Thông Luận

Cơ quan ngôn luận của Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên

Đến lúc này và dù chng mun chút nào, cơ quan ph trách v ngun tài nguyên thiên nhiên gn như duy nht đ nuôi đng - du khí - là B Công thương vn phi hô hoán cnh báo v mi nguy him cạn kiệt kit du đang rt cn k.

dau1

Ngày 9/8, Tập đoàn dầu khí quốc gia Việt Nam (PVN) cho biết vừa có phát hiện dầu khí mới tại giếng Mèo Trắng Đông-1X (do Liên doanh Việt Nga Vietsopetro tìm kiếm)

Cạn kit

Trong 10 tháng đầu ca năm 2019, sn lượng khai thác khí đt thiên nhiên ước đt 8,6 t m3, tăng 1,9% so vi cùng kỳ năm trước, nhưng sn lượng khai thác du thô ước ch đt 11,1 triu tn, gim 5,6% so vi cùng kỳ năm 2018. Hoạt đng khai thác du các m ch lc trong năm 2019 đang trong giai đon suy kit, sn lượng gim mnh, các m mi phát hin đu khá nh, cn biên, điu kin phát trin, vn hành phc tp, chi phí cao… - bn báo cáo mi nht ca B Công Thương tại kỳ hp quc hi tháng 10 - 11 năm 2019 tha nhn.

Kết qu khai thác khá tht vng trên là chui tiếp ni ca hai năm 2017 và năm 2018 khi hot đng khai thác du khí ca Vit Nam b Trung Quc gây sc ép ti m Cá Rng Đ Bãi Tư Chính, m Lan Đ và cả m Cá Voi Xanh mà đã khiến B Chính tr Vit Nam mt ăn ngay trên ‘vùng bin ch quyn không tranh cãi’ ca mình.

Đến lúc này, cp đ hô hoán đã được chuyn t Tp đoàn Du khí Vit Nam (PetroVietnam - PVN) lên b ch qun, mà chng my chc s chiếm phần ni bt trong báo cáo kêu than ca Chính ph.

Vậy thc trng ngun tr lượng mi thì sao ?

Chỉ chiếm 1/6 sn lượng đang khai thác !

Những năm ti s là mt thách thc khng khiếp : làm sao đng và PVN tìm ra được ngun tr lượng du khí mi Bin Đông để thay thế cho nhng m sp biến thành dĩ vãng và đ ngân sách ca đng ln đng khi chết theo ?

Ngay trước mt là mt mt cân đi quá ln đi vi ‘khoa hc khai thác du khí’ : năm 2017, sn lượng khai thác quy du ca PVN lên ti 25 triu tn, nhưng phần tìm kiếm thăm dò gia tăng tr lượng ch là 4 triu tn, tc tr lượng mi ch chiếm 1/6 sn lượng đang khai thác. Nếu tình trng mt cân đi gia tìm kiếm thăm dò gia tăng tr lượng và khai thác vn tiếp din như hin nay thì ch vài năm na, sn lượng khai thác dầu khí ca PVN s ch còn 1/3 sn lượng so vi hin thi.

Vào đầu năm 2017, mt báo cáo ca PVN đã tha nhn rng gia tăng tr lượng du khí năm 2017 đt thp hơn nhiu so vi mc tiêu chiến lược đ ra : mc tiêu đ ra trong nước là 20-30 triu tấn/năm và ở nước ngoài là 8-12 triu tn/năm (tng cng là 28-42 triu tn/năm) nhưng trong hai năm 2016 và 2017 PVN đu không hoàn thành khi đt thp hơn nhiu (năm 2016 đt 16,66 triu tn quy du và năm 2017 đt 4,0 triu tn quy du). Hu hết các m đu đã khai thác trong thời gian dài và đang trong giai đon cui dn ti suy gim sn lượng t nhiên hàng năm t 15% ti trên 30%.

2017 cũng là năm gia tăng trữ lượng du khí thp nht t trước đến nay, ch đt 4 triu tn du, thp nht lch s. Mt quan chc ca PVN là Tng giám đc Nguyn Vũ Trường Sơn phi tha nhn : "trước đây hàng năm, PVN khoan 30-40 giếng thăm dò, chi phí tn t 2-2,5 t USD, gia tăng được 35-40 triu tn quy du. Thế nhưng, t 2015 tr li đây, đu tư ca ta và nước ngoài ch đâu đó 400-500 triệu USD cho tìm kiếm thăm dò, gim 5 ln so vi trước".

