những người chỉ trích chính quyền Trump lại cho rằng chính phủ đã ứng phó chậm và không đầy đủ trước đại dịch virus corona. Các đối thủ chính trị của Tổng thống Donald Trump cáo buộc rằng ông Trump đả kích Trung Quốc, một kẻ thù địa chính trị nhưng là đối tác thương mại quan trọng của Mỹ, nhằm đánh lạc hướng những lời chỉ trích ngay trong nước Mỹ.

Báo cáo cũng nói rằng Trung Quốc đã không thông báo cho Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) biết rằng virus corona "là một bệnh truyền nhiễm" trong suốt tháng 1 để họ có thể đặt hàng vật tư y tế từ nước ngoài. Cũng theo báo cáo, việc nhập khẩu khẩu trang và áo bảo bộ cùng găng tay y tế của Trung Quốc tăng mạnh trong thời gian này.

Những kết luận này dựa trên độ tin cậy 95% rằng sự thay đổi trong hành vi nhập khẩu và xuất khẩu của Trung Quốc không nằm trong phạm vi bình thường, theo báo cáo.

Trung Quốc đã thông báo cho WHO về sự bùng phát dịch vào ngày 31/12. Họ đã liên lạc với Trung tâm Kiểm soát Dịch bệnh Hoa Kỳ vào ngày 3/1 và công khai xác định nguồn bệnh này là một chủng virus corona mới vào ngày 8/1.

Các quan chức Trung Quốc đã ngăn chặn các bác sĩ muốn cảnh báo sớm về virus này và liên tục hạ thấp nguy cơ bùng phát của dịch bệnh.

Tuy nhiên, nhiều bước đi sai của chính phủ Trung Quốc dường như là do những rào cản quan liêu, sự kiểm soát chặt chẽ về thông tin cũng như việc các quan chức ngần ngại trong việc báo cáo tin xấu.

Không có bằng chứng công khai nào cho thấy đây là một âm mưu có chủ đích để mua hết các vật tư y tế trên thế giới.

Trong một đăng tải trên Twitter hôm 3/5, Tổng thống Trump dường như đổ lỗi cho các quan chức tình báo Mỹ vì đã không làm rõ sớm hơn mức độ nguy hiểm có thể có của sự bùng phát dịch virus Cúm Vũ Hán.

Ông Trump trước đây đã suy đoán rằng Trung Quốc có thể đã để virus corona thoát ra do một "sai lầm" khủng khiếp nào đó. Các cơ quan tình báo của ông nói rằng họ vẫn đang xem xét quan điểm do tổng thống và các phụ tá của ông đưa ra, trong đó cho rằng đại dịch có thể phát sinh từ một tai nạn tại phòng thí nghiệm Trung Quốc.

Bắc Kinh đã nhiều lần phủ nhận các cáo buộc của Mỹ cho rằng sự bùng phát dịch là do lỗi của Trung Quốc, và chỉ ra nhiều sai lầm của các quan chức Mỹ trong cuộc chiến chống lại dịch bệnh này. Trung Quốc công khai thông báo rằng virus có thể lây truyền từ người sang người hôm 20/1 và Mỹ đã mất gần 2 tháng để chuẩn bị cho đại dịch, trong đó chính phủ Hoa Kỳ đã không thể cung cấp các dụng cụ y tế và triển khai các bộ dụng cụ xét nghiệm không đầy đủ.

Khi công bố tài liệu 15 trang của liên minh tình báo Ngũ Nhãn, báo Australia Daily Telegraph mô tả nó như một "quả bom".

Ngũ Nhãn (Five Eyes), liên minh tình báo 5 nước Mỹ, Anh, Australia, New Zealand và Canada, cáo buộc Trung Quốc che đậy thông tin về virus bằng cách bác bỏ khả năng nCoV lây từ người sang người, "bịt miệng" các bác sĩ cảnh báo sớm, xóa bằng chứng trong phòng thí nghiệm và không chịu cung cấp mẫu sinh phẩm cho các nhà khoa học quốc tế nghiên cứu vaccine.

cov10

Bên trong chợ Hải sản Vũ Hán, nơi được cho là khởi đầu lây nhiễm virus Cúm Vũ Hán

Tài liệu được báo Australia công bố hôm 2/5 nhắc đến công việc của Thạch Chính Lệ, nhà nghiên cứu hàng đầu của Viện Virus học Vũ Hán (WIV). Năm 2013, bà Thạch và các đồng sự thu thập mẫu phân dơi móng ngựa từ một hang động ở tỉnh Vân Nam và sau này phát hiện nó chứa virus giống nCoV tới 96,2%.

Nhóm này từng tổng hợp ra một virus corona mới giống SARS, để phân tích xem nó có thể truyền từ dơi sang động vật có vú khác hay không. Nghiên cứu được thực hiện cùng với Đại học Bắc Carolina tháng 11/2015 kết luận rằng virus có thể truyền trực tiếp từ dơi sang người và không có cách điều trị.

Nghiên cứu thừa nhận độ nguy hiểm của công việc họ tiến hành. "Cần phải cân nhắc giữa một bên là tiềm năng ‘đi trước đón đầu’ những dịch bệnh trong tương lai với bên còn lại là nguy cơ tạo ra các mầm bệnh nguy hiểm hơn", các nhà khoa học viết. Họ cho biết "để đánh giá khả năng lây sang người của virus corona từ dơi, họ đã tạo ra một loại virus corona mới từ trình tự gene được phân lập từ dơi móng ngựa Trung Quốc".

Một trong những đồng tác giả với bà Thạch, giáo sư Ralph Baric từ Đại học Bắc Carolina, nói trong cuộc phỏng vấn với Science Daily vào thời điểm đó : "Virus này rất dễ gây bệnh. Cả phác đồ điều trị đã được sử dụng để đối phó SARS năm 2002 lẫn thuốc ZMapp chống Ebola đều không thể vô hiệu hóa được nó".

Tháng 3/2019, bà Thạch và các đồng sự công bố một đánh giá có tiêu đề "virus corona trong loài dơi ở Trung Quốc" trên tạp chí y khoa Viruses, viết rằng họ nhắm đến mục tiêu "dự đoán các điểm nóng virus và nguy cơ lây truyền giữa các loài". "Rất có khả năng dịch virus corona giống SARS hoặc MERS trong tương lai sẽ bắt nguồn từ dơi, và nhiều khả năng xảy ra ở Trung Quốc", đánh giá có đoạn viết.

Mỹ đã dừng tài trợ cho các thí nghiệm gây tranh cãi có nguy cơ làm lây lan virus nguy hiểm vào tháng 10/2014, lo ngại nó có thể dẫn đến đại dịch toàn cầu. Tuy nhiên, họ nối lại tài trợ vào tháng 12/2017.

WIV - Viện Virus học Vũ Hán đang là tâm điểm của nhiều nghi ngờ. Tổng thống Mỹ Donald Trump và các quan chức Mỹ đang thúc đẩy giả thuyết nCoV đã bị rò rỉ từ phòng thí nghiệm này.

Cộng đồng Tình báo Mỹ hôm 1/5 bác bỏ giả thuyết nCoV là virus nhân tạo hoặc bị biến đổi gene, song cho biết họ đang xem xét khả năng nCoV thoát ra ngoài "sau một sự cố tại phòng thí nghiệm ở Vũ Hán". Giới chuyên gia đánh giá khả năng này khó xảy ra nhưng không phải không thể. Trong khi đó, Trung Quốc bác bỏ nghi vấn.

Daily Telegraph chú ý đến việc Hoàng Diễm Linh (Huang Yan Ling), nhà nghiên cứu tại WIV, "biến mất". Có những tin đồn trên mạng xã hội Trung Quốc rằng bà là người đầu tiên được chẩn đoán nhiễm nCoV và là "bệnh nhân số 0". Tiểu sử và ảnh của bà đã bị xóa khỏi trang web của WIV.

Ngày 16/2, Viện Virus học Vũ Hán bác bỏ thông tin Hoàng Diễm Linh là "bệnh nhân số 0", nói rằng bà vẫn sống và khỏe mạnh, nhưng không đưa ra bằng chứng.

Tài liệu của Ngũ Nhãn còn cáo buộc Trung Quốc che đậy thông tin về dịch. Ngày 6/12/2019, 5 ngày sau khi một người đàn ông liên quan đến chợ hải sản Hoa Nam Vũ Hán có triệu chứng giống viêm phổi, vợ anh ta cũng mắc bệnh, cho thấy có dấu hiệu virus lây từ người sang người.

Ngày 31/12/2019, giới chức Trung Quốc bắt đầu kiểm duyệt tin tức về virus trên các công cụ tìm kiếm của nước này, xóa các thuật ngữ bao gồm "biến thể SARS", "chợ hải sản Vũ Hán" và "viêm phổi Vũ Hán bí ẩn".

Ngày 1/1/2020, giới chức Vũ Hán đóng cửa và khử trùng chợ hải sản Hoa Nam, dù chưa tiến hành bất kỳ cuộc điều tra nào về nguồn gốc virus. New York Times đưa tin rằng Trung Quốc không lấy mẫu từ động vật hay chuồng nhốt tại đây và đánh giá đây là hành vi "xóa sạch bằng chứng".

Ủy ban Y tế Hồ Bắc ngày 2/1 ra lệnh cho các công ty nghiên cứu gene ngừng thử nghiệm virus mới và tiêu hủy tất cả các mẫu sinh phẩm. Một ngày sau, Ủy ban Y tế Quốc gia yêu cầu tiêu hủy hoặc chuyển các mẫu bệnh phẩm nCoV đến một số cơ sở xét nghiệm được chỉ định, đồng thời ra chỉ thị không công bố thông tin về dịch. Các bác sĩ lên tiếng về loại virus mới, như Lý Văn Lượng, bị khiển trách và bị coi là "lan truyền tin đồn thất thiệt".

Ngày 10/1, quan chức Trung Quốc nói rằng dịch "đã được kiểm soát" và người nhiễm chỉ có "triệu chứng nhẹ". Hôm sau, một phòng thí nghiệm ở Thượng Hải chia sẻ trình tự gene với thế giới, nhưng nó bị đóng cửa một ngày sau đó với lý do "sửa chữa".

Ngũ Nhãn chỉ trích Trung Quốc ban đầu liên tục phủ nhận dịch. "Mặc dù có bằng chứng virus lây từ người sang người vào đầu tháng 12/2019, Trung Quốc bác bỏ cho đến ngày 20/1", tài liệu có đoạn viết. "WHO cũng làm vậy, mặc dù các quan chức Đài Loan đã bày tỏ lo ngại virus lây từ người sang người từ ngày 31/12/2019. Các chuyên gia Hong Kong đưa ra cảnh báo tương tự ngày 4/1".

Ngày 24/1, các quan chức ở Bắc Kinh ngăn WIV chia sẻ các mẫu phân lập virus với Đại học Texas. Ngày 6/2, cơ quan giám sát mạng Trung Quốc tiếp tục thắt chặt kiểm soát chủ đề dịch bệnh trên các mạng xã hội.

Ngũ Nhãn nhấn mạnh nghịch lý khi giới chức Bắc Kinh ra lệnh cấm người dân đi lại trong nước, nhưng lại lên án động thái cấm người Trung Quốc nhập cảnh của Australia và Mỹ. "Hàng triệu người rời Vũ Hán sau khi dịch bùng phát và trước khi Vũ Hán bị phong tỏa ngày 23/1. Hàng nghìn người bay ra nước ngoài. Trong suốt tháng hai, Bắc Kinh yêu cầu Mỹ, Italy, Ấn Độ, Australia, Đông Nam Á và nhiều nước khác không áp hạn chế đi lại với công dân nước này, mặc dù chính Trung Quốc đã áp đặt các hạn chế nghiêm ngặt trong nước".

Tình báo 5 nước cho rằng hành động của Bắc Kinh "gây nguy hiểm cho các nước khác" và không khác gì "đòn công kích vào sự minh bạch quốc tế".

"Khi các nhà ngoại giao EU chuẩn bị một báo cáo về đại dịch, Trung Quốc đã gây áp lực với Brussels để loại bỏ ngôn từ chỉ trích Trung Quốc nói dối về Cúm Vũ Hán. Khi Australia kêu gọi một cuộc điều tra độc lập về dịch, Trung Quốc dọa sẽ tẩy chay thương mại. Họ cũng phản ứng dữ dội với những lời kêu gọi minh bạch của Mỹ", tài liệu có đoạn viết.

Thực tế, tình báo Mỹ chưa xác nhận về sự tồn tại của tài liệu 15 trang nói trên, nhưng một quan chức cấp cao nước này nói với Fox News báo cáo đó phù hợp với quan điểm của tình báo Mỹ rằng Trung Quốc biết việc nCoV lây từ người sang người sớm hơn những gì họ thông báo, rằng họ biết chủng virus này lây lan mạnh hơn những gì nước này tuyên bố với cộng đồng quốc tế trong những tuần đầu tiên dịch bùng phát.

Báo Trung Quốc Global Times đã chỉ trích gay gắt Daily Telegraph sau khi họ đăng thông tin về tài liệu của Ngũ Nhãn. Họ dẫn lời Lý Hải Đông (Li Haidong), giáo sư Viện Quan hệ Quốc tế của Đại học Ngoại giao Trung Quốc, nói rằng : "Truyền thông Australia tung tin về một tài liệu không được kiểm chứng để bôi nhọ Trung Quốc. Đây là hành vi thiếu tính chuyên nghiệp và khách quan của báo chí".

"Ngay cả khi tài liệu này thực sự tồn tại, liên minh Ngũ Nhãn được thành lập để phục vụ mục đích chính trị của 5 quốc gia. Báo cáo điều tra của họ chỉ đáp ứng nhu cầu chính trị của họ, thay vì sự thật khoa học", Lý nói thêm. "Một số đơn vị truyền thông và chính trị gia Australia không còn xem xét một cách độc lập lợi ích chung của đất nước mà áp dụng cách tiếp cận do Mỹ dẫn đầu để bôi nhọ Trung Quốc về Cúm Vũ Hán. Họ đang làm tổn thương tình bạn sâu sắc và lợi ích chung đã gắn kết từ lâu giữa hai đất nước".

Trong khi đó, Chủ tịch Ủy ban Quốc hội về Tình báo và An ninh Australia Andrew Hastie cho rằng thế giới cần sự minh bạch và phải tổ chức một cuộc điều tra. "Rất nhiều người Australia đã chịu thiệt hại do cách xử lý tồi tệ của chính phủ Trung Quốc. Nếu Australia - Trung Quốc thật sự thân thiết như Bắc Kinh nói, chúng ta cần câu trả lời về việc tất cả bắt đầu như thế nào", ông cho hay.

Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 3/5 cho biết ông tin rằng có thể có tới 100.000 người Mỹ sẽ tử vong trong đại dịch virus corona, sau khi số người chết vượt qua ước tính trước đó của ông, nhưng ông tin chắc rằng một loại vắc-xin sẽ được phát triển vào cuối năm nay.

