Thông Luận

Cơ quan ngôn luận của Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên

Covid-19 : Tập Cận Bình và Đảng cộng sản Trung Quốc nợ thế giới lời xin lỗi

Quốc tế ngày càng lên tiếng phản đối mạnh mẽ  thái độ cẩu thả của Đảng cộng sản Trung Quốc (Đảng cộng sản Trung Quốc) và Tập Cận Bình

xi1

Mặc dù thế giới tiếp tục ứng phó với đại dịch Covid-19, sau 76 ngày phong tỏa liên tiếp, Vũ Hán đã nối lại hoạt động vào thứ Tư, ngày 8 tháng 4 năm 2020. Hình ảnh những y tá hạnh phúc và nhân viên y tế từ các tỉnh khác đang chờ rời khỏi nhà của họ. Những cảnh nhóm nhân viên y tế tình cảm tạm biệt nhau tại sân bay quốc tế Vũ Hán và màn bắn pháo hoa chính thức để mở cửa trở lại được lan truyền khắp thế giới. Ô tô và xe đạp trở lại trên đường, và giao thông công cộng, cả xe lửa, đã nối lại hoạt động. Sự hồi sinh của những thành phố này và số người chết lớn nhất thực sự đã truyền tải một thông điệp tới thế giới rằng Covid-19 không phải là một căn bệnh bất khả chiến bại, miễn là các quốc gia này cho thấy quyết tâm cần thiết để vượt qua căn bệnh này.

Chúng ta đánh giá cao Vũ Hán đã bị tổn hại nghiêm trọng trong vài tháng qua và đã hoạt động trở lại, nhưng chúng ta cũng xem lại nhà lãnh đạo hàng đầu của Trung Quốc và Đảng cộng sản Trung Quốc đã thực sự sai lầm với cộng đồng quốc tế như thế nào.

Tôi nhớ rằng ở Trung Quốc, bác sĩ Lý Văn Lượng của Bệnh viện Trung ương Vũ Hán đã gióng lên hồi chuông cảnh báo về virus này vào đầu tháng 12 năm 2019. Thật không may, ông đã chết vì virus vào cuối tháng Hai. Ông cảnh báo chính quyền Trung Quốc rằng nếu virus không bị dập tắt, dịch bệnh có thể sẽ trở nên không thể kiểm soát. Nhưng chính quyền Trung Quốc đã không đón nhận cảnh báo này một cách khách quan, mà chụp mũ bác sĩ Lượng truyền bá tin đồn sai lệch và bị điều tra. Họ yêu cầu ông ký một tuyên bố kiểm điểm, nói rằng cảnh báo trước đó của ông về dịch bệnh là không có cơ sở. Ngoài ông, các nhà báo công dân trẻ, cố phản ánh virus một cách trung thực cũng bị bắt giữ với cùng tội danh. Ngay cả học giả pháp lý Hứa Thế Trung (Xu Shizong) cũng bị bắt giam vì ông đã đưa ra một bức thư ngỏ chỉ trích phản ứng của Đảng cộng sản Trung Quốc về virus.

Thực tế là chính quyền Trung Quốc đã biết về virus này vào đầu tháng 1 năm 2020 và đưa ra ước tính hợp lý rằng loại virus corona mới này có thể có ảnh hưởng xấu đến dân số Trung Quốc và thế giới. Nhưng Tập Cận Bình đã cố tình che giấu vì ông ta không muốn Trung Quốc được coi là quốc gia gây ra một loại virus chết người khác sau SARS năm 2002. Ngoài ra, vào ngày 8 tháng 2 năm 2020, hàng chục ngàn người đang háo hức chờ ăn Tết. Tết rất quan trọng đối với Trung Quốc, vì ngoài việc mang lại lợi ích kinh tế, Trung Quốc cũng có thể nhân cơ hội này để chứng tỏ cơ hội trở thành một trong những nhà lãnh đạo kinh tế của thế giới. Do đó, cả Tập Cận Bình và Đảng cộng sản Trung Quốc đều không muốn gây rủi ro cho cơ hội này, thậm chí với cái giá phải trả cho hành vi này là gây nguy hiểm cho cuộc sống của người dân trên khắp thế giới – đây là một ví dụ khác về tham nhũng đạo đức của Đảng cộng sản Trung Quốc.

Vào thời điểm khi Trung Quốc đã đạt được mục tiêu cần có với Tết Nguyên đán và  cộng đồng quốc tế vẫn còn bị che giấu về tình hình thực tế của Covid-19, khoảng 1.800 người ở Vũ Hán đã bị nhiễm virus và đã tản ra khắp mọi miền thế giới. Và dịch bệnh đã đi đến Ý, Iran, Hoa Kỳ, Canada, Úc, Anh, các nước châu Âu, châu Phi và châu Á và chẳng mấy chốc trở thành đại dịch đang càn quét nền kinh tế toàn cầu. Nói cách khác, mục tiêu của cái gọi là “Cộng đồng nhân loại tương lai chung” của Đảng cộng sản Trung Quốc đã được thay thế bằng “Cộng đồng virus corona”. Một số người thậm chí gọi đó là hiện thực ảo của giấc mơ Trung Quốc về sáng kiến ​​Vành đai và con đường.

Tập Cận Bình và chính quyền của ông ta sẽ không bao giờ chấp nhận điều này.

Trên thực tế, phát ngôn viên của Bộ Ngoại giao Trung Quốc đã đưa ra lời buộc tội gây sốc trên Twitter: “Có thể quân đội Hoa Kỳ đã mang dịch bệnh này đến Vũ Hán, và Hoa Kỳ nợ chúng tôi một lời giải thích.” Nghe có vẻ lạ, nhưng đây gần như là cách ngoại giao Trung Quốc hoạt động.

Ngoài lập trường phi đạo đức của Đảng cộng sản Trung Quốc, điều đáng tiếc hơn là thái độ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) với cách xử lý dịch bệnh của Trung Quốc. Không còn nghi ngờ gì nữa, phản ứng của Trung Quốc đối với dịch SARS 2002-2003 gần giống như phản ứng hiện tại với Covid-19, nhưng trong dịch SARS, WHO đã nhanh chóng chỉ trích sự thiếu trung thực của Trung Quốc vì trì hoãn tiến độ hợp tác quốc tế. Điều này cuối cùng đã dẫn đến việc Trung Quốc cách chức Bộ trưởng Bộ Y tế như một dấu hiệu thừa nhận. WHO cũng nhanh chóng đề xuất các hạn chế đi lại vì điều này sẽ hạn chế sự lây lan của virus SARS trên toàn thế giới. Tuy nhiên, lần này, cách tiếp cập như vậy của WHO đã không được thực hiện. Trên thực tế, ngoài việc tỏ ra thận trọng, Tiến sĩ Tredo và nhóm của ông đã cố tình đánh giá thấp dịch bệnh và đánh lừa thế giới, một lần nữa cho thấy chế độ Trung Quốc hiện tại thao túng các thể chế quốc tế khác nhau như thế nào để mang lại lợi ích Bắc Kinh.

Những điều tệ hại bây giờ được bơi bày dần dần. Quốc tế ngày càng lên tiếng phản đối mạnh mẽ  thái độ cẩu thả của Đảng cộng sản Trung Quốc (Đảng cộng sản Trung Quốc) và Tập Cận Bình. Trong một báo cáo mô hình dịch tễ học của Đại học Southampton, đã phát hiện ra rằng nếu Trung Quốc  hành động kịp thời và có trách nhiệm chỉ trong một, hai hoặc ba tuần nhanh hơn, thì số người nhiễm vi-rút sẽ giảm lần lượt 66%, 86% và 95%. Thất bại đã gây ra sự lan rộng toàn cầu, giết chết hàng ngàn người trên khắp thế giới. Tờ London Telegraph ngày 29 tháng 3 dẫn lời Bộ trưởng Y tế Anh cáo buộc Trung Quốc che giấu sự thật về corona và gây nguy hiểm cho cộng đồng quốc tế.

James Krasnka, một giáo sư nổi tiếng về luật hàng hải quốc tế tại Trung tâm Stockton ở Hoa Kỳ, và là giáo sư tại Đại học Chiến tranh Hải quân cho biết trong một bài báo đăng trên tờ “War on rocks” vào ngày 23 tháng 3 rằng Trung Quốc chịu trách nhiệm về Covid-19, trách nhiệm pháp lý với số tiền khiếu nại có thể lên tới hàng nghìn tỷ Mỹ kim. Liệu WHO đã thông đồng với Trung Quốc về Covid-19 sẽ sớm được phanh phui, nhưng hiện tại, không phải là người dân Trung Quốc, mà là Đảng cộng sản Trung Quốc  nợ  lời xin lỗi vì gây ra lầm than cho cộng đồng quốc tế.

John S. Shilshi

Nguyên tác : Covid-19 : Xi Jinping and Chinese Communist Party owe an apology to the world, NorthEast Now, 10/04/2020

Hoàng Quân dịch

Nguồn :  VNTB, 14/04/2020

 

Published in Diễn đàn

Ngày 31/10/2019, Hội nghị Trung ương Đảng Trung Quốc kết thúc sau 4 ngày họp. Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc quyết định dấn thân vào một cuộc đấu tranh tư tưởng để thay thế các giá trị dân chủ.

chong1

Hiến Pháp Trung Quốc được sửa đổi để trao thêm cho Tập Cận Bình khả năng trị vì trọn đời kể từ năm 2018. Reuters/Jason Lee

Le Figaro đề tựa nhận định "Đảng cộng sản của Tập Cận Bình dẫn đầu cuộc chiến chống phương Tây". Tư tưởng Tập Cận Bình, vốn đã được ghi vào trong Hiến Pháp, giờ là "sách gối đầu" không thể thiếu cho các nhà lãnh đạo Trung Quốc. Sự đổi mới này còn được thể hiện ở việc cả hội nghị đều tỏ ra nhất trí với nhà lãnh đạo độc tài nhất kể từ thời Mao Trạch Đông. Ngay giữa lòng cuộc chiến thương mại với Hoa Kỳ, các nhà lãnh đạo đồng thanh kêu gọi "đoàn kết mạnh mẽ với đồng chí Tập Cận Bình đang nắm giữ vai trò trung tâm".

Đây là phiên họp đầu tiên của 370 thành viên Ban Chấp hành Trung ương đảng từ 20 tháng qua và được Tân Hoa Xã mô tả là "lịch sử". Sự chậm trễ kéo dài này đã làm dấy lên nhiều lời đồn thổi cho rằng có những bất đồng trong nội bộ, vào lúc tăng trưởng của nền kinh tế thứ hai trên thế giới giảm mạnh và quyền lực của Bắc Kinh đang bị người dân Hồng Kông thách thức.

Cỗ máy đồn thổi tại Bắc Kinh còn nhắc đến khả năng một lễ trao binh giáp cho một người kế nhiệm để trấn an những người ôn hòa, đang "nhăn nhó" vì việc sửa đổi Hiến Pháp, trao thêm cho Tập Cận Bình khả năng trị vì trọn đời kể từ năm 2018.

Thế nhưng, thông cáo sau cùng đã xóa tan mọi nghi vấn. Ông Chen Daoyin, một nhà phân tích độc lập khẳng định : "Không có đấu đá nội bộ. Cuộc họp còn củng cố hơn nữa quyền lực của Tập, vốn đang gắn kết đảng và nhà nước dưới tầm kiểm soát của ông, đi ngược với những cải cách của Đặng Tiểu Bình".

Hai năm sau kỳ Hội nghị ban Chấp hành Trung ương đảng lần thứ 19 thắng lợi, "hoàng tử đỏ», người đón tiếp tổng thống Pháp vào thứ Hai 04/11 tại Thượng Hải, tiếp tục theo đuổi việc tái kiểm soát hệ tư tưởng, với một tham vọng xây dựng một pháo đài độc đoán, có khả năng thách thức phương Tây, xoay lưng lại với ba thập niên mở cửa rụt rè, dưới thời "tiểu nhà cầm lái".

Thế nhưng, theo Le Figaro, đằng sau những lời lẽ khoa trương của một bản thông cáo rườm rà, Tập Cận Bình cho vận hành một cỗ máy chiến tranh tư tưởng chống phương Tây, ngay giữa lúc căng thẳng với Mỹ đang leo thang. Lần đầu tiên, cuộc họp đề cập đến "những lợi thế của hệ thống điều hành chính phủ Trung Quốc" mà Tân Hoa Xã cho là có tính chiến đấu. Con trai người bạn đồng hành của Mao có tham vọng để lại dấu ấn lịch sử bằng cách hoàn thành sứ mạng hồi sinh chủ nghĩa dân tộc đế chế Trung Hoa. Khi tiến hành một cuộc chiến chống lại những giá trị của phương Tây, Tập Cận Bình muốn gióng hồi chuông báo tử một thế kỷ Trung Quốc bị các cường quốc xưa kia sỉ nhục.

Gia tăng kiểm duyệt

Nhà phân tích Chen giải mã tiếp : "Từ sau hội nghị này, tất cả những gì mang hơi hướm phương Tây sẽ bị vứt bỏ. Thông điệp chính đưa ra là Đảng lãnh đạo tất cả, từ xã hội, kinh tế cho đến cả văn hóa. Mục tiêu là phải sản sinh ra một chế độ có khả năng cạnh tranh với hệ thống dân chủ phương Tây vào năm 2049".

Nước Cộng hòa Nhân dân Trung Quốc, vừa có lễ kỷ niệm hoành tráng 70 năm ngày lập quốc hôm 01/10/2019, trong dài hạn đề ra tham vọng đạt thắng lợi trên toàn cầu nhân dịp kỷ niệm 100 năm. Trong bầu không khí kiểm duyệt ngày càng gay gắt kể từ khi ông Tập lên cầm quyền năm 2013, một giáo sư đại học xin giấu tên lưu ý : "Không còn sự phản đối công khai nữa, nhưng vẫn có những thái độ nghi ngại trước đường hướng ẩn chứa đầy sự mặc cảm của ông Tập".

Hồng Kông được xem như là một phép thử hiển nhiên nhất cho chế độ, vốn vừa bắn đi nhiều tín hiệu đe dọa những người biểu tình. Họ là những người từ năm tháng qua kiên quyết bảo vệ đến cùng quyền bán tự trị có từ thời thuộc địa Anh. Bắc Kinh dự tính "cải thiện" phương thức bổ nhiệm lãnh đạo đặc khu hành chính, cũng như là hệ thống tư pháp, nhằm "bảo vệ an ninh quốc gia", như tuyên bố của ông Thẩm Xuân Diệu (Shen Chunyao), Giám đốc văn phòng liên lạc giữa Bắc Kinh với Hồng Kông và Ma Cao, hôm thứ Sáu 01/11.

Những phát biểu khó hiểu này tạo cảm giác chính quyền trung ương sẽ còn can dự trực tiếp hơn nữa vào công việc của hòn đảo, vào lúc có nhiều tin đồn về khả năng thay thế bà Lâm Trịnh Nguyệt Nga đang lan truyền từ một tuần nay.

Chế độ Trung Quốc còn thông báo nắm lại hệ thống giáo dục của đặc khu, nhằm giáo dục "một nhận thức quốc gia", đặc biệt là ở người "trưởng thành", những người đi đầu trong các đoàn người biểu tình.