Với tình trng tr lượng du cn kit nhanh trong khi quá khó đ tìm ra ngun tr lượng mi, có th hình dung là vào năm 2021, ngân sách chế đ s mt hn s thu hàng trăm ngàn t đng t PVN mà do đó sẽ ‘kiến to’ mt l thng toang hoác không ly gì bù trám được.

Bạch H cũng sp ‘chết’

Trước đó vào nhng ngày đu năm mi 2019, PVN đã mang li mt tht vng tím tái cho các cp trên ca nó khi thông báo rng căng thng Bin Đông s tiếp tục ảnh hưởng đến hot đng thăm dò du khí ca Vit Nam trong năm nay. C th, PVN d tính s khai thác 12,37 tn du thô trong năm nay, gim 11,45% so vi năm ngoái.

Tỷ l 11,45% thm chí còn thp hơn mc tiết gim d kiến 10% mi năm ca PVN vào năm 2018.

Còn trước đó na, vào tháng 11 năm 2018 PVN ln đu tiên cho biết vi tr lượng gia tăng quá thp khiến t nay đến năm 2025, sn lượng khai thác du s gim đu đn mi năm 10% - tương đương vi hơn 2 triu tn.

Vào năm 2017, sản lượng khai thác quy du ca PVN lên ti 25 triu tn. Nhưng vi đà ‘suy gim t nhiên’ và vi mc gim bt buc hơn 2 triu tn/năm, đến năm 2025 sn lượng khai thác quy du s cao lm là 10 triu tn/năm. Còn nếu trong giai đon 2019 - 2015 mà PVN phi chu sc ép quá mnh t Chính phủ và B Chính tr đng đ phi gi nguyên hoc thm chí gia tăng sn lượng khai thác du khí nhm bù đp cho mt nn ngân sách mau chóng cn kit, đc bit là gn như cn hoàn toàn các ngun ngoi t dùng đ tr n nước ngoài và chi xài cho công tác ăn tiêu trong đảng, đến năm 2025 PVN s có th chng còn du đ khai thác na.

Những thông tin trên là chui tiếp ni logic vi mt thông tin t ông T Thành Nghĩa - Tng giám đc Vietsovpetro - vào đu tháng 2/2018 v "Móng m Bch H còn quanh qun 10 triu tn, ti đa ch khai thác được 4-5 năm na thôi", ti Hi ngh tng kết năm 2017 ca PVN.

Điều đó có nghĩa là ngay c m Bch H - cung cp sn lượng ln nht, chiếm hơn 60% sn lượng ca PVN t xưa đến nay - đã vào giai đon suy kit.

Vào năm 2021 hoặc 2022 khi mỏ Bch H tr thành ‘m chết’, PVN s phi da hoàn toàn vào 40% sn lượng còn li, vi điu kin tr lượng ca nhng m du còn li vn còn mà không suy kit hn như Bch H.

Đếm ngược !

Năm 2020 sắp hin ra vi sc màu tê tái dành cho nn ngân sách thiếu ht ngoi t trm trng ca Vit Nam.

Tương lai đen ti trên đang hin hin trong bi cnh hin thi các ngun ngoi t mnh t vin tr không hoàn li, vin tr ODA và c ngun kiu hi ca ‘khúc rut ngàn dm’ đu khá bi đát.

Từ năm 2014, chính thể Vit Nam đã không còn nhn được ngun vn ODA đáng k nào, còn t năm 2018 đã không còn ODA ưu đãi. Trong khi đó, lượng kiu hi gi v Vit Nam vào năm 2017 và 2018 có th st gim đến phân na so vi mc đnh 13,5 t USD vào năm 2015…

Trong khi đó, tốc đ bóp hu bóp c dân chúng thông qua thành tích ‘thu ngân sách năm sau cao hơn năm trước’ và được gii quan chc Vit Nam t sướng bng tính t ‘đáng khích l’ s khó lòng gia tăng hơn na trong nhng năm ti.

Tại kỳ hp quc hi tháng 10 - 11 năm 2019, một s tht mà gii đi biu ‘ngh gt’ phi tha nhn là cơ cu thu chưa bn vng do nhng khon thu t du khí và tin s dng đt b gim mnh, k c ti ‘con bò sa’ TP.HCM. Đc bit, thu t 3 khi doanh nghip đu không đt kế hoch.

Cũng trong khi đó, nợ công Vit Nam đang khn qun ghê gm.