"Chúng ta sẽ mất đi khoảng 75.000, 80.000 cho đến 100.000 người. Đó là một điều kinh khủng", ông Trump nói. Trước đó hôm 1/5, vị tổng thống đương nhiệm nói rằng ông hy vọng số người Mỹ chết sẽ ít hơn 100.000 và trước đó trong tuần ông đề cập đến khoảng 60.000 đến 70.000 người có thể sẽ tử vong.

Khoảng một nửa số các bang hiện đã dỡ bỏ một phần các hạn chế đóng cửa vì số ca mắc mới của Cúm Vũ Hán đã bắt đầu giảm hoặc chững lại trong lúc người dân cũng muốn được giảm bớt những hạn chế đã khiến nền kinh tế rơi vào tình trạng khó khăn.

Trong một đánh giá mâu thuẫn với một số chuyên gia y tế công cộng, ông Trump nói ông tin rằng một loại vắc-xin chống Cúm Vũ Hán sẽ có vào cuối năm nay.

Nhiều chuyên gia y tế, bao gồm bác sĩ Anthony Fauci, chuyên gia về bệnh truyền nhiễm hàng đầu của quốc gia, đã thận trọng cho rằng một loại vắc-xin có thể có trong vòng 1 năm đến 1 năm rưỡi nữa.

Thu Thủy

Nguồn : Thoibao.de, 06/05/2020

Published in Diễn đàn

Liệu con virus corona chủng mới có bị bất cẩn để thoát ra khỏi một trong những phòng thí nghiệm ở Vũ Hán, nơi xuất phát đại dịch ? Bài điều tra của Le Monde ngày 27/04/2020 đi vào môi trường đặc thù này, cho thấy Pháp đã ngây thơ khi tin vào sự hợp tác với Trung Quốc.

wuhan1

Ảnh chụp bà Thạch Chính Lệ (Shi Zhengli) tại phòng thí nghiệm P4 Vũ Hán ngày 23/02/2017. Tuy do Pháp giúp xây dựng, nhưng Paris không hề được biết những gì diễn ra tại đây. AFP - Johannes Eisele

Khi nạn dịch khởi đầu tại thành phố, bà Thạch Chính Lệ (Shi Zhengli), chuyên gia về virus corona của Viện Vi trùng học Vũ Hán không thể ngủ được trong nhiều ngày, với câu hỏi dai dẳng "Liệu có phải con virus thoát ra từ phòng thí nghiệm Trung Quốc ?".

"Batwoman" của P4 Vũ Hán

Người phụ nữ 55 tuổi được báo chí Hoa lục đặt biệt danh là "Batwoman", do bà chuyên nghiên cứu loài dơi ở Quảng Đông, Quảng Tây và Vân Nam, các khu vực thực sự là "nhà máy sản xuất virus". Năm 2005, chính từ một con dơi mà bà đã nhận diện được hai loại virus gần giống với SARS-CoV, virus đã gây ra dịch SARS năm 2003. Thế nên ngay từ khi những bệnh nhân đầu tiên nhập viện ở Vũ Hán, Thạch Chính Lệ đã thổ lộ với Jane Qiu, nhà báo của nguyệt san Scientific American về nỗi lo con virus thoát ra từ Trung tâm bệnh nhiễm của Viện Vi trùng học Vũ Hán.

Thạch Chính Lệ làm việc trong hai môi trường : những hang động tối tăm ẩm ướt ở tỉnh xa mà bà phải lặn lội vào trong trang phục bảo hộ để bắt dơi, và phòng thí nghiệm. Bà là phó giám đốc phòng thí nghiệm P4 mới, chuyên nghiên cứu virus loại 4 có tỉ lệ lây nhiễm và làm chết người cao nhất, như Ebola đã giết hại 90% người bị nhiễm.

"P4", tức National Biosafety Laboratory của Vũ Hán, được xây dựng trong khuôn khổ một thỏa thuận hợp tác Pháp-Trung, theo mô hình P4 Jean-Mérieux ở Lyon. Phòng thí nghiệm mang tính chiến lược cao này mất 15 năm mới hoàn thành, bắt đầu hoạt động từ đầu năm 2019 sau hai năm thử nghiệm, nằm ở ngoại ô cách Vũ Hán 30 km về phía tây nam. Tuy nằm ở một khu vực cô lập, nhưng cách đây hai năm, mọc lên một khu đại học xá dành cho các nhà nghiên cứu và sinh viên ở sát cạnh.

Ngày 14/04/2020, Washington Post đăng bài viết khẳng định các nhà ngoại giao Mỹ ngay từ tháng 3/2018 đã cảnh báo việc thiếu thốn "các kỹ thuật viên và điều tra viên được đào tạo đúng đắn để vận hành phòng thí nghiệm phải giữ an ninh cao độ này". Nhưng trước đó, mối nghi ngờ về một sự cố khiến con virus thoát ra đã lan truyền ngay tại Hoa lục.

Mạng xã hội Trung Quốc sôi sục với các giả thiết

Từ cuối tháng Giêng, phòng thí nghiệm P4 và "Batwowan" đã làm sôi sục mạng xã hội Trung Quốc. Cư dân mạng còn quan tâm đến một phòng thí nghiệm khác, trực thuộc Trung tâm kiểm soát và phòng ngừa bệnh truyền nhiễm, nằm cách chợ thịt rừng Hoa Nam có 280 mét, ngôi chợ ở trung tâm Vũ Hán, ổ dịch SARS-CoV-2 đầu tiên.

Có thể dễ dàng tìm lại trên YouTube phóng sự của một kênh truyền hình Thượng Hải ngày 11/12/2019 về Điền Tuấn Hoa (Tian Junhua), một kỹ thuật viên của phòng thí nghiệm này, đang leo vào những hang động tối tăm khủng khiếp của Hồ Bắc, trong bộ đồ bảo hộ trắng với lưới bắt dơi. Phóng sự ca ngợi : "Gần 2.000 loại virus đã được các nhà nghiên cứu Trung Quốc phát hiện trong 12 năm qua, trong khi thế giới chỉ tìm thấy 284 loại trong 200 năm. Trung Quốc giờ đây dẫn đầu thế giới về nghiên cứu virus".

Vài tuần sau, trong bối cảnh dịch bệnh lan rộng ở Vũ Hán, đoạn phim ngắn này lại mang một âm hưởng khác trên mạng xã hội Hoa lục. Bỗng dưng người ta nhận ra bộ đồ bảo hộ và đôi găng cao su của nhà nghiên cứu khá mong manh. Bản thân Điền Tuấn Hoa cũng nhìn nhận : "Chỉ cần da trần chạm phải phân dơi là bị nhiễm virus". Ông cũng đã từng tự nguyện cách ly sau khi bị vài giọt nước tiểu dơi rơi trúng. Liệu một sự cố tương tự đã xảy ra ở phòng thí nghiệm ?

Lo sợ, đồn đãi…Hàng ngàn kịch bản được đưa ra trên mạng. Dù chính quyền bác bỏ, người ta vẫn đặt dấu hỏi về số phận của một cựu sinh viên Viện Vi trùng học là Hoàng Diễm Linh (Huang Yanling), mà một phần lý lịch đã bị xóa trên trang web của viện. Ngay cả tờ báo dân tộc chủ nghĩa nhất là Hoàn Cầu Thời Báo trong bài điều tra dài ngày 18/2 cũng cho rằng việc chất vấn khả năng Viện Vi trùng học Vũ Hán chế ra virus là chính đáng, và tự hỏi liệu thí nghiệm này có diễn ra với loài linh trường hay không.

Mười ngày sau, khi nhà bình luận nổi tiếng Thôi Vĩnh Nguyên (Cui Yongyuan) đưa ra thăm dò về xuất xứ của virus, 51% trong số 10.000 người trả lời tin rằng đó là "một con virus nhân tạo thoát ra do sơ sót", 24% cho rằng virus bị gieo rắc với dụng ý xấu. Chỉ có 12% nghĩ là có nguồn gốc tự nhiên.

Tủ đông lạnh virus ẩn chứa nhiều bí mật

"Nữ người dơi" bèn mở lại mọi hồ sơ. Liệu bà và ê-kíp có sai sót nào đó ? Khoảng sáu người của viện những năm trước đó đã được huấn luyện tại phòng thí nghiệm Jean-Mérieux ở Lyon về quy trình an toàn của P4. Không chỉ cung cấp công nghệ cao cấp cho Vũ Hán, Pháp còn huấn luyện cho người Trung Quốc cách thức sử dụng và tuân thủ các biện pháp an ninh vô cùng nghiêm ngặt.

Branka Horvat, nhà vi trùng học người Croatia, từng được huấn luyện chung với Thạch Chính Lệ cho biết : "Ba tuần để tập hoạt động với nón bảo hộ, lặp lại cả ngàn lần các thủ thuật, rồi nhiều tuần lễ thử nghiệm trước khi được quyền đụng đến tủ đông lạnh chứa virus". Ngay cả những đôi găng cũng cần phải làm quen vì dày hơn so với phòng thí nghiệm P2, P3, vô số lớp khóa bảo vệ, tắm tẩy độc khi ra khỏi…

Ngày 31/1 thiếu tướng Trần Vi (Chen Wei), thuộc đơn vị chuyên về nguy cơ chiến tranh vi trùng của quân đội đến P4, với lý do chính thức là tìm cách chế vaccine chống Covid-19. Các nhà lãnh đạo Bắc Kinh cũng tin rằng virus đã thoát khỏi phòng thí nghiệm Vũ Hán ?

Đó là vì những sự cố này đã từng xảy ra, và không chỉ ở Trung Quốc. Năm 2014, Viện Pasteur đã làm lạc mất 2.349 mẫu SARS được trữ trong các phòng thí nghiệm P3, tuy nhiên các mẫu này chỉ là một phần không hoàn chỉnh của virus nên không gây hại. Năm 2015, ba mẫu virus MERS được đưa đến Viện Pasteur trên một chuyến bay Seoul-Paris, bị để quên trên bàn của một nhà nghiên cứu suốt một tuần. Tại Hoa Kỳ, một cuộc điều tra năm 2014 cho thấy có những mẫu virus bệnh than chưa kích hoạt bị gởi nhầm đến nhiều nơi…

Bốn ngày sau bài viết của Washington Post hôm 14/4, Viên Chí Minh (Yuan Zhiming), giám đốc P4 và là cấp trên của Thạch Chính Lệ khẳng định : "Không thể có chuyện con virus xuất xứ từ đây, chúng tôi có các quy định nghiêm ngặt. Không có sinh viên hoặc nhà nghiên cứu nào bị nhiễm virus". Ông ta biết rõ những tai tiếng về các phòng thí nghiệm trong nước, và về số lượng sinh viên tham gia. Branka Horvat cho biết "đôi khi một nhà nghiên cứu phải quản lý 20 sinh viên trong khi tại Pháp không đến 3 người".

Tuy vậy các nghiên cứu về virus corona lại rất nhiều tại phòng thí nghiệm này. Thạch Chính Lệ và ê-kíp nhiều lần tái cấu trúc lại con virus để làm nó dễ lây hơn, sau đó nhận diện những điểm yếu để tìm cách xử lý. Hôm 20/1 khi công bố bảng mã của virus corona chủng mới, bà chứng tỏ nó giống đến 96% một con virus từ loài dơi là RaTG13 mà chưa ai biết đến, được phát hiện cùng ngày ! Thế nên tủ đông lạnh của Viện còn ẩn chứa nhiều bí mật.

Coi thường an toàn sinh học nơi phòng thí nghiệm

Tháng Hai, trên Hoàn Cầu Thời Báo, ông Dương Chiêm Thu (Yang Zhanqiu), phó giám đốc khoa sinh học trường đại học Vũ Hán đã mở ra một hướng mới. Các nhà nghiên cứu Trung Quốc có tiếng là ít quan tâm đến việc xử lý rác thải và xác động vật, tuy lẽ ra phải theo các quy trình xử lý nghiêm ngặt về bao bì, vận chuyển và thiêu hủy. Ông Dương nhìn nhận "nhiều nhà nghiên cứu đã đổ vật liệu vào ống cống sau khi thí nghiệm mà chưa loại đi độc chất". Các chất thải này "có thể chứa virus, vi khuẩn có thể gây chết người, giết chết động vật và thực vật".

Phải chăng quy định tăng cường an toàn sinh học các phòng thí nghiệm mà chính quyền Trung Quốc mới đưa ra chứng tỏ sự cố đã được phát hiện tại Vũ Hán ?

Giáo sư Pháp Alexis Génin cho biết : "Tại Trung Quốc, việc nghiên cứu trước hết là công cụ phục vụ cho sức mạnh quốc gia, rất thiếu tính minh bạch và ít khi tôn trọng đạo đức khoa học. Thế nên những biến tướng rất dễ xảy ra". Trong bối cảnh "thi đua nghiên cứu" với rất nhiều người trẻ tham gia, rủi ro sơ sót và nhiễm độc càng tăng.

Các nghi vấn về phòng thí nghiệm P4 Vũ Hán đã bộc lộ những khó khăn trong việc hợp tác với Trung Quốc. Cho dù một đoàn các nhà ngoại giao Pháp có đến thăm vào tháng 3/2019, ảnh được đăng trên trang web của Viện, nhưng trên thực tế Pháp đã nhanh chóng bị đặt ra ngoài cuộc chơi.

Hồi năm 2004, tổng thống Pháp Jacques Chirac thỏa thuận với Hồ Cẩm Đào sẽ giúp xây dựng P4, trong bối cảnh dịch SARS. Vào thời đó, đã có nhiều nhà ngoại giao và nhà vi trùng học Pháp e ngại Trung Quốc sẽ lợi dụng cho chương trình vũ khí sinh học. Nhưng trong bối cảnh Pháp phản đối can thiệp vào Irak năm 2003, Paris muốn xích lại gần với Matxcơva và Bắc Kinh để tránh bị cô lập. Đồng thời cho rằng việc hợp tác khoa học sẽ giúp tránh được sử dụng phòng thí nghiệm vào mục đích khác.

Bắc Kinh biến hợp tác song phương thành đơn phương

Pháp đã quá lạc quan về khả năng hợp tác bình đẳng với Trung Quốc ? Ngày 23/02/2017 thủ tướng Pháp Bernard Cazeneuve cùng với thị trưởng và bí thư thành ủy Vũ Hán chủ trì lễ chứng nhận P4. Paris hứa cung cấp mỗi năm 1 triệu euro cho P4 Vũ Hán, còn Bắc Kinh hứa hẹn sẽ trao đổi thông tin.

Mãi đến cuối năm 2017, ngoại trưởng Jean-Yves Le Drian giao cho đại sứ Pháp ở Bắc Kinh nhiệm vụ thảo báo cáo tổng kết về hợp tác khoa học, mới ngã ngửa ra là chẳng có gì ! Tranh cãi đã nổ ra dữ dội trong cuộc họp với với INSERM (Viện nghiên cứu Y học) và bộ Nghiên Cứu ở Paris.