Paris thiếu chiến lược đối phó trước những thách thức từ Bắc Kinh

Từ ngày 04/11 đến ngày 06/11/2019, tổng thống Pháp Emmanuel Macron công du Trung Quốc. Đây là lần thứ hai nguyên thủ Pháp đến thăm cường quốc châu Á hàng thứ hai trên thế giới. Đâu là những thách thức chính mà nguyên thủ Pháp phải đối mặt ? Làm thế nào khẳng định vị thế của Pháp trước những thách thức mà Trung Quốc đặt ra ?

chong2

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron khó "cao giọng" với Trung Quốc trên các hồ sơ nhân quyền. Reuters/Regis Duvignau

"Một chuyến thăm tế nhị" là nhận định chung của giới quan sát. Mối quan hệ giữa Paris và Bắc Kinh là bất cân xứng. Do vậy, thương mại vẫn sẽ là ưu tiên số một do cán cân thâm thủng nghiêng về phía Pháp, lên đến gần 30 tỷ euro.

Đây sẽ là chủ đề nghị sự chính trong các cuộc trao đổi giữa hai nguyên thủ trong hai buổi dạ tiệc thứ Hai và thứ Ba. Paris muốn Bắc Kinh mở cửa rộng hơn cho các nhà đầu tư Pháp và các mặt hàng nông sản của Pháp, hiện vẫn bị nhiều rào cản gây trở ngại.

Trong bối cảnh nước Mỹ của Donald Trump khai chiến thương mại với nhiều đối tác, mà cả Trung Quốc và Pháp đang phải đối phó, chính quyền Paris hy vọng có thể tìm được một tiếng nói chung nào đó với Bắc Kinh, cho phép tăng cường hơn nữa các trao đổi thương mại và đầu tư song phương.

Chỉ có điều, mở rộng hợp tác thương mại nhưng cũng phải bảo vệ các lợi ích cốt lõi của nước Pháp, đây mới chính là thách đố khó nhất cho chính quyền tổng thống Macron. Chính phủ Pháp phải có lập trường như thế nào về việc bảo tồn di sản kinh tế Pháp trước làn sóng đầu tư Trung Quốc hay tình trạng dọ thám công nghiệp ? Paris liệu có nên để Hoa Vi chiếm giữ vai trò hàng đầu trong việc triển khai mạng 5G vào lúc tập đoàn này bị nghi ngờ hoạt động gián điệp cho chính quyền Bắc Kinh hay không ?

Trong lĩnh vực đối ngoại và quốc phòng, nước Pháp vốn ủng hộ triệt để tự do lưu thông hàng hải ở Biển Đông, giờ phải làm gì trước các ý đồ chiếm hữu vùng không gian lãnh hải đó của Trung Quốc ? Paris phản ứng ra sao trước việc Trung Quốc gia tăng ảnh hưởng ở châu Phi, một khu vực mà Pháp đi dọn đường để cho Trung Quốc đến làm ăn, theo như nhận định của một nhà ngoại giao ?

Về điểm này giới chuyên gia đều có chung một nhận xét : "Pháp thiếu một chiến lược rõ ràng», "không có một nền tảng, không có một cơ sở để xử lý các vấn đề"như nhận xét của ông Eric de la Maisonneuve, một cựu tướng lĩnh đã về hưu, tác giả tập sách "Những thách thức Trung Quốc".

Nếu như chuyến đi Trung Quốc lần này là nhằm để "tái cân bằng quan hệ" như tuyên bố của điện Elysée, thì theo quan điểm của ông Jean-Vincent Brisset, giám đốc Viện Nghiên cứu Quốc tế về Chiến lược (IRIS), Pháp không nên hy vọng có thể nói chuyện "ngang vai" với Trung Quốc. Trong nhãn quan của Bắc Kinh, nước Pháp vẫn chỉ là một "chú lùn" tại châu Âu, thua xa cả Đức và Anh Quốc.

Cuối cùng, ông Jean-Maurice Ripert, cựu đại sứ Pháp tại Trung Quốc, khuyên rằng chiến lược của Pháp nên chú trọng đến hai yếu tố : "Nếu xem Trung Quốc là đối tác quan trọng đương nhiên là Được, nhưng nếu xem Trung Quốc là bạn, là đồng minh thì Không nên". Bởi vì, Bắc Kinh có truyền thống phản đối mọi hình thức liên minh, và chủ trương "không liên kết".

Và cũng vì là "chú lùn" châu Âu, nên Macron cũng khó mà "cao giọng" với Trung Quốc về vấn đề tranh chấp ở Biển Đông, khủng hoảng ở Hồng Kông, thân phận những người Duy Ngô Nhĩ ở Tân Cương cũng như là số phận ông Mạnh Hoành Vĩ, cựu chủ tịch Interpol … Vấn đề nhân quyền được xem như "hàng thứ yếu" !

Minh Anh

Nguồn : RFI, 04/11/2019

Published in Diễn đàn

Hội nghị Trung ương 4 chỉ để củng cố quyền lãnh đạo tuyệt đối

Anh Vũ, RFI, 29/10/2019

Hôm 28/10/2019, sau nhiều lần bị trì hoãn, Hội nghị Trung ương 4 khóa 19 đảng cộng sản Trung Quốc khai mạc tại Bắc Kinh. 202 ủy viên trung ương Đảng cộng sản Trung Quốc và 171 ủy viên dự khuyết dự kiến họp kín trong 4 ngày dưới sự chủ trì của chủ tịch Tập Cận Bình. Mục tiêu : khẳng định lại quyền lãnh đạo của Đảng cộng sản.

hoinghi1

Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình khai mạc Hội nghị Trung ương 4 khóa 19 đảng cộng sản Trung Quốc khai mạc tại Bắc Kinh ngày 28/10/2019 - . Ảnh : THX/TTXVN

Thông thường Trung ương đảng cộng sản Trung Quốc mỗi năm họp một lần nhưng cuộc họp toàn thể này được tổ chức sau gần 20 tháng từ phiên họp gần nhất. Đây là khoảng cách thời gian dài nhất giữa 2 phiên họp toàn thể trong vài thập kỷ qua.

Theo Tân Hoa Xã, chủ đề của hội nghị Trung ương 4 là "gìn giữ và phát huy hệ thống xã hội chủ nghĩa mang đặc thù Trung Quốc, đẩy mạnh hiện đại hóa hệ thống chính trị và năng lực lãnh đạo đất nước". Một nội dung không có gì mới là khẳng định lại sự lãnh đạo tuyệt đối của đảng.

Thời điểm mở Hội nghị Trung ương đã bị trì hoãn nhiều lần,theo giới quan sát có thể vì những bất đồng nội bộ. Trong bối cảnh Trung Quốc đang cùng lúc đối phó với nhiều thách thức nghiêm trọng, từ cuộc chiến thương mại với Mỹ, tăng trưởng kinh tế chậm, đến khủng hoảng chính trị tại Hồng Kông.

Ở Hồng Kông, phong trào phản kháng chống chính quyền đặc khu hành chính và chủ yếu là chống chính quyền Trung ương Bắc Kinh đã kéo dài gần 5 tháng qua vẫn không có dấu hiệu lắng dịu. Cuộc khủng hoảng Hồng Kông, dù lối thoát thế nào, thì đến lúc này vẫn đánh dấu một thất bại của mô hình "một đất nước hai chế độ" đặt dưới sự kiểm soát của đảng Cộng sản.

Cách xử lý cuộc khủng hoảng Hồng Kông của Bắc Kinh từ đầu đến giờ gây bất đồng trong nội bộ đảng. Chuyên gia chính trị Lâm Hòa Lập (Willy Lam) thuộc Đại Học Hồng Kông, được báo Les Echos trích dẫn, nhận định : "Tập Cận Bình sợ phải đối mặt với các chỉ trích của một số ủy viên Trung ương không đồng tình với cách giải quyết các vấn đề". Đó cũng là lý do mà thời điểm họp đã bị lùi lại nhiều lần và đến hôm 24/10 mới được cho thông báo.

Giới quan sát đều nhận thấy những bất đồng trong nội bộ đảng đã nảy sinh từ khi ông Tập Cận Bình cho thay đổi các quy định xóa bỏ giới hạn 2 nhiệm kỳ để giành cho mình quyền lãnh đạo vĩnh viễn, tuyên truyền đề cao vai trò lãnh đạo cá nhân. Lẽ ra "ông phải nhấn mạnh đến tầm quan trọng của hệ thống chính trị, năng lực điều hành chính quyền hơn là chỉ tập trung thâu tóm quyền lực cho mình", chuyên gia Willy Lam nhận xét.

Như vậy để đưa đất nước vượt qua được các thách thức, trước tiên ông Tập Cận Bình phải vượt qua được thách thức chia rẽ nội bộ. Ông đã thâu tóm mọi chức vụ cao nhất trong đảng và Nhà nước, quân đội, được tôn vinh là lãnh đạo có quyền lực nhất từ sau thời Mao Trạch Đông. Nhưng tất cả những điều đó không bảo đảm là ông Tập Cận Bình quy tụ được sự nhất trí thống nhất cao trong nội bộ đảng.

Giới quan sát vẫn còn lưu ý đến bài phát biểu của ông Tập Cận Bình hồi đầu tháng 9 năm nay tại Trường Đảng Trung Ương, nơi đào tạo các lãnh đạo cao cấp, trong đó ông đã liên tục kêu gọi "đấu tranh" với "hàng loạt nguy cơ và những trắc nghiệm lớn" mà Trung Quốc đang phải đối mặt. Mục tiêu của Hội nghị Trung ương 4 đảng cộng sản Trung Quốc là khẳng định lại quyền lãnh đạo của đảng, của lãnh tụ Tập Cận Bình.

Một số nhà quan sát chính trị Trung Quốc cũng hy vọng kỳ họp sẽ tập trung nhiều hơn vào chính sách kinh tế. Các nhà phân tích của tập đoàn tài chính, ngân hàng Citi cho rằng : "Đây sẽ phải là kỳ họp quan trọng để chuẩn bị cho chương trình cải cách kinh tế những năm tới. Các tín hiệu của Hội nghị Trung ương 4 sẽ cho phép xác định liệu tiến trình cải cách thị trường có được thúc đẩy hay không".

Đó cũng là điều mà các nhà đầu tư và đối tác làm ăn với Trung Quốc quan tâm.

Anh Vũ

Nguồn : RFI, 29/10/2019

****************

Hội nghị kỳ bốn, khóa 19 của Cộng đảng Trung Quốc

Nguyễn Xuân Nghĩa, RFA, 29/10/2019

Sau nhiều tháng chờ đợi, tuần này, Hội nghị Kỳ bốn của Ban Chấp hành Trung ương thuộc Khóa 19 được Đảng cộng sản Trung Quốc triệu tập tại Bắc Kinh, từ ngày 28 đến 31 Tháng 10. Vì sao kỳ họp này lại quan trọng và đáng được lưu ý ? Điễn đàn Kinh tế xin tìm hiểu và giải thích…

hoinghi2

Cờ của Đảng cộng sản Trung Quốc - AFP

Tầm quan trọng của Hội nghị kỳ bốn

Nguyên Lam : Ban Việt ngữ đài Á Châu Tự Do cùng Nguyên Lam xin kính chào chuyên gia kinh tế Nguyễn-Xuân Nghĩa. Thưa ông, cuối cùng thì Hội nghị Kỳ 4 của Đảng cộng sản Trung Quốc đã được triệu tập vào tuần này tại Bắc Kinh. Xin ông trình bày cho bối cảnh và giải thích về tầm quan trọng của biến cố đó.

Nguyễn-Xuân Nghĩa :Tôi xin khởi đi từ một sáng kiến của Lenin, gọi là "dân chủ tập trung" mà có khi nhiều người sống trong các xã hội tự do dân chủ ít hiểu.

Trung Quốc có khoảng một tỷ 400 triệu dân dưới sự lãnh đạo duy nhất của đảng Cộng sản. Đảng này có chừng 90 triệu đảng viên, năm năm một lần, họ đề cử gần ba ngàn đại biểu về thủ đô Bắc Kinh dự Đại hội đảng. Nơi đây, các đại biểu bầu ra một Ban Chấp hành Trung ương gồm 205 Ủy viên và 171 người dự khuyết, mỗi lần họp như vậy thì gọi là một Khóa. Lần chót, vào cuối năm 2017, Đại hội đảng Khóa 19, gọi là "Thập cửu đại", đã thành hình. Ban Chấp hành Khóa 19 đã bầu ra Bộ Chính trị gồm 25 Ủy viên, và Thường vụ Bộ Chính trị có bảy người thật sự lãnh đạo cả nước. Nhưng trên cùng thủ lãnh tối cao là Tổng bí thư đảng, ông kiêm nhiệm chức "quốc gia chủ tịch", và nhiều trọng trách khác của nhà nước và quân đội. Thủ lãnh hiện nay là Tập Cận Bình.

Lý luận "dân chủ tập trung" vẽ ra một cái tháp, trên đỉnh cao là người ngự trị, bên dưới lần lượt là bảy Ủy viên Thường vụ Bộ Chính trị, 25 Ủy viên Bộ Chính trị, rồi Ban Chấp hành Trung ương có 205 người đại diện cho khoảng 2890 đại biểu là 90 triệu đảng viên đương nhiên thay mặt cho một tỷ 400 triệu dân.

Về lý thuyết, điều lệ đảng quy định rằng cơ chế lãnh đạo tối cao giữa hai Khóa hay hai Đại hội là Ban Chấp hành Trung ương. Về thực tế thì cơ chế lãnh đạo tập trung vào Bộ Chính trị và Tổng bí thư. Nhưng thực tế cũng đề ra là Bộ Chính trị phải triệu tập Hội nghị ban Chấp hành Trung ương, chừng bảy lần cho mỗi khóa. Nếu ta nhớ về quá khứ, các Hội nghị ấy có tầm quan trọng của nó, như Hội nghị Kỳ 3 của Khóa 11 vào Tháng 12 năm 1978 đã phát động việc cải cách của Đặng Tiểu Bình vào năm sau, hay Hội nghị Kỳ 4 của Khoá 13 vào năm 1989 đã quyết định thanh trừng Tổng bí thư Triệu Tử Dương trong vụ Thiên An Môn.

Nguyên Lam : Thưa ông, lần này, Hội nghị Kỳ 4 của Khóa 19 có thể dẫn tới quyết định gì không ?

Nguyễn-Xuân Nghĩa : Trước hết, xin hãy nói về tiến trình và thủ tục quyết định, sau đó mới là quyết định về cái gì.

Khi tổ chức một Đại hội năm năm một lần thì Bộ Chính trị cũ đã tranh luận, vận động và thuyết phục nhau để chuẩn bị nghị trình và nhân sự sẽ lãnh đạo, ai đi ai ở, ai lên ai xuống và ai làm việc gì. Vì vậy, vừa được đề cử vào Trung ương đảng, Ban Chấp hành bèn lập tức họp Hội nghị Kỳ 1 để đề cử 25 Ủy viên Bộ Chính trị. Cơ chế này mới chọn bảy hay chín người vào Thường vụ Bộ Chính trị. Sau đó mới phân công trách nhiệm điều khiển các bộ phận then chốt trong Đảng, Nhà nước và Quân đội, được công bố sau Hội nghị Trung ương Kỳ 2 để Quốc hội chính thức thông báo cho quốc dân vào khoảng Tháng Ba đầu năm. Tất cả đều là một vở kịch, nhưng là kịch câm vì chẳng có âm thanh và thông tin cho tới cuối.