Hiện thi, n nước ngoài ca chính ph - được công b chính thc - đã vượt quá 100 t USD. Còn n nước ngoài ca khi doanh nghip, trong đó ch yếu là doanh nghip nhà nước, cũng hơn 100 t USD. Nếu tính c phần n vay trong nước, tng n công vào thi đim năm 2019 có th xp x 500 t USD, tc gp hơn hai ln GDP mi năm ca Vit Nam (gn 500 t USD bao gm n công Vit Nam đã được xác đnh là 431 t USD vào năm 2016, cng vi n tăng thêm mi năm khong 20 tỷ USD t năm 2017 đến nay). Thc tế sng sượng và quá nguy cp này là hoàn toàn phn ngược vi li báo cáo ‘n công vn dưới ngưỡng nguy him 65% GDP’ ca Chính ph Vit Nam.

Nổi lên trên bc tranh khn qun y, du thô - ngun tài nguyên gn như duy nht để nuôi đng - đang biến thành kim đng h đếm ngược tui th ca chế đ đc tài Vit Nam theo đúng quy lut ca Mác ‘kinh tế quyết đnh chính tr’.

Nhưng nhng năm tui còn li y thm chí còn khó có th trôi dt và ăn bám như kế hoch gim dn sn lượng dầu khai thác ca PVN, vi lý do là khi PVN lên kế hoch này thì chưa xy ra v Trung Quc quyết lit cho tàu khng chế khu vc Bãi Tư Chính và đòi Vit Nam phi ‘cùng hp tác khai thác du khí’ - mà v thc cht là ép B Chính tr ‘đng em’ phi mi kẻ cướp vào nhà đ chia bôi tài sn vi t l có th đến 60% dành cho Bc Kinh.

Cũng bởi thế, cái kim đng h đếm ngược không biết có còn cơ hi đ chm mc 2025 hay s ‘deadline’ trước đó.

Phạm Chí Dũng

Nguồn : VOA, 13/11/2019

Published in Diễn đàn

Nếu không xảy đến cái tát tai rát mặt mang tên Hải Dương 8 mà kẻ cùng chung ý thức hệ xã hội chủ nghĩa dành tặng cho "đảng em" ở Việt Nam, không biết đến bao giờ Nguyễn Phú Trọng và những đồng đảng mới chợt tỉnh ngộ để bắt đầu dò dẫm "giãn Trung" về kinh tế.

trungmy1

Đường sắt trên cao Cát Linh - Hà Đông do nhà thầu Trung Quốc xây giữa thủ đô Hà Nội. Dù được loan báo là hoàn tất nhưng đến nay chưa thể vận hành vì kém an toàn. (Hình : Getty Images)

Vụ điều tra nhôm Trung Quốc là chủ trương của Bộ Chính trị đảng ?

Tháng 10/2019 đã ghi nhận lần đầu tiên Tổng cục Hải quan Việt Nam mời các đặc vụ của Bộ An ninh nội địa của Hoa Kỳ tham gia vào cuộc điều tra vụ 1,8 triệu tấn nhôm Trung Quốc đội lốt nhôm Việt Nam (trị giá đến 4,3 tỷ USD) và về thực chất là một ổ bạch tuộc khổng lồ, ngay tại Việt Nam.

Nhưng có phải chỉ riêng Tổng cục Hải quan Việt Nam dám quyết định cơ chế mời rất nhạy cảm chính trị đối nội lẫn nhạy cảm đu dây quốc tế trên ?

Nếu căn cứ và "truyền thống" Việt Nam từng nhiều lần mời các đoàn cấp bộ của Hoa Kỳ và những đoàn thuộc nghị viện Mỹ sang thăm Việt Nam, thì vụ này phải do cấp Thường trực Ban bí thư và "tập thể Bộ Chính trị" chấp thuận.

Hẳn nhiên Tổng cục Hải quan đã phải xin ý kiến từ Bộ Chính trị, hay xin ý kiến của đích thân "Tổng Tịch" Nguyễn Phú Trọng và được Trọng cho phép. Hoặc việc này là do chính chủ ý của Trọng yêu cầu, thì tổng cục này mới đủ can đảm mời các đặc vụ của Bộ An ninh nội địa của Hoa Kỳ tham gia vào cuộc điều tra.

Trong cơ chế "đảng lãnh đạo toàn diện" và cấp dưới thường im như thóc mà chẳng dám động đậy chân tay trước khi có ý kiến của cấp trên như hiện thời, rất nhiều khả năng vụ mời và phối hợp điều tra trên thuộc về chủ ý của Bộ Chính trị đảng, hoặc của Trọng.

Nó cũng có nghĩa là công tác điều tra hành vi gian lận thương mại của các doanh nghiệp Trung Quốc đã trở thành một chủ trương không công bố của đảng cầm quyền tại Việt Nam và được chỉ đạo triển khai cho các ngành liên quan như hải quan, công an, tài chính, công thương. Hành động này xuất hiện lần đầu tiên sau nhiều năm và sau cả một thời gian dài nền kinh tế Việt Nam gần như bị các cơ quan quản lý nhà nước bỏ mặc để các doanh nghiệp Trung Quốc tha hồ thao túng và lũng đoạn.

