Thông Luận

Cơ quan ngôn luận của Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên

Mất đi 50 % dân số, Trung Quốc có còn là công xưởng của thế giới với nguồn lao động dồi dào, là một thị trường có tiềm năng tiêu thụ cao ? Làm thế nào để một người đi làm đủ sức nuôi ít nhất hai miệng ăn tại một xã hội người già, trẻ nhỏ không thể trông vào trợ cấp xã hội ? Ý thức được "mối nguy âm ỉ" này, Bắc Kinh nới lỏng chính sách một con, khuyến khích người dân có 2, thậm chí 3 con. Nhưng liệu đã quá trễ ?

danso1

Dân Trung Quốc có trẻ thì mới là chủ lực lao động và đầu tàu tiêu thụ kéo kinh tế đi lên  Peter Parks AFP

Một hôm trước ngày Quốc tế Thiếu nhi, Trung Quốc thông báo cho phép các hộ gia đình có tới ba con. Sáu năm trước đây, Bắc Kinh nới lỏng chính sách một con, với hy vọng khuyến khích phụ nữ sinh đẻ, để Trung Quốc tiếp tục là nước "đông dân nhất địa cầu", là thị trường hấp dẫn, xấp xỉ 1,5 tỷ. Đầu tháng 5/2021 sau nhiều tuần lễ chậm trễ, Trung Quốc cuối cùng thông báo kết quả điều tra dân số không mấy khả quan : chỉ có 12 triệu trẻ chào đời trong năm 2020, thay vì 14,6 triệu như trước đại dịch Covid-19. Ngay cả với hơn 14 triệu trẻ sơ sinh trong một năm, 2019 đã là năm mà tỷ lệ sinh đẻ rơi xuống mức thấp nhất kể từ khi Đảng cộng sản Trung Quốc lên cầm quyền năm 1949.

"Quá trễ"

Mới chỉ vài tuần trước đây, Đảng cộng sản Trung Quốc đã bác bỏ thông tin dân số nước này đang "trên đà lão hóa". Nhưng rồi Tân Hoa Xã trích dẫn lời chủ tịch Tập Cận Bình ghi nhận : "Để đối phó với hiện tượng dân số đang già đi (…) một cặp vợ chồng được phép có ba con". Chính quyền còn cam kết là sẽ có "những biện pháp hỗ trợ" các gia đình theo hướng này. Theo các dự phóng, với đà này, đến năm 2030, một phần tư dân số Trung Quốc sẽ trong độ tuổi trên 65.

Phải chăng tình hình đã "nghiêm trọng" đến mức Bắc Kinh phải "vội vã" đưa ra giải pháp với hy vọng đảo ngược tình hình về dân số ? Trả lời đài RFI tiếng Pháp, Jean-François Di Meglio, giám đốc trung tâm nghiên cứu về Châu Á đương đại, Asia Centre phân tích :

"Trong mọi trường hợp, tình hình đã quá trễ. Về mặt dân số phải mất hàng chục năm, một chính sách mới mang lại kết quả. Hiện tại Trung Quốc đang trả giá cho chính sách một con được áp dụng từ năm 1979. Trong ba thập niên liền, chính sách đó không ảnh hưởng gì đến kinh tế, hay về mặt xã hội tại quốc gia này, vì trước khi có quyết định của ông Đặng Tiểu Bình, các gia đình Trung Quốc vẫn là những gia đình đông anh chị em. Đông miệng ăn nhưng cũng đông người làm việc, để tạo ra của cải cho đất nước. Nhờ vậy mà Trung Quốc mới là nơi có nhân công rẻ, mới được mệnh danh là công xưởng thế giới.

Nhưng với chính sách một con, tức là hai bố mẹ mới có một đứa con, bốn ông bà nội ngoại mới có một đứa cháu. Dân số Trung Quốc đương nhiên phải giảm đi và theo một nghiên cứu, đến khoảng năm 2100, dân số Trung Quốc sẽ chỉ còn có 600 triệu người, tức là chưa bằng một phân nửa so với hiện tại. Điều nguy hiểm ở đây là không một quốc gia nào trên thế giới lại sẽ phải đối mặt với hiện tượng dân số giảm sụt với tốc độ nhanh chóng như Trung Quốc và cũng không một nền kinh tế nào đột ngột mất đi một lực lượng lao động to lớn như Trung Quốc".

