Thông Luận

Cơ quan ngôn luận của Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên

Published in

Diễn đàn

08/10/2021

Chống quan chức suy thoái và nguy cơ "quyền lực tuyệt đối"

Phạm Quý Thọ

Tình hình suy thoái v tư tưởng và đo đc ca các quan chc chế đ nghiêm trng đến mc khiến cho vic theo đui tp trung quyn lc đ "ngăn chn, đy lùi" đang gây ra nguy cơ tuyt đi hóa quyn lc Đng.

chong1

Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng phát biểu bế mạc Hi ngh Trung ương 4 khóa 13 ở Hà Nội hôm 7/10/2021 - Ảnh VGP

T ngày 4 đến 7/10/2021 các lãnh đo cao cp nht ca Đảng cộng sản Vit Nam t hp v Hà Ni d Hi ngh Trung ương 4 khóa 13 đ tiếp tc nâng cp các Ngh quyết v cng c Đng nhm ngăn chn và đy lùi tình hình suy thoái v "tư tưởng chính tr, đo đc, li sng" ca cán b, đng viên. S suy thoái này là quá trình thay đi phc tp chu s tác đng ca nhiu yếu t, nhìn b ngoài được biu hin qua hành vi cá nhân các quan chc, nhưng thc cht là s tha hóa quyn lc khi thiếu cơ chế kim soát phù hp vi thc tế. Đc đim ca s tha hóa được nhà báo Huy Đc, tác gi ca cun "Bên thng cuc", mô t trên Facebook cá nhân qua "Ba thế h" (2018). Quá trình này tri dài qua ba thế h lãnh đo và tr nên ngày càng nghiêm tr ng khi kinh tế chuyn đi sang th trường.

Ba thế h đó là : Thế h các bc "công thn khai chế đ", Thế h được la chn "kế tc s nghip" và Thế h "th Ba", bao trùm quá trình hơn mt phn ba thế k chuyn đi kinh tế sang th trường. Theo đó, Thế h th nht b "quăng qut" bi các biến c lch s cách mng, nhưng "tham vng ca h không tn mn như vàng bc hay chc tước cho v con. H biết chun b mt thế h kế tc "con đường" ca mình". Thế h th hai "kế tc s nghip" có ngun gc trí thc, cm quyn khi mô hình Liên Xô sp đ, c t gii phóng khi "s cm tù giáo điu, nghiêng v k tr hơn là chính tr, không hn liêm khiết, nhưng "khí cht k s vn giúp h đt khát vng quc gia, dân t c cao hơn li ích cá nhân". Thế h th Ba "cm quyn vào thi đim quyn lc rt có màu", vi "hai nhim k gn như nm trong tay" nguyên Th tướng Dũng, đó là "nhng người tôn th tin bc nht li rt gii nói nhng li có cánh v "đnh hướng", nhng người có khí cht, "còn chút lòng vi đt nước" b đy vào nhóm thiu s. Thế h này "không ch t tha hóa mình v mt con người, mà còn làm vô hiu các n lc ci cách th chế ca nhng người tin nhim".

chong2

C Th tướng Phan Văn Khi phát biu ti Quc hi hôm 16/6/2006. AFP

Và, đ tránh s sp đ chế đ, Đng đã tp trung hóa quyn lc thông qua mt cuc chiến phc tp, liên tc "không đim dng", khc lit "không vùng cm", quyết lit "bng mi giá" đ hy vng làm "trong sch" ni b Đng.

Cuc chiến này phc tp vì "ta đánh ta", đã kéo dài khong 10 năm, được Đng tiến hành t cui năm 2011 ti Hi ngh Trung ương 4 khóa 11, theo đó Ngh quyết "Mt s vn đ cp bách v xây dng Đng hin nay" được ban hành. Vic thc hin Ngh quyết này đã không "suôn s" vi trường hp "không th k lut" nguyên th tướng Nguyn Tn Dũng ti Hi ngh Trung ương 6 khóa 11. "Li h thng" đã bc l khi B Chính tr đ xut k lut ông Dũng v trách nhim cá nhân qun lý yếu kém nn kinh tế, nhưng không nhn được s đng thun ca Ban Chp hành Trung ương. Tương quan quyn lc trong Ban Chp hành Trung ương đã nghiêng v "phe Chính ph". Đây là lý do dn đến vic B Chính tr quyết đnh thành lp "Ban Ch đo Trung ương v phòng, chng tham nhũng" trc thuc B Chính tr, do Tổng bí thư làm Trưởng ban ; đng thi tái lp Ban Ni chính Trung ương, làm cơ quan thường trc.