Hoặc còn hơn cả thế, chủ trương điều tra vụ 1.8 triệu tấn nhôm Trung Quốc đội lốt nhôm Việt Nam không chỉ mang tính an ninh kinh tế mà còn có hàm ý an ninh chính trị và an ninh đối ngoại.

Nó như một cú trả đũa gián tiếp của "đảng em" đối với "đảng anh" Trung Quốc sau nhiều tháng khu vực Bãi Tư Chính và vùng duyên hải của Việt Nam bị tàu Hải Dương 8 cùng nhiều tàu hộ vệ quần thảo như chốn vô chủ quyền, như một sự xúc phạm ghê gớm vào mặt giới quan chức Việt chưa đánh đã sợ đến "đái ra quần".

Bởi cho tới nay, không loại trừ việc thế lực đứng sau doanh nghiệp Nhôm Toàn Cầu Việt Nam và hai ông chủ của nó, mang quốc tịch Úc nhưng có gốc Trung Quốc và chủ nhân của 1,8 triệu tấn nhôm – chính là chính phủ Trung Quốc.

Hành động điều tra vụ 1,8 triệu tấn nhôm Trung Quốc đội lốt nhôm Việt Nam đã cho thấy kể từ khi bị té lộn cổ bởi thói đu dây giữa Trung Quốc và Mỹ, giới chóp bu Việt Nam đang lờ mờ tỉnh ngộ và đang tìm cách thoát ly khỏi quỹ đạo nhền nhện của "đảng anh", cùng lúc nhích thêm một chút về phía người Mỹ.

Trong khi chưa có dấu hiệu rõ ràng nào cho thấy Nguyễn Phú Trọng hay một quan chức được ông ta ủy quyền sẽ đi Washington để "nâng cấp đối tác chiến lược" với Mỹ, sự thật rất hiển nhiên là Hà Nội đang sợ hãi đến mất ngủ trước nguy cơ trở thành đối tượng sau Trung Quốc bị Trump thi hành đối sách chiến tranh thương mại, trong đó hai mặt hàng thép và nhôm của Việt Nam chắc chắn sẽ nằm hàng đầu trong sổ đen của Bộ Thương Mại và Bộ Tài Chính Mỹ.

Cần nhắc lại, trong vụ tung ra biện pháp trừng phạt đánh thuế "thép Việt Nam có nguồn gốc Trung Quốc" vào Tháng Mười Hai năm 2017, Bộ Thương mại Hoa Kỳ đã xác định rằng có đến 90% sản phẩm thép từ Việt Nam nhập sang Mỹ có xuất xứ từ Trung Quốc.

Trong khi đó ở Việt Nam, một số chuyên gia độc lập đã cảnh báo về việc nhôm tấm Trung Quốc mượn đường Việt Nam sang Mỹ nhưng chính phủ và Bộ Công thương Việt Nam không có hành động cứng rắn gì. Không những thế, còn có một lỗ hổng pháp lý mà dường như bộ này cố tình để lại cho Trung Quốc tuồn hàng qua Việt Nam.

Cũng có nghĩa là thặng dư thương mại của Việt Nam với Mỹ bao gồm cả giá trị hàng hóa thép và nhôm có xuất xứ từ Trung Quốc, tức Việt Nam đã thông đồng với Trung Quốc để lừa người Mỹ. Đó chính là nguồn cơn khiến Trump và nhiều quan chức Mỹ giận dữ, để Trump thốt lên "Việt Nam là kẻ lạm dụng thương mại tồi tệ nhất" đầy đe dọa.

Và đó cũng là nguồn cơn mà đã khiến giới chóp bu Việt Nam phát sốt và phải tìm nhiều cách, với thái độ ngày càng "chân thành", hạn chế đòn đánh thương mại của Trump.

Một trong những cách né tránh trên là cho điều tra gấp rút vụ 1,8 triệu tấn nhôm Trung Quốc đội lốt nhôm Việt Nam. Và phô trương kết quả điều tra ban đầu như một cách kể công với Mỹ.

Hiện tượng "giãn Trung, gần Mỹ" trên là dấu hiệu thứ hai, cùng tính chất, xuất hiện trong thời gian hai tháng gần đây trong cùng lĩnh vực kinh tế.

Có "giãn Trung" bền vững ?