Dân số : Trung Quốc là ông khổng lồ chân đất sét

Cũng sau đợt điều tra dân số vừa qua, Trung Quốc đang "ngồi trên một quả bom nổ chậm" : năm 2020 vào lúc số trẻ chào đời giảm đi so với một năm trước đó thì tỷ lệ người già trên 60 tuổi lại tăng thêm : 264 triệu người Trung Quốc ở độ tuổi từ 60 trở lên, tương đương với 18,7 % dân số trên toàn quốc. Lớp tuổi từ 15 đến 59 tức là nguồn lực lao động chính, thì lại giảm đi mất gần 6,8 % so với một thập niên trước đó.

Giám đốc Trung tâm nghiên cứu Châu Á - Asia Centre, Jean-François Di Meglio, phân tích về mối đe dọa từ bên trong đang chờ đợi Trung Quốc :

"Nguy cơ ở đây là một sự lệ thuộc của những người già vào những người còn trong độ tuổi lao động. Tôi nói người già, nhưng thực ra ta phải tính luôn cả sự lệ thuộc của con trẻ vào cha mẹ chúng. Tức là một cặp vợ chồng trong tuổi lao động phải phụng dưỡng tứ thân phụ mẫu, nuôi dậy con trẻ, đóng học phí cho con cái. Mà ở Trung Quốc thì khoản chi tiêu dành cho giáo dục của con cái vô cùng đắt đỏ. Trong một thời gian nữa thôi, sẽ có vấn đề làm thế nào để tài trợ cho những phí tổn lo cho cha mẹ già và con cái, cho dù là người ta chỉ có một con ? Kế tới, thực tế cho thấy là người cao tuổi thường tiết kiệm tiền, những người còn đi làm mới là động lực tiêu thụ chính của đất nước. Khi dân số già đi thì sức tiêu thụ cũng sụt giảm". 

Hãng tin Bloomberg hôm 01/06/2021 ví von : Bắc Kinh cứ lo Mỹ là một mối nguy hiểm đe dọa an ninh Trung Quốc. Thực ra, rủi ro bất ổn của nước đông dân nhất địa cầu này "xuất phát từ bên trong" khi mà đánh mất nguồn lao động, khi người già không năng nổ tiêu thụ, khi mà các biện pháp khuyến khích sinh đẻ không có tác dụng vì, đã hơn 40 năm qua, người dân quen sống với mô hình gia đình một con, khi các doanh nghiệp quốc tế không còn ảo tưởng về thị trường rộng lớn "gần một tỷ rưỡi miệng ăn" của Trung Quốc nữa. Vị trí siêu cường kinh tế thứ hai toàn cầu của ông khổng lồ Châu Á này liệu có bị đe dọa vì dân số sụt giảm ? Chuyên gia Di Meglio trả lời :

"Dân Trung Quốc luôn luôn thích nghi. Chúng ta không biết đó thôi chứ dân tộc này họ luôn tìm ra được những giải pháp. Để trả lời câu hỏi giảm dân số có đe dọa đến nền kinh tế thứ hai thế giới này hay không, câu trả lời sẽ là không trong một số điều kiện : nếu như năng suất của nước này tăng lên, có nghĩa là chỉ cần một người lao động cũng đủ sức sản xuất như hai hay ba đôi tay hiện tại. Kế tới, nếu như Trung Quốc cũng có chiến lược đầu tư ra hải ngoại rộng rãi như Nhật Bản chẳng hạn thì hiện tượng dân số bị lão hóa không tác hại đến cỗ máy sản xuất của nước này. Chúng ta thấy Nhật Bản đã có hẳn một chiến lược đầu tư ra nước ngoài, di dời cơ sở sản xuất sang những nước láng giềng Châu Á, sang cả Châu Âu và Mỹ… nhờ vậy vẫn bảo vệ được vị thế kinh tế thứ ba trên thế giới. Tại các nước công nghiệp phát triển, Châu Âu và nhất là Hoa Kỳ liên tục di dời cơ sở sang những nơi có nguồn nhân lực dồi dào, để sản xuất với giá rẻ hơn… Trước mắt, Trung Quốc chưa có những bước chuẩn bị đó".

Những biện pháp xã hội đi kèm ?