Bà Thạch Chính Lệ và các đồng nghiệp đã được đón tiếp tận tình tại P4 Lyon, nhưng chiều ngược lại hoàn toàn không có. Nhà kỹ nghệ Alain Mérieux từng trực tiếp tham gia việc xây dựng P4 Vũ Hán, ngay sau khi bàn giao cho chính quyền Trung Quốc, không còn được đến phòng thí nghiệm. Sau khi được Pháp chứng nhận đạt chuẩn, dự kiến phòng thí nghiệm P4 Vũ Hán hoạt động không virus trong 18 tháng, trong thời gian đó một nhà vi trùng học Pháp đến kiểm tra xem có tuân thủ quy trình hay không. Bác sĩ René Courcol, người được giao nhiệm vụ này từ chối trả lời câu hỏi của Le Monde về việc có thực sự được vào nơi cần kiểm tra hay không.

Thực tế thì phía Pháp hoàn toàn không biết được những gì diễn ra sau các bức tường của phòng thí nghiệm mà mình đã giúp xây dựng. Không có nhà nghiên cứu Pháp nào được vào P4 Vũ Hán. Quan hệ song phương mà ông Chirac hình dung năm 2004 đã trở thành đơn phương. Một nhà tư vấn nhận xét, luôn có một khoảng cách vô cùng lớn giữa mong đợi và hiện thực khi giao dịch với Trung Quốc.

Một sự cố đã diễn ra không chỉ tại P4 Vũ Hán, mà có thể ở phòng thí nghiệm Viện Vi trùng học Vũ Hán, hay Trung tâm kiểm soát và phòng ngừa bệnh lây nhiễm trong phóng sự truyền hình đã nêu hay chăng ? Tóm lại, bí mật vẫn bao trùm.

Năm 2016, đại sứ Pháp ở Bắc Kinh đã đến Vũ Hán trao tặng cho Viên Chí Minh và Thạch Chính Lệ Bắc Đẩu bội tinh vì hợp tác về bệnh nhiễm. Khi con virus tấn công, những nghiên cứu của "Batwowan" và các nhà khoa học Trung Quốc không hề giúp Paris hiểu thêm cũng như chuẩn bị đối phó với đại dịch, trong khi Pháp là đối tác ưu tiên.

Raphaëlle Bacqué & Brice Pedroletti

Nguyên tác : Coronavirus : les laboratoires de Wuhan, épicentres de la rumeur, Le Monde 25/04/2020

Thụy My tóm lược

Nguồn : RFI, 28/04/2020

Published in Diễn đàn

Trung quốc chỉnh lại dữ liệu – Vũ Hán có số ca tử vong tăng gần gấp đôi

Thu Thủy, Thoibao.de, 19/04/2020

Thành phố Vũ Hán, thủ phủ tỉnh Hồ Bắc, nơi dịch bệnh virus Cúm Vũ Hán được báo cáo đầu tiên, đã điều chỉnh số ca tử vong, để thêm 1.290 người.

Như vậy số ca tử vong ở Vũ Hán đã tăng từ 2.579 ca công bố trước đó lên 3.869 ca, nhiều hơn 1.290 trường hợp so với số liệu trước đó.

solieu1

Hành khách tại Ga đường sắt Hán Khẩu – một trong ba nhà ga chính ở thành phố Vũ Hán, vào ngày 8/4, ngày lệnh phong tỏa thành phố được chính thức dỡ bỏ

Ngày 17/4, giới chức thành phố Vũ Hán (thủ phủ tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc) đã công bố những thay đổi số liệu liên quan đến dịch bệnh Cúm Vũ Hán.

Chính quyền Vũ Hán nói số liệu gia tăng chủ yếu vì nhiều người đã chết ở nhà trong giai đoạn đầu của bệnh dịch

"Trong giai đoạn đầu của dịch, các bệnh viện không đủ khả năng tiếp nhận và điều trị các bệnh nhân, một số lượng nhỏ bệnh viện không kết nối với hệ thống thông tin ngăn ngừa và kiểm soát, nhiều bệnh viện bị quá tải".

"Các yếu tố này góp phần dẫn tới việc báo cáo muộn, không báo cáo và báo cáo sai", giới chức nói.

Xi Chen, một giảng viên ở Đại học Yale, Hoa Kỳ, nói ông không ngạc nhiên khi có sự điều chỉnh thống kê ở Vũ Hán.

"Vũ Hán là tâm dịch đầu tiên, và so với các tâm dịch sau này, người dân ở Vũ Hán hồi tháng Giêng biết ít hơn về con virus mới lạ".

"Hệ thống chăm sóc sức khỏe địa phương không được chuẩn bị cho bệnh dịch lớn như vậy, thể hiện qua phản ứng muộn, số lượng lớn nhân viên y tế bị nhiễm, thiếu đồ xét nghiệm…" ông nói.

Sau khi điều chỉnh tỷ lệ tử vong ở thành phố này đang là 7,68%, cao hơn 2,53% so với số liệu đã công bố trước đó là 5,15%.

Ông Chen nói tỉ lệ tử vong mới gần hơn với New York.

Hiện tỷ lệ tử vong trên ca nhiễm tại New York đang được ghi nhận là 7,1% với 16.106 ca tử vong trong tổng số 226.198 ca mắc bệnh.

"New York và Vũ Hán có nhiều điểm chung, như phụ thuộc giao thông công cộng, mật độ dân số cao, phản ứng y tế công cộng thì muộn", ông nói.

Vòng vây nghi kỵ về đại dịch càng ngày càng xiết chặt chung quanh Tập Cận Bình

Sau Hoa kỳ, nhiều nước trên thế giới, từ Anh Quốc tới Liên hiệp Châu Âu, đã công khai hoài nghi về những con số thống kê của Bắc Kinh, trong khi người ta có bằng chứng là Trung Quốc đã cố tình giấu nhẹm trong 6 ngày, trong giai đoạn khẩn trương nhất, khiến virus đã lây lan khắp thế giới.

Mặt khác, Hoa Kỳ chính thức điều tra về nghi vấn virus đã "xổng chuồng" từ một phòng thí nghiệm Vũ Hán.

Donald Trump đã nhiều lần tố cáo Bắc kinh che giấu mức độ nghiêm trọng từ những ngày đầu, khiến Cúm Vũ Hán trở thành đại họa cho cả thế giới.

Boris Johnson nói "Trung Hoa phải trả lời những câu hỏi hóc búa về nguồn gốc virus, và lý do tại sao không ngăn chặn từ khi khởi dịch". Thủ tướng Anh không ngần ngại tố cáo Trung Quốc, mờ ám, mặc dù sau Brexit, một trong những mục tiêu của Anh là thắt chặt giao thương với Tàu để thay thế thị trường Châu Âu.

Emmanuel Macron, vốn dè dặt, cũng vừa công khai lên tiếng. Tổng thống Pháp nói, trong một cuộc phỏng vấn dành cho Financial Times :"có những vùng bóng tối trong việc xử lý đại dịch. Đừng ngây thơ nghĩ Trung quốc giỏi nhất trong việc quản lý dịch bệnh. Chắc chắn đã có nhiều chuyện mà chúng ta không biết".

Đây là lần đầu tiên người ta thấy trong ngôn ngữ ngoại giao, nhất là đối với một cường quốc, những lời đả kích gay gắt, không úp mở như vậy.

Các đảng viên, nhất là những người đã đưa hoàng đế Tập Cận Bình lên ngôi, một cách nhiệt thành hay miễn cưỡng, nay khám phá ra ông Tập không còn được thế giới kính nể nữa.

Hồi đầu tháng 4, những hình ảnh cũng như những video ngắn mô tả hàng ngàn chiếc hũ đựng tro cốt bên ngoài các nhà tang lễ ở tỉnh Hồ Bắc lại càng khiến công chúng nghi ngờ báo cáo của Bắc Kinh.

Vào thời điểm Vũ Hán nới lỏng các biện pháp phong tỏa, và một tuần lễ trước lễ Thanh Minh, điều tra của tờ báo kinh tế Tài Tân (Caixin) của Trung Quốc cho thấy chỉ trong hai ngày 25 và 26/03/2020 một lò thiêu tại Vũ Hán đã nhận 5.000 hũ tro. Con số này cao hơn báo cáo chính thức là 2.535 người chết vì dịch bệnh tại Vũ Hán. Đó là chưa kể cả thành phố Vũ Hán có tổng cộng 7 nhà thiêu, và vẫn theo điều tra của thời báo Tài Tân, nếu mỗi đơn vị đều nhận được một số hũ tro như vậy, thì đã có tới 35.000 người chết trong hai tháng qua.

Tác giả bài điều tra của tờ báo Trung Quốc này lưu ý thêm : trong giai đoạn cao điểm của mùa dịch vừa qua, đã có thêm "khoảng một chục lò thiêu dã chiến" được dựng lên chung quanh thành phố và Vũ Hán, nhưng báo Tài Tân không thể kiểm chứng số liệu về hũ tro. Tờ báo đặt câu hỏi : "Vì sao sự chênh lệch lại quá lớn giữa thống kê chính thức của thành phố và thực tế trước cửa các nhà thiêu ở Vũ Hán ?"

Nhà báo Phạm Cao Phong ở Paris cho biết : Ngày 30/3, chương trình thời sự của các kênh chính đài truyền hình nhà nước Pháp như France 2, France Info, CNews Direct đều đồng loạt tố cáo hành vi Trung Quốc dấu nhẹm có chủ ý về con số tử vong giai đoạn dịch bệnh viêm phổi Vũ Hán tại quốc gia này. Phóng viên Pháp Arnaul Miguel thường trú tại Vũ Hán đã cho thấy hình ảnh người nhà những gia đình xấu số xếp hàng chầu chực nhiều giờ để nhận lọ tro người thân tại các nhà hỏa thiêu. Trong một bức ảnh chụp dãy hộp khổng lồ xếp như những công sự của đội quân chết, người xem dễ dàng nhẩm tính có tới 1.800 bình tro. Đấy mới là tiền sảnh của một trong bảy nhà hỏa thiêu tại Vũ Hán. Phóng viên Pháp nói thẳng tuột, Trung Quốc đã giảm thiểu đến 20 lần con số thực. 

Một bài điều tra đặc biệt của hãng tin AP cho biết, trong sáu ngày, từ ngày 14 đến 20 tháng 01 năm 2020, các lãnh đạo chóp bu của Trung Quốc đã bí mật giấu nhẹm thông tin về sự bùng phát dịch coronavirus chủng mới để tránh gây lo sợ và hoảng loạn trong dân chúng, từ đó bỏ lỡ cơ hội khống chế virus khiến dịch lan tràn khắp thế giới và gây hậu quả thảm khốc hiện nay.

Trong sáu ngày này thành phố ổ dịch Vũ Hán vẫn tổ chức bữa tiệc cộng đồng khổng lồ có hàng chục ngàn thực khách tham gia, hàng triệu người dân Vũ Hán tỏa ra khắp các địa phương Trung Quốc và nhiều nước khác để đón những ngày nghỉ tết âm lịch, mang theo con virus chết chóc làm lây nhiễm ra cộng đồng mà có khi họ cũng không biết được.

Phải đến ngày 20/01, tức ngày thứ bảy kể từ khi được báo cáo chi tiết về sự bùng phát dịch, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình mới thông báo cho dân chúng, lúc nước này đã ghi nhận hơn 3.000 người nhiễm bệnh – AP phân tích các tài liệu nội bộ của Trung Quốc, cho biết.

Thời gian sáu ngày "trì hoãn" được AP tính từ ngày 14/01/2020 – ngày mà Ủy ban Y tế quốc gia Trung Quốc mở hội nghị trực tuyến với các quan chức y tế các tỉnh thành cảnh báo về tình hình dịch bệnh do Cúm Vũ Hán gây ra, nhưng theo một bài báo trên bán nguyệt san Cầu Thị (Qiushi) – tờ báo lý luận của Đảng cộng sản Trung Quốc – số ra ngày thứ Bảy 15/02, thì Chủ tịch Tập Cận Bình đã được báo cáo và đã có chỉ thị sơ bộ về việc phòng chống dịch ngay từ ngày 07/01/2020.

Nếu thông tin của Cầu Thị là xác thực thì thời gian "im lặng" của ông Tập và bộ máy lãnh đạo chóp bu Trung Quốc kéo dài tới hai tuần lễ chứ không phải sáu ngày như AP nói. Nhưng ở đây, tạm chấp nhận khung thời gian "sáu ngày" của AP để xem xét các diễn biến.

Ông Zuo-Feng Zhang (Trương Tác Phong), nhà dịch tễ học của Đại học California Los Angeles (UCLA) nói : "Thật là khủng khiếp. Nếu họ hành động sớm hơn sáu ngày sẽ có ít bệnh nhân hơn rất nhiều, các cơ sở y tế sẽ không bị quá tải ; chúng ta sẽ tránh được vụ sụp đổ hệ thống y tế Vũ Hán".

Mới đây, có "người thổi còi" đã tiết lộ văn kiện nội bộ của chính quyền Đảng cộng sản Trung Quốc và tiến hành phân tích chuyên sâu. Trong số các tài liệu chính thức mà trang "Tin tức mới" tại Đài Loan tiếp cận được, có một văn kiện quan trọng là "Văn kiện số 3" do Ủy ban Y tế Quốc gia Trung Quốc ban hành ngày 3/1.

solieu2

Ảnh : Ủy ban Y tế Hắc Long Giang của Trung Quốc đã công bố nội dung chính của "Tài liệu số 3" vào ngày 22/2. – đây là ảnh chụp màn hình của trang web chính thức của Ủy ban Y tế và Sức khỏe Hắc Long Giang

Văn kiện số 3 quy định rằng, theo yêu cầu của các sở hành chính y tế từ cấp tỉnh trở lên, khi chưa được phê chuẩn thì không được phép cung cấp kết quả xét nghiệm, không được lan truyền kết quả kiểm nghiệm.

Tuy nhiên, trong cùng khoảng thời gian, truyền thông chính quyền Đảng cộng sản Trung Quốc lại kịch liệt đả kích sự kiện bác sĩ Lý Văn Lượng và 8 người khác đăng "tin đồn", chính là thực hiện theo yêu cầu nêu trong văn kiện số 3 này.

Ngoài ra, hai tài liệu "lưu hành nội bộ" của các cán bộ chính quyền cấp cao, tiết lộ rằng một số công ty kỹ thuật di truyền đã phát hiện ra "virus corona giống như SARS" vào cuối tháng 12/2019 và đã báo cáo cho Ủy ban Y tế Quốc gia Vũ Hán và Hồ Bắc, nhưng chính quyền Trung Quốc đã giấu kín thông tin.

Ủy ban Y tế Quốc gia Trung Quốc đã cử nhân viên đến Vũ Hán để điều tra và nghiên cứu vào ngày 7/1. Họ không tìm thấy bất cứ sự lây truyền từ người sang người, và cũng không phát hiện ra trước ngày 10/1 đã có ca nhiễm bệnh trong bệnh viện.

"Điều này rõ ràng không phù hợp với thực tế là có một lượng lớn ca nghi ngờ nhiễm bệnh và hiện tượng truyền nhiễm từ người sang người ở bệnh viện Vũ Hán vào thời điểm đó".