Vào tháng 9/2019, Bộ Giao thông và vận tải đã phải hủy bỏ sơ tuyển đấu thầu dự án đường bộ cao tốc Bắc Nam và ưu tiên cho các nhà thầu trong nước. Ngay trước đó, một bản kiến nghị được một số tổ chức xã hội dân sự và nhiều trí thức, người dân ký tên đòi công khai vụ việc này và loại các nhà thầu Trung Quốc khỏi dự án cao tốc Bắc Nam vì lo bị Trung Quốc lũng đoạn về quốc phòng và an ninh trong dự án này.

Vụ hủy bỏ trên nằm trong bối cảnh lần đầu tiên yếu tố an ninh quốc phòng được nhấn mạnh trong dự án có vốn đầu tư nước ngoài bởi chính một nghị quyết của Bộ Chính trị đảng vào tháng 8/2019.

Mặc dù chẳng có báo đảng nào hé miệng, nhưng ai cũng hiểu rằng yếu tố nhạy cảm về an ninh quốc phòng trong dự án có yếu tố nước ngoài chính là Trung Quốc – quốc gia đã đầu tư rất nhiều vào hệ thống hạ tầng cơ sở của Việt Nam và biến nơi đây thành một bãi rác công nghệ khổng lồ.

Vụ hủy bỏ cơ chế sơ tuyển đấu thầu quốc tế dự án đường bộ cao tốc Bắc Nam có thể xứng đáng là một sự kiện lịch sử, là một bằng chứng chưa có tiền lệ về tương quan nhỉnh hơn của phe "giãn Trung" so với phe "thân Trung" trong đảng sau nhiều năm giằng co, thậm chí phe "giãn Trung" còn phải chịu lép vế trong nhiều thời điểm.

Cùng với những dấu hiệu "giãn Trung" về kinh tế là hiện tượng "giãn Trung" về xã hội. Trong thời gian qua tại một số tỉnh thành trọng yếu của Việt Nam đã diễn ra phong trào "bắt Trung Quốc" : đường dây đánh bạc do người Trung Quốc tổ chức, đường dây sex cũng do người Trung Quốc lập ra, hàng loạt người Trung Quốc ăn trộm ATM và dùng thẻ tín dụng giả… Những vụ tội phạm đó đã tồn tại từ rất lâu, nhưng cho tới nay mới được công an xử lý, cứ như thể mới lần đầu tiên được phát hiện.

Ngay cả khuynh hướng "giãn Trung" về kinh tế và xã hội trên cũng chưa có gì chắc chắn sẽ được duy trì một cách bền vững, bởi di sản "cõng rắn cắn gà nhà" mà nhiều bộ ngành kinh tế – kỹ thuật và lớp quan chức "thân nhân dân tệ" Việt Nam để lại và đang tiếp tục "kiến tạo" là núi nhập siêu khổng lồ lên đến gần 50 tỷ USD mỗi năm của Việt Nam từ hàng hóa Trung Quốc, trong đó có đến 20 tỷ USD là dạng "nhập siêu tiểu ngạch" và "phi chính thức".

Trong khi đó, vẫn chưa có dấu hiệu nào cho thấy Việt Nam dám "giãn Trung" về chính trị.

Chẳng phải hoài nghi rằng cơn ung thư đu dây chính trị và ngả ngớn với Trung Quốc đã di căn quá sâu vào cơ thể và não bộ đảng cầm quyền ở Việt Nam. Đã rất nhiều lần trong quá khứ, cứ sau mỗi lần căng thẳng quan hệ Trung – Việt nhưng khi Bắc Kinh nhón một ngón tay hữu hảo ra thì ngay lập tức Hà Nội lại đâu vào đấy, sẵn sàng rúc mặt xuống cát để đổi lấy một chút bình yên giả tạo trước chén thuốc độc của Tập Cận Bình. 

Phạm Chí Dũng

Nguồn : Người Việt, 10/11/2019

Published in Diễn đàn

Nhóm lợi ích Bộ Giao thông và vận tải dĩ nhiên không chịu dừng lại ở phong trào BOT bẩn mà đang để lại đến 55.000 tỷ đồng nợ nhanh chóng biến thành nợ xấu, dự án đường bộ cao tốc Bắc Nam mà suýt chút nữa đã để lọt vào tay nhà thầu và có thể cả cục tình báo Trung Quốc, còn đang công nhiên tiến hành chiến dịch xây dựng sân bay Long Thành với mục tiêu ‘một ăn ba’.

sanbay1

Bỏ phiếu tại Quốc Hội cho dự án sân bay Long Thành, 2015. Hình minh họa.