Câu hỏi kế tiếp là Bắc Kinh có thể làm được những gì để vẫn là quốc gia đông dân nhất địa cầu khi mà người dân Trung Quốc không muốn quay lại với mô hình gia đình đông con ? Theo thống kê chính thức biện pháp nới lỏng chính sách một con hồi 2015 không mấy hiệu quả : từ 2017 tới nay số trẻ sơ sinh liên tục giảm hàng năm. Giám đốc trung tâm nghiên cứu Châu Á đương đại, Asia Centre giải thích :

"Hiện tượng đô thị hóa đi kèm với việc đời sống của người dân trở nên sung túc hơn : trung bình một người Trung Quốc ở thành phố có cơ hội trở nên giàu có đến mức mà để có được những điều kiện như vậy, ở những nơi khác, người ta phải mất đến cả một thế hệ. Đầu thập niên 1980 ông Đặng Tiều Bình từng đề ra mục tiêu mất 20 năm để nhân lên gấp bốn lần GDP cho mỗi đầu người. Khi đó bình quân thu nhập của người dân Trung Quốc là 200 đô la. Trung Quốc đã dễ dàng vượt qua mục tiêu đó. Hiện tại ở thành phố, thu nhập trung bình theo đầu người là gần 12.000 đô la một năm. Nhưng bên cạnh đó thì học phí cho con cái rất đắt đỏ, nhà cửa ở thành phố chật chội, nơi mà tấc đất, tấc vàng. Do vậy dù Bắc Kinh đã dẹp bỏ chính sách một con, nhưng không dễ để thuyết phục dân Trung Quốc sinh thêm con, ngay cả chuyện có thêm một đứa thứ nhì chứ chưa tính đến chuyện ba con". 

Thông tín viên đài RFI Liu Zhifan tại Bắc Kinh ghi nhận đóng học phí cho con hàng tháng là cũng đủ để một phần lớn thu nhập của gia đình bốc hơi. Đó là chưa kể đến những sinh hoạt cho con em học thêm về sinh ngữ, học đàn hay chơi thể thao. Một giáo sư trường đại học Anh, King’s College ở Luân Đôn ghi nhận để khuyến khích phụ nữ sinh thêm con, Trung Quốc cần đẩy mạnh các khoản trợ cấp xã hội gia đình, vì hiện tại nền kinh tế số 2 thế giới chỉ dành chưa tới 0,4 % GDP cho khâu giữ trẻ, giải phóng cho các bậc cha mẹ đi làm. Bên cạnh đó còn phải tính đến chuyện giảm nhẹ gánh nặng đóng học phí hàng tháng cho con, em.

Thất bại của Đảng cộng sản

Theo quan điểm của chuyên gia Pháp, Jean-François Di Meglio trên đài RFI nhìn nhận tiền bạc là một chuyện nhưng quan trọng hơn nữa là về tâm lý xã hội, người dân Trung Quốc đã mất đi truyền thống của những gia đình đông con. Đó là thất bại của Đảng cộng sản Trung Quốc :

"Đời sống đắt đỏ là lý do đầu tiên, nhưng bên cạnh đó là cả mô hình gia đình trong xã hội Trung Quốc đã hoàn toàn thay đổi. Theo phong tục cổ truyền, người Trung Quốc có đông con. Ở vào đông thập niên 60, mỗi gia đình có khoảng 6 người con. Mỗi đứa trẻ có ông bà, cô, dì, chú, bác, anh em họ hàng… Với mô hình một con, người ta mất hết cả thói quen có gia đình đông vui, để chỉ còn hướng về Đảng. Đảng thay thế gia đình trở thành cột sống của mỗi công dân. Đó là cách để Đảng cộng sản Trung Quốc củng cố vai trò, để kiểm soát xã hội. Giờ đây khi nhận ra sai lầm, thì cũng lại Đảng khuyến khích dân chúng sinh thêm con để bảo đảm nguồn lao động cho đất nước. Vấn đề là chẳng con ai muốn có đông con nữa cả".

Bất chấp hiện tượng dân số bị lão hóa, Nhật Bản đã giữ được vị trí kinh tế thứ ba thế giới nhờ di dời cơ sở ra hải ngoại. Những nền công nghiệp già nua của Âu Mỹ thì khắc phục nhược điểm bằng chính sách đón nhận người lao động nước ngoài. Trước mắt, Trung Quốc chưa có chiến lược như Nhật Bản mà cũng không có sức thu hút người lao động ngoại quốc như Âu Mỹ. Dan Ten Kate của hãng Bloomberg kết luận để trở thành một siêu cường của thế giới, Trung Quốc cần hỗ trợ mỗi cá nhân trong số 1,4 tỷ công dân nước này.

