Thông Luận

Cơ quan ngôn luận của Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên

Published in

Diễn đàn

21/10/2021

Thành lập Cơ quan nhân quyền quốc gia để làm gì ?

RFA tiếng Việt

Thành lập cơ quan nhân quyền quốc gia có giúp Việt Nam cải thiện vi phạm nhân quyền ?

‘Cơ quan nhân quyn quc gia theo Liên Hp Quc có tên tiếng Anh là National Human Rights Institution - NHRI, là mt cơ quan được giao nhng chc năng c th trong vic thúc đy và bo v quyn con người. Có chc năng thc hin quy trình tư vn, h tr nhà nước trong vic bo v và thúc đy nhân quyn.

coquan1

Ảnh minh họa chụp tại Hà Nội trước đây. AFP PHOTO

Còn theo Cơ quan ngôn lun ca Đng CSVN, Cơ quan nhân quyn quc gia là cơ quan do Nhà nước thành lp và được trao thm quyn theo quy đnh ca Hiến pháp đ thúc đy, bo v, bo đm các quyn con người, quyn công dân trong phm vi ca quc gia. Vì vy t chc Đng này kêu gi thành lp Cơ quan nhân quyn quc gia đ bo v quyn ca người dân tt hơn.

Liu mt nước luôn b cáo buc có thành tích vi phm nhân quyn như Vit Nam mà li thành lp Cơ quan nhân quyn quc gia do Nhà nước qun lý, có th giúp ci thin tình trng vi phm nhân quyn nước này ? Tr li RFA t Đc Quc hôm 21/10, Lut sư Nhân quyn Nguyn Văn Đài, nhn đnh :

"Theo tôi vic thành lp đy tùy theo cơ chế, nếu cơ quan nhân quyn quc gia do người dân thành lp, hot đng đc lp vi cơ quan chính quyn và chế đ... thì s đm bo khách quan. Còn nếu cơ quan nhân quyn quc gia do chính ph thành lp, do các nhân viên chính ph c sang làm vic đó và chính ph tr lương tài tr... , thì cơ quan này không phi là cơ quan bo v nhân quyn, mà là cơ quan đ che giu các vi phm nhân quyn, cũng như là cơ quan đ bin minh cho hành đng vi phm nhân quyn ca Chính ph Vit Nam".

Lut sư Nhân quyn Nguyn Văn Đài cho biết, ngoài vic bt b nhiu tiếng nói phn bin, vi phm nhân quyn ln nht ca Chính ph Vit Nam va qua xy ra trong lúc chng dch Covid-19 :

"Theo nguyên tc, các nước khi xy ra thiên tai dch bnh thì có Lut Tình trng khn cp. Và khi ban b thì nhà nước phi chu trách nhim đi vi cuc sng ca người dân. Nhưng Vit Nam đã c tình không xây dng Lut Tình trng khn cp, mà ch có pháp lnh v tình trng khn cp. Mà theo quy đnh, các quyn t do đi li, cư trú... ch b hn chế bng văn bn lut, khi xy ra trường hp khn cp. Nhưng h không th đem pháp lnh ra đ cm, nên h đem các ch th 15, 16 ra đ tước quyn t do cư trú, đi li ca dân. Như vy là vi phm rt nghiêm trng quyn con người".

T chc Ân xá Quc tế vào ngày 13/9/2021 ra thông cáo kêu gi Vit Nam tôn trng nhân quyn khi dùng quân đi tiếp tc kim soát dch bnh ti Thành ph H Chí Minh. Ân xá Quc tế nêu rõ, cơ quan chc năng Vit Nam phi có nhng bin pháp khn cp nhm ngăn chn mt cuc khng hong v nhân đo và quyn con người khi mà nhng bin pháp giãn cách nghiêm ngt ngày càng gây hi cho nhng đi tượng d tn thương nht trong xã hi.

Không ch vi phm nhân quyn khi phòng chng dch Covid-19 thi gian gn đây. Chính quyn Vit Nam trong nhng năm qua đã liên tc đàn áp các tiếng nói đi lp vi nhiu án tù hết sc khc nghit.