Nhóm lợi ích Bộ Giao thông và vận tải gấp rút thúc Quốc hội

Tại kỳ họp quốc hội tháng 10 - 11 năm 2019, người đại diện cho nhóm lợi ích Giao thông và vận tải là Bộ trưởng Nguyễn Văn Thể, cũng là người thừa kế ‘nhiệm vụ lịch sử’ của các đời bộ trưởng Giao thông và vận tải trước đây là Đinh La Thăng và Trương Quang Nghĩa để làm thế nào biến sân bay Long Thành thành có giá trong khi ‘dìm hàng’ sân bay Tân Sơn Nhất, đang gấp rút thúc lưng Quốc hội để thông qua các nội dung tài chính và kỹ thuật dự án sân bay Long Thành càng sớm càng tốt.

Sân bay Long Thành có tổng mức đầu tư 336.630 tỷ đồng (tương đương 16 tỷ USD). Tháng 11/2017, Quốc hội đã thông qua nghị quyết về dự án thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư sân bay Long Thành với tổng mức đầu tư gần 23.000 tỷ đồng.

Theo tờ trình của Chính phủ báo cáo nghiên cứu khả thi dự án xây dựng cảng hàng không quốc tế Long Thành giai đoạn một do Bộ trưởng Giao thông và vận tải Nguyễn Văn Thể đọc, Chính phủ đề xuất Quốc hội thông qua nghị quyết giao Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) đầu tư các hạng mục chính giai đoạn 1, gồm công trình trụ sở cơ quan quản lý nhà nước, công trình thiết yếu của cảng hàng không... với tổng mức đầu tư 4,8 tỷ USD (khoảng 111.000 tỷ đồng). Còn các công trình phục vụ quản lý bay được đề nghị giao cho Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam (VATM) trực tiếp đầu tư bằng vốn của doanh nghiệp.

Nhưng trong phần thẩm tra sau đó, quan chức Vũ Hồng Thanh - Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế - đã nêu một nhận xét đánh chú ý là báo cáo của Chính phủ chưa có đánh giá tác động cụ thể đến nợ công nếu vay ODA, mà mới tập trung vào phương án sử dụng vốn doanh nghiệp Nhà nước để làm dự án này. Trong gần 4,2 tỷ USD vốn của ACV rót vào dự án, dự kiến doanh nghiệp này phải vay gần 2,63 tỷ USD. Theo Luật Quản lý nợ công, dự án này thuộc đối tượng được Chính phủ bảo lãnh. "Nếu vậy thì khoản vay này sẽ được tính vào nợ công", ông Thanh nói, và đề nghị Chính phủ báo cáo thêm về khả năng cấp bảo lãnh với khoản vay của ACV để có cơ sở đánh giá đầy đủ phương án huy động vốn với nợ công.

Mặt khác, ACV là doanh nghiệp do nhà nước chi phối, nên dù huy động vốn dưới hình thức nào thì Nhà nước vẫn có trách nhiệm trong việc xử lý khi có rủi ro đối với phần vốn nhà nước tại doanh nghiệp. Do đó, ngay cả khi Chính phủ không cấp bảo lãnh đối với khoản vay này thì cũng cần có sự giám sát chặt chẽ của cơ quan có thẩm quyền đối với hoạt động vay, sử dụng vốn vay của ACV.

Có thể ghi nhận đây là một trong hiếm hoi lần cơ quan quốc hội tỏ ra ‘tâm tư’ với quốc nạn nợ công, còn trước đây cũng chính Quốc hội đã nhiều lần ‘nhắm mắt gật’ với các dự án có tổng kinh phí hàng chục ngàn tỷ đồng do chính phủ ‘ấn’ vào.

Tại kỳ họp quốc hội lần này, một lần nữa chính phủ của Thủ tướng Phúc lại báo cáo ra Quốc hội về tỷ lệ nợ công năm 2019 chỉ ở mức 56,1% GDP, thậm chí còn giảm so với mức 58,4% GDP năm 2018, tức đang khá ‘an toàn’ so với ngưỡng nguy hiểm 65% GDP.

Nhưng thực tế nợ công Việt Nam đang khốn quẫn đến thế nào ?

Hiện thời, nợ nước ngoài của chính phủ - được công bố chính thức - đã vượt quá 100 tỷ USD. Còn nợ nước ngoài của khối doanh nghiệp, trong đó chủ yếu là doanh nghiệp nhà nước, cũng hơn 100 tỷ USD. Nếu tính cả phần nợ vay trong nước, tổng nợ công vào thời điểm năm 2019 có thể xấp xỉ 500 tỷ USD, tức gấp hơn hai lần GDP mỗi năm của Việt Nam (gần 500 tỷ USD bao gồm nợ công Việt Nam đã được xác định là 431 tỷ USD vào năm 2016, cộng với nợ tăng thêm mỗi năm khoảng 20 tỷ USD từ năm 2017 đến nay). Thực tế sống sượng và quá nguy cấp này là hoàn toàn phản ngược với lối báo cáo ‘nợ công vẫn dưới ngưỡng nguy hiểm 65% GDP’ của Chính phủ Việt Nam.