Nguyên Lam : Như ông vừa trình bày thì sau Đại hội đảng của một Khóa mới, họ có ngay hai Hội nghị Trung ương để, thứ nhất đề cử lãnh đạo đảng, thứ hai là Hội nghị Trung ương sẽ thông báo các quyết định của lãnh đạo cho Quốc hội. Có phải như vậy không ?

Nguyễn-Xuân Nghĩa : Tôi xin hơi dài dòng về thủ tục trong phần bối cảnh. Ta nên nhớ tới cơ chế đảng, rồi nhà nước và quân đội, là một bộ phận bảo vệ đảng.

Sau một Đại hội đảng thì Tổng bí thư đương nhiên kiêm nhiệm chức Chủ tịch và lãnh đạo 1) Quốc vụ viện do một Tổng lý cầm đầu, là Thủ tướng của Hội đồng Chính phủ, 2) cơ chế đại diện nhân dân là Quốc hội và 3) cơ chế tư vấn là Hội nghị Hiệp thương Chính trị gọi tắt là Chính Hiệp. Trong Quân đội là hai ủy ban trung ương có cùng tên và cùng cơ cấu nhân sự gọi là Trung ương Quân ủy hội, một bên là đảng, một bên là nhà nước, do Tổng bí thư cầm đầu, để đảng và nhà nước cùng lãnh đạo quân đội. Hệ thống đó được duy trì 10 năm, với vài thay đổi về nhân sự sau Đại hội 19 vào cuối năm 2017, cũng là Đại hội chuẩn bị cho việc chuyển quyền năm năm sau, tại Đại hội khóa 20 vào năm 2022.

Kiểm lại thì sau một năm chuẩn bị Đại hội 18, cuối năm 2012, Đảng công bố thành phần lãnh đạo sau Hội nghị Kỳ 2 vào cuối Tháng Hai 2013 cho Quốc hội hợp thức hóa. Sau đó là tám tháng bàn thảo để Đảng công bố chủ trương đường lối cho thời gian tới sau Hội nghị Trung ương Kỳ 3. Hội nghị này được gọi tắt là "Tam trung hội" và quốc tế phiên dịch là Third Plenum hay Third Plenary Session.

Trong tám tháng bàn thảo đó, mỗi lãnh tụ hay cơ chế lại phát biểu về đường lối để chuẩn bị dư luận và cũng để thuyết phục lẫn nhau hầu đưa ra chủ trương kinh tế thống nhất. Lần này, sau ba Hội nghị Trung ương của Đại hội Khóa 19, vào cuối năm 2017, vào Tháng Giêng năm 2018 và 28 Tháng Hai năm 2018, vì sao Tập Cận Bình lại trì hoãn Hội nghị Trung ương 4 cho tới 28 Tháng 10, 2019 mà lại chẳng thông báo gì về chủ trương kinh tế ?

Những bất thường

Nguyên Lam : Đi từ thể thức quá khứ của Đảng cộng sản Trung Quốc, ông thấy rằng có gì hơi bất thường, nhất là về kinh tế. Nguyên Lam xin đề nghị ông chia sẻ cho thính giả của chúng ta những nhận xét của ông về sự bất thường đó.

hoinghi3

Đồ họa ban lãnh đạo Đảng cộng sản Trung Quốc. AFP

Nguyễn-Xuân Nghĩa : Nếu tạm tổng kết thì sau 30 năm lãnh đạo của Mao Trạch Đông nhờ cực quyền và gian trá với cao điểm là 10 năm hỗn loạn của Cách mạng Văn hoá cho đến khi Mao tạ thế vào Tháng Chín năm 1976, Đặng Tiểu Bình mất hai năm đảo chánh nội bộ trước khi giành lại quyền bính. Ông công bố chiến lược "cải cách và khai phóng" sau Hội nghị Kỳ Ba của Khoá 11 vào Tháng 12 năm 1978. Nhưng 10 năm sau thì việc cải cách lại gây động loạn xã hội ở dưới và phân hóa chính trị trên thượng tầng nên mới có vụ khủng hoảng và tàn sát tại Quảng trường Thiên An Môn vào Tháng Sáu năm 1989, cách nay đúng 30 năm. Ngày nay, cái bình mới là Tập Cận Bình đang gặp những bài toán tương tự.

Nguyên Lam : Thưa ông, những bài toán đó là gì ?

Nguyễn-Xuân Nghĩa : Trước hết, Hội nghị Kỳ 3 của Khóa 18 đề ra chủ trương cải cách kinh tế theo quy luật thị trường mà chẳng tiến hành như dự tính và dưới sự lãnh đạo của Tập Cận Bình còn đi vào tiến trình trái ngược, gọi là "quốc tiến, dân thoái", quốc doanh thì được yểm trợ nâng đỡ chứ dân doanh hay tư doanh thì bị đảng đè nén và kiểm soát chặt chẽ. Về lý luận thì có gì đó khá bất thường.

Về thực tế thì đà tăng trưởng kinh tế xứ này đã giảm mạnh, tới mức chưa từng thấy từ gần 30 năm qua, chính xác là 27 năm. Mà tăng trưởng chính thức là 6% là số liệu thống kê khó tin, chứ thực tế thì chỉ bằng phân nửa, chừng 3%. Và phân nửa đó là kết quả của các biện pháp kích thích kinh tế như bơm tiền và cho vay với lãi suất rẻ và thổi lên bong bóng đầu cơ với tệ nạn hủy hoại môi sinh và bất công xã hội. Tập Cận Bình không thể không biết thực trạng đó, nhưng bài toán của ông ta nằm ở chỗ khác.

Nguyên Lam : Theo như ông nghĩ thì bài toán đó nằm ở đâu ?

Nguyễn-Xuân Nghĩa : Năm 2007, khi Tập Cận Bình được chuẩn bị kế nhiệm thế hệ lãnh đạo thứ năm, sau các lãnh tụ là Mao Trạch Đông, Đặng Tiểu Bình, Giang Trạch Dân và Hồ Cẩm Đào, thì chính Hồ Cẩm Đào đã nói về nền kinh tế "bốn không" của Trung Quốc : "không cân đối, không phối hợp, không công bằng và không bền vững". Điều bất ngờ là nạn Tổng Suy Trầm năm 2008-2009 khiến Bắc Kinh ào ạt bơm tiền làm đà tăng trưởng vượt qua sản lượng của Nhật Bản vào năm 2010, và gây ảo giác, nhưng lại chất thêm vấn đề như Hồ Cẩm Đào đã thấy trước.

Lên lãnh đạo sau Đại hội 18 từ cuối năm 2012, Tập Cận Bình muốn giải quyết mà không xong vì ưu tiên không là cải cách kinh tế cho tự do hơn mà là phối hợp để có sự "cân đối". Họ Tập "phối hợp" bằng tập trung quyền lực qua việc diệt trừ tham nhũng để thanh lọc hàng ngũ đảng viên cao cấp và thanh trừng các đối thủ. Bài toán kinh tế vẫn nằm nguyên ở đó và dĩ nhiên trở thành trầm trọng hơn.

Ưu tiên chính trị

Nguyên Lam : Ông thấy ra hai bài toán của Tổng bí thư Tập Cận Bình trong nhiệm kỳ đầu, từ 2012 tới 2017, là chính trị và kinh tế, mà ưu tiên lại là chính trị ?

Nguyễn-Xuân Nghĩa : Chúng ta nên hiểu ra ưu tiên chính trị đó vì đấy là sự tồn vong của đảng. Vì vậy, qua nhiệm kỳ hai, sau Đại hội Khóa 19, Tập Cận Bình còn được tập trung quyền lực cao hơn và đề ra "Tư tưởng Tập Cận Bình", sửa Điều lệ đảng và Hiến pháp để lãnh đạo hơn hai nhiệm kỳ, thành "Hoàng đế vĩnh viễn". Nhưng sau hai năm lãnh đạo tuyệt đối ấy từ cuối năm 2017, thực tế kinh tế lại suy đồi hơn, nên khó có Hội nghị Kỳ 4 để Ban Chấp hành Trung ương cùng thảo luận về giải pháp kinh tế mà sẽ thảo luận về tương lai chính trị, về họ Tập.

Chúng ta nên chú ý tới hai điều. Thứ nhất, đảng hứa hẹn thịnh vượng cho người dân thì sự thịnh vượng chưa có, mà Trung Quốc còn có thể rơi vào "bẫy sập của lợi tức trung bình" vì thu nhập bình quân một đầu người vẫn chỉ lanh quanh 10.000 đô la một năm so với bốn năm chục ngàn của các xứ tiên tiến, kể cả 43 ngàn của dân Hồng Công. Thứ hai, đảng cho người dân niềm tự hào thay thế cho sự thịnh vượng, là Trung Quốc nay là cường quốc quân sự được thế giới nể trọng như đã thấy trong lễ Quốc khánh vào đầu Tháng 10. Sau Quốc khánh thì họ rơi vào thực tế.

Nguyên Lam : Và thực tế đó là Hội nghị Trung ương Kỳ 4 đang được tiến hành. Theo như ông nghĩ, tình hình rồi sẽ ra sao ?

Nguyễn-Xuân Nghĩa : Chúng ta đang chứng kiến một vở kịch câm chưa hạ màn nên khó nói trước được. Tập Cận Bình trì hoãn Hội nghị Kỳ 4 tới 20 tháng có thể vì hơn 200 Ủy viên của Ban Chấp hành Trung ương không theo ý kiến của ông như Bộ Chính trị. Qua mấy tháng vận động, ông cố thuyết phục Trung ương đảng về sự chọn lựa của mình khi nói về kỷ luật đảng, về cách xử trí với các đảng viên không tuân thủ kỷ luật hơn là về đường lối kinh tế cho quốc dân trong bối cảnh quốc tế mới. Một giả thuyết dễ dãi là ông sẽ đề nghị mở rộng thành phần Ủy viên Thường vụ Bộ Chính trị từ bảy lên chín người như trước đây, để có một người thân tín là Trần Mẫn Nhĩ, đang là Bí thư Trùng Khánh, nhưng chấp nhận thêm Phó Thủ tướng Hồ Xuân Hoa, là người đã được chuẩn bị thay thế ông ta từ lâu.

Kết luận của tôi là ta sẽ mất thêm thời gian thẩm xét khả năng thuyết phục của Tổng bí thư Tập Cận Bình, nhưng nếu nhìn về dài thì ta không quên rằng trong lịch sử, nhiều cường quốc đã dùng giải pháp quân sự khi chẳng đem lại cơm áo như đã hứa hẹn với người dân. Đây là một kết luận bi quan.

Nguyên Lam : Ban Việt ngữ đài Á Châu Tự Do cùng Nguyên Lam xin cảm tạ kinh tế gia Nguyễn-Xuân Nghĩa về bài phân tích tuần này.

Nguyên Lam thực hiện

Nguồn : RFA, 29/102/2019

Published in Diễn đàn

2030-2040, Đảng Đảng cộng sản Trung Quốc sẽ sụp đổ

Các tuần báo Paris không quên vụ thảm sát Thiên An Môn 1989. Cựu lãnh đạo phong trào dân chủ Mùa Xuân Bắc Kinh, Vương Đan dự báo "Đảng Đảng cộng sản Trung Quốc sẽ tan rã". Phương Tây đã "bỏ lỡ cơ hội" để lôi kéo Bắc Kinh theo mô hình dân chủ.

dcs1

Tựa và ảnh minh họa một bài viết về vụ thảm sát Thiên An Môn trên tuần báo L'Obs.

Làn gió dân chủ đó chỉ thổi qua đất nước rộng lớn này trong vài tuần lễ trước khi nhường chỗ cho "Vụ thảm sát" Thiên An Môn trong đêm mồng 3 rạng sáng mồng 4/6/1989.

Phóng viên tuần báo L'Obs, Ursula Gauthier đã đến gõ cửa nhà Vương Đan (Wang Dan) một trong những người phất ngọn cờ khởi nghĩa phong trào dân chủ Mùa Xuân Bắc Kinh. Sau 6 năm tù giam, Vương Đan đã được phép định cư tại Mỹ. Tốt nghiệp tiến sĩ trường Harvard, giờ đây ông Vương điều hành một nhóm tư vấn với mục tiêu chính là "đề xuất những giải phải pháp cụ thể một khi Đảng Đảng cộng sản Trung Quốc sụp đổ". Vương Đan dự báo "chế độ sẽ tan rã vào khoảng năm 2030-2040" nhưng khác với hồi năm 1989, cuộc cách mạng sắp tới tại Trung Quốc sẽ bắt nguồn từ "trong nội bộ Đảng".

Cựu lãnh đạo phong trào dân chủ Trung Quốc này không khoan nhượng với phương Tây. Vương Đan giải thích : làn sóng nổi dậy tại Bắc Kinh năm 1989 là một cơ hội bằng vàng không chỉ với Trung Quốc mà cả thế giới để một cách êm thắm, đưa Trung Quốc vào một mô hình dân chủ. Nhưng rồi "chúng ta đã thất bại để ngày hôm nay, Trung Quốc đã trở thành một siêu cường làm mọi người mê hoặc, nhưng siêu cường đó cũng là một mối đe dọa đối với toàn thế giới".

Lãnh đạo phong trào Mùa Xuân Bắc Kinh ngày nào vẫn mạnh mẽ phê phán phương Tây nhắm mắt làm ngơ để cho một nhà đấu tranh như Lưu Hiểu Ba chết trong sự khốn khổ. Nhìn từ phía Bắc Kinh thái độ dửng dưng đó của phương Tây lại càng khuyến khích Trung Quốc càng quyết liệt hơn. Vương Đan kết luận : "Lịch sử đã nhiều lần chứng minh rằng một đất nước trở thành một siêu cường kinh tế mà không có dân chủ, quốc gia đó sẽ trở nên hung hăng hơn và là mầm mống của những tai họa".

Một nhân chứng khác được tuần báo L'Obs mời cùng nhìn lại vụ thảm sát Thiên An Môn năm 1989 là cựu vận động viên Trung Quốc môn ném lao, Phương Chính (Fang Zheng). Năm 1989 anh đã bị xe tăng của Quân đội Giải phóng Nhân dân cán nát đôi chân. Nhưng rồi, sinh viên của Đại học Thể thao Trung Quốc này làm lại cuộc đời, đoạt chức vô địch quốc gia dành cho người khuyết tật.

Trước Thế Vận Hội Bắc Kinh 2008, Phương Chính được chính quyền cho sang Mỹ định cư. Tại Hoa Kỳ, năm 2009, cựu sinh viên Trung Quốc này tận mắt được xem những bức ảnh đen trắng mà phóng viên tuần báo Pháp Le Nouvel Observateur (tiền thân của L'Obs) chụp được. Một trong những bức ảnh đó cho thấy một thanh niên bên lề đường, với đôi chân bị nghiền nát đến đầu gối. Nạn nhân chính là vận động viên Trung Quốc đang nói chuyện với phóng viên Ursula Gauthier của báo L'Obs.