Thanh Hà

Nguồn : RFI, 08/06/2021

Published in Diễn đàn

Trung Quốc có thực sự là nước đông dân nhất thế giới ?

Nhật báo Le Figaro ngày 05/05/2021 tiếp tục quan tâm tới Trung Quốc, dành toàn bộ trang quốc tế cho vấn đề đáng chú ý liên quan đến dân số của đất nước vẫn được coi là đông dân nhất thế giới.

danso1

Du khách Trung Quốc trong dịp nghỉ lễ Lao Động 01/05/2021. Ảnh chụp tại một nhà ga Giang Tây.  AP

Với tiêu đề "Cường Quốc Trung Hoa bị suy yếu vì dân số giảm", Le Figaro cho thấy việc dân số Trung Quốc giảm dự báo sẽ nảy sinh nhiều vấn đề kinh tế-xã hội, có nguy cơ tác động xấu tới "giấc mơ Trung Hoa" của Tập Cận Bình. Bởi vậy mà chính quyền Bắc Kinh đang muốn che giấu con số chính thức của cuộc tổng điều tra dân số mới đây.

Theo tờ báo này, chính quyền Trung Quốc hứa hẹn ngày 10/04/2021, cho công bố kết quả tổng điều tra dân số thực hiện trong năm 2020, nhưng đến giờ vẫn không công bố số liệu chính thức nào. Điều này càng khẳng định giả thuyết lan truyền trên mạng xã hội cho rằng Trung Quốc đang trong tình trạng dân số sụt giảm, đất nước này chưa giàu đã già. Dưới sức ép của dư luận, cơ quan thống kê nói trên hôm 29/04/2021 đã phải ra thông cáo ngắn gọn rằng "dân số Trung Quốc tiếp tục tăng trong năm 2020". Trong khi đó nhật báo Anh Financial Times, trước đó một hôm, khẳng định dân số Trung Quốc bắt đầu giảm và già đi nhanh chóng giống như trường hợp các nước Nhật Bản hay Hàn Quốc. Hiện tượng này sẽ đặt ra hàng loạt thách thức xã hội-kinh tế đối với chế độ cộng sản.

Le Figaro trích dẫn các chuyên gia nghiên cứu dân số Trung Quốc ở nước ngoài khẳng định từ năm 2018, dân số Trung Quốc đã giảm dưới con số 1,28 tỷ người, chứ không phải là 1,4 tỷ như chính quyền vẫn đưa ra. Trung Quốc đã mất danh hiệu "đất nước đông dân nhất thế giới" từ năm 2013, xếp sau Ấn Độ (1,36 tỷ).

Theo Le Figaro, thực tế này kéo theo dân số Trung Quốc bị già đi. Từ năm 2000, số người trên 65 tuổi đã chiếm 14% dân số. Trong vòng 22 năm Trung Quốc đã gia nhập câu lạc bộ "các nước già". Đây là hệ quả của chính sách một con duy nhất mà Bắc Kinh áp đặt từ cuối những năm 1970 để tránh tình trạng bùng nổ dân số trong một đất nước Trung Quốc nghèo, chậm phát triển.

Những biến động dân số này không chỉ gây ra những hệ lụy về mặt kinh tế xã hội mà còn ảnh hưởng đến "giấc mơ Trung Hoa" của ông Tập Cận Bình, đến vị thế "công xưởng thế giới" và "thị trường lớn nhất thế giới". Le Figaro nhận định "việc dân số giảm sút không cưỡng lại được này là một thách thức lớn về địa chính trị, vào lúc mà Bắc Kinh đang nuôi tham vọng cường quốc thế giới dưới bóng của ông Tập Cận Bình". 

Nhà nghiên cứu dân số Yi Fuxian thuộc đại học Wisconsin-Madison, Hoa Kỳ nhận định : "Bằng các số liệu dân số sai, Trung Quốc đánh lừa các nước ngoài và các nhà đầu tư để tự biến mình từ con mèo ốm thành con sư tử đầy dũng mãnh".