Nếu dự án sân bay Long Thành ‘vay vốn thắng lợi’, gần 100 triệu dân Việt sẽ càng có cơ hội đội thêm gánh nặng nợ nần ngập đầu cho hiện tại và cho rất nhiều đời con cháu mai sau.

Nhưng trong khi đó, vụ ‘sân golf trong sân bay Tân Sơn Nhất’ lại bị chính Bộ Giao thông và vận tải xử lý chậm hơn rùa bò và như thách thức cơ quan siêu bộ cấp trên của nó là Bộ Chính trị lẫn toàn thể công luận.

Âm mưu ‘một ăn ba’

Sân golf Tân Sơn Nhất, nằm ở phía Bắc, từ nhiều năm nay đã chiếm dụng một diện tích 157 ha – nằm trong khu vực sân bay Tân Sơn Nhất, chính là nguyên nhân chính khiến cho sân bay Tân Sơn Nhất rơi vào tình trạng kẹt cứng cả dưới đất lẫn trên trời.

Thảm nạn dễ thấy nhất từ hành vi cố tình rùa bò trên là cho đến nay, đường vào sân bay Tân Sơn Nhất (Tân Sơn Nhất) vẫn còn nguyên nỗi kinh hoàng với tất cả hành khách. Rất nhiều lần tuyến chính dẫn vào sân bay là đường Trường Sơn cùng các đường nhánh bị kẹt suốt 3-4 tiếng đồng hồ, khiến nhiều hành khách phải bỏ xe hơi, ôm hành lý chạy vội vào nhà ga phi trường để khỏi lỡ chuyến bay.

Không những kẹt dưới đất, sân bay Tân Sơn Nhất còn bí lối cả yên trời. Ngày càng dày hơn tần suất máy bay phải bay lòng vòng mà chưa thể hạ cánh theo lịch bay vì có quá nhiều máy bay muốn hạ cánh cùng một lúc.

Tuy nhiên phương án giải tỏa sân golf để lấy đất mở rộng sân bay Tân Sơn Nhất và mở rộng các tuyến đường bị kẹt xe vẫn không hề được nhắc tới trong hai cuộc họp gần đây nhất của chính phủ và các bộ ngành liên quan - vào tháng 8 năm 2019 - về việc đầu tư các dự án giảm tải cho Tân Sơn Nhất và thu hồi toàn bộ đất quốc phòng hoạt động sai phạm.

Chi tiết đáng chú ý là cả thủ tướng ‘Cờ Lờ Mờ Vờ’ Nguyễn Xuân Phúc lẫn các quan chức lãnh đạo khối đảng và khối chính quyền TP.HCM đều ‘câm như hến’ mà không đả động gì đến sân golf Tân Sơn Nhất. Còn Bộ Quốc phòng thì khỏi nói: sân golf này chính là một ‘cơ sở kinh tế quốc phòng’, là một nguồn lợi cho nhiều quan chức và có thời, khi bị dư luận xã hội và cả nội bộ đảng lên án dữ dội, sân golf này còn được tôn thành ‘lá chắn phòng thủ quốc gia’.

Khi hệ thống lại toàn bộ hành vi và lời nói của các quan chức chính phủ và hai Bộ Giao thông và vận tải và Quốc phòng từ trước tới nay, người ta có thể ngẫm ra rằng không phải bỗng dưng mà từ năm 2015, các nhóm lợi ích ODA, giao thông và chính sách đã ‘hiệp đồng tác chiến’ một cách bài bản trên hai mặt trận thủ tục hành chính và truyền thông nhằm tống tiễn càng nhanh càng tốt trọng điểm sân bay từ Tân Sơn Nhất về Long Thành như mô hình ‘cặp đôi hoàn hảo’.

Để nếu thành công, chiến dịch “dời Tân Sơn Nhất về Long Thành” sẽ đạt được những mục tiêu ‘một ăn ba’ : ‘xả hàng’ đến 5000 ha đất xung quanh sân bay Long Thành với giá trên trời, ăn đậm ODA vay từ Trung Quốc và ‘hô biến’ đất vàng sân bay Tân Sơn Nhất - có giá thị trường lên đến nhiều chục tỷ USD - vào túi giới quan tham cộng sản.