Ít nhất là trước ngày 6/1, chụp CT phổi của bác sĩ nội khoa hô hấp tại Bệnh viện Tân Hoa Vũ Hán thấy dấu hiệu của "tổn thương hình kính mờ". Ngày 11/1, xuất hiện ca nghi nhiễm thứ hai. Đến ngày 29/1, bệnh viện này thông báo có hơn 30 nhân viên y tế đã bị lây nhiễm.

Tất cả các trường hợp này đều không có lịch sử tiếp xúc với chợ hải sản Hoa Nam. Đây rõ ràng là bằng chứng lây truyền từ người sang người, nhưng Ủy ban y tế Trung Quốc đã trì hoãn xác nhận kết quả báo cáo trên đến tận 20 ngày sau.

Trước đó, họ vẫn cho là "có thể phòng ngừa và kiểm soát được", "không lây truyền từ người sang người".

 "Người thổi còi" cung cấp tài liệu cho "Tin tức mới" nói rằng mặc dù bản thân có thể gặp nguy hiểm, nhưng hy vọng sẽ khuyến khích nhiều người khác trong lên tiếng và vạch trần những sai trái như vậy.

Mỹ yêu cầu Trung Quốc cho chuyên gia vào phòng thí nghiệm Vũ Hán

Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo cho hay chính quyền Tổng thống Donald Trump ‘vẫn đang cố gắng" thuyết phục Trung Quốc cho phép các chuyên gia vào Viện Virus học Vũ Hán, bị nghi là nơi bắt nguồn của virus Sars-CoV-2 gây bệnh Cúm Vũ Hán.

"Chúng ta vẫn đang yêu cầu Trung Quốc cho phép các chuyên gia vào phòng thí nghiệm đó để chúng ta có thể xác định một cách chính xác virus Sars-CoV-2 này bắt đầu từ đâu", Ngoại trưởng Pompeo phát biểu trên kênh Fox Business Network ngày 17/4.

Ông Pompeo còn nhấn mạnh : "Đây không phải là vấn đề chính trị. Đây là vấn đề thuộc khoa học và dịch tễ học. Chúng ta cần hiểu rõ điều gì đã xảy ra để chúng ta có thể giảm nguy cơ (từ virus Cúm Vũ Hán) đối với người Mỹ trong nhiều ngày, tuần và tháng phía trước, đồng thời đưa nền kinh tế thế giới giới trở lại bình thường".

Ngoại trưởng Pompeo đưa ra tuyên bố trên khi được hỏi về thông tin rằng một số nhà ngoại giao Mỹ ở Trung Quốc cách đây khoảng 2 năm đã cảnh báo về vấn đề an toàn tại Viện Virus học Vũ Hán (WIV) ở thành phố Vũ Hán (Trung Quốc), nơi nghiên cứu virus Corona từ dơi.

"Đó là dạng dự án chúng ta tham gia, nhằm cố gắng hỗ trợ đảm bảo bí quyết kỹ thuật có sẵn trong những phòng thí nghiệm đó. Và rõ ràng, chúng ta cần điều tra xem liệu họ có khả năng xử lý những loại virus đang được nghiên cứu trong phòng thí nghiệm đó hay không. Chúng ta không biết câu trả lời. Trung Quốc cần cởi mở và cho chúng ta biết những câu trả lời đó".

Phát biểu tại cuộc họp báo về Sars-CoV-2 ở Nhà Trắng ngày 15.4, Tổng thống Donald Trump cho biết chính phủ Mỹ đang điều tra xem có phải virus Cúm Vũ Hán xuất phát từ một phòng thí nghiệm ở Vũ Hán hay không, theo Reuters.

Sau cuộc họp báo của Tổng thống Trump, Ngoại trưởng Pompeo phát biểu rằng "chúng tôi biết virus này có nguồn gốc ở Vũ Hán, Trung Quốc" và trung tâm nghiên cứu WIV nằm gần chợ thực phẩm được cho là nơi đầu tiên phát hiện virus.

Tại Trung Quốc cũng như ở Việt Nam, khi cả 2 nước này đều nằm dưới sự cai trị độc tài của Đảng Cộng sản thì mọi thông tin đều bị nhà cầm quyền định hướng thông qua ban tuyên giáo cùng bộ máy đàn áp an ninh dày đặc, điều đó dẫn đến người dân sẽ luôn phải lãnh hậu quả nặng nề, tổn thất nhân mạng vì sự che dấu này.

Đại dịch viêm phổi Vũ Hán đã cho quốc tế biết điều tệ hại đang diễn ra ở những nhà nước theo Chủ nghĩa cộng sản, nếu không thay đổi, thì trong tương lai sẽ còn có nhiều loại virus nguy hiểm gấp nhiều lần tiếp tục xuất hiện, gây ra nhiều cái chết hơn nữa cho nhân loại.

Thu Thủy (Thành phố Hồ Chí Minh)

Nguồn : Thoibao.de, 19/04/2020

********************

Chính quyền và hoàng gia Anh ‘đáp trả’ với Trung Quốc

Hoàng Trung, Thoibao.de, 19/04/2020

Trong vai trò tạm thời nắm quyền điều hành chính phủ, Ngoại trưởng Anh Dominic Raab đã lên tiếng khẳng định "không thể nào trở lại như trước kia" với Trung Quốc sau đại dịch viêm phổi Vũ Hán và cộng đồng quốc tế muốn câu trả lời từ Bắc Kinh về cách xử lý dịch bệnh.

solieu3

Bộ trưởng Ngoại giao Anh Dominic Raab tại cuộc họp báo về đại dịch viêm phổi Vũ Hán tại số 10 phố Downing, London, ngày 16/4/2020

Truyền thông quốc tế cho biết tại cuộc họp báo hôm 16/4 ở phố Downing, khi được hỏi về mối quan hệ với Trung Quốc trong tương lai, Ngoại trưởng Raab nói : "Chúng tôi sẽ phải hỏi những câu hỏi hóc búa về việc dịch bệnh xảy ra như thế nào và tại sao không thể dập tắt dịch bệnh này sớm hơn".

Ngoại trưởng Anh đưa ra lời cảnh báo : "Hiện chúng tôi phải xem xét tất cả những khía cạnh trong mối quan hệ với Trung Quốc và thực hiện một cách cân bằng, nhưng chắc chắn rằng nước Anh không thể làm ăn với Trung Quốc như bình thường sau cuộc khủng hoảng này".

Ông nhấn mạnh : "Điều cần, tối cần là phải tìm hiểu sâu xa, rất sâu sau những vụ việc đã xảy ra để rút ra những bài học cần thiết, kể cả sự bùng phát của virus. Tôi tin rằng chúng ta không thể nào chùn bước".

Là người thay thế Thủ tướng Boris Johnson trong thời gian ông Johnson hồi phục vì bệnh viêm phổi Vũ Hán, ông Raab nói nước Anh đã thấy Trung Quốc hợp tác tốt cả trong việc hồi hương các công dân Anh từ Vũ Hán, và về mặt cung cấp vật tư y tế trong đại dịch.

Tuy nhiên ông nói chắc chắn sẽ có những câu hỏi khó cần được nước này trả lời về dịch bệnh đã bắt đầu theo cách nào.

Truyền thông Anh cho rằng bình luận của Ngoại trưởng Raab cho thấy nỗi thất vọng của chính phủ Anh đối với sự thiếu minh bạch của Trung Quốc về dịch bệnh viêm phổi Vũ Hán. 

Tuyên bố của Ngoại trưởng Anh được đưa ra sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết chính quyền của ông đang xem xét kỹ lưỡng giả thuyết nCoV "lọt" ra từ một phòng thí nghiệm ở Vũ Hán, thủ phủ tỉnh Hồ Bắc của Trung Quốc và là nơi dịch bệnh khởi phát cuối năm 2019.

Cũng giống như Đảng Cộng hòa ở Hoa Kỳ, ngày càng nhiều nhân vật cấp cao của Đảng Bảo thủ cầm quyền ở Anh, kêu gọi phải khởi động lại mối quan hệ với Trung Quốc vì cách nước này xử lý với đại dịch.

Cựu Ngoại trưởng William Hague, hiện là nghị sĩ thượng viện Anh, ngày 15/4 nói rằng Anh không thể phụ thuộc vào Trung Quốc vì nước này không hành xử theo luật.

Các cơ quan tình báo Anh cũng kêu gọi chính phủ đánh giá lại mối quan hệ với Trung Quốc sau khi đại dịch viêm phổi Vũ Hán kết thúc, đồng thời cân nhắc các biện pháp hạn chế sự tiếp cận của Trung Quốc đối với các ngành công nghệ cao và giáo dục của Anh.

Trước đó, Ủy ban Đối ngoại của Quốc hội Anh cảnh báo chiến dịch tuyên truyền sai lệch do Trung Quốc dàn dựng đang khiến nhiều người Anh thiệt mạng vì viêm phổi Vũ Hán.

Các nhà lập pháp Anh tố Trung Quốc là cố bưng bít thông tin về những gì thực sự xảy ra khi dịch bệnh bắt đầu khởi phát, trong khi lẽ ra họ phải đóng một vai trò quan trọng là thu thập các dữ liệu về sự lây lan của dịch.

Đại sứ quán Trung Quốc tại London khẳng định rằng cho tới nay chưa có kết luận khoa học hay y tế nào về nguồn gốc của đại dịch, và công việc truy tìm gốc gác của virus này vẫn đang tiếp diễn.

Đại sứ quán Trung Quốc nói : "Tổ chức Y tế Thế giới đã lặp lại tuyên bố rằng những gì thế giới đang trải qua là một hiện tượng toàn cầu, nguồn gốc chưa xác định. Sự tập trung nên dành cho hoạt động kiềm chế (dịch bệnh) và cần tránh những phát ngôn kỳ thị đề cập đến một số địa điểm cụ thể".

Về phần Thủ tướng Anh Boris Johnson, ông đã được rời bệnh viện hôm 12/4 và gửi lời cám ơn các bác sĩ đã "cứu mạng" mình trong khi ông bị nhiễm viêm phổi Vũ Hán.

solieu4

Ông Johnson nói trong đoạn video sau khi ra viện ngày 12/4

Ông Johnson, 55 tuổi, phải nhập viện hôm 5/4 sau khi ông không hết triệu chứng của dịch bệnh. Vào ngày 6/4, ông được đưa vào phòng chăm sóc đặc biệt và được chữa trị tại đó cho tới ngày 9/4.

Trong đoạn video đăng trên Twitter, khi con số người chết ở Anh đã vượt quá 10.000 người, ông Johnson nói rằng không còn nghi ngờ về việc các bác sĩ đã "cứu mạng" ông.

Thủ tướng Anh cũng cảm ơn và nêu tên của hai y tá tới từ New Zealand và Bồ Đào Nha mà ông nói đã túc trực bên giường bệnh của ông suốt 48 giờ.

Ông Johnson nói : "Lý do mà cuối cùng cơ thể tôi bắt đầu có đủ ôxy là vì mỗi giây buổi đêm, họ theo dõi, suy nghĩ và chăm sóc cũng như can thiệp khi cần".

Theo Reuters, ông Johnson sẽ tiếp tục dưỡng bệnh tại khu nghỉ của thủ tướng nằm ở vùng quê tại phía tây bắc London.

Vợ chưa cưới của ông Johnson, bà Carrie Symonds, 32 tuổi, vốn cũng bị nhiễm viêm phổi Vũ Hán, nói rằng tuần trước có "các thời khắc đen tối".

Bà viết trên Twitter rằng bà "cảm thấy hết sức may mắn" và bày tỏ cảm thông với "tất cả những ai trong hoàn cảnh tương tự".

Không chỉ hoành hành trong chính phủ Anh khiến một số các quan chức cấp cao của nước này mắc bệnh, đại dịch viêm phổi Vũ Hán còn tấn công cả vào hoàng gia Anh.

Ngày 25/3, Thái tử Charles, người sẽ kế thừa ngai vàng của nước Anh, hiện đã 72 tuổi, được xác định mắc bệnh viêm phổi Vũ Hán. Người phát ngôn của Clarence House cho biết : "Thái tử đã dương tính với virus corona chủng mới. Ông đã xuất hiện triệu chứng nhẹ nhưng vẫn khỏe mạnh và đang làm việc tại nhà trong suốt những ngày vừa qua như bình thường".

Đến nay, thái tử Charles cũng đã hồi phục. Hoàng gia Anh xác nhận thái tử không còn cách ly tại lâu đài Balmoral ở Scotland và hiện trong tình trạng sức khỏe tốt.

Ngày 28/3 vừa qua, theo báo The Sun, một người hầu gần gũi với Nữ hoàng Elizabeth II đã nhận kết quả xét nghiệm dương tính với virus gây bệnh viêm phổi Vũ Hán, làm dấy lên quan ngại về tình trạng sức khỏe của Nữ hoàng.

Người hầu này phục vụ thức ăn, nước uống cho Nữ hoàng, dẫn khách tiếp kiến, giao thư từ và truyền gửi lời của Nữ hoàng. Đồng thời, đây cũng là người dắt đàn chó corgi của nữ hoàng đi dạo. Sau khi nhận kết quả dương tính với viêm phổi Vũ Hán, hiện người này đã được yêu cầu cách ly tại nhà.

Cách đó 1 tuần, Nữ hoàng Elizabeth II và hoàng thân Philip đã chuyển khỏi Cung điện Buckingham đến Lâu đài Windsor sau khi một người hầu ở cung điện London nhận kết quả xét nghiệm dương tính với viêm phổi Vũ Hán.

Trước diễn biến phức tạp của dịch bệnh, Nữ hoàng Elizabeth II ngày 5/4 đã có bài phát biểu hiếm hoi trước toàn dân trên truyền hình, kêu gọi tinh thần trong Thế chiến 2 để cùng vượt qua giai đoạn khó khăn hiện nay.

Luật sư Hoàng Đức Thắng tại Luân Đôn bình luận về sự kiện vô cùng đặc biệt này như sau :

Thông điệp này khác với những thông điệp thường xuyên, định kỳ, như là vào dịp Năm mới hoặc khi có một Nghị Viện mới được bầu ra hoặc là vào những dịp lễ lạt…

Tính đặc biệt là ở chỗ hoàng gia Anh, cũng như các hoàng gia khác trên thế giới, về cơ bản chỉ giữ vai trò nghi lễ và đại diện hình ảnh. Như vậy, để tránh mọi hình thức can thiệp trực tiếp vào đời sống chính trị đất nước và việc đưa ra những thông điệp như này, nếu ở trong hoàn cảnh bình thường sẽ bị coi là can thiệp vào đời sống chính trị đất nước. Điều này chứng tỏ Nữ hoàng đã phải cân nhắc tính chất đặc biệt của thời điểm này như thế nào để đưa ra thông tin như vậy.

Nữ hoàng mặc trang phục rất lịch lãm và giản dị, giọng điệu chậm rãi và rõ ràng. Trong vòng bốn phút, người đứng đầu đất nước đã phát đi một thông điệp có ba nội dung chính.