Le Figaro nhận thấy, việc giảm dân số xuống dưới mức của Ấn Độ còn là một thách thức khá tế nhị về mặt đối nội, trong lúc mà Bắc Kinh đang chuẩn bị kỷ niệm rầm rộ 100 năm thành lập đảng cộng sản để khuếch trương tính ưu việt của chế độ cộng sản. Đó là lý do mà các quan chức của cơ quan thống kê quốc gia vẫn chậm trễ thông báo kết quả tổng điều tra dân số. Họ chờ chỉnh sửa để đưa ra con số "hợp lý".

Miến Điện : Tập đoàn Total làm giàu cho giới quân sự

Vẫn liên quan đến thời sự Châu Á, báo Le Monde chú ý tới Miến Điện, đất nước đang có những biến động chính trị lớn từ nhiều tháng qua sau cuộc đảo chính quân sự. Nhưng tờ báo đề cập đến việc giới quân sự Miến Điện đã được các tập đoàn lớn dầu khí Total của Pháp cung cấp tài chính ra sao ?

Theo các tài liệu mà Le Monde được tham khảo, tập đoàn Pháp đã thiết lập một hệ thống chia chác thu nhập với tập đoàn quân sự liên quan đến lợi nhuận từ khai thác khí đốt.

Theo tờ báo, từ khi nổ ra cuộc đảo chính quân sự hôm 01/02/2021 vừa qua, áp lực tăng mạnh đối với Total. Lý do là vì tập đoàn dầu khí Pháp từ năm 1998 khai thác một mỏ khí đốt ngoài khơi của Miến Điện. Các tài liệu cho thấy trong suốt nhiều năm qua, tập đoàn Pháp Total đã thỏa thuận chuyển hàng triệu đô la lợi nhuận từ khai thác khí đốt cho giới quân đội của Miến Điện qua các cách thức tinh vi và vòng vèo.

Giới đấu tranh vì dân chủ đã yêu cầu các tập đoàn nước ngoài, đặc biệt là Total của Pháp và Chevron của Mỹ ngừng các hoạt động để cắt đứt nguồn hỗ trợ tài chính cho tập đoàn quân sự.

Từ khi giới quân nhân làm đảo chính, Miến Điện chìm trong khủng hoảng chính trị và bạo lực trấn áp, vấn đề trừng phạt lại được đặt ra. Trong bài viết : "Trừng phạt và tẩy chay để làm chùn bước quân đội Miến Điện", Le Monde ghi nhận, "không có trừng phạt của Liên Hiệp Quốc do sự ngăn cản của Nga và Trung Quốc, Hoa Kỳ, Anh và Liên Hiệp Châu Âu đã áp dụng trở lại các trừng phạt nhằm vào cá nhân các tướng lĩnh và các tập đoàn do quân đội Miến Điện kiểm soát". Tuy nhiên vấn đề đặt ra là hiệu quả của các trừng phạt đó. Tờ báo nhắc lại, đến tận năm 2016, quân đội Miến Điện vẫn sống sót với hàng loạt lệnh trừng phạt đó.

Theo giới phân tích, đòn trừng phạt của các nước phương Tây chỉ có giá trị tâm lý. Chuyên gia Thibault Bara, thuộc Trung tâm nghiên cứu phát triển kinh tế xã hội cho Miến điện được Le Monde trích dẫn phân tích : "Mặc dù tình trạng nghèo đói và thất nghiệp bùng nổ, tâm trí người dân vẫn tập trung vào cuộc nội chiến. Mỗi thất bại, dù là tượng trưng của giới tướng lĩnh đều là là một thắng lợi của dân chúng, nó giúp họ kháng cự, giữ hy vọng bất chấp bị đàn áp thô bạo".

Khả năng trừng phạt để làm tập đoàn quân sự ở Miến Điện suy yếu là rất ít, khi mà rất nhiều công ty lớn, không chỉ có trường hợp Total mà còn hàng trăm công ty đã được tổ chức phi chính phủ Burma Campaign UK liệt kê có cộng tác chặt chẽ với tập đoàn quân sự. Trong đó có những tập đoàn Trung Quốc và cả của Ấn Độ, Mỹ, Nhật Bản và Hàn Quốc.

Pháp : 200 năm ngày mất Napoléon Bonaparte, lễ kỷ niệm nhạy cảm

Trở lại với nước Pháp với sự kiện được báo chí quan tâm đặc biệt là kỷ niệm 200 năm ngày mất của hoàng đế Napoléon Bonaparte, một trong những nhân vật biểu tượng của lịch sử Pháp, rất được ngưỡng mộ và cũng gây không ít tranh cãi.

