Thông Luận

Cơ quan ngôn luận của Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên

Published in

Diễn đàn

18/10/2021

Vì sao Việt Nam thận trọng về AUKUS ?

VOA tiếng Việt

Vit Nam đưa ra mt tuyên b 'bí n và ngn gn' v s thành lp liên minh tay ba gia M, Anh và Úc, nhưng trong đó ngm gi đi mt thông đip, theo gii quan sát

vnaukus1

Th tướng Úc Scott Morrison, gia, ti bui hp báo trc tuyến chung vi Tng thng M Joe Biden, phi, và Th tướng Anh Boris Johnson khi công b v vic thành lp Hip đnh tăng cường đi tác ba bên (AUKUS).

Khi M cùng hai đng minh Anh và Úc tuyên b v mt tho thun thành lp liên minh an ninh tay ba, được gi tt là AUKUS, vào gia tháng trước, sóng gió đã ni lên trên chính trường thế gii, trong đó Trung Quc cc lc phn đi, còn các quc gia Đông Nam Á thì đưa ra nhng phn ng khác nhau.

Hip đnh Tăng cường đi tác ba bên gia M, Anh và Australia được Tng thng M Joe Biden, Th tướng Úc Scott Morrison và Th tướng Anh Boris Johnson công b hôm 15/9, trong đó cho biết M và Anh s giúp Australia có được tàu ngm hot đng bng năng lượng ht nhân.

Anh là nước duy nht cho đến nay được M chia s công ngh chế to tàu ngm ht nhân, và vi tho thun mi này, Úc s là nước th 2 được M chuyn giao công ngh này. Theo đánh giá ca các nhà quan sát, đng thái này cho thy M đã nâng cp quan h đng minh chiến lược vi Úc lên ngang bng mi quan h đng minh chiến lược vi Anh.

Trong tuyên b ca ba nhà lãnh đo được Nhà Trng đưa ra, Tng thng Biden nói rng sáng kiến mi này là nhm đm bo rng mi thành viên trong liên minh mi này "có được mt kh năng hin đi nhng kh năng hin đi nht mà chúng ta cn đ đi phó và phòng th trước các mi đe do đang nhanh chóng phát trin".

Mc dù khi công b tho thun, các lãnh đo ca M, Anh và Úc không h nhc ti Trung Quc và cũng cho biết không nhm vào quc gia nào nhưng liên minh an ninh mi này được xem là mt phn ng ca các đng minh phương Tây nhm ngăn chn Trung Quc bá quyn và làm ch Đông Nam Á, đc bit là Bin Đông. Bc Kinh hin đang là mi đe do ln nht ca Washington và cũng có nhng xung đt vi Canberra trong nhng năm gn đây. Anh cũng phn đi các thách thc ch quyn ca Trung Quc khu vc n Đ Dương-Thái Bình Dương và trong tháng này đã đưa khinh hm ca mình vào Bin Đông.

Trung Quc đã tc gin v tho thun tay ba này khi cho rng AUKUS đ ra nguy cơ gây tn hi nghiêm trng đến hoà bình và n đnh ca khu vc. Trong khi đó, Pháp coi AUKUS là mt "nhát dao đâm sau lưng" t đng minh vì Úc đã rút lui khi tho thun tr giá 66 t USD ký kết vi Paris vào năm 2016 đ mua tàu ngm diesel-đin đ được Anh và M cung cp tàu ngm chy bng năng lượng ht nhân.

Các quc gia ca khi ASEAN thì b chia r v quan h đi tác mi được thiết lp. Malaysia và Indonesia cnh báo rng nó có th dn đến mt cuc chy đua vũ trang gia các siêu cường đi đu trong khu vc. Tuy nhiên nó không nht thiết là quan đim chung ca toàn khi Đông Nam Á, khi Philippines và Singapore li hoan nghênh và ng h hip ước này.

Thông đip ca Vit Nam

Vit Nam đưa ra mt lp trường khá trung lp khi không công khai ng h nhưng cũng không phn đi AUKUS.

Người phát ngôn B Ngoi giao Lê Th Thu Hng hôm 23/9, khi được hi v quan đim ca Vit Nam v hip ước này,cho biết rng "Vit Nam luôn quan tâm theo dõi các din biến tình hình trong khu vc".

"Chúng tôi cho rng hoà bình, n đnh, hp tác và phát trin khu vc cũng như trên thế gii là mc tiêu chung ca tt c các quc gia và các nước có trách nhim đóng góp vào mc tiêu này", bà Hng nói vi các phóng viên ti cuc hp báo Hà Ni.