L'Obs dành một khung nhỏ để giới thiệu với độc giả công trình mà một cựu sinh viên khác của phong trào Thiên An Môn đang ấp ủ. Ba mươi năm trước, Dương Kiến Lợi (Yang Jianli) có mặt tại Bắc Kinh, cách quảng trường Thiên An Môn 500 thước. Tốt nghiệp tiến sĩ toán đại học Berkeley của Mỹ, Dương Kiến Lợi từng ngỡ rằng sẽ góp tiếng nói cho nền dân chủ Trung Quốc. Sau đêm kinh hoàng ngày 03/06/1989, anh đã may mắn trở về được Hoa Kỳ và đã không ngừng kể lại với báo chí, với Quốc hội Mỹ những gì đã diễn ra trên quê hương anh trong cái đêm mồng 3 rạng sáng mồng 4 tháng Sáu năm ấy.

Giờ đây, Dương Kiến Lợi dốc toàn lực vào dự án thu thập những hình ảnh, tài liệu về cuộc thảm sát Thiên An Môn và vận động để những dữ liệu đó được công nhận là di sản của UNESCO. Trả lời L'Obs, cựu sinh viên toán đại học Berkeley năm xưa hy vọng rằng, quỹ tư liệu đó sẽ là cơ sở vững chắc cho phép một ngày nào đó "xét xử về tội ác chống nhân loại từng xảy ra ở quảng trường Thiên An Môn".

Tự do báo chí : "Thời vàng son đã qua"

Dưới tựa đề ʺ30 năm sau Thiên An Môn, Trung Quốc mạnh tay kiểm duyệt báo chíʺ, Courrier International đăng lại phóng sự dài của tờ Ashahi Shimbun, một tờ báo uy tín tại Tokyo, cho thấy, không gian tác nghiệp vốn đã rất hạn hẹp của các nhà báo Trung Quốc ngày càng bị thu hẹp.

Các phóng viên điều tra ở đất nước của Tập Cận Bình lần lượt bỏ nghề. Một nhà báo độc lập nói với phóng viên Nhật : "làm cái nghề phóng viên ở Trung Quốc hiện nay không khác gì một vũ công lên sân khấu với một sợi dây thừng buộc vào hai cổ chân". Các phóng viên Trung Quốc phải bỏ nghề, từ ở Bắc Kinh đến Hồ Bắc, từ tỉnh Sơn Tây đến tận Hồng Kông đều đưa ra một nhận định chung : những bài viết hay điều tra trong các lĩnh vực từ môi trường đến tham nhũng đều là những chủ đề cấm kỵ

Vũ khí của Bắc Kinh chống Trump

Như cựu lãnh đạo phong trào sinh viên Trung Quốc năm 1989 Vương Đan nhận xét, Trung Quốc nay đã trở thành "một cường quốc làm mê hoặc thiên hạ", cuộc chiến thương mại Mỹ -Trung chiếm nhiều bài báo trên các tuần san Paris. Béatrice Mathieu trên L'Express điểm qua những công cụ Tập Cận Bình có trong tay để cưỡng lại sức ép của Donald Trump trong cuộc đọ sức thương mại.

Thứ nhất, Mỹ tính sao nếu như Trung Quốc bán bớt một khối lượng nào đó trong số 1.120 tỷ đô la trái phiếu của Mỹ mà Bắc Kinh đang có trong tay ? Để "thử lửa", tháng 3/2019 Trung Quốc đã bán đi 10 tỷ đô la. Cần biết rằng, nếu ban cố vấn cho Tập Cận Bình quyết định ồ ạt bán đi công trái phiếu của Hoa Kỳ trong vài tuần lễ liên tiếp, sẽ gây hoang mang trên thị trường tài chính. Lãi suất ngân hàng dài hạn bị đẩy lên cao, gây trở ngại cho cỗ máy kinh tế đang ngon trớn của Hoa Kỳ.

Vũ khí thứ nhì được tác giả bài viết nhắc đến là thao túng tỷ giá hối đoái của đồng nhân dân tệ. Phương tiện thứ ba là ngừng bán đất hiếm cho Hoa Kỳ. L'Express không đi sâu vào chi tiết và cũng không phân tích rõ rằng cả ba loại vũ khí nói trên đều là những con dao hai lưỡi.

Trên tạp chí Le Point, nhà bình luận Nicolas Baverez nhận xét : cuộc đối đầu giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc về mậu dịch đang trở thành một cuộc chiến toàn diện. Mỹ đang huy động mọi nỗ lực để phá vỡ kế hoạch Con Đường Tơ Lụa Mới của ông Tập Cận Bình.

Donald Trump có lý trên một điểm : phương Tây đã ngây thơ khi tưởng rằng với một nền kinh tế tự do, Bắc Kinh sẽ đi theo con đường dân chủ và hòa mình với thế giới. Thực tế cho thấy rằng, Trung Quốc đã có phương tiện để áp đặt luật chơi của mình ở khắp mọi nơi.

Câu hỏi là Mỹ có thể làm được gì để kềm tỏa ảnh hưởng của Trung Quốc ? Nicolas Baverez cho rằng xét về ảnh hưởng của mỗi bên đối với thế giới, Bắc Kinh không đến nỗi thua kém Washington là bao khi biết rằng Tập Cận Bình có thể trông cậy vào một số đồng minh thuộc các nước đang phát triển, muốn phục thù với các nước phương Tây.

Tuy nhiên trong cuộc đọ sức giữa hai ông khổng lồ này, Hoa Kỳ đang nắm trong tay nhiều lá bài quan trọng. Có điều, chính sách dân tộc chủ nghĩa của Donald Trump, chủ trương bảo hộ của chính quyền Washington hiện nay đang "làm suy yếu những phương tiện của Hoa Kỳ để kềm tỏa Trung Quốc". Tiêu biểu nhất là việc Donald Trump rút nước Mỹ ra khỏi hiệp định thương mại xuyên Thái Bình Dương, khiến nhiều đối tác của Washington đã ngả vào vòng tay của Bắc Kinh.

Công luận quốc tế cần chú ý là Mỹ và Trung Quốc có chung cùng một tham vọng : thống lĩnh thiên hạ trong thể kỷ 21.

Làn sóng Xanh lá cây

Trở lại với hồ sơ chính của các tuần san Paris là kết quả bầu cử Nghị Viện Châu Âu 2019. "Châu Âu chuyển sang màu Xanh lá cây" tựa trên bìa tuần báo Courrier International. Xã luận của tờ báo mang tựa đề "Make Europe Green Again" lưu ý : từ Pháp đến Phần Lan, từ Bồ Đào Nha đến Ailen, đảng Xanh đều đạt được những thành tích ngoài mong đợi. Chưa bao giờ các đảng bảo vệ môi trường có được đến 70 nghị viên Châu Âu. Trọng trách của họ sẽ không nhỏ trước những ông khổng lồ như Mỹ, Ấn Độ hay Trung Quốc, đó là những quốc gia gây ô nhiễm nhất trên hành tinh. Đã đến lúc Liên Hiệp Châu Âu phải tìm ra một mô hình tăng trưởng để gìn giữ mảnh đất mà "các thế hệ mai sau đang cho chúng ta ở trọ" như văn hào Saint Exupéry từng viết.

Chính trường Pháp : hai đảng truyền thống tả hữu bị việt vị

Tuy nhiên các báo của Paris tập trung vào chính trường Pháp sau cuộc bầu cử Châu Âu hôm 26/05/2019.

Đảng cựu hữu và cánh trung của tổng Emmanuel Macron về đầu, chênh nhau chưa đến một điểm. Tất cả các đảng khác bị bỏ xa lại phía sau. L'Express chạy tựa trên trang bìa : "Cuộc đấu tay đôi Macron-Le Pen cắm rễ vào toàn cảnh chính trị Pháp", kèm theo đó là "Những nguy hiểm của một sự phân chia mới". Ở trang trong, tuần báo thiên hữu này nói rõ hơn : tầng lớp khá giả thì ủng hộ Macron, còn những người có thu nhập thấp và không bắt kịp con tàu kinh tế thì đứng về phía Marine Le Pen.

Hai đảng truyền thống là Những Người Cộng Hòa (LR) và Xã Hội (PS) đã bị đảng Cộng Hòa Tiến Bước (LREM) của tổng thống Emmanuel Macron và Tập Hợp Quốc Gia (RN) của bà Marine Le Pen thay thế. Tờ báo bồi thêm : sự kiện năm 2017 đảng cánh hữu Những Người Cộng Hòa lần đầu tiên trong lịch sử bị loại khỏi vòng hai cuộc bầu cử tổng thống Pháp không phải là một "tai nạn", vì trong cuộc bầu cử lần này, đảng LR đã bị bỏ xa lại phía sau, thua cả đảng Xanh. Nhìn sang bên phía cánh tả, tờ báo dùng hình tượng khá thú vị : sau thất bại vừa qua, "cánh tả : người ta đang mài dao cho sắc để thanh toán lẫn nhau".

L'Obs xem lá phiếu cả cử tri Pháp trong cuộc bầu cử hồi tuần trước là một sự "phục thù" của lãnh đạo đảng cựu hữu bà Marine Le Pen sau khi đã thất bại ê chề hai năm trước, để phải nhường chiếc ghế tổng thống cho ông Emmanuel Macron.

Quỷ Dracula và cộng sản Romania

Khép lại những bài báo quá nặng về thời sự, chính trị, để nói chuyện về quỷ Dracula hút máu người. Trong bài viết "Dracula chống Cộng" tuần báo Courrier International đăng lại từ báo Anh History Today.

Nói đến vùng Transylvania hẻo lánh của Romania ai cũng liên tưởng ngay đến ác quỷ Dracula. Mọi chuyện xuất phát từ cuốn tiểu thuyết của nhà văn Bram Stoker, phát hành năm 1897. Thật ra thì tác giả chưa từng đặt chân đến vùng đất xa xôi này. Tất cả nảy sinh từ óc tưởng tượng rất phong phú của Stoker. Dù vậy cho đến tận ngày nay, ác quỷ Dracula vẫn có sức thu hút lạ thường. Tiểu thuyết đã nhiều lần được dựng thành phim khiến không biết bao nhiêu lớp du khách- kể cả du khách phương Tây, phải đến bằng được Romania ngay từ những năm tháng quốc gia này còn khép kín với thế giới bên ngoài và bị đặt dưới bàn tay sắt của Nicolae Ceausescu.

Cuốn sách của văn hào người Anh bất ngờ biến vùng Transylvania thành một địa điểm du lịch hấp dẫn. Chính dân cư trong vùng cũng ngạc nhiên khi thấy những du khách Tây Âu cứ đòi tham quan cho bằng được tòa lâu đài của Dracula. Năm 1972 một công ty du lịch tại New York mở hẳn một chương trình mang tên Spotlight on Dracula. Cũng chính nhờ nguồn thu nhập này mà Nicolae Ceausescu đã phần nào giữ khoảng cách với Moskva.

Hiềm nỗi, các chuyến du lịch với chủ đề Dacrula đắt khách ở chỗ, người tham quan muốn tìm đến một vùng đất hoang vu, lạnh giá, nơi nếp sống đọng lại từ một thời cổ xưa. Nhưng tất cả những điều ấy lại trái ngược với hình ảnh mà những người cộng sản ở Bucarest muốn đưa ra về Romania. Ceausescu thời đó muốn rằng thế giới phải nhìn đến đất nước ông như quốc gia công nghiệp, phát triển và hiện đại.

Thêm vào đó là nhân vật giống như trong truyện của Bram Stoker từng có thật ở ngoài đời trong lịch sử Romania. Đấy không hẳn là một tay bạo chúa mà là ông hoàng Dracul sống tại Transylvania hồi thế kỷ thứ 15. Dracul tàn bạo nhưng lại nổi tiếng là can đảm chống giặc ngoại xâm.

Vào lúc Stoker cho ra đời cuốn tiểu thuyết quỷ hút máu người Dracula, thì tại vào thế kỷ thứ 19 và 20 một số các nhà sử học đề cao vai trò của ông hoàng Dracul. Không một quốc gia nào muốn một trong những vị anh hùng quốc gia bị đánh đồng với một con "quỷ hút máu người". Năm 1973 Bucarest tự tổ chức các chuyến du lịch Dracula nhưng đấy là để tô điểm cho huyền thoại về nhân vật hoàng tử Dracul và những chương trình du lịch kiểu này đã tồn tại cho đến khi chế độ cộng sản Romania sụp đổ năm 1989.

Thanh Hà

Published in Châu Á

Đại học Mỹ ngừng hợp tác với đại học Trung Quốc vì phạt sinh viên bảo vệ người lao động (RFI, 31/10/2018)

Ngày 30/10/2018, đại học danh tiếng Cornell của Mỹ thông báo ngừng hai chương trình trao đổi với đại học Nhân dân Trung Quốc ở Bắc Kinh vì có thể đại học này đã phạt các sinh viên muốn bảo vệ quyền của người lao động.

tq1

Trường Luật Đại học Nhân Dân Trung Quốc tại Bắc Cette adresse e-mail est protégée contre les robots spammeurs. Vous devez activer le JavaScript pour la visualiser.

Chương trình trao đổi giữa trường đại học Nhân Dân Trung Quốc và trường Quan hệ Quốc tế và Lao động (School of International and Labor Relations), thuộc đại học Cornell, được hình thành từ năm 2014. Trong bản thông cáo, ông Michael Kotlikoff, hiệu trưởng trường Cornell, giải thích quyết định trên "xuất phát từ quan ngại của chúng tôi khi thấy sinh viên của trường Trung Quốc bị phạt vì bảo vệ quyền của người lao động".

Ông Alexander Colvin, quyền hiệu trưởng trường Quan hệ Quốc tế và Lao động Cornell, cho biết thêm : "Quyết định trên được đưa ra dựa trên nhiều thông tin đáng tin cậy, theo đó trường đại học Nhân Dân đã áp dụng nhiều biện pháp trừng phạt sinh viên đã tranh luận trong một số sự kiện gần đây" liên quan đến luật lao động.

Ba sinh viên Trung Quốc của trường đại học Nhân Dân hiện đang theo chương trình trao đổi sẽ được tiếp tục học nhưng ông Colvin không nói rõ có bao nhiêu sinh viên nằm trong chương trình trao đổi này và có bao nhiêu sinh viên Mỹ đang học ở Trung Quốc.

Trước đó, theo thông tin của New York Times, đại học Nhân Dân Bắc Kinh, một trong những trường nổi tiếng nhất Trung Quốc, có thể đã phạt ít nhất chừng 10 sinh viên vì đã tham gia vào một chương trình hành động quy mô quốc gia kêu gọi bảo vệ tốt hơn người lao động Trung Quốc có thu nhập thấp.