Giáo sư Nguyn Đình Cng, khi tr li RFA hôm 21/10 t Hà Ni cho rng, Vit Nam hin nay nhng vn đ thuc nhân văn như Nhân quyn, Dân ch, Đo đc nhân bn, Giáo dc... thì có hai thế lc tác đng. A là người làm thì không biết, B là người biết thì không được làm. Đó là mt mâu thun ln do chế đ to ra. Giáo sư Nguyn Đình Cng nói tiếp :

"Ý tưởng thành lp "Cơ quan nhân quyn quc gia ti Vit Nam" bt đu bng mt vài người B nào đó. H thy được mc đích, yêu cu, điu kin, nhng li ích do vic đó đem li. Đó là li ích ch yếu cho dân tc, cho đt nước, nhưng li nh hưởng đến quyn li ca Đng lãnh đo. Nhng người B ch có th vn đng, đu tranh đ buc A thành lp "Cơ quan nhân quyn". Còn nếu B t đng thành lp ra t chc tương t thì ngay lp tc h và t chc y b nht vào tù hoc b ám hi.

Khi mà A do áp lc mà lp ra Cơ quan nhân quyn quc gia thì ch yếu là trá hình, là hu danh vô thc, ch đ xoa du s đu tranh hp pháp ca B, đ tuyên truyn mà thôi. Không khéo s xy ra tình trng oái oăm là sau khi công khai thành lp Cơ quan nhân quyn thì s vi phm nhân quyn s tăng lên. Nhng người có trí tu, sng nhiu năm dưới chế đ cng sn không l gì điu này".

Theo T chc Theo dõi Nhân quyn - Human Rights Watch, trong năm 2020, chính quyn Vit Nam đã gia tăng hn chế các quyn dân s và chính tr cơ bn ca người dân, đc bit quyn t do biu đt, t do hi hp...

Cũng trong năm 2020, Chính ph Vit Nam đã liên tiếp trng pht nhng người lên tiếng ch trích Chính ph hoc nhng người tham gia các nhóm c xúy cho dân ch, nhân quyn. Cơ quan chc năng Vit Nam tùy tin bt giam hoc truy t ít nht 28 người vi cáo buc vi phm nhng ti an ninh quc gia mơ h và thái quá như tiến hành tuyên truyn chng Nhà nước hay li dng các quyn t do, dân ch xâm hi li ích Nhà nước’…

Ông John Sifton, Giám đc H tr khu vc Châu Á ca HRW, nhn đnh, năm 2020 là mt năm khng khiếp khác na đi vi tình hình nhân quyn ti Vit Nam. Sut năm qua, Công an Vit Nam đã tiến hành bt mt s tiếng nói đi lp mnh m và giam gi nhng người bày t quan đim cũng như thc hành quyn căn bn t do biu đt ca h.

Tiến sĩ Nguyn Huy Vũ khi tr li RFA t Na Uy hôm 21/10 cho rng, s nm quyn ca Đng Cng sn đi vi Vit Nam có được nh s tước đot nhân quyn ca người dân Vit Nam mà c th là tước quyn t do tranh c, t do bu c. Nếu mà gii cm quyn ca Đng Cng sn tôn trng nhân quyn, đ người dân t do tranh c, t do bu c, thì ai cũng thy được là Đng Cng sn không th nào giành được quyn lãnh đo Vit Nam. Cho nên theo Tiến sĩ Nguyn Huy Vũ, s không bao gi có chuyn gii lãnh đo Đng Cng sn t nguyn lp ra mt cơ quan vi mc đích tht s là bo đm nhân quyn, vì đơn gin là nó đi ngược li li ích ca chính gii lãnh đo Đng Cng sn. Vy phi hiu câu chuyn này như thế n ào ? Ông Vũ gii thích :

"Th nht đó là xu hướng văn minh ca thế gii ngày càng xa lánh các th chế đc tài, thiếu chính danh. Mt s kin đáng đ ý trong khu vc là Hi ngh Thượng đnh ca gii lãnh đo ca Đông Nam Á đã không mi người đng đu quân đi Miến Đin hin đang nm quyn cai qun đt nước. Hi ngh thượng đnh các nước Đông Nam Á trong sut mt thi gian dài đã tng là hi ca các nhà đc tài. Nhưng k t khi Philippines và Indonesia tr thành hai nn dân ch, cùng vi Malaysia và Singapore, xu hướng dân ch và tôn trng nhân quyn, mc dù vn còn ít nhiu hn chế, đã tr thành mt xu hướng ph biến trong cng đng các nước Đông Nam Á".