Thứ nhất, Nữ hoàng trực tiếp cảm ơn những người đang chống dịch bệnh, đặc biệt là đội ngũ y tế, đội ngũ chăm sóc những người cần được chăm sóc (những người già yếu, tâm thần, tàn tật và đang sống trong những cơ sở chăm sóc của Nhà nước).

Thứ hai, Nữ hoàng ghi nhận với khó khăn của số ít những gia đình đã có người thân qua đời liên quan đến dịch bệnh này, số đông những gia đình hiện nay đang lâm vào khó khăn tài chính, cũng như thể hiện sự đồng cảm với sự xáo trộn chung mà toàn xã hội phải chịu đựng.

Thứ ba, Nữ hoàng thể hiện niềm tin rằng dịch bệnh sẽ qua và những ngày tươi sáng sẽ đến.

Có hai điểm, dù không được nhấn mạnh trong thông điệp của nữ hoàng, nhưng chúng ta vẫn có thể nhận thấy nó thể hiện tính sâu sắc của Nữ hoàng.

Điểm thứ nhất, Nữ hoàng không mong muốn mọi người nhìn nhận thông điệp này như một lời chỉ dẫn của người đứng đầu đất nước, của đấng bề trên. Mà Nữ hoàng mong muốn mọi người nhìn nhận thông điệp này như một lời động viên của người đã sống bắc qua hai thế kỷ, đã trải qua những thời điểm khó khăn của chiến tranh và chia ly. Vì vậy, Nữ hoàng đã đề cập đến thời điểm khi mà bà và cô em gái, lúc còn nhỏ, đã phải đi tản cư vào thời Chiến tranh Thế giới như thế nào.

Thứ hai, Nữ hoàng muốn mọi người tận dụng thời gian cách ly này để phát huy thế mạnh của mỗi cá nhân (vẽ tranh, tạc tượng hay sáng tác nhạc, thơ, họa…), những thú vui mà cuộc sống hối hả thường nhật đã khỏa lấp đi. Dó đó, hãy tận hưởng những thú vui, thực hành các bài tập nhằm thư giãn tinh thần và bồi bổ trí tuệ.

Nói cách khác, Nữ hoàng mong muốn mọi người hãy giữ tinh thần lạc quan và biến sự khó chịu vì phải hạn chế giao tiếp thành cơ hội cho sự sáng tạo và bình ổn tâm hồn.

Thông điệp của nữ hoàng có thể nói là có tính trấn an và truyền cảm hứng rất là cao với người dân Anh.

Có nguồn tin còn cho rằng sự xuất hiện đặc biệt của Nữ hoàng Anh còn là dấu hiệu khởi động cho một cuộc ‘thánh chiến’ của giới quý tộc tinh hoa toàn cầu chống lại Đảng Cộng sản Trung Quốc.

Hoàng gia Anh là một đại diện lâu đời của các thế hệ quý tộc ở Châu Âu và đã từng là một quốc gia bá chủ thế giới.

Facebooker Phuong Julia chia sẻ một bài viết được ký tên H.M cho rằng ảnh hưởng của Anh khác hẳn với các nước đại cường mới nổi sau này mà sâu sắc hơn nhiều. Ít nhất là ở Khối Thịnh vượng chung mà nước này đang chủ trì.

Nữ hoàng Anh là người sống qua hai thế kỷ và chứng kiến sự tàn khốc của chiến tranh thế giới. Do đó e rằng giới quý tộc Châu Âu sẽ lắng nghe bà một khi nguy cơ thế chiến đã cận kề. Khối Thịnh vượng chung gồm 53 quốc gia/vùng lãnh thổ mặc nhiên coi bà là nữ hoàng tối cao của họ. Chính phủ các nước trong Khối Thịnh vượng chung coi Chính phủ Anh là nơi để họ hợp tác làm việc, coi Nữ hoàng Anh là chỗ dựa chính trị tối cao.

Quỹ Thịnh vượng chung do các quý tộc lâu đời của Anh chủ trì chính là đầu mối của các tổ chức phi chính phủ trên khắp thế giới sẽ bắt đầu làn sóng khởi kiện Trung Quốc sắp tới đây. Việc này cần được nhìn một cách có hệ thống xuất phát từ một đầu mối đứng ra tổ chức mà Nữ hoàng Anh là người nổ ra phát súng lệnh. Các bộ óc quý tộc tham gia công cuộc này có thừa nhân lực, kiến thức và tiền bạc cùng với quyết tâm chính trị để đeo đuổi việc này.

Nữ Hoàng Anh chỉ lên tivi có 6 lần trong suốt cuộc đời cầm quyền của bà. Mỗi lần như vậy là báo hiệu một việc tối quan trọng. Bằng bài phát biểu mới nhất về bệnh dịch vừa qua, bà đã phát động tín hiệu xuất phát cho các cá nhân, tổ chức và quốc gia từng đứng lên bằng sự trợ giúp của đồng bảng Anh. Nữ hoàng Anh sẽ làm Tập Cận Bình khốn khổ bằng sự đối đầu của các đầu óc mang tư duy sâu sắc.

Tác giả khẳng định rằng một cuộc thánh chiến chống phát xít đỏ do "Hội hiệp sĩ bàn tròn Châu Âu" đã bắt đầu và không thể dừng lại cho đến khi bàn cờ Trung Quốc được chia lại hợp lý hơn cho hoà bình, ổn định và phát triển thế giới.

Mỹ đã phát động một cuộc chiến đi tìm sự thật về dịch bệnh viêm phổi Vũ Hán đã bị Đảng Cộng sản Trung Quốc lấp liếm ; Pháp, Anh, Đức và những nước khác đều đã lên tiếng hưởng ứng.

Đặc biệt với sự ‘ra mặt’ hiếm có của Nữ hoàng Anh cùng sự ảnh hưởng của Anh lên Khối Thịnh vượng chung gồm 53 quốc gia/vùng lãnh thổ mà Nữ hoàng là đại diện tối cao thì cuộc chiến đã mang sức nặng hơn nhiều lần.

Cuộc ‘thánh chiến’ chống lại Chủ nghĩa Cộng sản và thể chế độc tài ở Bắc Kinh sẽ khiến Trung Quốc phải trả giá cho những tội ác đã gây ra cho toàn thể nhân loại.

Nhà cầm quyền tại Hà Nội qua bài học thiệt hại đau đớn từ đại dịch viêm phổi Vũ Hán lần này, đối với đất nước và dân tộc, nên xem xét lại chính sách và đường lối của mình, sớm thay đổi để chuyển sang thể chế Dân chủ, Tự do, ra nhập cộng đồng các nước của thế giới văn minh.

Hoàng Trung (Hà Nội)

Nguồn : Thoibao.de, 19/04/2020

Published in Diễn đàn

Dữ liệu hỏa thiêu cho thấy tử vong vì corona ở Vũ Hán có thể là hàng chục ngàn

Những h tro ct cht đng ti nhà quàn Vũ Hán, t l ho thiêu chính thc ca thành ph, và các báo cáo v h thng chăm sóc y tế quá ti đã gây nên nhng suy đoán là con s người chết thc s vì Covid-19 Vũ Hán có th lên đến hàng chc ngàn người-dù rng chính ph Trung Quc cho biết ch có 2.535 người chết trong s hơn 50.000 ca lây nhim virus corona.

vuhan1

Những người tình nguyn mc qun áo bo h kh trùng mt thương xá ti Vũ Hán, tnh H Bc ngày 31/3/2020.

Virus corona bùng phát được ghi nhn ln đu tiên ti Vũ Hán, tnh H Bc, vào tháng 12 năm 2019, trước khi lây lan trên toàn cu, giết chết hơn 33.000 người tính đến ngày 29/3. Nhng bin pháp chế ng tích cc ca Trung Quc đã làm chm đà lây lan ca virus trong nước, vi s ca nhim h gim trong vài tun qua. Cho đến nay Bc Kinh xác nhn gn 81.000 ca nhiễm và 3.300 người chết, hu hết ti Vũ Hán, trung tâm bùng phát ca virus. Tuy nhiên nhiu người, k c các chính tr gia M cáo buc Trung Quc h thp s người chết vì virus corona.

Những nghi ng ca h phát sinh t nhng n lc che giu s nghiêm trọng ca dch bnh t ban đu-trước khi bnh này lây lan rng rãi ra nước ngoài-và t nhiu ln Trung Quc duyt xét li cách thc đếm nhng ca trong nước.

Hệ thng y tế Vũ Hán quá ti trong thi kỳ dch bnh lên đến cao đim ti Trung Quc gây thêm những nghi vn na v con s t vong được chính thc báo cáo là 2.535 người.

Trong quý 4 năm 2019, Vũ Hán cũng chứng kiến 56.007 v ha thiêu, cao hơn 1.583 v so vi quý 4 năm 2018, và hơn 2.231 v so vi quý 4 năm 2017, theo d liu do cơ quan dân s v Vũ Hán công bố. Vào năm 2019, dân s Vũ Hán tăng ch có 1,1% so vi năm 2018, theo ước tính ca Liên hip quc. Nhng con s này có th cho thy là virus xut hin vào tháng 12 làm cho con s người chết gia tăng-mt khuynh hướng chc là kéo sang quý mt năm nay.

Các hình ảnh được loan truyn trên truyn thông xã hi Trung Quc trong tun này cho thy nhng h tro ct gi v tâm dch, sau khi các gia đình mt người thân vì virus corona được ch th thu nht tro ct ti mt trong nhng nhà quàn đa phương trong thành phố. Nhng hình nh này gây nên nhng nghi ng mi v con s t vong thc s vì virus corona ti Trung Quc. Người dân trong nước và nhng ch trích quc tế da vào s lượng các h tro ct đ cáo buc chính ph Trung Quc gian di v thng kê.

Newsweek liên lạc bng email vi văn phòng Đi s Trung Quc M Thôi Thiên Khi đ yêu cu bình lun, B Ngoi giao cũng được tiếp xúc đ yêu cu đưa ra nhn xét, nhưng cho ti gi báo phát hành vn chưa nhn được câu tr li.

Các xe tải giao khong 2.500 hủ tro cốt trong hai ngày 25 và 26/3 ti mt trong tám nhà quàn đa phương, mt tài xế nói vi hãng tin Trung Quc Caixin. Hãng tin này cũng công b mt nh khác cho thy 3.500 h tro ct khác cht đng trong cơ s này. Con s các h tro ct đưa v riêng mt nhà quàn này thôi đã cao hơn nhiu so vi tng s t vong vì Covid-19 do thành ph đưa ra.

Có tin nói số t vong không tính đến nhng người chết trước khi được xét nghim v virus. Nhân viên y tế được phng vn cũng cho biết nhiu người không được xét nhim vì bnh vin Vũ Hán quá ti.

Một s cư dân Vũ Hán ước lượng là tng s người chết có th là 26.000 người căn c vào s lượng các h tro ct được chuyn giao và phân phi trên toàn tnh.

Những người s dng truyn thông xã hi Trung Quc nói 7 nhà quàn Vũ Hán đã phân phi trung bình 3.500 h tro ct mi ngày t ngày 23/3 đến 4/4 là l Thanh Minh to m truyn thng. Vi ước lượng này, 42.000 h tro ct s được giao trong thi gian 12 ngày.

Bằng cách h gim con s t vong ti Vũ Hán vào khong 16.000 người, căn c trên t l t vong hàng năm ca Trung Quc trong hai tháng rưỡi, h ước đoán là các h tro ct cho thy là virus corona có th gây ra khong 26.000 ca t vong. Tuy nhiên hin chưa rõ có cả thy bao nhiêu h tro ct được s dng.

Phép tính căn cứ trên các h tro ct, gi thuyết và truyn thông xã hi không phi là chính xác tuyt đi. Nhưng nó cho phép ước lượng s người chết thc s và cng c thêm hoài nghi ca mt s người v tính chính xác của các báo cáo chính thc t chính ph Trung Quc.

Thượng ngh sĩ Cng hòa Tom Cotton ngày 29/3 nhc đến vic chuyn giao nhng h tro ct đ cáo buc Trung Quc không trung thc v tác đng ca virus. "Ch riêng mt nhà quàn ti Vũ Hán thôi được báo cáo đt mua s h tro ct trong hai ngày đã nhiu hơn con s Đng Cng sn Trung Quc báo cáo v t vong trên toàn quc", ông viết trên Twitter. "Tôi chc chn là bn b sc trước bng chng v s gian di ca Trung Quc".

(SCMP/ Newsweek)

Nguồn : VOA, 014/04/2020

*******************

Tình báo Mỹ : Khó có tin xác thực về corona tại Trung Quốc, Nga, Triều Tiên

VOA, 31/03/2020

Trong lúc các cơ quan tình báo M đang tìm cách tìm hiu tình hình xác thc ca dch bnh Covid-19 trên thế gii, h tìm thy nhng cách bit ln trong kh năng tiếp cn tình hình Trung Quc, Nga, và Triều Tiên, theo các ngun tin chính ph M được Reuters trích dn.

vuhan2

Tham vấn sc kho trc tuyến ti Trung Quốc.

Các thông tin về tác đng đy đ ca đi dch ti Iran cũng b hn chế dù thông tin v các ca nhim và t vong Iran càng ngày càng xut hin nhiu hơn trên truyn thông chính thng cũng như truyn thông xã hi.

Bốn nước này, theo các cơ quan tình báo M, là ‘các mc tiêu khó’ vì s kim duyt thông tin gt gao ca nhà nước s ti và nhng khó khăn trong vic thu thp tình báo t bên trong gii lãnh đo khép kín.

Các chuyên gia nói rằng đánh giá chính xác dịch bnh ti các nước này s giúp M và quc tế gii hn thit hi v người và ca do Covid-19 gây ra.

Các cơ quan tình báo M bt đu báo cáo v dch bnh corona t tháng Giêng và đã cung cp các cnh báo sm cho gii lp pháp M v đợt bùng phát dch Trung Quc, nơi virus corona khi phát t Vũ Hán cui năm ngoái.

Dù có chung đường biên gii vi Trung Quc, nhưng Triu Tiên ti nay vn mt mc nói chưa có ca nhim nào, nhưng vn yêu cu các cơ quan cu tr quc tế cung cp khu trang và các bộ xét nghim.

Nhà chức trách Nga đang tính ti chuyn phong to toàn quc sau khi ghi nhn s ca nhim tăng k lc trong tng ngày trong sut 6 ngày liên tiếp, vi tng cng 1.836 ca và 9 người chết.

Ngoại trưởng M Mike Pompeo tun trước có lưu ý tới tính chính xác t thông tin do Nga và Iran cung cp, đng thi t cáo Trung Quc v chiến dch làm sai lch thông tin, điu mà Bc Kinh ph nhn.

Các cơ quan M vn hoài nghi v vic Trung Quc loan báo đã kim soát được dch bnh, ngun tin ca Reuters cho biết.