Theo các nhà phân tích, phn ng ca Hà Ni cho thy s thn trng ca Vit Nam trong bi cnh các quc gia trong khu vc có th s lo lng v vic b mc kt gia cuc cnh canh ca các cường quc.

"Tôi cho rng Vit Nam khá thn trng khi đã mt mt thi gian đ đưa ra mt thông đip rt bí n và ngn gn như vy", Huong Le Thu, nhà phân tích cp cao ca Vin nghiên cu Chính sách Chiến lược Australia (ASPI), nói ti hi ngh Bin Đông do Trung tâm Nghiên cu Chiến lược Quc tế (CSIS) t chc trc tuyến hôm 8/10.

So vi phn ng t các nước khác trong khu vc, như Malaysia và Indonesia, thì phn ng ca Vit Nam, theo nhà nghiên cu này, đã làm Úc "khá hài lòng bi vì nó không đáng báo đng, khi không quá hoan nghênh nhưng chc chn không t chi".

Đng quan đim trên, Bich Tran, nhà nghiên cu trong Chương trình Đông Nam Á ca CSIS cho rng Vit Nam thn trng khi đưa ra các tuyên b v AUKUS vì đây là mt liên minh được xem là tp trung vào an ninh, quân s và quc phòng hơn so vi B T Kim Cương (Quad) – mt cu trúc hp tác gia M, Úc, Nht và n Đ, trong đó tp trung vào chính tr, kinh tế và thương mi, và đã nhn được s ng h ca Vit Nam. Hà Ni luôn duy trì chính sách "4 Không", trong đó không liên minh quân s vi bt c bên nào nhm chng li bên th 3.

Tuy nhiên, theo nhà nghiên cu Huong Le Thu, dù Vit Nam gi lp trường trung lp nhưng tuyên b ca Hà Ni được xem là mt cách đ nói "OK, đ xem cái gì tiếp theo".

"Tho thun vn còn được đàm phán trong vòng 18 tháng ti và chúng ta không biết chính xác khi nào nhng chiếc tàu ngm đó s được giao (cho Úc), vào nhng năm 2030 hay 2040", bà Huong Le Thu nói. "Còn nhiu chi tiết chưa được công b. Cho nên tôi nghĩ rng đó là vì sao Vit Nam không mun nói điu gì quá c th hoc quá ràng buc v vn đ này".

Theo nhn đnh ca Thc s Hoàng Vit, ging viên Đi hc Lut Thành phố Hồ Chí Minh, trong mt cuc phng vn vi VOA gn đây, tuyên b ca người phát ngôn BNG Hà Ni mang tính trung lp nhưng "có th ngm hiu rng Vit Nam cũng ng h sáng kiến AUKUS dù không công khai nói ra".

Cu Đi s M Vit Nam David Shear cho rng tho thun liên minh ba bên gia M, Anh và Úc s tt cho khu vc n Đ Dương-Thái Bình Dương, đc bit là khi ASEAN. Theo người hin đang là giáo sư thnh ging ti Trường Nghiên cu Quc tế Cao cp Johns Hopkins, nhn đnh vi VOA, khu vc cn s hp tác mnh m gia M, Nht Bn, Úc, n Đ và Anh đ tiếp tc n đnh cũng như duy trì nn đc lp ca h.

Tuyên b chung được 3 nhà lãnh đo M, Anh và Úc đưa ra hôm 15/9 khng đnh rng Hoa K và hai đng minh thân cn nht ca mình "cùng chia s nhng giá tr v t do và dân ch" cũng như mong mun duy trì mt "khu vc n Đ Dương-Thái Bình Dương t do và rng m".

Nhiu người Vit Nam, trong đó có các chuyên gia và trí thc, đu ng h AUKUS mc dù "biết rng nó khiến cho trt t thế gii dch chuyn và s dn ti nhiu vn đ khác", theo Thc s Hoàng Vit. Nhà nghiên cu Bin Đông này cho rng người Vit Nam cm thy AUKUS là điu cn thiết vì tâm lý bài Trung lâu nay ca người Vit Nam, đc bit trước nhng "hành đng ca Trung Quc trên Bin Đông c hiếp các quc gia nh khác trong đó có Vit Nam".

Nguồn : VOA, 18/10/2021

Quay lại trang chủ

Additional Info

  • Author: VOA tiếng Việt
Read 132 times

Viết bình luận

Phải xác tín nội dung bài viết đáp ứng tất cả những yêu cầu của thông tin được đánh dấu bằng ký hiệu (*)