Th hai theo Tiến sĩ Nguyn Huy Vũ, đó là chính sách ngoi giao ca chính quyn M hin nay là ch trương liên kết các th chế dân ch li vi nhau đ chng li các thế lc đc đoán mà đi din là Trung Quc và Nga. Vit Nam mun ci thin quan h vi M và phương Tây tt phi có nhng chính sách nht đnh đ thuyết phc h rng Vit Nam đang n lc thc hin các ci cách đ tr thành mt th chế dân ch và vic kêu gi thành lp mt vin đ bo v nhân quyn là mt điu như vy. Ông Vũ nói tiếp :

"Th ba là nhu cu bo đm nhân quyn là có tht trong các viên chc ca chế đ. Dù mun hay không, các viên chc cũng là mt nn nhân ca chế đ. Cùng vi vic m ca đt nước, các viên chc có dp đi sang các nước khác nhau, biết được vic quyn con người được tôn trng các nước văn minh như thế nào, người dân được sng t do, hnh phúc ra sao, và h nhìn li đt nước mình, h mun thay đi, h mun đt nước mình cũng phi có mt cơ chế đm bo quyn con người, trước hết là vì li ích chung ca xã hi và sau đó là cho h. Cho nên các gii chc mi d đnh thành lp mt t chc nhân quyn nhm mc đích thay đi t t".

Và cui cùng Tiến sĩ Nguyn Huy Vũ cho rng, vic mt t báo ca Đng Cng sn chính thc đưa ra mt ý kiến v vic thành lp mt t chc nhân quyn nó đánh du nhn thc ca gii lãnh đo Đng Cng sn rng đã đến lúc phi thay đi cách tiếp cn, cách cai tr. Không th cai tr theo phong cách đc đoán na mà phi hướng ti mt th chế tôn trng quyn con người. Điu này nó cũng đánh du nhn thc, dù không nói ra ca gii lãnh đo Đng Cng sn, rng h mun tách ra khi mi quan h liên minh vi thế gii đc đoán mà Trung Quc và Nga hin là hai tr ct, và h mun xích li gn hơn vi phương Tây. Đó là mt tín hiu tt.

Trong mt din biến khác, theo Giáo sư Nguyn Đình Cng, vic Vit Nam c vn đng đ vào y ban Nhân quyn ca Liên Hip Quc là mt th đon, nhm che đy nhng vi phm nhân quyn trong nước. Văn kin ca Đng Cng sn có đ cp đến nhân quyn, nhưng đó ch là do tình thế bt buc, không th không viết, phi viết ra cho có mà không thc hin. Mt s lãnh đo cng sn thù ghét nhân quyn, h nghĩ rng nó chng li đng quyn, chng li s đc tài toàn tr.

Giáo sư Nguyn Đình Cng cho rng, nếu lãnh đo Vit Nam có ý thc tôn trng nhân quyn thì trước hết hãy ban b nhng điu lut v t do tư tưởng, t do ngôn lun, t do hi hp và lp hi. Khi nhng quyn t do y ca dân không được bo h thì vic lp ra "Cơ quan nhân quyn quc gia" ch là trò la di.

Nguồn : RFA, 21/10/2021

Quay lại trang chủ

Additional Info

  • Author: RFA tiếng Việt
Read 82 times

Viết bình luận

Phải xác tín nội dung bài viết đáp ứng tất cả những yêu cầu của thông tin được đánh dấu bằng ký hiệu (*)