Theo Reuters

Nguồn : VOA, 31/03/2020

Published in Diễn đàn

Virus corona : Trung Quốc lần lượt dỡ bỏ hạn chế đi lại ở Hồ Bắc và Vũ Hán (RFI, 24/03/2020)

Ngày 24/03/2020 Trung Quốc cho biết là vào hôm qua, nước này đã ghi nhận 78 ca bệnh mới, trong đó có đến 74 ca "ngoại nhập". Bên cạnh đó có 7 ca tử vong mới, tất cả đều ở Vũ Hán. Cho dù vậy, chính quyền Hồ Bắc vẫn sắp dỡ bỏ các biện pháp phong tỏa hiện hành từ hai tháng nay.

covi1

Vũ Hán bắt đầu rỡ bỏ rào cản "cách ly" thành phố từ hôm 23/01/2020. Reuters - CHINA DAILY

Theo chính quyền Hồ Bắc, toàn bộ các hạn chế đi lại tại tỉnh này sẽ được dỡ bỏ kể từ ngày 25/03. Tuy nhiên, lệnh này chỉ được áp dụng cho những người hoàn toàn khỏe mạnh, được chính quyền công nhận.

Quyết định dỡ bỏ các hạn chế đi lại tuy nhiên chưa được áp dụng ngay cho thủ phủ Vũ Hán, mà phải chờ đến ngày 08/04.

Theo AFP, cách đây vài ngày, chính quyền Vũ Hán đã bắt đầu cho tháo gỡ các chốt chặn sau khi thành phố này báo cáo không có ca nhiễm mới nào trong ngày thứ ba liên tiếp.

Việc phong tỏa và cách lý nghiêm ngặt Vũ Hán và hàng chục thành phố khác tại Hồ Bắc, với gần 60 triệu cư dân, được xem là biện pháp mạnh tay chưa từng thấy tại Trung Quốc.

Trọng Nghĩa

********************

WHO cảnh báo : Mỹ có thể trở thành tâm dịch Covid-19 mới của thế giới (Người Việt, 24/03/2020)

Mỹ nay có thể trở thành tâm dịch Covid-19, theo cảnh báo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) hôm thứ Ba 24/3, trong lúc nước Anh khởi sự biện pháp đóng cửa ở trong nhà và ban tổ chức Thế Vận Hội Tokyo 2020 loan báo quyết định đình hoãn một năm.

covi2

Công ty làm rượu Foundry Distilling Co.ở West Des Moines, Iowa chế thuốc rửa tay tặng cho người dân cộng đồng thời dịch Covid-19. (Hình : AP Photo/Charlie Neibergall)

Ở Trung Quốc, chính quyền tỉnh Hồ Bắc, nơi virus Covid-19 lần đầu thấy xuất hiện hồi Tháng Mười Hai, nói sẽ rút lại lệnh cấm dân chúng ra khỏi khu vực này vì dịch bệnh nơi đây đã giảm bớt, theo bản tin hãng thông tấn Reuters.

Trong lãnh vực kinh tế, các hoạt động thương mại từ Úc sang đến Nhật cũng như ở Tây Âu đã bị sút giảm nặng nề trong tháng Ba, với tình hình ở Mỹ cũng không có chỉ dấu gì sáng sủa hơn.

Các phân tích gia tại BlackRock Investment Institute nói rằng đại dịch Covid-19 có ảnh hưởng trầm trọng đến kinh tế thế giới, "cũng tương tự một trận đại thiên tai".

Nữ phát ngôn viên Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), bà Margaret Harris, nói tại Geneva rằng đã "có sự gia tăng rất nhanh" trong số trường hợp nhiễm bệnh Covid-19 ở Mỹ, và có thể biến nơi này thành tâm dich mới của thế giới.

Trong 24 giờ qua, có 85% các trường hợp mới được xác nhận nhiễm virus được thấy tại Âu Châu và Mỹ, theo lời bà Harris nói với các phóng viên. Trong số này, có 40% là ở Mỹ.

Khi được hỏi là liệu Mỹ có trở thành một tâm dịch mới hay không, bà Harris trả lời rằng : "Chúng tôi nay đang nhìn thấy sự gia tăng nhanh chóng trong số trường hợp bệnh ở Mỹ. Do vậy, điều này có thể xảy ra".

Tại Anh, vào sáng ngày thứ Ba, chính phủ của Thủ tướng Boris Johnson bắt đầu có các biện pháp ngăn chặn lây lan, giới hạn di chuyển, khuyến cáo người dân không ra đường nếu không thật sự cần thiết, do lo ngại hệ thống y tế nơi đây sẽ bị tràn ngập vì quá nhiều ca bệnh.

Tại Nhật, chính phủ của Thủ tướng Shinzo Abe loan báo có thỏa thuận với Ủy ban Thế Vận Quốc Tế (IOC) đã đạt thỏa thuận là sẽ dời ngày khai mạc Thế Vận Hội Tokyo sang năm 2021, do tình trạng dịch bệnh khiến phần lớn thế giới nay như tê liệt. (V.Giang)

*********************

Mỹ : Ca nhiễm Corona tăng vọt, Tổng thống Trump điều ‘bệnh viện nổi’ tới điểm nóng (VOA, 24/03/2020)

Tổng thng M Donald Trump mi thông báo trin khai hai tàu bnh vin ca Hi quân M, vi khong 2.000 giường bnh, ti các khu vc b nh hưởng nng bi chng virus Corona mi (Covid-19) đ h tr y tế, trong bi cnh con s nhim tăng lên hơn 33 nghìn ca và 400 người chết Hoa Kỳ.

covi3

Tàu bệnh viện USNS Mercy.

Trong một bui hp báo v tình hình phòng chng virus gây khng hong ln trên toàn thế gii, ông Trump hôm 22/3 cho biết rng tàu bnh vin USNS Comfort s th neo New York, trong khi USNS Mercy s ti Los Angeles.

"Hai con tàu này thật tuyt vi. Chúng có kh năng rt ln", nguyên th M nói trong cuc hp báo được truyn hình trc tiếp t Nhà Trng.

Trong khi USNS Mercy từng ít nht bn ln ti Vit Nam đ tham gia din tp y tế khi xy ra thm ha trong khuôn kh Chương trình Đi tác Thái Bình Dương, USNS Comfort đã được trin khai ti New York sau khi xy ra v khng b 11/9, vn làm hàng nghìn người thit mng.

Trong một thông báo trên Twitter, hải quân M hôm 24/3 đăng mt đon video, cho thy USNS Mercy đã ri căn c hi quân San Diego đ ti cng Los Angeles nhm "h tr các n lc đi phó vi Covid-19".

Hải quân M cho biết rng có gn 900 quân y ca hi quân cũng như nhân viên h tr dân s trên USNS Mercy. Tin cho hay, "bnh vin ni" s là nơi cha tr các bnh nhân không nhim Covid-19 t các bnh vin trên đt lin đ các cơ s y tế này tp trung vào các ca lây nhim virus gây chết người.

USNS Mercy có đủ kh năng thực hin các chc năng ca mt bnh vin thông thường như tiến hành các ca phu thut hay chăm sóc đc bit, và hi quân M nói rng vic tiếp qun, cha tr các bnh nhân không b nhim Covid-19 s giúp các bnh vin trong khu vc Los Angeles "có máy thở và các phòng chăm sóc đc bit" cho các bnh nhân nhim virus Corona.

Tin cho hay, USNS Mercy là một trong hai tàu bnh vin lp Mercy đu tiên ca hi quân M. Tàu bnh vin dài gn 280 mét và có th điu tr cùng lúc cho khong 1.000 bnh nhân này được đưa vào hot đng cui năm 1986 sau khi được ci tiến t mt tàu ch du.

Trong khi đó, USNS Comfort tới New York t căn c hi quân Norfolk tiu bang Virginia, gn th đô Washington DC. Tàu bnh vin này có khoảng 1.000 giường bnh vi đi ngũ y tế khong 550 người.

Viết trên Twitter, thng đc New York Andrew Cuomo mi đây cho biết rng "giường bnh là th chúng tôi cn lúc này". Ngoài ra, ông cũng cho biết là tiu bang ca mình, vn có nhiu ca nhim virus Corona nhất M, cũng cn các thiết b bo h dành cho nhân viên y tế như khu trang, cũng như các máy tr th. Ông kêu gi bt c ai có các vt dng này và mun quyên góp thì liên h vi chính quyn.

Hải quân M cho biết rng k t khi đi vào hot động năm 1987, USNS Comfort đã tham gia nhiu hot đng h tr y tế trong các v khng hong không ch M mà còn nhiu nước trên thế gii.

Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng nga Dch bnh ca M (CDC), tính ti ngày 23/3, tng s các ca nhim Covid-19 Hoa Kỳ là hơn 33 nghìn và 400 ca t vong.

Cùng với Washington và New Jersey, New York và California là các tiu bang có nhiu ca lây nhim Covid-19 nhất M.

Trong một cuc hp báo hôm 24/3, phát ngôn viên T chc Y tế Thế gii Margaret Harris nói vi các phóng viên rng t chc này chng kiến "vic gia tăng rt ln" các ca nhim virus Corona M trong nhng ngày gn đây, khiến Hoa Kỳ có th trở thành mt tâm đim Covid-19 mi trên thế gii.

*****************

California thiếu 50.000 giường bệnh để đối phó với dịch Covid-19 (Người Việt, 23/03/2020)

Thống đốc Gavin Newsom cho biết tiểu bang California thiếu 50.000 giường bệnh để đối phó với dịch Covid-19, trong cuộc họp báo chiều Thứ Hai, 23 Tháng Ba.

covi4

Thống đốc California, ông Gavin Newsom. (Hình : AP Photo/Rich Pedroncelli, File)

Để có được con số nêu trên, CNBC dẫn lời vị thống đốc trẻ tiết lộ, hệ thống bệnh viện hiện tại của tiểu bang sẽ tăng cường thêm 30.000 giường.

Chính quyền sẽ huy động các khách sạn, nhà trọ, và các trung tâm hội họp để có thêm 17.000 giường bệnh nữa.

Tiểu bang sẽ xây cấp tốc ba bệnh viện dã chiến, mỗi bệnh viện có 1.000 giường.

Về vật dụng y tế, Thống đốc Newsom cho biết California đang huy động tất cả nguồn lực để thu gom một tỷ bao tay, 500 triệu khẩu trang N-95, và 200 triệu mặt nạ bảo vệ y tế.

Cũng trong cuộc họp báo này, ông cho biết các công viên toàn tiểu bang được lệnh đóng cửa để khuyến khích bớt tụ tập và thực hiện tạo khoảng cách giữa các cá nhân.

Vị thống đốc cho biết, nếu cư dân tiểu bang không thực hiện tốt việc tạo khoảng cách, số giường bệnh còn thiếu cao hơn mức 50.000 gấp nhiều lần.

Ông khẩn khoản kêu gọi toàn thể cư dân tiểu bang, đặc biệt giới trẻ, áp dụng tối đa phương pháp tạo khoảng cách ngăn ngừa lây lan.

Ước lượng có khoảng 56% dân số California, tương đương 25.5 triệu người, sẽ bị nhiễm Covid-19, ông Gavin Newsom, thống đốc California, cho biết như vậy qua một lá thư đề ngày 19 Tháng Ba gởi cho Tổng thống Donald Trump.

Trong thư, Thống đốc Newsom còn yêu cầu tổng thống điều động chiếc tàu bệnh viện US Navy’s Mercy Hospital Ship, neo tại cảng Los Angeles.

Ông Newsom giải thích, trong trường hợp khu vực Los Angeles lâm vào tình trạng quá tải, chiếc tàu sẽ đóng vai trò cần thiết để giải tỏa bớt áp lực.

Trong cuộc họp báo chiều Chủ nhật 22/3, Tổng thống Donald Trump tuyên bố huy động lực lượng Vệ binh Quốc gia tại California, New York, và Washington, giúp ba tiểu bang bị Covid-19 hoành hành nặng nhất.

Nhà lãnh đạo Hoa Kỳ còn nói thêm, rằng : "Tôi đã chỉ thị Cơ quan Quản trị khẩn cấp liên bang (FEMA) dựng khẩn cấp bốn bệnh viện dã chiến 1.000 giường tại hai tiểu bang New York và Washington. Tám bệnh viện dã chiến cỡ lớn 2.000 giường tại California". (MPL)

Published in Quốc tế

Từ Virus Vũ Hán đến Covid-19 : Chiến dịch "gắp lửa bỏ tay người"

Nguyễn Hoàng, RFA, 15/03/2020

Những ngày cuối tuần qua, những ai có lương tri đều không khỏi bất ngờ trước sự tráo trở đáng kinh ngạc của Trung Quốc. 

vuhan1

Hình minh hoạ. Bệnh nhân bị nhiễm Covid - 19 đã bình phục xếp hàng chờ xét nghiệm lại tại thành phố Vũ Hán, Trung Quốc hôm 14/3/2020 - AFP

Ngày 14/3/2020, chính phủ Mỹ đã triệu tập đại sứ Trung Quốc Thôi Thiên Khải tới Bộ Ngoại giao để phản đối luận điệu của chính quyền Bắc Kinh : i) ám chỉ quân đội Mỹ gây ra đại dịch Covid-19 và ii) tìm cách làm cho thế giới quên khái niệm "Virus Vũ Hán". Trợ lý ngoại trưởng Mỹ phụ trách các vấn đề Đông Á - Thái Bình Dương David Stilwell, đã nêu lập trường nghiêm khắc của chính phủ Mỹ với đại sứ Thôi Thiên Khải.

Qua tuyên bố của người phát ngôn, Bộ Ngoại giao Mỹ, vạch rõ Trung Quốc đang cố đánh lạc hướng các chỉ trích liên quan đến trách nhiệm của Bắc Kinh gây ra đại dịch toàn cầu nhưng lại muốn "gắp lửa bỏ tay người", đổ trách nhiệm ấy cho phía Mỹ. Theo phát ngôn viên của chính quyền Trump, dựng lên thuyết âm mưu ấy là ý đồ nguy hiểm và nực cười của Trung Nam Hải. Chính phủ Mỹ sẽ không tha thứ cho hành động này, vì lợi ích của chính dân Trung Quốc lẫn cộng đồng quốc tế.

Và chính cái ngày 14/3/2020 đã đi vào lịch sử như một trong những ngày đáng ghi nhớ trong đợt chống dịch khẩn trương này. Ngày 14/3, chủ tịch Hiệp hội Y tế Ý vừa qua đời vì Virus Vũ Hán. Phu nhân của Thủ tướng Canada bị dương tính với con virus này và bản thân ông Thủ tướng cũng bị cách ly. Bộ trưởng Úc, bộ trưởng Pháp đều bị dương tính với Virus Vũ Hán cách đó vài ngày. Luật sư của Tổng thống Brazil bị lây nhiễm nhưng bản thân Tổng thống vẫn chối bỏ tin ông bị dương tính.

Ban Lan chính thức đóng cửa biên giới và cho cảnh sát đi tuần trên toàn quốc để bảo đảm không cho ai ra ngoài đường. Một số nước trên thế giới thừa nhận, cho đến thời điểm 14/3, chưa chữa được bất kỳ một ca Virus Vũ Hán nào. Con Virus này đã đổ bộ lên đất Châu Phi, nâng tổng các quốc gia bị lây nhiễm lên 146. Cho đến nay, Anh là nước duy nhất khá hờ hững với virus corona và dám tuyên bố, nước mình có cách đối phó chống dịch khác biệt với thế giới. Dư luận cho rằng, nước Anh sẽ hối hận và trả giá đắt vì điều này.