Nhng thay đi quy đnh v ng c, k lut đng đã giúp ông Nguyn Phú Trng tiếp tc làm Tổng bí thư nhim k th hai, như trường hp c bit" ti Đi hi 12 năm 2016, mc dù quá gii hn tui. Tuy nhiên, dàn lãnh đo ca nhim k 12 này, thc ra, vn là kết qu ca s phân chia quyn lc theo đng thun ca lãnh đo khóa trước, nghĩa là vn còn lãnh đo tng suy thoái nhưng chưa "b l". Đây là lý do đ Ban Chp hành Trung ương khóa 12 tiếp tc ra Ngh quyết Trung ương 4 năm 2016 "V tăng cường xây dng, chnh đn Đng ; ngăn chn, đy lùi s suy thoái v tư tưởng chính tr, đo đc, li sng, nhng biu hin "t din biến", "t chuyn hóa" trong ni b".

Cuc chiến chng tham nhũng tr nên khc lit, "không vùng cm". Nhiu quy đnh ca Đng được sa đi hoc ban hành hướng đến tp trung quyn lc cao hơn cho B Chính tr và người đng đu. Mi đây, ngày 16/9/2021, B Chính tr ban hành quyết đnh b sung chc năng, nhim v phòng, chng tiêu cc cho Ban Ch đo. Các cơ quan Ni chính như U ban Kim tra Trung ương, Ban Ni chính, B Công an, Vin Kim sát, Tòa án, Thanh tra, Kim toán được huy đng cho công tác này. Trong năm năm (2016-2021) thc hin Ngh quyết 4 khóa 12 v tăng cường xây dng, chnh đn Đng, đã có 87.210 đng viên và 1.329 t chc đng b thi hành k lut, trong đó 2.209 người vì lý do tham nhũng, gm 113 lãnh đo, k c bn U viên B Chính tr, do Trung ương qun lý, và hơn 25 nghìn người b k lut vì suy thoái, "t din biến", "t chuyn hóa"

Đi hi 13 đu năm 2021 được cho là "thành công". Thêm mt ln na, ông Nguyn Phú Trng vi tư cách "trường hp đc bit" đã vượt quy đnh gii hn 2 nhim k đ gi chc Tổng bí thư. Trong phát biu khai mc Hi ngh Trung ương 4 khóa 13 ngày 4/10/2021 ông nhn đnh rng mc dù có "chuyn biến", tình trng suy thoái "vn chưa được ngăn chn, đy lùi mt cách căn bn, thm chí có mt còn din biến tinh vi, phc tp hơn, có th gây ra nhng hu qu khôn lường".

chong3

Nguyên Th tướng Nguyn Tn Dũng ti Đi hi 12 Đảng cộng sản Việt Nam Hà Ni hôm 28/1/2016. Reuters

Tiếp tc theo đui quyn lc đ quyết lit phòng chng các quan chc suy thoái dường như đang gây ra xu hướng tuyt đi hóa quyn lc Đng, vì vy n cha nguy cơ tha hóa. Lord Acton (1834 1902), nhà s hc người Anh tng viết rng nhng người b tha hóa bi quá trình cai tr đng loi ca h không phi là xu xa bm sinh. H bt đu như nhng người đàn ông trung thc. Đng cơ ca ông ta khi mun ch đo hành đng ca người khác có th hoàn toàn là yêu nước và v tha, có th ch ước "làm điu tt cho người dân", k c vic ông ta ban hành hay bãi b các quy tc hay hot đng nào đó đu hướng đến mc đích buc tt c nhng người khác phi tuân theo ý tưởng v nhng gì được cho là tt đi vi h.

Ngoài ra, nếu có quyn lc tuyt đi nghĩa là ông ta có th toàn quyn hành đng trong mt phm vi lãnh th, không b hn chế bi s giám sát hoc kim tra và, nếu nm quyn đ lâu, thì ông ta d b ng nhn rng quyn lc và trí tu là cùng mt th, ông ta có sc mnh nghĩa là "anh minh". Đó là lúc ông ta bt đu mt kh năng phân bit đâu là đúng v mt đo đc, và đâu là đúng v mt chính tr. Hơn thế, quyn lc còn thi phng bn ngã, to o tưởng nó có sc mnh không gii hn, t đó, có th dn đến hành đng sai lm như áp đt ý chí lên người khác mt cách đc đoán, hu hoi quyn con người.

"Mi quyn lc đu có xu hướng tha hóa ; quyn lc tuyt đi tha hóa tuyt đi". Câu nói này Lord Acton đã tr nên ni tiếng đ cnh báo và ngăn nga nguy cơ.

Xu hướng tuyt đi hóa quyn lc liu cn tr ci cách đến đâu và như thế nào vn là câu hi m. Nhà báo Huy Đc mong mun có mt "th chế dân tin" đ kim soát nhng k tha hóa thay vì "ch s mt người". Tuy nhiên, đây là vn đ phc tp nên cn được tiếp tc tho lun.

Phạm Quý Thọ

Nguồn : RFA, 07/10/2021

Quay lại trang chủ

Additional Info

  • Author: Phạm Quý Thọ
Read 205 times

Viết bình luận

Phải xác tín nội dung bài viết đáp ứng tất cả những yêu cầu của thông tin được đánh dấu bằng ký hiệu (*)