Le Figaro quan tâm đặc biệt đến sự tham dự của tổng thống Pháp Emmanuel Macron vào hai sự kiện tưởng nhớ vị hoàng đế vĩ đại của nước Pháp diễn ra tại Paris trong ngày 05/05/2021 và ông Macron sẽ có bài phát biểu dài chừng nửa giờ đồng hồ. Đây là bài phát biểu được báo chí rất mong chờ. Chủ nhân điện Elysée sẽ phải cân nhắc cách nói sao cho vừa phải trong diễn văn tưởng nhớ đến một hoàng đế đã là một phần lịch sử của Pháp.

Tờ báo nhắc lại, Napoléon Bonaparte, không chỉ là một thiên tài quân sự mà ông còn để lại một di sản đồ sộ cho nước Pháp. Nói đến Napoléon là không thể không nhớ đến người đặt nền móng cho hầu như toàn bộ lĩnh vực đời sống xã hội, thể chế Nhà nước của Pháp, tồn tại đến tận bây giờ. Đó là người đã khai sinh ra từ bộ Luật Dân sự, bộ Luật Hình sự, Tòa phá án, Tham Chính Viện, lực lượng Hiến Binh, hệ thống trường trung học, Ngân hàng Trung ương Pháp, cơ cấu cơ quan hành chính cấp tỉnh, thành phố cho đến huân chương Bắc Đẩu Bội Tinh và còn rất nhiều lĩnh vực, định chế xã hội khác vẫn hiện hữu ngày nay là nhờ công của Napoléon.

Thế nhưng đây cũng là vị hoàng đế Pháp vẫn còn gây nhiều tranh cãi và cả chỉ trích trong giới sử học và chính trị Pháp, nhất là việc ông là người tái lập chế độ nô lệ ở Pháp, mà đến nay vẫn nhiều người đánh giá là "có tội" dù Napoléon đã là tượng đài lịch sử của Pháp. Chính vì thế mà dư luận cho rằng, diễn văn của tổng thống nhân dịp kỷ niệm này phải có liều lượng câu chữ vừa phải sao cho không quá sa đà vào liệt kê công lao, đồng thời tránh không tỏ ăn năn về những sai lầm trong lịch sử của vị hoàng đế được cả thế giới gắn với hình ảnh của nước Pháp.

Thế mới thấy, Napoléon Bonaparte, một vị khai quốc công thần, định hình hầu như phần lớn nền tảng đời sống xã hội chính trị của nước Pháp, một thiên tài quân sự được cả thế giới thừa nhận và ngưỡng mộ. Người Pháp tự hào có hoàng đến Napoléon nhưng không chấp nhận sùng bái ông như thánh sống. Đơn giản ông cũng chỉ là con người, vẫn phạm sai lầm, ông cũng chỉ là một nhân vật lịch sử cần sự phán xét công bằng của lịch sử.

Pfizer tiếp tục tấn công virus corona

Phần cuối của mục điểm báo hôm nay xin được dành cho một thông tin khoa học, một tia hy vọng mới để thoát khỏi dịch Covid-19.

Le Figaro cho hay, "Pfizer đang thử nghiệm thuốc uống ngay khi có triệu chứng đầu tiên" nhiễm Covid-19. Sau thành công lớn với vac-xin ngừa Covid, tập đoàn dược phẩm Mỹ Pfizer tiếp tục tìm kiếm thuốc chữa Covid-19. Hiện nay tập đoàn đã tìm ra một chế phẩm dùng điều trị người bệnh ngay khi xuất hiện những triệu chứng nhiễm virus đầu tiên.

Các thử nghiệm giai đoạn đầu vừa được tiến hành trên người hồi tháng Ba. Khoảng sáu chục người tình nguyện đã được thử điều trị với các liều lượng khác nhau. Đây là giai đoạn không thể thiếu để tiếp tục các thử nghiệm lâm sàng chứng minh hiệu quả trị liệu của thuốc.

Mục đích của phân tử thuốc không phải là tiêu diệt virus mà ngăn chặn virus sinh sôi phát triển. Theo nhiều chuyên gia, loại thuốc trị liệu này của Pfizer có nhiều hứa hẹn thành công, tuy nhiên vẫn còn cần thời gian ít nhất một năm mới có thể bước vào triển khai bào chế thuốc, nếu các thử nghiệm cho kết quả tốt.

Anh Vũ

Published in Châu Á