Từ hơn một tuần lễ nay, Trung Quốc đã tung ra một chiến dịch ngoại giao và truyền thông, đã vận động cấp tập để bắt đầu xóa khỏi ký ức tập thể của cả người Trung Quốc lẫn người nước ngoài, về nguồn gốc và bản chất Trung Quốc của Virus Vũ Hán. Các đại sứ Trung Quốc ở các nước đều phải dùng tài khoản Twitter của mình (vốn bị cấm ở trong nước) để truyền đi thông điệp với nội dung "Cho dù con virus corona đã xuất phát từ Vũ Hán, nhưng nguồn gốc thực sự của nó vẫn chưa được biết. Chúng tôi đang cố gắng tìm hiểu xem chính xác virus đến từ đâu

Đã có nhiều nghi vấn chủng virus mới này là nhân tạo và xuất hiện từ phòng thí nghiệm P4 của chính phủ Trung Quốc ở Vũ Hán. Hẳn nhiên Trung Quốc đã phản đối. Vừa qua là giai đoạn gieo rắc nghi ngờ để giúp nuôi dưỡng đủ loại thuyết âm mưu đang được lan truyền hiện nay, rằng Virus Vũ Hán có nguồn gốc từ… Mỹ ! Thậm chí đại sứ quán Trung Quốc ở Tokyo tuần trước còn gửi cho tất cả các Hoa kiều tại Nhật một số chỉ thị cần áp dụng, nếu phải đối phó với "Virus Nhật Bản". Cứ như là con Virus Vũ Hán sau khi tràn sang Nhật đã nhập quốc tịch Nhật Bản.

Theo đà quán tính ấy, đối với Đảng cộng sản Trung Quốc, việc bị điểm mặt chỉ tên là nguồn gốc phát sinh ra virus corona chủng mới là không thể chấp nhận được. Tất cả những gì chỉ ra mối liên hệ giữa Trung Quốc và con virus này cần phải được đặt dấu hỏi và sau đó phải xoá bỏ mối liên hệ này ra khỏi tất cả sử sách và trí nhớ của loài người. Trong số những vụ tẩy xóa lịch sử khác kể từ năm 1949, Bắc Kinh thành công nhất là xóa được vụ thảm sát Thiên An Môn năm 1989 ra khỏi tâm trí của tất cả các thế hệ được sinh ra sau sự kiện đó.

Và như thường lệ, luận điệu được đưa ra sẽ là nhờ có Đảng cộng sản Trung Quốc mà đại dịch Covid-19 được kiểm soát, còn các nước khác thì đang vất vả chống dịch. Hai giáo sư Tàu mới đây còn tuyên bố, chủ nghĩa Mác sẽ đánh bại con virus corona ! Tờ báo hung hăng nhất của Đảng cộng sản là "Global Times" tuần rồi còn nhấn mạnh "các nước Châu Âu không thể nào áp dụng được những biện pháp triệt để như Trung Quốc". Ý muốn nói chế độ cai trị của Bắc Kinh là ưu việt hơn các chế độ dân chủ phương Tây.

Trước các chiến dịch tuyên truyền như vậy của Bắc Kinh, nhà Trung Quốc học Steve Tsang, giáo sư Viện Trung Quốc từ London giải thích : "Đảng cộng sản Trung Quốc luôn muốn độc quyền sự thật, độc quyền lịch sử và họ chối phăng việc che giấu nạn dịch ngay từ đầu. Các quan chức đảng luôn nghĩ rằng mình có lý, ngay cả khi họ sai rành rành. Những "sự thật" theo kiểu Trung Quốc cần phải được đặt lại ở phương Tây. Chính tất cả thế giới dân chủ, phải vạch trần luận điệu tuyên truyền này của Đảng cộng sản Trung Quốc".

Lịch sử đã từng tiên tri và dự ngôn về năm 2020. Cuốn tiểu thuyết viễn tưởng kinh dị xuất bản gần 40 năm trước (1981) đang gây bão trên mạng khi mô tả về loại virus chết người có nguồn gốc từ Vũ Hán. Tên cuốn sách "The Eyes Of Darkness" (Đối mắt của bóng đêm) đã dự báo về đại dịch Covid-19. Thật ra, đây là một cuộc thanh toán giữa cái thiện và cái ác chất chồng từ lịch sử. Quốc gia nào trên thế giới có lòng hổ thẹn sẽ không a dua theo các nhà độc tài Trung Quốc, còn những nhà lãnh đạo xứ nào đó, có thể hành động ngược lại. Điều này, tuỳ vào phúc phận dày hay mỏng, may hay rủi của từng quốc gia - dân tộc !

Nguyễn Hoàng

Nguồn : RFA, 15/03/2020

*********************

Bắc Kinh phát tán giả thuyết Mỹ mang virus corona vào Trung Quốc

Trọng Nghĩa, RFI, 13/03/2020

Trong thời gian qua, có một số giả thuyết được lan truyền theo đó chính Mỹ đã du nhập virus corona vào Trung Quốc. Các thông tin loại này luôn luôn bị liệt vào diện thuyết âm mưu không đáng tin. Thế nhưng, một quan chức cao cấp Bộ Ngoại giao Trung Quốc ngày 12/03/2020, như đã góp phần loan truyền giả thuyết này khi công khai tự hỏi : "Biết đâu chính quân đội Mỹ đã mang dịch Covid-19 đến Vũ Hán".

covi0

Ảnh minh họa : Virus corona xuất phát từ Trung Quốc hay do Mỹ mang vào ? NEXU Science Communication/via Reuters

Theo hãng tin Pháp AFP, trên mạng Twitter, ngày 12/03/2020, ông Triệu Lập Kiên (Zhao Li Jian), phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc đã ám chỉ rằng con virus corona xuất hiện ở Trung Quốc, có thể là đã được quân đội Hoa Kỳ tuồn vào Trung Quốc. Tuy nhiên, nhân vật này không hề giải thích thêm về tuyên bố của ông.

Hãng tin Anh Reuters đã trích dẫn tin nhắn của ông Triệu Lập Kiên nêu lên một loạt nghi vấn về Mỹ : "Bệnh nhân số 0 ở Mỹ là ai ? Có bao nhiêu người bị nhiễm SARS-CoV-2 (tên của con virus gây dịch Covid-19) ? Tên của các bệnh viện là gì ? Biết đâu chính quân đội Mỹ đã mang dịch Covid -19 đến Vũ Hán ?"

Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc kể trên chỉ nêu ra câu hỏi mà không đưa ra bất kỳ bằng chứng nào để chứng minh việc quân đội Mỹ mang virus corona đến Trung Quốc. Tuy nhiên, trước đó ở Trung Quốc đã lan truyền tin đồn theo đó các thành viên trong đội tuyển Mỹ tham gia Đại hội Thể thao quân đội thế giới tổ chức tại Vũ Hán năm 2019 có thể là đã vô tình hay cố ý mang mầm bệnh vào Trung Quốc.

Cho đến nay, chưa có bằng chứng nào để chứng thực các tin trên. Dư luận hoài nghi về nguồn gốc con virus mà phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc nhắc đến trong thông điệp Twitter hôm qua cũng đi theo cùng chiều hướng phủ nhận trách nhiệm của chế độ Bắc Kinh trong dịch bệnh đang tàn phá thế giới.

Cuối tháng hai vừa qua, chuyên gia dịch tễ hàng đầu của Trung Quốc là giáo sư Chung Nam Sơn từng cho rằng dịch Covid-19 bùng lên ở Vũ Hán, nhưng con virus gây dịch này có thể không bắt nguồn từ Trung Quốc.

Trọng Nghĩa

Nguồn : RFI, 13/03/2020

********************

Trung Quốc đã viết lại lịch sử về con virus Vũ Hán

Thụy My, RFI, 11/03/2020

La Croix ghi nhận từ hơn một tuần qua, bộ máy tuyên truyền khổng lồ của Trung Quốc bắt đầu tăng tốc. Hai tháng sau khi dịch bệnh virus corona chủng mới khởi phát, và nay đã lan tràn đến trên 90 quốc gia trên thế giới, chính quyền Bắc Kinh muốn xóa đi ký ức tập thể về nguồn gốc của con virus Vũ Hán, ở trong nước cũng như ngoài nước.

tq1

Hình ảnh Tập Cận Bình đi thăm Vũ Hán được chiếu trên màn ảnh rộng trước một trung tâm thương mại ở Bắc Kinh, Trung Quốc, ngày 10/03/2020 Reutetrs/Thomas Peter

Một chiến dịch ngoại giao và truyền thông đã được tung ra, trước hết nhằm tung hỏa mù về thời điểm khởi đầu chính xác nạn dịch. Sự che giấu này kéo dài đến gần hai tháng : ca đầu tiên xuất hiện từ đầu tháng 12/2019, nhưng chính quyền chỉ công khai vào ngày 20/01/2020. Nhờ đó con virus đã lan rộng trên cả nước Trung Quốc trong dịp Tết âm lịch, với số lượng người khổng lồ về quê ăn Tết, và sau đó gây tai họa cho cả thế giới.

Phi tang dấu vết chợ Vũ Hán

Đối với Đảng cộng sản Trung Quốc, việc bị điểm mặt chỉ tên là nguồn gốc của con virus corona chủng mới là không thể chấp nhận được. Tất cả những gì chỉ ra mối liên quan giữa Trung Quốc và con virus này cần phải được đặt dấu hỏi, và biến mất trong tất cả sách sử.

Tất cả các đại sứ Trung Quốc tại nước ngoài được lệnh cho lan truyền trên Twitter (dù mạng xã hội này bị cấm tại Hoa lục) và báo chí ngoại quốc một thông điệp như sau : "Tuy con virus corona đã lan ra từ Vũ Hán, nhưng xuất xứ thực sự của nó vẫn chưa rõ. Chúng tôi đang tìm kiếm xem con virus này xuất phát từ đâu".

Tương tự, các nhà ngoại giao Trung Quốc nhấn mạnh đến việc "chợ bán thú hoang Hoa Nam ở Vũ Hán, mà ban đầu được cho là nơi xuất phát nạn dịch, nay không còn là tâm dịch". La Croix ghi nhận, ngôi chợ này đã được dọn dẹp toàn bộ và có thể sẽ bị phá hủy, không còn để lại một dấu vết nào.

Phao tin virus corona Vũ Hán xuất xứ từ Mỹ, Nhật

Gieo rắc nghi ngờ trong đầu mọi người là giai đoạn đầu tiên để giúp nuôi dưỡng đủ loại thuyết âm mưu đang được lan truyền hiện nay, rằng con virus Vũ Hán có nguồn gốc từ… Mỹ !

Thậm chí đại sứ quán Trung Quốc ở Tokyo tuần trước còn gởi cho tất cả các Hoa kiều tại Nhật một số chỉ thị cần áp dụng, nếu phải đối phó với "virus corona Nhật Bản". Cứ như là con virus Vũ Hán sau khi tràn sang Nhật đã nhập quốc tịch Nhật Bản.

Về phía Tokyo không đòi hỏi phải sửa sai, nhưng cách dùng từ này rõ ràng không ổn. Trước tầm cỡ của bệnh dịch, Tokyo đã cho hoãn lại chuyến thăm chính thức Nhật Bản của ông Tập Cận Bình dự kiến vào tháng Tư, và cấm tất cả các công dân Trung Quốc nhập cảnh vào Nhật, hai tháng sau khi khởi đầu khủng hoảng.

Libération cũng nhắc lại sự kiện hôm 5/3 đại sứ Trung Quốc tại Tokyo gởi thư cho các công dân về "virus Nhật", và có cùng nhận định : Đảng cộng sản Trung Quốc tiếp tục viết lại lịch sử, tô vẽ Tập Cận Bình thành người chiến thắng trong "cuộc chiến tranh nhân dân chống virus". Hôm 27/2, nhà dịch tễ học nổi tiếng Chung Nam Sơn (Zhong Nanshan) tuyên bố "virus corona có thể không phải từ Trung Quốc".

Trong những ngày gần đây, báo chí nhà nước ở Hoa lục đăng rất nhiều thông tin về khoảng vài chục trường hợp con virus độc hại này từ nước ngoài "nhập khẩu" vào Trung Quốc, từ Iran hay Ý, nói bóng gió rằng nay thì những người ngoại quốc đã làm lây nhiễm cho Trung Quốc, trong khi thực tế đó chính là các Hoa kiều trở về nước.

"Thế giới phải cám ơn Trung Quốc"

Cuối cùng, nhiều thông điệp chính thức kêu gọi "thế giới phải cám ơn Trung Quốc" vì đã hy sinh, chiến đấu với con virus, và nay Bắc Kinh sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm cho những nước nào cần đến. Một thứ trưởng ngoại giao Trung Quốc tuyên bố : "Trong lúc vẫn tiếp tục công việc phòng dịch tại Hoa lục, chúng tôi sẽ cung cấp - trong phạm vi khả năng của mình - sự hỗ trợ cho các nước".

Mục tiêu là để người ta quên đi chế độ cai trị đã làm mất ít nhất ba tuần lễ quý giá để ngăn chận dịch bệnh, qua việc tổ chức buổi tiệc khổng lồ với 40.000 gia đình tham gia hôm 18/1 tại Vũ Hán nhằm đoạt kỷ lục thế giới, và để cho 5 triệu người Vũ Hán ra đi trong khi nạn dịch đang tiến triển nhanh.

Báo chí chính thức đăng vô số hình ảnh những bệnh nhân cám ơn các bác sĩ, nhấn mạnh rằng việc con virus corona lan tràn trên khắp hành tinh và những khó khăn mà các nước dân chủ đang gặp phải. Tuy nhiên không hề nhắc đến các hậu quả xã hội thảm thương đối với những người dân bị cách ly ở Hồ Bắc, trong đó khốn khổ nhất là những người nghèo.

The Diplomat nhắc lại một ngạn ngữ Trung Hoa "Chỉ hươu, bảo ngựa" và nhận định của một chuyên gia, cứ nhắc đi nhắc lại mãi thì rốt cuộc đa số người nghe cũng thụ động chấp nhận là đúng.

Anthon Saich, chuyên gia của trường đại học Havard ghi nhận : "Các bác sĩ được giới thiệu như những người hùng, không phải vì họ tận tụy với chức trách, có y đức, mà vì họ là đảng viên". Theo ông, cuộc khủng hoảng đã làm lung lay lòng tin về sự lãnh đạo của Tập Cận Bình, nhưng tác động của nó sẽ không kéo dài.

Đảng cộng sản Trung Quốc độc quyền sự thật, độc quyền lịch sử

La Croix nhận xét, cũng như thường lệ, luận điệu được đưa ra là "nhờ có Đảng cộng sản Trung Quốc" mà dịch bệnh virus corona đã được kiểm soát, còn các nước khác thì đang vất vả chống dịch. Tờ báo hung hăng nhất của đảng là Global Times tuần rồi nhấn mạnh "các nước châu Âu không thể nào áp dụng được những biện pháp triệt để như Trung Quốc", nhằm chứng tỏ rằng chế độ cai trị của Bắc Kinh là ưu việt hơn các chế độ dân chủ phương Tây. Nhưng những biện pháp cô lập được Ý đưa ra đã chứng minh ngược lại.