RFI tiếng Việt

*******************

Úc : Trung Quốc "hợp tác nghiên cứu" để ăn cắp công nghệ phương Tây (RFI, 31/10/2018)

Ngày càng có nhiều nhà khoa học của quân đội Trung Quốc lợi dụng hợp tác nghiên cứu với các trường đại học phương Tây để đánh cắp các công nghệ của nước sở tại đem về cải thiện cho công nghệ quân sự của Trung Quốc. Đó là ghi nhận của một bản báo cáo của Úc công bố hôm qua, 30/10/2018, theo tin của kênh truyền hình Mỹ CNN.

tq2

Các chuyên gia Trung Quốc trong một cuộc triển lãm công nghệ quốc tế tại Hồng Kông 6/2000. Ảnh minh họa : FREDERIC BROWN / AFP

Báo cáo của Viện Chính sách Chiến lược Australia (ASPI) cho rằng chính phủ và các trường đại học của các nước phương Tây đã tỏ ra thiếu thận trọng trước một chiến dịch có phối hợp của Bắc Kinh nhằm sử dụng công nghệ nước ngoài để hiện đại hóa quân đội Trung Quốc.

Ông Alex Joske, tác giả báo cáo và nhà nghiên cứu của ASPI, nói với đài CNN : "Tôi chưa từng thấy bất cứ trường đại học nào thừa nhận rủi ro này. Họ không thực sự phân biệt những hợp tác có lợi với Trung Quốc và hợp tác với quân đội Trung Quốc có thể không có lợi cho chúng ta."

Theo báo cáo của ASPI, kể từ năm 2005, hơn 2.500 nhà khoa học có liên hệ với quân đội Trung Quốc đã sang làm việc ở những nước phương Tây như Anh, Mỹ, Úc. Đó là những nhà khoa học làm việc trong những ngành công nghệ mang tính chiến lược như vật lý lượng tử, xe tự điều khiển, mật mã,xử lý tín hiệu….

Báo cáo của ASPI cho biết là các nhà khoa học này che giấu mối liên hệ của họ với quân đội Trung Quốc, khai là họ đến từ các viện nghiên cứu không hề tồn tại.

Theo CNN, báo cáo của ASPI được công bố chỉ một ngày sau khi ông Christopher Ashley Ford, trợ lý Ngoai trưởng Hoa Kỳ, đặc trách an ninh quốc tế và không phổ biến hạt nhân, tuyên bố việc ngăn chận chuyển giao công nghệ của Mỹ là một ưu tiên của chính phủ Hoa Kỳ.

Ngành tư pháp của Mỹ hôm qua cũng vừa truy tố các nhân viên tình báo Trung Quốc, bị cáo buộc đã bắt tay với các tin tặc xâm nhập vào hệ thống tin học của nhiều công ty tư nhân để ăn cắp các dữ liệu của một động cơ được sử dụng trong nhiều máy bay dân dụng.

Thanh Phương

*****************

Mỹ truy tố tình báo Trung Quốc ăn cắp dữ liệu động cơ máy bay (VOA, 31/10/2018)

Hôm 30/10, một cáo trng ca Hoa Kỳ va được công b cáo buc các quan chc tình báo Trung Quc toa rp vi tin tc và đng lõa trong công ty đ đt nhp vào h thng máy tính ca công ty tư nhân và ăn cắp thông tin v đng cơ qut turbo dùng cho các máy bay phn lc thương mi.

tq3

Máy bay chở khách C919 ca Công ty COMAC, Trung Quc.

Theo bản cáo trng thì ti thi đim xy ra v đánh cp thông tin, mt công ty hàng không vũ tr do nhà nước Trung Quc s hu đang chế to mt đng cơ s dng trong máy bay sn xut ti Trung Quc và các nước khác.

Các máy bay phản lc ca Trung Quc, gm máy bay C919 và ARJ21, hiện đang s dng đng cơ do nước ngoài sn xut nhưng Trung Quc đang tìm cách chế to mt đng cơ ni đa có th thay thế đng cơ nhp t nước ngoài.

Bộ Tư pháp Hoa Kỳ tung ra cáo trng cáo buc 10 người đã ăn cp d liu nhy cm "có thể được s dng bi các thc th Trung Quc đ chế to mt đng cơ tương t mà không phi chi ra nhng chi phí đáng k cho nghiên cu và phát trin".

tq4

Phát ngôn viên Bộ Ngoi giao Trung Quc Lục Khng.

Theo bản cáo trng, hơn mt chc công ty đã tr thành mc tiêu ca các v tn công tin tc, nhưng cáo trng ch nêu tên công ty Capstone Turbine Corp., mt doanh nghip chế to đng cơ turbine khí có tr s đt bang California, Hoa Kỳ.

Bộ Tư pháp Hoa Kỳ cho biết trong s nhng công ty b ăn cp d liu có Safran SA, mt công ty Pháp có liên doanh sn xut đng cơ phn lc cánh qut vi công ty GE ca M.

Phát ngôn viên Bộ Ngoi giao Trung Quc Lc Khng nói nhng cáo buc đó là vô căn c.

Ông nói : "Các cáo buộc có liên quan ch là hư cu và hoàn toàn ba đt".

Vào tháng 10, Bộ Tư pháp M loan báo đã bt gi mt đip viên làm vic cho B An ninh Quc gia Trung Quc v ti gián đip kinh tế và âm mưu ăn cp bí mt thương mi ca mt s công ty hàng không và không gian Hoa Kỳ.

*****************

‘Nữ học giả’ Trung Quốc ‘chụp trộm tài liệu quý’ của Việt Nam (Người Việt, 31/10/2018)

Hôm 31 tháng Mười, Tiến sĩ Nguyễn Xuân Diện, công tác tại Viện Nghiên cứu Hán Nôm, thuộc Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, trả lời phỏng vấn với Nhật báo Người Việt về vụ một ‘nữ học giả’ Trung Quốc bị cáo buộc "chụp trộm tài liệu quý" của Viện này.

tq5

Cái kính và passport của người bị cáo buộc. (Hình : Facebook Nguyễn Xuân Diện)

Ông Diện cho biết : "Sáng hôm 30 tháng Mười, một học giả Trung Quốc là bà La Yến Hà, công tác tại Viện Nghiên cứu Nam Dương (Biển Nam Trung Hoa, tức là Biển Đông của Việt Nam) thuộc Đại học Hạ Môn, Trung Quốc, đến thư viện của Viện Nghiên cứu Hán Nôm đề nghị đọc một số tài liệu.

"Người này sau đó bị thủ thư của chúng tôi phát hiện dùng một chiếc kính bất thường, có tích hợp camera để chụp trộm tài liệu quý của Viện Nghiên cứu Hán Nôm".

"Dung lượng của kính này là 64 GB. Người này bị bắt quả tang, lập biên bản có sự chứng kiến của An ninh A87, Bộ Công An"

"Chỉ trong một lúc, bà này đã chụp được 175 trang sách và dữ liệu tự động được chuyển từ kính sang điện thoại mà không cần dây nối".

"Chúng tôi tạm giữ laptop, điện thoại của bà này để kiểm tra nhưng sau đó đã trả lại, chỉ tịch thu tang vật là chiếc kính".

"Từ nay Viện Nghiên cứu Hán Nôm cấm cửa bà này".

"Đây là lần thứ hai các học giả Trung Quốc bị bắt quả tang, lập biên bản khi chụp trộm tài liệu của Viện".

"Cách đây một, hai năm, cũng có một nhà nghiên cứu của Trung Quốc mang điện thoại chụp tài liệu của chúng tôi nhưng bị phát hiện và lập biên bản buộc xóa hình".

"Trong vụ mới nhất, người của A87 chỉ đến quan sát, không chỉ đạo hoặc có hành động gì".

Trong cuộc phỏng vấn với Nhật báo Người Việt, ông Nguyễn Xuân Diện cũng cho biết rằng có nhiều học giả Trung Quốc tìm đến đọc tài liệu tại Viện Nghiên Cứu Hán Nôm trong những năm qua.

"Có người núp dưới danh nghĩa nghiên cứu thơ văn nhưng thực chất là họ nghiên cứu hải đảo, Biển Đông và được đài thọ cho việc này".

"Chúng tôi sẽ tăng cường biện pháp giữ gìn, bảo vệ tài liệu tại Viện Nghiên Cứu Hán Nôm trong thời gian tới".

Ông cũng nói thêm : "Học giả Trung Quốc bị bắt quả tang chụp tài liệu đã rõ ràng và có biên bản. nhưng việc trục xuất, gửi công văn đến Đại sứ quán Trung Quốc và cấm nhập cảnh vĩnh viễn đối với họ thì không thuộc quyền của Viện Nghiên Cứu Hán Nôm".

"Tuy vậy, tôi nghĩ là cần phải xử lý họ theo nguyên tắc không có gì nhạy cảm hơn chủ quyền quốc gia và di sản của ông cha để lại".

"Ngay cả quan hệ Việt–Trung cũng không quan trọng bằng di sản của người Việt," ông Diện nói. (TK)

Published in Châu Á

Chủ tịch Trung Quốc kêu gọi quân đội tăng cường chống tham nhũng (VOA, 19/08/2018)

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình kêu gọi các tướng lĩnh nước này phải chống lại sự "xói mòn" của tham nhũng và tăng cường cuộc chiến chống nạn tham ô.

tham1

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình.

Reuters dẫn lại truyền thông nhà nước đưa tin như vậy hôm 19/8, và cho rằng đây là cảnh báo mới nhất của ông Tập về một vấn đề ăn sâu trong xã hội.

Ông Tập trước đó đã cảnh báo về mối đe dọa của tham nhũng đối với đất nước cũng như đảng cầm quyền, và từng cam kết sẽ không ngưng cuộc chiến chống lại vấn nạn này.

Theo Reuters, phát biểu tại cuộc họp kéo dài ba ngày của Quân ủy Trung ương, kết thúc hôm 19/8, Chủ tịch Tập nói rằng cuộc chiến chống nạn tham ô "luôn luôn" phải được duy trì và tăng cường thêm nữa.

Tân Hoa Xã cũng dẫn lời ông Tập nói rằng phải "tấn công mạnh", chống lại sự lãng phí cũng như "không đổi hướng" trong cuộc chiến chống tham nhũng.

Chủ tịch Trung Quốc được trích lời nói rằng quân đội Trung Quốc phải đảm bảo rằng họ và gia đình phải "ngay thẳng và trong sạch", cũng như phải "chống lại sự xói mòn của các xu thế không lành mạnh".

Ông Tập cũng nói thêm rằng cần có các nỗ lực để củng cố sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản cầm quyền đối với quân đội nhằm "đảm bảo sự vững chắc về mặt chính trị để xây dựng một quân đội vững mạnh".

*********************

Trung Quốc phá đường dây đánh bạc tỷ đô (VOA, 19/08/2018)

Cảnh sát ở miền đông Trung Quốc mới phá một đường dây đánh bạc trên mạng có giá trị 7,8 tỷ nhân dân tệ (khoảng 1,1 tỷ đôla).

tham2

Các nghi can đánh bạc bị bắt ở Trung Quốc.

Reuters dẫn lại tin của Tân Hoa Xã nói hôm 19/8 rằng 56 nghi can đã bị bắt.

Tin cho hay, các nghi can bị cáo buộc đã hưởng lợi trái phép khoảng 650 triệu nhân dân tệ từ một trang web đặt trụ sở ở Philippines với hơn 114 nghìn người sử dụng.

Cuộc điều tra trang web đánh bạc bắt đầu tháng Một năm 2016 sau khi nhận được thông tin tố giác.

Theo Tân Hoa Xã, bốn nghi can chính trong vụ này đã bị phát hiện sau khi cảnh sát lần theo thông tin thẻ tín dụng.

Tin cho hay, sáu nghi can đã từ Philippines về "tự thú" ở Trung Quốc.

Việt Nam hồi tháng Sáu thông báo cũng phá vỡ đường dây đánh bạc trực tuyến trị giá khoảng 16 triệu đôla trên một trang web đặt tại Philippines.

Hiện chưa rõ trang web ở Philippines mà báo chí Trung Quốc nói tới có phải là trang các nghi can Việt Nam khai tham gia đánh bạc hay không.

Người Trung Quốc bị cấm đánh bạc tại các sòng bài ở đại lục, nên người dân nước này thường phải tới đặc khu Macau để chơi bạc.

Published in Châu Á

“Trung Quốc là một cường quốc, với dân số đông nhất thế giới, diện tích rộng lớn bậc nhất. Nhưng có thể nói dưới sự lãnh đạo của đảng cộng sản Trung Quốc, mà đứng đầu là Tập Cận Bình, Trung Quốc hiện ra là một quốc gia xấu xa về mọi mặt, tráo trở và không đáng tin cậy. Những người sáng suốt thường không chơi với kẻ xấu”.

ghet1

Người Việt trong một cuộc biểu tình phản đối dàn khoan HD-981 (Trung Quốc) xâm phạm chủ quyền Việt Nam. 

Luật sư Trần Hồng Phong (Đoàn Luật sư Thành phố Hồ Chí Minh) nhận định như vậy về ‘ông bạn 16 chữ vàng – 4 tốt’ của Đảng Cộng sản Việt Nam.

Là ‘đồng chí’ hay là ‘gã hàng xóm’ xấu tính phương Bắc ?

Bàn luận về câu hỏi “vì sao lại tẩy chay hàng Tàu” ?, theo ghi nhận ‘bỏ túi’ của người viết, do ghét Đảng Cộng sản Trung Quốc nên người Việt ghét lây luôn hàng Tàu. Chuyện ý thức hệ chính trị này có lẽ nguyên do đến từ những người đứng đầu Đảng Cộng sản Việt Nam.

Kể từ khi phía Trung Quốc khái quát phương châm 16 chữ “láng giềng hữu nghị, hợp tác toàn diện, ổn định lâu dài, hướng tới tương lai”, nêu trong Tuyên bố chung cấp cao 1999, phía Việt Nam lại ‘nịnh nọt’ thêm vào đó một chữ “vàng”. Chính “16 chữ vàng” đã tạo nên sự ngộ nhận to lớn.

Đồng ý Trung Quốc là một nước láng giềng quá lớn, không thể không tính đến và không thể thoái thác quan hệ. Thế nhưng trong lúc người Việt luôn nhắc nhở nhau cần luôn tỉnh táo trong mối quan hệ này, xác định một cách minh triết bản chất mối quan hệ ấy, tránh những điều mơ hồ, ngộ nhận ; tránh cái bẫy ý thức tư tưởng có thể gây nhầm lẫn về chiến lược, nhập nhằng và mơ hồ giữa các ngôn từ hữu nghị, đối tác, đồng chí, đại cục,... thì xem ra những người đứng đầu Đảng Cộng sản Việt Nam lại không cùng nếp nghĩ ấy.

Dự Luật Đặc khu là một ví dụ. Người dân Sài Gòn đã xuống đường ‘hưởng ứng’ (người viết dùng từ ‘hưởng ứng’ với lý do được lý giải ở phần sau của bài viết) cuộc biểu tình phản đối dự Luật Đặc khu, vì cho rằng dự luật này chỉ nhằm hợp thức hóa tất cả những gì mà Trung Quốc đã và đang đầu tư tại Vân Đồn, Bắc Vân Phong và Phú Quốc.



Thế nhưng Bí thư Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh lại nói rằng “Thành phố rút kinh nghiệm, không để xảy ra biểu tình”. Phát ngôn này của ông Nguyễn Thiện Nhân được báo chí ghi nhận hôm 24-7 tại buổi Thành ủy gặp gỡ lãnh đạo cấp cao nghỉ hưu trên địa bàn thành phố.

Biểu tình là một quyền Hiến định. Việc ‘không để xảy ra biểu tình’ trong thời gian chờ đợi thông qua dự Luật Đặc khu, xem ra không ngoài lý do tránh mích lòng ‘ông bạn 16 chữ vàng – 4 tốt’. Báo Tuổi Trẻ là nơi thấm thía việc ủng hộ quyền biểu tình của người dân, để rồi sau đó phiên bản điện tử của Tuổi Trẻ đã bị bị buộc đình bản 90 ngày.

“Tôi nghĩ rằng ông Bí thư Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh tuyên bố sẽ tìm mọi cách để Sài Gòn không xảy ra biểu tình là có ít nhất 2 nguyên do : thứ nhất, cuộc biểu tình hôm Chủ nhật 10-6, thực chất được diễn ra theo một kịch bản tính toán trước. Ai là đạo diễn ? Thứ hai, đồng chí tốt giờ đây chỉ còn Trung Quốc, bởi Cuba có vẻ đang chuyển hướng”. Luật gia Nguyễn Lan Phương (Hội Luật gia Thành phố Hồ Chí Minh) chia sẻ.

Nếu như năm 1999 phía Trung Quốc đưa ra 16 chữ “láng giềng hữu nghị, hợp tác toàn diện, ổn định lâu dài, hướng tới tương lai”, thì đến năm 2002, Bắc Kinh lại khái quát một phương châm nữa, gọi là “4 tốt” với Đảng Cộng sản Việt Nam : “Láng giềng tốt, Bạn bè tốt, Đồng chí tốt, Đối tác tốt”.

Theo luật gia Nguyễn Lan Phương, điều mơ hồ nhất trong những điều mơ hồ lần này chính là hai chữ “đồng chí”. Nó hàm ý một điều phi lý, là hai bên cùng chung ý thức hệ, cùng chung chí hướng. Nó làm quên mất một điều sơ đẳng nhất của chính trị quốc tế trong mọi thời đại : Giữa các quốc gia, ‘không có đồng minh vĩnh viễn, không có kẻ thù vĩnh viễn, chỉ có lợi ích vĩnh viễn’.

“Nếu vì lợi ích vĩnh viễn thì cần ủng hộ người dân biểu tình phản đối việc cho thuê đất 99 năm, vì tin chắc vùng Vân Đồn giáp Trung Quốc, nếu cho thuê đến gần thế kỷ như vậy, Vân Đồn sẽ là tô giới của Trung Quốc”. Luật gia Nguyễn Lan Phương nhìn nhận.

Hiểm họa Bắc thuộc

Thế nhưng nếu quốc gia thuê đất thời hạn 99 năm như đề xuất ở dự Luật Đặc khu là các tập đoàn thực sự của người Mỹ, Pháp, Đức… thì có lẽ người dân Việt sẽ vỗ tay ủng hộ. Lý do cũng không ngoài chuyện vì ghét Đảng Cộng sản Trung Quốc, nên người Việt ghét luôn người Trung Quốc qua Việt Nam làm ăn.

Luật sư Trần Hồng Phong biện giải : Khoảng 10 năm lại đây (thời Tập Cận Bình), Trung Quốc đã nghĩ ra một “mưu kế” rất thâm hiểm là gợi ý cho một số quốc gia nghèo khó vay tiền, đồng thời “tư vấn” và bày vẽ ra những dự án/ đặc khu khổng lồ với số vốn đầu tư lên tới nhiều tỷ đô la (nhưng hoàn toàn không khả thi, thiếu hiệu quả kinh tế).

Sau đó, khi dự án thiếu tiền thì tiếp tục bơm tiền cho vay, mục đích là để “nuôi” cho số lỗ của dự án ngày càng lớn. Chờ đến khi quốc gia sở tại không còn khả năng trả nợ nữa, thì đưa ra yêu cầu phải giao đất đó cho Trung Quốc thuê, lên tới 99 năm. Mà đó toàn là những vị trí hiểm yếu, yết hầu của quốc gia đó. Đó là những trường hợp của Srilanka, Campuchia ...vv. Sập bẫy một cách đau đớn, di hại đến nhiều thế hệ mai sau. 

“Những kẻ độc tài bao giờ cũng tự cho mình là giỏi nhất, hảo hảo, là không thể thay thế và luôn luôn muốn người khác phải phục tùng mình. Thậm chí tin rằng mình “yêu nước, cống hiến” hơn những người khác ! Thành quả mồ hôi, nước mắt của người dân thì cứ nói là do mình “lãnh đạo”, bóp méo sự thật. Nếu có ai nói không đúng ý mình, thì dù là nói đúng, sẽ rất không thích, tức giận. Thậm chí dùng những thủ đoạn nhỏ nhen, tàn ác để trả thù, chèn ép.

Và tất nhiên đã là độc tài thì sẽ không bao giờ muốn chia sẻ quyền lực cho người khác (dù cùng là người như nhau, chứ không phải là tiên thánh gì). Chính vì vậy, những người sáng suốt không bao giờ chơi với những kẻ xấu. Vì biết rằng không sớm thì muộn, kẻ xấu sẽ “thịt” mình mà thôi”. Luật sư Trần Hồng Phong kết luận.

Việt Nam giáp biên giới với Trung Quốc, và có quá nhiều vấn đề liên quan, tồn đọng (thậm chí là sự ràng buộc, bao gồm cả những “bí mật” mà chỉ một số ít cán bộ lãnh đạo cấp siêu cao của Đảng cộng sản Việt Nam mới biết - và hy vọng đó không phải là những tin bất lợi cho đất nước), cho nên trong câu chuyện của những người yêu nước, biết quan tâm đến thời sự, chính trị và vận mệnh đất nước - đề tài Trung Quốc hầu như không thể thiếu.

Bài viết này chỉ là lát cắt nhỏ của câu chuyện “Vì sao người Việt ghét Đảng Cộng sản Trung Quốc ?”.

Trần Thành - Trúc Giang

Nguồn : VNTB, 29/07/2018

Published in Diễn đàn

Trung Quốc đề nghị sửa hiến pháp để Tập Cận Bình tiếp tục nắm quyền sau 2023 (BBC, 25/02/2018)

Đảng cộng sản Trung Quốc vừa đề nghị bỏ điều khoản giới hạn thời gian cầm quyền của chủ tịch nước ở mức hai nhiệm kỳ 5 năm trong hiến pháp nước này.

tcb1

Ông Tập Cận Bình lên chức chủ tịch Trung Quốc năm 2013 và hiện dự tính sẽ thôi giữ chức này năm 2023

Động thái này sẽ cho phép Chủ tịch Tập Cận Bình tiếp tục làm lãnh đạo sau khi ông đến thời hạn thôi giữ chức.

Đang có đồn đoán lan rộng rằng ông Tập sẽ muốn tiếp tục giữ chức chủ tịch nước sau năm 2023.

Tại Đại hội đảng cộng sản Trung Quốc năm ngoái, ông Tập đã khẳng định vị trí của mình như một lãnh đạo quyền lực nhất sau cố Chủ tịch Mao Trạch Đông.

Tư tưởng của ông cũng được ghi vào điều lệ đảng, và trái với thông lệ, không có người kế nhiệm nào được tiết lộ.

tcb2

Chủ tịch Tập Cận Bình trong một cuộc họp báo chung với Tổng thống Pháp Macron hôm 9/1/2018.

Chúng ta biết gì về động thái này ?

Thông báo này được Tân Hoa Xã đưa tin hôm Chủ nhật 25/2.

"Ủy ban Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc đề nghị bỏ câu quy định Chủ tịch và Phó Chủ tịch nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa 'không phục vụ quá hai nhiệm kỳ kế tiếp' khỏi Hiến pháp", Tân Hoa Xã viết.

Cơ quan ngôn luận này không đưa thêm chi tiết, nhưng đề nghị đầy đủ sẽ được công bố sớm.

Động thái này diễn ra trong bối cảnh các quan chức hàng đầu của Ủy ban Trung ương Đảng Cộng sản sẽ họp tại Bắc Kinh vào thứ Hai 26/2.

Đề nghị này sẽ được trình trước các nhà lập pháp trong phiên họp toàn thể của Đại hội Đại biểu nhân dân toàn quốc, dự tính bắt đầu vào ngày 5/3.

Chuyện này có ý nghĩa gì ?

Ông Tập đã giữ chức chủ tịch nước từ năm 2013, và theo quy định hiện hành, ông sẽ phải nghỉ vào 2023.

Truyền thống giới hạn thời gian giữ chức chủ tịch nước trong 10 năm bắt đầu từ những năm 1990, khi lãnh đạo kỳ cựu ông Đặng Tiểu Bình tìm cách tránh tình trạng hỗn loạn đã diễn ra trong thời kỳ Mao và những năm tiếp theo.

Hai người tiền nhiệm của ông Tập đều tuân thủ thời hạn này. Nhưng kể từ khi lên cầm quyền năm 2013, ông Tập đã cho thấy ông sẵn sàng viết luật riêng cho mình.

***************

Chủ tịch Tập Cận Bình nắm quyền ‘vĩnh viễn’ ? (VOA, 25/02/2018)

Đảng cng sn cm quyn Trung Quc hôm 25/2 đã đ xut b điu khon gii hn thi kỳ nm quyn hai nhim kỳ ca ch tch trong hiến pháp nước này, m đường cho ông Tp Cn Bình nm quyn vĩnh vin, theo Reuters.

tcb3

Ông Tập Cn Bình trong l đón ti Hong Kong năm 2017.

Hãng tin Anh đưa tin rng thông báo được Tân Hoa Xã loan tải không đưa ra nhiu chi tiết.

Hãng tin nhà nước này nói rng đ xut trên, còn đ cp v trí phó ch tch, đã được Ban Chp hành Trung ương Đng công b.

Theo hiến pháp Trung Quc, ông Tp, 64 tui, phi ri chc ch tch sau hai nhim kỳ 10 năm.

Kể t khi nm quyn hơn 5 năm trước, ông Tp đã giám sát vic ci t đng, trong đó có vic h b các quan chc cp cao tng được coi là không th chm ti trong cuc chiến chng tham nhũng sâu rng.

Cải cách hiến pháp cn được quc hi, vn s nhóm hp vào ngày 5/3 ti, thông qua. Theo Reuters, cơ quan lp pháp này gm toàn nhng thành phn trung thành vi đng nên đ xut trên s không b ngăn chn.

Hiện có nhiu đn đoán rng ông Tp mun ti v sau hai nhim kỳ. Chưa thy xut hin mt nhân vt có tim năng lên thay thế ông Tp khi Đi hi Đảng cộng sản Trung Quc kết thúc hi tháng 10 năm ngoái mà ông Tp được bu tiếp làm người lãnh đo đng và quân đi.

Trong kỳ họp này, tên ca Ch tch Tp đã được ghi trong điu l ca Đảng cộng sản Trung Quc, nâng v thế ca ông lên ngang hàng vi Mao Trạch Đông, người sáng lp Trung Quc.

Điều l sa đi bao gm khái nim "Tư tưởng Tp Cn Bình v ch nghĩa xã hi vi đc trưng Trung Quc cho thi đi mi".

Khái niệm này đưa Đảng cộng sản lên hàng đu trong cuc sng hàng ngày Trung Quc, t vic giám sát nền kinh tế và an ninh quc gia đến vic ra hướng dn v đo đc cho người dân.

*******************

Trung Quốc : Tập Cận Bình chuẩn bị lãnh đạo suốt đời (RFI, 25/02/2018)

tcb4

Chân dung ông Tập Cận Bình trên đường phố Thượng Hải, Trung Quốc, 24/10/2017. Reuters/Aly Song

Đảng cộng sản Trung Quốc "đề nghị" Quốc hội sửa Hiến Pháp để chủ tịch Tập Cận Bình tiếp tục nắm quyền sau hai nhiệm kỳ. Tin do Tân Hoa Xã loan báo ngày Chủ nhật 25/02/2018.

Theo Tân Hoa Xã, Trung ương Đảng cộng sản Trung Quốc đưa ra đề nghị. Thứ nhất là bỏ quy định ghi trong Hiến Pháp "một chủ tịch và phó chủ tịch không thể lãnh đạo hơn hai nhiệm kỳ". Đề nghị thứ hai là "đưa tư tưởng Tập Cận Bình vào Hiến Pháp".

Hai đề nghị sửa đổi này sẽ được đưa ra Quốc hội nhân khóa họp toàn thể thường niên khai mạc vào ngày 5/3 tới đây.

Theo phân tích của AFP, đảng cộng sản Trung Quốc đang dọn đường cho Tập Cận Bình, lẽ ra phải về hưu vào năm 2023, cầm quyền đến trọn đời.

AFP nhắc lại là từ khi ngồi vào ghế lãnh đạo đảng cộng sản Trung Quốc vào năm 2012, ông Tập Cận Bình đã dần dần thâu tóm quyền lực, trừng phạt hơn 1 triệu đảng viên qua chiến dịch chống tham nhũng đồng thời để loại trừ các đối thủ tiềm tàng. Chính sách tôn sùng cá nhân họ Tập cũng được phát động song song với chiến lược đàn áp những tiếng nói tranh đấu cho dân chủ và nhân quyền.

Published in Châu Á

Đại hội lần thứ 19 của Đảng cộng sản Trung Quốc đã kết thúc cùng với việc vị thế của Tâp Cận Bình được nâng lên ngang với Mao Trạch Đông và hơn cả Đặng Tiểu Bình, khi tư tưởng của Tập, "Tư tưởng xã hội chủ nghĩa đặc sắc Trung Quốc thời đại mới Tập Cận Bình" được đưa vào điều lệ đảng (trước đây, chỉ có Mao là lãnh đạo còn đương quyền khi tư tưởng của Mao được đưa vào văn bản. "Lý luận Đặng Tiểu Bình" chỉ được nêu trong điều lệ Đảng sau khi Đặng qua đời năm 1997). Đồng thời, Trung Quốc cũng rủ bỏ chính sách "náu mình chờ thời" của họ Đặng, công khai bộc lộ ý đồ muốn vươn lên thành một siêu cường, muốn tham gia nhiều hơn vào công việc của thế giới.

sosanh1

Chân dung Chủ tịch Tập Cận Bình (trái) và cố Chủ tịch Mao Trạch Đông tại một chợ ở Bắc Kinh. Hình chụp hôm 19/9/2017 - AFP

Cùng là hai đảng cộng sản, cùng đi theo mô hình độc đảng độc tài có pha chất phong kiến lạc hậu cộng chất tư bản thời kỳ man rợ, nhưng Đảng cộng sản Trung Quốc thông qua những nhân vật lãnh đạo có tầm nhìn chiến lược hàng trăm năm và có tham vọng rất lớn cho đất nước, nên Trung Quốc phát triển trở thành một cường quốc kinh tế thứ hai trên thế giới, một quốc gia có sức mạnh quân sự đáng gờm, và đang có tham vọng sẽ lãnh đạo toàn thế giới kể từ năm 2050 (tất nhiên vì là một nước độc tài chuyên chế nên trong nội bộ Trung Quốc vẫn chứa đựng rất nhiểu khiếm khuyết, mâu thuẫn, bất ổn… có khả năng sẽ làm sụp đổ quốc gia khổng lồ này, như đã từng xảy ra với những quốc gia độc tài chuyên chế khác trong lịch sử, khi người dân không có tự do, dân chủ, nhân quyền bị chà đạp, khoảng cách giàu nghèo quá lớn và xã hội đầy rẫy những bất công).