Về từ ngữ "chiến tranh nhân dân chống virus" mà Tập Cận Bình thích dùng, The Diplomat trích lời chuyên gia David Bandurski, thuộc China Media Project, trường đại học Hồng Kông cho rằng : "Những cuộc chiến tranh tạo ra những anh hùng, và những người hùng giúp cho tuyên truyền nở rộ". Các chiến dịch truyền thông đậm tính dân tộc chủ nghĩa đã phát huy tác dụng : làm chuyển hướng sự phẫn nộ của người dân về dịch bệnh SARS trước đây sang tranh chấp lãnh thổ với Nhật, đánh lạc hướng về phong trào biểu tình ở Hồng Kông và cuộc chiến tranh thương mại với Hoa Kỳ.

Trước các chiến dịch tuyên truyền mạnh mẽ của Bắc Kinh, nhà Trung Quốc học Steve Tsang, giáo sư Viện Trung Quốc ở Luân Đôn giải thích : "Đảng cộng sản Trung Quốc luôn muốn độc quyền sự thật, độc quyền lịch sử, và họ chối phăng việc che giấu nạn dịch ngay từ đầu. Các quan chức đảng luôn nghĩ rằng mình có lý, ngay cả khi họ sai rành rành. Nhưng "sự thật" theo kiểu Trung Quốc cần phải được đặt lại vấn đề ở phương Tây. Chính là chúng ta, trong thế giới dân chủ, phải vạch trần luận điệu tuyên truyền của Đảng cộng sản Trung Quốc".

Thụy My

Nguồn : RFI, 11/03/2020

***********************

‘Vương miện máu’ dành riêng cho Tập Chủ tịch

Khánh An, VNTB, 11/03/2020

Hơn 3000 người dân Trung Quốc bỏ mạng để đúc nên vương miện đó, vương miện máu đúc từ sự vô liêm sỉ, phi trách nhiệm, bất nhân đạo của đảng và nhà nước Trung Quốc.

xi1

Chủ tịch Tập Cận Bình thăm Vũ Hán – trung tâm dịch bệnh vừa qua khiến hơn 3.000 người vô tội bị tử vong.

Chuyến thăm diễn ra trong bối cảnh nhà nước do ngài lãnh đạo đã giành chiến thắng trước virus, với số người lây nhiễm và tử vong đều giảm mạnh so với cùng kỳ tháng trước. 19 trường hợp được báo cáo vào ngày 10/03, so với 444 trường hợp ngày 10/02.

Để dọn đường cho chuyến thăm của nhà lãnh đạo nhân dân, Tân Hoa Xã và Hoàn Cầu Thời Báo trước đó được bật đèn xanh trong đổ lỗi trách nhiệm khủng hoảng cho chính quyền cơ sở (Vũ Hán), trong lúc nhấn mạnh chỉ đạo quyết liệt của chính quyền Trung ương.

Chủ tịch Tập tìm đến thủ phủ tỉnh Hồ Bắc, để ‘kiểm tra công tác phòng chống dịch bệnh’ trong khu vực và thăm hỏi các nhân viên y tế tuyến đầu, chỉ huy quân đội, nhân viên cộng đồng, công an cũng như tình nguyện viên, bệnh nhân và người dân, theo Tân Hoa Xã. Thế nhưng không gian thăm hỏi đó lại nămd trong một căn phòng đẹp đẽ, mang khẩu trang, và vẫy tay chào qua màn hình chiếu. Nói cách khác ngài không hề thực địa.

Chủ tịch Tập cẩn thận là đúng, vì ngài là nhà lãnh đạo nhân dân, là quốc hồn quốc tuý, và nếu ngài có mệnh hệ gì, thì đó là tổn thất cực kỳ to lớn cho hàng chục triệu đảng viên Đảng cộng sản Trung Quốc, những người đang hưởng lợi rất lớn vì bàn tay sắt máu của ngày.

Và nhằm tránh trường hợp dân la ó ‘tất cả là đồ giả’ như lúc Phó Chủ tịch Quốc Hội ghé thăm Vũ Hán. Lực lượng an ninh với áo quần phòng hộ đã được điều động ngồi ghế con canh từng cửa ra vào ở mỗi toà nhà, toà chung cư để ‘khống chế’ mọi biểu cảm của người dân Vũ Hán. Điều đó khiến cho sân khấu Vũ Hán trở thành của Chủ tịch Tập, ngài tha hồ tung tẩy phát ngôn mà không ngại một phản ứng ê mặt nào cả.

Không dừng tại đó, sự xuất hiện của nhà lãnh đạo nhân dân được đánh giá là hành vi dũng cảm, chân thật, và gần gũi với nhân dân. Hệ thống tuyên giáo vào cuộc, hàng loạt bài viết đề cập đến sự lo lắng và các chỉ đạo của Tập Chủ tịch trong phòng chống dịch bệnh.

Tân bí thư Vũ Hán Vương Trung Lâm thậm chí còn tuyên bố người dân Vũ Hán nên biết ơn ông Tập và đảng Cộng sản vì đã kiểm soát Covid-19. 

"Chúng ta phải giáo dục lòng biết ơn cho người dân, đảng viên trên toàn thành phố thông qua nhiều kênh khác nhau để họ cảm ơn Tổng bí thư Tập Cận Bình, đảng Cộng sản Trung Quốc, làm theo đường lối, chỉ thị của đảng và tạo ra năng lượng tích cực mạnh mẽ", Bí thư thành ủy Vũ Hán Vương Trung Lâm phát biểu hôm 7/3.

Hàng nghìn nhân viên y tế, bác sĩ, tình nguyện viên chiến đấu không mệt mỏi ở tuyến đầu, có người phải bỏ mạng giờ đây bị bộ máy quan chức nhà nước giành lấy vinh quang để trao vương miện đó cho Tập Cận Bình, Chủ tịch nước – Tổng bí thư Đảng cộng sản Trung Quốc, nhà lãnh đạo nhân dân, người yêu thương dân đầy mực thiết.

Và hơn 3000 người dân Trung Quốc bỏ mạng để đúc nên vương miện đó, vương miện máu đúc từ sự vô liêm sỉ, phi trách nhiệm, bất nhân đạo của đảng và nhà nước Trung Quốc.

Khánh An

Nguồn : VNTB, 11/03/2020

*******************

Lần đầu tiên Tập Cận Bình đến thăm Vũ Hán 

Lily Kuo, VNTB, 11/03/2020

Ông Tập Cận Bình đã đến thăm Vũ Hán lần đầu tiên kể từ khi dịch Vũ Hán khởi phát, một tín hiệu cho thấy giới lãnh đạo nước này tin rằng cuộc chiến chống lại dịch bệnh đã vào giai đoạn chiến thắng.

xi2

Tập Cận Bình đeo khẩu trang nói chuyện với một nhân viên y tế trong chuyến thăm Học viện Khoa học Quân y ở Bắc Kinh. Ảnh : Ju Bành / AP

Theo Tân Hoa Xã, ông Tập đã đến Vũ Hán vào thứ Ba (10/03/2020), nơi ông sẽ uý lạo đội ngũ nhân viên y tế, quân đội, nhân viên cộng đồng, cán bộ đảng địa phương, cũng như bệnh nhân và người dân.

Trước đó, việc vắng mặt phần lớn trong thời gian virus Vũ Hán càn quét đã tạo một thách thức không nhỏ đối với vai trò Chủ tịch nước kiêm Tổng bí thư của Tập. Trong khi đưa ra nhiều tuyên bố và chủ trì các cuộc họp cấp cao về xử lý khủng hoảng, ông Tập Cận Bình chẳng thấy xuất hiện, việc này đặt ra câu hỏi liệu ông có đẩy trách nhiệm khủng hoảng cho người khác khiến người dân phẫn nộ.

Theo Tân Hoa Xã, khi hạ cánh ở Vũ Hán, Tập cận Bình đã đã đi thẳng đến bệnh viện Hoả Thần sơn, một bệnh viện dã chiến được lập nên để ứng phó với virus. Hình ảnh trên các phương tiện truyền thông cho thấy, Tập ‘tiếp xúc’ với bệnh nhân và nhân viên y tế qua màn hình.

Chuyến thăm của Tập diễn ra trong bối cảnh số ca nhiễm mới được báo cáo ở Trung Quốc giảm xuống dưới 100, mức thấp so với gần 2.000 trước đó ba tuần. Hôm thứ Ba, Trung Quốc có thêm 19 trường hợp nhiễm mới, mức tăng ít nhất kể từ tháng 1. 

Tính đến hết ngày thứ Hai, 3.136 người ở Trung Quốc đã chết vì virus này.

Giáo sư Trương Minh của Đại học Quốc dân cho biết, Tập không thể đến Vũ Hán sớm hơn vì nguy cơ lây nhiễm cao. Và giờ ông ta ở đó để gặt hái thành quả.

xi3

Màn trình diễn nhân viên y tế ăn mừng việc đóng cửa một bệnh viện tạm thời cho các bệnh nhân coronavirus ở Vũ Hán. Ảnh : Li Ke / EPA

Các nhà phân tích cho biết chuyến thăm có lẽ nhằm mục đích phát tín hiệu cho người dân rằng điều tồi tệ nhất đã qua. Các quan chức Trung Quốc cũng đang tái khởi động lại nền kinh tế bị tê liệt và khuyến khích các doanh nghiệp và nhà máy mở cửa trở lại.

Hôm thứ Ba, tỉnh Hồ Bắc cho biết họ sẽ bắt đầu sử dụng một hệ thống điện thoại thông minh có tên Health Code, cho phép các cá nhân xác định mức độ rủi ro để tránh lây nhiễm cho người khác, và cho phép mọi người bắt đầu đi du lịch.

Dự kiến các khu vực trung bình hoặc có nguy cơ thấp trong tỉnh sẽ được phép di chuyển trở lại, theo Hồ Bắc Ngày nay. Trước đó lệnh cách ly đã cô lập 56 triệu cư dân trong hơn một tháng.

11/16 bệnh viện dã chiến sẽ đóng cửa vào cuối tuần này. Và các sân bay được phép hoạt động bình thường trở lại.

Trên toàn thế giới, hơn 4.000 người đã chết và hơn 110.000 người đã bị nhiễm bệnh, phần lớn là ở Trung Quốc.

Truyền thông nhà nước Trung Quốc hôm thứ ba đã đăng tải một loạt các bài viết ca ngợi chuyến thăm của Tập Cận Binhg để minh chứng sự quan tâm sát sâu của ông ta đến biến cố này. Và cá nhân Tập là nhà lãnh đạo nhân dân chống lại dịch bệnh, Hoàn cầu Thời báo đưa tin.

Tân Hoa Xã nói về sự xuất hiện của Tập tại Vũ Hán : Vào thời điểm quan trọng trong cuộc chiến chống lại dịch bệnh, Tổng bí thư Tập Cận Bình đã đến thăm Vũ Hán, điều đó cho thấy rằng miễn chúng ta làm việc và chiến đấu cùng nhau, không có gì là không thể vượt qua.

Lily Kuo

Nguyên tác : Xi Jinping visits Wuhan for first time since coronavirus outbreak began, The Guarian, 10/03/2020

Diễm My dịch

Nguồn : VNTB, 11/03/2020

********************

Gọi ‘virus Vũ Hán’ là ‘phân biệt chủng tộc’ ?

Aljazeera, Ngân Bình, VNTB, 11/03/2020

Một số quan điểm trên truyền thông xã hội phê phán nghị sĩ Paul Gosar vì đã nhấn mạnh nguồn gốc virus, trong khi một số khác tìm cách bảo vệ ông.

xi4

Paul Gosar, nghị sĩ Hoa Kỳ, tự đặt mình vào khu vực tự cách ly vì nỗi sợ coronavirus mới [Mandel Ngân / AFP]

Tuyên bố mới đây của một nghị sĩ Hoa Kỳ về việc tự cách ly đã gây tranh cãi trên phương tiện truyền thông xã hội sau khi ông gọi virus Corona mới là ‘virus Vũ Hán’, ám chỉ gốc gác của loại virus này.

Một số người dùng Twitter hôm thứ Hai đã gọi quan điểm của Paul Gosar là ‘phân biệt chủng tộc’ và ‘thô thiển’ trong khi những người khác bảo vệ ông, nói rằng đó đơn giản chỉ là nói rõ một sự thật.

Twitter Eugene Gu : "Hầu hết mọi người gọi nó là virus Corona. Một số người gọi nó là Covid-19. Nhưng chỉ những kẻ ngu dốt và phân biệt chủng tộc nhất mới gọi nó là virus Vũ Hán".

"Điều này là vô trách nhiệm cũng như là lời nhắc nhở về sự định kiến", một người dùng Twitter khác, Jess Phoenix, nói.

Trong khi đó, một số người cố gắng biện minh cho nhận xét của Gosar.

"Ơ kìa ! Virus bắt nguồn từ đó. Đó là điều không ai phải tranh cãi. Bệnh dịch thường được gọi bằng nơi chúng bắt nguồn (ví dụ, Ebola). Ông ấy đang cố tình nhấn mạnh nó có nguồn gốc từ bên ngoài không ? Có, nhưng đó không phải là phân biệt chủng tộc", AJ Delgado bày tỏ.

Những người khác liệt kê các bệnh đã được đặt tên theo địa điểm, bao gồm Zika, Ebola, sởi Đức và cúm Tây Ban Nha.

Đầu tháng này, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) – đặt tên cho căn bệnh do virus Covid-19 – tuyên bố trong một tweet : "KHÔNG – gắn địa điểm hoặc sắc tộc với căn bệnh này".

"Đây không phải là ‘Virus Vũ Hán’, ‘Virus Trung Quốc’ hay ‘Virus châu Á’, cơ quan này cho biết.

Vào tháng 2, WHO đã nói rằng ‘CO’ là viết tắt của ‘corona’, VI là cho ‘virus’ và D là cho ‘disease’ (bệnh), trong khi ‘19’ là năm, vì dịch bệnh lần đầu tiên được xác định vào ngày 31/12/2019.

WHO cho biết tên đã được chọn để tránh tham chiếu đến một vị trí địa lý cụ thể, các loài động vật hoặc nhóm người phù hợp với các khuyến nghị đặt tên quốc tế nhằm ngăn ngừa sự kỳ thị.

Gosar, một thành viên của đảng Cộng hòa, cho biết ông đang tự cách ly mình sau khi xác định tiếp xúc với một người đàn ông dương tính với virus Vũ Hán trước đó.

Ngân Bình dịch

Nguyên tác : US congressman's 'Wuhan virus' remark stirs 'racism' debate, Aljazeera, 09/03/2020

Nguồn: VNTB, 11/03/2020

 

Published in Diễn đàn
Trang 1 đến 2