Trong khi đó, đảng cộng sản Việt Nam, qua bao nhiêu đời lãnh đạo, không có ai thực sự có tầm nhìn xa, có tham vọng lớn, nên chỉ toàn đóng vai trò đàn em, phụ thuộc. Suốt hai cuộc chiến tranh chống Mỹ chống Pháp thì tồn tại và "chiến thắng" nhờ vào sự viện trợ mọi mặt của Liên Xô, Trung Quốc ; về kinh tế, mô hình thể chế chính trị, thì hết sao chép mô hình của Liên Xô thời bao cấp lại copy mô hình "kinh tế thị trường có sự kiểm soát chặt chẽ của đảng cộng sản" của Tàu… Nhưng là những phiên bản copy kém cỏi hơn hẳn !

Có thể hiểu được tại sao nhiều người Trung Quốc, nhất là thế hệ sinh ra khi quốc gia này đã phát triển về kinh tế, vẫn cảm thấy tin tưởng vào Đảng cộng sản Trung Quốc, và không quan tâm nhiều đến những khái niệm như quyền tự do, dân chủ, đa đảng, tam quyền pháp trị… Trong mắt họ, dù sao đảng cộng sản cũng đã làm cho Trung Quốc trở nên giàu mạnh, có vị thế trên thế giới, còn những khái niệm xa xỉ kia họ không cần, khi họ có thể thoải mái kiếm tiền, xài tiền, đi du lịch khắp thế giới còn con cái họ thì đang học tại những trường đại học tốt nhất trên thế giới.

Còn người Việt ? Chúng ta không có bất cứ lý do gì để còn tin tưởng, tự hào vào đảng cộng sản cả. Chiến thắng hai đế quốc, thực dân mạnh nhất thế giới kia để làm gì khi đất nước ngày nay tụt hậu quá xa, ngay cả so với các nước láng giềng trong khu vực, đại đa số người dân vẫn còn quá khốn khổ ? Chiến thắng với cái giá quá đắt, thắng trong cuộc chiến, nhưng đại bại trong hòa bình. Thống nhất để làm gì khi không thống nhất được lòng dân, dù đã hơn 4 thập niên sau khi chiến tranh kết thúc ? Có khi cứ để hai quốc gia như trước, rồi thống nhất bằng một con đường hòa bình và lại có sẵn một nửa nước phát triển, phồn thịnh để vực nửa kia lên, như nước Đức và tương lại của bán đảo Triều Tiên còn hay hơn.

Nguyên nhân là do đảng cộng sản Việt Nam không bao giờ biết đặt quyền lợi của đất nước, dân tộc lên trện quyền lợi của đảng, nên phải cưỡng chiếm miền Nam, giành quyền lãnh đạo trên toàn quốc bằng mọi giá, và giờ đây đang sống chết bảo vệ quyền độc tôn lãnh đạo ấy, bất chấp mọi thiệt thòi, tai hại cho đất nước, dân tộc. Trung Quốc, ngược lại, thâm độc khi xúi bẩy Bắc Việt tiếp tục tiến hành chiến tranh, để Trung Quốc thủ lợi, "đánh Mỹ bằng máu của người Việt Nam", còn đối với nước họ, họ không tìm cách giành lại Đài Loan bằng chiến tranh bởi vì "người Hoa không đánh người Hoa".

Hoặc khi thu nhận lại Hong Kong từ tay Anh Quốc, Trung Quốc chấp nhận chính sách "một quốc gia hai chế độ" vì họ biết rằng nếu cứ để cho Hong Kong phát triển theo mô hình cũ thêm một thời gian thì bản thân nước mẹ Trung Hoa sẽ học được rất nhiều cái hay, được nhiều cái lợi từ Hong Kong. Và họ cũng bắn tiếng như thế để "dụ dỗ" Đài Loan trở về với đại lục !

Giá mà những người cộng sản Việt Nam cũng nghĩ được như vậy, sau ngày 30/4/1975, thay vì đánh sập, tiêu diệt mọi mặt từ kinh tế cho đến văn hóa, xã hội… ở miền Nam để rồi hơn mười năm sau, cả nước đứng trên bờ vực sụp đổ về kinh tế và họ phải buộc "đổi mới", thực chất là "đổi lại một phần như cũ" mô hình kinh tế thị trường, tự do ở miền Nam !

Người dân Việt càng không có bất cứ lý do gì để tin tưởng, tự hào vào sự lãnh đạo của đảng cộng sản khi sau hơn 40 năm, vị trí của Việt Nam và người Việt Nam trên thế giới nó tệ hại, nhỏ nhoi đến mức nào. Cuối cùng, điều khác biệt quan trọng nhất, đó là nếu Đảng cộng sản Trung Quốc có tồn tại thêm vài ba thập niên nữa thì Trung Quốc cũng chả mất đi một tấc lãnh thổ lãnh hải nào, thậm chí còn được thêm do lấn biển, chiếm đảo của các nước láng giềng, nhưng đảng cộng sản Việt Nam mà tồn tại thêm chừng một thập niên nữa thôi, thì Việt Nam nhiều phần chỉ còn là một khu tự trị của Tàu ! Và đất nước này chả còn lại gì, mọi thứ tài nguyên cho đến đất đai đã bị khai thác, đem cho vay cho thuê, đem bán sạch… Chỉ còn lại một đống nợ !

Một cái đảng cầm quyền không đem lại được lợi lộc gì cho nước cho dân, chỉ toàn phá hoại, thì có lý do gì để vẫn tồn tại trên đầu trên cổ nhân dân, làm mất đi thêm bao nhiêu cơ hội và làm chậm thêm thời gian làm lại từ đầu của đất nước ?

Song Chi

Nguồn : RFA, 30/10/2017

Published in Diễn đàn

'Đảng đã phá tan âm mưu soán đoạt' (BBC, 20/10/2017)

Quan chức cao cấp dự Đại hội Đảng CSTQ lần thứ 19 đã gây chú ý của dư luận khi ca ngợi lãnh tụ Tập Cận Bình "phá tan một âm mưu đoạt quyền".

Ông Lưu Sĩ Dư, quan chức phụ trách chứng khoán, được trích lời trên báo Trung Quốc hôm 19/10/2017 cho rằng đã có một "âm mưu soán Đảng đoạt quyền" bị phá vỡ.

Không chỉ tham nhũng mà còn 'tạo phản' ?

Theo các báo nước ngoài, những người bị nêu tên đã tham gia "âm mưu" này gồm có Tôn Chính Tài, nguyên Bí thư Trùng Khánh, và cả người tiền nhiệm của ông ta, Bí thư Bạc Hy Lai.

Bản thân Chủ tịch Tập Cận Bình chỉ nêu ra các vụ việc của Bạc Hy Lai, Chu Vĩnh Khang, Từ Tài Hậu, Lệnh Kế Hoạch và Tôn Chính Tài, trong phần phát biểu "chống tham nhũng", theo trang tiếng Trung của đài Đức, Deutsche Welle.

tw1

Tôn Chính Tài là "kẻ lập mưu đoạt quyền của Đảng", theo Trương Khánh Vệ

Nhưng sau đó, ông Lưu Sĩ Dư đã có phát biểu trong một diễn đàn bên lề Đại hội Đảng ở Bắc Kinh hôm 19/10, cáo buộc các quan chức trên là "âm mưu cướp quyền".

Ngay sau đó, một "ngôi sao đang lên" của chính trị Trung Quốc, ông Trương Khánh Vệ, Bí thư Hắc Long Giang lại lên tiếng "ca ngợi" nỗ lực cứu Đảng.

Ông Trương nêu hẳn tên của ông Tôn Chính Tài là "kẻ lập mưu đoạt quyền của Đảng".

Ngay trước Đại hội 19, ông Tôn Chính Tài (sinh năm 1963) đột nhiên bị điều tra 'tham nhũng, lạm quyền' và tước hết mọi chức vụ.

Nay ông Lưu Sĩ Dư, Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Quốc gia lên án "những kẻ quyền cao chức trọng nhưng rất hủ bại, và đã lập mưu để soán đoạt quyền của Đảng và Nhà nước".

Kể từ khi ông Chu Vĩnh Khang, cựu Bộ trưởng phụ trách an ninh bị hạ bệ, giới quan sát Trung Quốc cho biết đã có những lời đồn đoán về "âm mưu thoán đoạt".

Cuối năm 2016, ông Vương Kỳ Sơn, cánh tay phải của Chủ tịch Tập trong công cuộc chống tham nhũng, được Nhân dân Nhật báo trích lời nói :

"Có những kẻ thậm chí còn tìm cách đoạt quyền, chia rẽ Đảng và đe dọa nghiêm trọng ổn định chính trị của quốc gia".

Nhưng đây là lần đầu tiên có hai quan chức cao cấp nói công khai về "âm mưu lật đổ" tuy thật khó biết về độ khả tín của các cáo buộc này.

tw2

Cả hai ông Bạc Hy Lai và Từ Tài Hậu nay bị nêu tên trong một 'âm mưu soán đoạt'

Theo trang South China Morning Post ở Hong Kong hôm 20/10, ông Lưu Sĩ Dư còn cho rằng qua việc phá vỡ âm mưu đó, ông Tập Cận Bình không chỉ "cứu Đảng, Nhà nước Trung Quốc" mà còn "cứu cả chủ nghĩa xã hội".

Đua nhau ca ngợi

Trong bảy ủy viên Ban Thường vụ Bộ Chính trị khóa 18, có sáu người đã lên tiếng công khai ca ngợi "Tư tưởng Tập Cận Bình" tại Đại hội 19.

Họ đã nói nhiều lần về tư tưởng này, coi đó là nền tảng cho một ý thức hệ mới.

Tuy thế, các nhà quan sát quốc tế vẫn đang cố gắng giải mã tư tưởng Tập Cận Bình là gì.

Cho tới nay, theo những gì báo chí Trung Quốc công bố, tư tưởng này chỉ nêu rằng ông Tập Cận Bình "đưa Trung Quốc vào một thời đại mới là chủ nghĩa xã hội với tính đặc sắc Trung Hoa".

Tân Hoa Xã trước Đại hội 19 đăng bài ca ngợi mô hình Trung Quốc đang làm "lu mờ" chế độ đại nghị kiểu Phương Tây, đang "chìm đắm trong hỗn loạn, chia rẽ".

********************

Cựu bí thư Trùng Khánh Trung Quốc từng dự mưu đảo chính '(RFI, 20/10/2017)

Hãng tin AP hôm nay 20/10/2017 dẫn lời một quan chức cao cấp của đảng Cộng Sản Trung Quốc nói rằng ông Tôn Chính Tài (Sun Zhengcai), cựu bí thư Trùng Khánh, từng âm mưu tiếm quyền.

tw3

Ông Tôn Chính Tài (Sun Zhengcai). Ảnh chụp tháng 3/2016, ở Quốc Hội Trung Quốc, Bắc Kinh. Reuters/Jason Lee

Phát biểu trong một cuộc họp với các cán bộ ngành tài chính hôm qua, ông Lưu Sĩ Dư (Liu Shiyu), người đứng đầu Cơ quan quản lý chứng khoán Trung Quốc cho biết, ông Tôn Chính Tài và một số quan chức cao cấp khác bị truy tố trong chiến dịch chống tham nhũng, "không chỉ vụ lợi và tham nhũng, mà còn công khai âm mưu chiếm quyền lãnh đạo Đảng". Tuy nhiên ông không cho biết chi tiết.

Ông Lưu Sĩ Dư cũng nêu ra tên Bạc Hy Lai (Bo Xilai), nguyên bí thư Trùng Khánh trước ông Tôn Chính Tài ; Chu Vĩnh Khang (Zhou Yongkang), người từng đứng đầu cơ quan an ninh ; và tướng Quách Bá Hùng (Guo Boxiong), cựu ủy viên Bộ Chính trị. Cả ba nhân vật này đều bị lãnh án tù vì cáo buộc tham nhũng hoặc các sai phạm khác.

Riêng về ông Tôn Chính Tài, đã bị cách chức hồi tháng Bảy, đảng Cộng Sản Trung Quốc chỉ thông báo là ông bị nghi ngờ "vi phạm kỷ luật nghiêm trọng" - từ ngữ thường được sử dụng trong những trường hợp tham nhũng. Đây là lần đầu tiên vụ Tôn Chính Tài được công khai làm rõ hơn.

Theo ông Lưu Sĩ Dư, chiến dịch chống tham nhũng của Tập Cận Bình, được tung ra từ năm 2012, đánh vào nhiều quan chức và lãnh đạo các công ty quốc doanh, đã cứu vãn đất nước. Ông nói : "Chúng ta đã trừ khử được mối nguy tiềm ẩn hết sức to lớn đối với Đảng và dân tộc. Ban lãnh đạo Đảng với hạt nhân là tổng bí thư Tập Cận Bình trong năm năm qua đã cứu được Đảng, quân đội và quốc gia, và nhìn rộng hơn, cứu vãn được chủ nghĩa xã hội".

Thụy My

****************

Tập Cận Bình có đe dọa sự tồn vong của Đảng cộng sản Trung Quốc ? (RFI, 19/10/2017)

Đại hội 19 Đảng cộng sản Trung Quốc, khai mạc hôm 18/10/2017, là một diễn biến đặc biệt quan trọng đối với tương lai của xã hội Trung Quốc những năm tới. Hai câu hỏi mà nhiều người đặt ra là : trong dịp này quyền lực vốn rất lớn của ông Tập Cận Bình sẽ tiếp tục được khẳng định đến mức độ nào ? Cuộc phiêu lưu quyền lực của lãnh đạo họ Tập ảnh hưởng thế nào đến số phận Đảng cộng sản Trung Quốc ? Đây cũng là vấn đề mà nhà nghiên cứu Pháp Antoine Richard tìm cách giải mã trong một bài phân tích được đăng tải trên mạng Asialyst, ngày 18/10.

tq2

Ủy viên thường vụ Bộ Chính Trị, Đảng cộng sản Trung Quốc (Wang Qishan), ẩn số của Đại hội 19, Bắc Kinh, 2/9/2015 - Reuters/Jason Lee

Nắm quyền đến 2022 hay 2027 ?

"Mục tiêu (nắm quyền đến) 2022 hay 2027 ?" là vấn đề đầu tiên mà tác giả nhấn mạnh, thông qua ý kiến của hai nhà quan sát Choi Chi Yuk và Viola Zhou (trên South China Morning Post). Theo thông lệ, ban lãnh đạo Đảng cộng sản Trung Quốc sẽ chỉ định người thừa kế chức vụ tổng bí thư đảng, ngay từ 5 năm trước, tức tại Đại hội khóa trước. Theo hai nhà báo Hồng Kông, "nếu sau kỳ Đại hội này, không có người kế thừa được chỉ định nào lọt vào danh sách ủy viên thường trực Bộ Chính Trị, cơ quan quyền lực tối cao của Đảng, thì điều đó là dấu hiệu rõ ràng nhất cho thấy Tập Cận Bình muốn cầm quyền thêm một nhiệm kỳ thứ ba, với tư cách tổng bí thư, hoặc với một chức vụ khác, kể từ năm 2022". Một người được coi là có khả năng kế thừa ông Tập, nguyên bí thư Trùng Khánh Tô Chính Tài (Sun Zhengcai) vừa bị hạ bệ hồi tháng 7/2017.

Khả năng "một nhiệm kỳ thứ ba" đối với Tập Cận Bình được coi là một vấn đề chính của Đại hội 19, cho dù không được công khai thừa nhận. Theo các nhà quan sát South China Morning Post, viễn cảnh này hoàn toàn có thể xảy ra, bởi "từ 5 năm nay, ông Tập Cận Bình đã nhiều lần nhấn mạnh đến đòi hỏi phá bỏ ‘‘các quy tắc ngầm’’ của Đảng và thiết lập các đường hướng chỉ đạo mới".

Cho đến nay, dường như chủ tịch Trung Quốc đã nhận được sự ủng hộ của đông đảo giới tinh hoa tại nước này, muốn tái lập "một quyền lực mạnh", bởi nhiều người "thất vọng vì quy tắc lãnh đạo tập thể (…) kém hiệu quả dưới thời tiền nhiệm". Cựu chủ tịch Trung Quốc Hồ Cầm Đào bị phê phán vì đã cho phép "nổi lên một số trung tâm quyền lực đối địch, với nạn tham nhũng là hệ quả". Thể hiện rõ cho quan điểm này là ý kiến của ông Trần Đạo Ngân (Chen Daoyin), một giáo sư tại Đại học khoa học chính trị và pháp lý Thượng Hải, theo đó, quyền lực trong nội bộ Đảng cộng sản Trung Quốc "được phân chia giữa 9 thành viên thường trực Bộ Chính Trị". Và đây chính là điều cốt lõi mà ông Tập Cận Bình tìm cách xóa bỏ.

Ẩn số Vương Kỳ Sơn

Điều gì cho thấy quyết tâm thay đổi của lãnh đạo Trung Quốc được Đại hội 19 chấp nhận ? Theo nhà nghiên cứu Pháp, việc Vương Kỳ Sơn (Wang Qishan), cánh tay phải của Tập Cận Bình trụ lại được hay phải về hưu là một chỉ dấu quan trọng số một.

Vương Kỳ Sơn – một trong bảy thành viên viên thường trực đầy quyền uy và lãnh đạo Ủy Ban Kiểm Tra Kỷ Luật Trung Ương – được nhiều người gọi là "quỷ dữ" hay "bố già", chính là thủ lĩnh của "cuộc chiến chống tham nhũng", còn gọi là cuộc chiến "đả hổ, diệt ruồi" mà lãnh đạo Trung Quốc chủ trương. Ông Vương Kỳ Sơn vừa kỷ niệm sinh nhật 69 tuổi. Độ tuổi mà theo quy định sẽ buộc phải về nghỉ.

Theo các nhà quan sát, nếu Vương Kỳ Sơn ở lại trong cương vị đứng đầu Ủy Ban Kiểm Tra Kỷ Luật Trung Ương, Tập Cận Bình sẽ không chỉ có được một trợ thủ không ai thay thể nổi trong "cuộc chiến chống tham nhũng", đồng thời cũng là cuộc chiến thanh toán các phe phái đối địch trong Đảng. Việc Vương Kỳ Sơn ở lại còn tạo nên một tiền lệ cho việc Tập Cận Bình ở lại thêm một nhiệm kỳ thứ ba, vì vào năm 2022, lãnh đạo Trung Quốc cũng sẽ 69 tuổi.

Tuy nhiên, trong giới quan tâm, cũng còn một kịch bản khác. Đó là ông Vương Kỳ Sơn thậm chí có thể được bổ nhiệm làm thủ tướng. Giả thuyết có vẻ huyễn tưởng này được xới trở lại sau cuộc gặp "bí mật" giữa trợ thủ số một của Tập Cận Bình với nguyên cố vấn chiến lược của tổng thống Hoa Kỳ Steve Bannon, trong chuyến công du Bắc Kinh của người khách Mỹ hồi giữa tháng 9.

Theo giáo sư đại học Thượng Hải, chuyến công du đã được giữ bí mật, và báo chí Hoa lục không được phép nói đến, bởi cũng trong thời gian này có những đồn đoán về việc thủ tướng Lý Khắc Cường (Li Keqiang) sẽ bị thay thế sau Đại hội 19.

Tuy nhiên, theo nhà phân tích Pháp, khả năng này là hoàn toàn có thể bởi Vương Kỳ Sơn được coi là "một trong các lãnh đạo hiểu biết rõ nhất" về nền kinh tế Trung Quốc. Ông Vương Kỳ Sơn từng theo dõi "các cải cách thị trường và ngân hàng công từ những năm 80, cũng như những vấn đề thương mại Mỹ-Trung" (nhật báo Hồng Kông South China Morning Post ngày 09/10).

Giải pháp "Putin hóa" và số phận Đảng cộng sản Trung Quốc

Về mặt cảm xúc, việc Vương Kỳ Sơn nắm giữ chức vụ này rõ ràng sẽ vực dậy niềm tin cho những người thất vọng với các kết quả kinh tế 5 năm thời Tập Cận Bình. Tuy nhiên, nhà phân tích của Asialyst đặt câu hỏi : liệu việc quyền lực tập trung vào tay cặp bài trùng Tập – Vương thêm một nhiệm kỳ nữa có dẫn chế độ chính trị Trung Quốc hiện hành đi vào con đường "Putin hóa" ?

Một số dấu hiệu cho thấy phong cách lãnh đạo của Tập Cận Bình "ngày càng giống" với tổng thống Nga Putin. Nhà nghiên cứu Alexander Gabuev (văn phòng Moskva của viện tư vấn Carnegie) cảnh báo, nếu lãnh đạo Trung Quốc đi theo vết xe đổ của tổng thống Nga, thì các hệ quả tồi tệ đã được báo trước. Đó là kinh tế nước này sẽ trì trệ trong dài hạn, và sự trị vì dài lâu của cá nhân nhà lãnh đạo sẽ chỉ khiến cho "hệ thống (chính trị Trung Quốc) hoàn toàn mất chân đứng, không thể tiếp tục tồn tại", một khi ông Tập Cận Bình không còn đó.

Đây cũng chính là vấn đề mà một trong những chuyên gia hàng đầu về Trung Quốc đương đại, ông David Shambaugh (giáo sư Đại học Georges Washington), đặt ra. Theo David Shambaugh, dự án phá hủy toàn bộ "các cơ tầng cũ" của hệ thống chính trị Trung Quốc hiện hành, để tập trung toàn bộ quyền lực trong tay, có thể kéo Trung Quốc trở lại với mô hình chính trị "gia trưởng thừa kế", nơi mọi quyền lực tập trung vào tay "hoàng đế", chứ không phải trong các định chế chính trị.

Giáo sư David Shambaugh là tác giả cuốn tiểu luận China’s Future, từng gây xôn xao công luận cách nay một năm. David Shambaugh cảnh báo "bất chấp vẻ bề ngoài, hệ thống chính trị Trung Quốc đã thối rữa, và không ai khác biết rõ điều này hơn là đảng Cộng Sản" và "các biện pháp tàn khốc" của Tập Cận Bình đang dẫn chế độ này đến điểm tan vỡ.

***

Phá vỡ "các cơ tầng" của hệ thống quyền lực vốn có của Đảng cộng sản Trung Quốc liệu có phải là phá hủy chính Đảng cộng sản Trung Quốc ? Đồng thời phá vỡ khả năng tự cải cách của chế độ cộng sản Trung Quốc ? Hay ngược lại đây chính là một phương tiện cho phép đảng này "lột xác", để tiếp tục duy trì quyền cai trị đất nước Trung Hoa, dưới sự dẫn dắt của "hoàng đế đỏ" ?... Bài phân tích của nhà nghiên cứu Pháp mở ra nhiều câu hỏi cần được giải đáp.

Trọng Thành

*******************

Vì sao ít đảng viên nữ tại Trung Quốc ? (BBC, 20/10/2017)

2.280 đại biểu đang tham dự Đại hội Đảng 19 của Đảng Cộng sản Trung Quốc tại Bắc Kinh. Nhưng chỉ một phần tư số này là phụ nữ.

tw4

Nữ Đại biểu tham dự Đại hội 19 - Ảnh minh họa (AFP)

Có phải Đảng Cộng sản Trung Quốc đang có "vấn đề phụ nữ" ?

Đảng Cộng sản Trung Quốc có 89,4 triệu đảng viên. Nhưng chưa đầy 23 triệu đảng viên là phụ nữ - chiếm 26%.

Phụ nữ chiếm 24% thành viên Quốc hội Trung Quốc. Không nhất thiết là đảng viên mới được bầu vào cơ quan lập pháp này.

Càng lên cao trong chính trường, càng ít phụ nữ.

Sau Đại hội Đảng năm 2012, chỉ có 33 phụ nữ ngồi trong Ban Chấp hành Trung ương - chiếm 9%.

Trong Bộ Chính trị 25 thành viên, có 2 phụ nữ - tức là 8%.

tw5

Một phần tư số đảng viên dự Đại hội Đảng 19 là phụ nữ.

Vì sao tại Trung Quốc, phụ nữ thường khó lên cao trong chính trị, mặc dù Đảng cam kết bình đẳng giới, và số phụ nữ học đại học thực ra còn nhiều hơn đàn ông ?

Phái nữ thường vào Đảng khi còn ở đại học, hoặc khi đi làm.

Nhưng cơ hội thăng tiến ở trên cấp huyện xã thì rất khó.

Giáo sư Lynette H. Ong, Đại học Toronto, giải thích : "Quan điểm lâu đời rằng chỗ của phụ nữ là ở nhà, trong bếp khiến họ không được khuyến khích có tham vọng".

Cấp cao

Phụ nữ cũng bị cản trở vì họ cần lãnh đạo đảng hay chính phủ ở cấp tỉnh trước khi lên được trung ương.

Nhiều phụ nữ làm các vị trí lãnh đạo cấp trung nhưng ít người lên được vị trí lãnh đạo cao nhất.

Tuổi về hưu sớm hơn cho phụ nữ cũng cản trở cơ hội của họ. Ở Trung Quốc, đàn ông nghỉ hưu lúc 60, phụ nữ làm công chức và doanh nghiệp nhà nước 55, và phụ nữ các lĩnh vực khác 50.

tw6

Bà Lý Bân là Chủ nhiệm Ủy ban Kế hoạch hóa Gia đình và Y tế quốc gia

Nhưng thực tế ở Trung Quốc có bất thường không nếu so với các nước ?

Dĩ nhiên không thể hoàn toàn so sánh số đại biểu Quốc hội Trung Quốc với Mỹ hay Anh.

Nhưng có một điểm rõ ràng : trên thế giới, chứ không chỉ Trung Quốc, phụ nữ thường chỉ chiếm số ít trong các cơ quan chính trị.

Tại Hạ viện Anh, phụ nữ chiếm 32% số dân biểu - mà đây đã là con số cao kỷ lục.

Tại Nhật, số dân biểu nữ chỉ là 9%.

Cuba có tỉ lệ rất cao : phụ nữ chiếm 49% trong quốc hội.

Ở cấp thấp hơn thì thế nào ?

Việt Nam và Cuba đều là các nước độc đảng. Theo thống kê gần nhất, khoảng 33% số đảng viên hai nước này là phụ nữ.

26% thành viên đảng CDU của bà Angela Merkel là phụ nữ, và đảng Bảo thủ của bà Theresa May ở Anh có khoảng 30%.

Vậy là "vấn đề phụ nữ" không chỉ tồn tại ở riêng Trung Quốc.

*******************

Trung Quốc Mộng làm Giang Trạch Dân ngủ gật ? (BBC, 20/10/2017)

Trong ngày khai mạc Đại hội 19 của Đảng Cộng sản Trung Quốc, cựu Chủ tịch Giang Trạch Dân đã ngáp và xem đồng hồ nhiều lần liên tục rồi thiu thiu ngủ khi người đương nhiệm Tập Cận Bình đọc bài diễn văn 3 giờ rưỡi hôm khai mạc.

tw7

Ông Giang Trạch Dân, nguyên Tổng bí thư Đảng cộng sản cộng sản và Chủ tịch nước Trung Quốc đã ngáp khi nghe bài diễn văn dài của ông Tập Cận Bình

Năm nay đã 91 tuổi, ông Giang Trạch Dân được mời đến dự lễ khai mạc và ngồi cạnh ông Tập Cận Bình và cùng bàn một cựu Tổng bí thư, Hồ Cẩm Đào.

Một nhà báo nước ngoài, Neil Connor, nhắn trên mạng xã hội rằng khi vào đưa tin Đại hội 19 của Đảng cộng sản Trung Quốc, anh đã dùng ống nhòm xem và đếm thấy ông Giang Trạch Dân nhìn đồng hồ 10 lần khi ông Tập Cận Bình đọc bài diễn văn 3 tiếng rưỡi.

Hiện không rõ cái ngáp và chuyện xem đồng hồ của ông Giang Trạch Dân là sự vô ý vì tuổi cao, ngồi lâu thấy mệt, hay là cách ông gửi ra tín hiệu gì khác.

Sau khi ông Tập Cận Bình về ghế, một người tiền nhiệm khác, ông Hồ Cầm Đào đã quay sang nói gì với ông Tập và chỉ tay vào đồng hồ.

Không rõ ông Hồ khen ông Tập "nói khoẻ" hay cho thấy là bài phát biểu đã quá dài.

'Trung Quốc Mộng'

Cũng có hình ông Giang Trạch Dân ngáp và gãi đầu khi nghe bài diễn văn về Trung Quốc Mộng của Tập Cận Bình.

Hiện hơn 2200 đại biểu dự Đại hội 18 của Đảng Cộng sản Trung Quốc đang thảo luận về những nghị trình có thể đưa bổ sung vào Điều lệ.

Một số báo chí chính thống Trung Quốc nêu rằng tư tưởng Tập Cận Bình có thể đóng vai trò quan trọng trong quá trình này.

tw8

Ở tuổi ngoài 91, ông Giang Trạch Dân đã cố gắng nghe bài diễn văn nhưng có vẻ không chống lại được cơn buồn ngủ

Diễn văn của ông Tập Cận Bình nói nhiều về tư tưởng vĩ đại phục hưng Trung Hoa.

Theo đó, đây là thời đại thứ ba từ khi Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa ra đời năm 1949.

Không xa rời nền tảng Marx-Lenin, tư tưởng này đặt ông Tập Cận Bình vào vị trí 'hạt nhân' của Đảng Cộng sản, và Đảng này sẽ đóng vai trò phục hưng nước Trung Hoa, đem lại vị thế xứng đáng cho nước này trên thế giới.

Về nội bộ, ông Tập Cận Bình "dùng Đảng trị quốc", và sẽ mở rộng vai trò cho các cơ quan của Đảng Cộng sản.

Published in Châu Á
Trang 1 đến 2