Phạm Chí Dũng

Nguồn : VOA, 09/11/2019

Published in Diễn đàn

Trái với mong mỏi của nhiều trí thức, cựu quan chức "thân chính quyền", Hội nghị Trung ương 11 của đảng cầm quyền ở Việt Nam vào tháng 10/2019, đã biệt tăm nghị quyết về vụ khủng hoảng Bãi Tư Chính và lên án Trung Quốc, cũng mất tích luôn chuyện nếu "Tổng Tịch" Nguyễn Phú Trọng không thể đi Mỹ gặp Tổng thống Donald Trump thì ai sẽ thay thế ông ta. 

npt1

Nguyễn Phú Trọng (phải) với tư thế "đứng không vũng" khi đón Tổng bí thư, Chủ tịch Lào Bounnhang Vorachith. (Hình : Cắt từ clip, Nhandantv)

"Đang là bệnh nhân" đi đứng ra sao ?

Ít ngày sau khi Hội nghị Trung ương 11 trôi qua như một cái bóng vô hồn, tại buổi họp báo chiều 17/10/2019, của Bộ Ngoại giao Việt Nam, khi được hỏi về "khả năng thăm Mỹ của Tổng bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng", Phát ngôn viên Lê Thị Thu Hằng đã trả lời : "Như tôi đã nói ở các lần họp báo trước đây, hoạt động đối ngoại của Việt Nam, trong đó có hoạt động của lãnh đạo cấp cao, sẽ được thông báo vào thời gian thích hợp".

Cách phát ngôn trên của Bộ Ngoại giao Việt Nam, như thường thấy trong rất nhiều lần trả lời báo chí khi không muốn hoặc không thể khẳng định về lịch trình công du đối ngoại của chóp bu Việt Nam, đã gián tiếp xác nhận cuộc gặp Trump-Trọng chưa thể diễn ra.

Cũng đã rõ như ban ngày rằng Nguyễn Phú Trọng chưa thể đi Mỹ vào tháng 10/2019, như một số dự đoán trước đó, thậm chí không thể đi trong những tháng cuối năm 2019.

Thậm chí chuyến đi này còn phải dự liệu cho năm sau, nếu như Donald Trump còn chút thời gian ngoài cuộc chạy đua tái cử tổng thống Mỹ bận ngập đầu, và tất nhiên với điều kiện Trọng phải có đủ sức khỏe để không những thực hiện một chuyến bay dài đến Washington, mà còn phải xuất hiện trước ống kính soi mói và phân tích tỉ mẩn của báo giới và các cơ quan tình báo phương Tây đến từng nếp nhăn trên mặt của ông ta.

Ngay trước buổi họp báo của Bộ Ngoại giao Việt Nam, Nguyễn Phú Trọng đã có một cuộc tiếp xúc bất thường với cử tri Hà Nội, nơi mà ông ta đã lần đầu tiên thú nhận "đang là bệnh nhân" kể từ khi suýt bị cơn bạo bệnh quật ngã tại xứ Kiên Giang "nhà ba Dũng" vào tháng 4/2019.

Đến gần cuối tháng 10/2019, mạng xã hội chợt rộ lên tin đồn về một cú té ngã nào đó do bất cẩn của Nguyễn Phú Trọng. Nhưng chỉ vài ngày sau đồn đoán này, y như rằng vào ngày 28/10 Trọng lại "tái xuất" trong cuộc đón tiếp Tổng bí thư, Chủ tịch Lào Bounnhang Vorachith nhân dịp "Kỷ niệm 70 năm Ngày Truyền thống Lực lượng Quân tình nguyện và Chuyên gia Việt Nam tại Lào".

Thế nhưng những hình ảnh trong một bản tin ngắn về cuộc đón tiếp trên do truyền hình báo Nhân Dân phát – một trong hiếm hoi lần là "ảnh sống", tức nhân vật có cử động tứ chi và cử động cơ mặt, chứ không phải "ảnh chết" – lại khiến lộ ra chân dung một Nguyễn Phú Trọng đi đứng chập choạng, hai chân cố choãi ra, mà làm cho người xem có cảm giác thân hình ông ta có thể đổ nghiêng hoặc đổ ngang bất cứ lúc nào nếu không có người đỡ.

Không còn nghi ngờ gì nữa, tình trạng đi đứng chập chững như trẻ chín tháng tuổi của Trọng sẽ khó có thể làm cho Donald Trump còn hào hứng muốn mời ông ta đến Washington nữa.

Quyết định của Trọng đang và sẽ là quá muộn

Tuy nhiên ngoài vấn đề sức khỏe của Nguyễn Phú Trọng mà giờ đây đã trở thành vấn nạn rất nghiêm trọng đối với ông ta, người ta đã không thấy Bộ Ngoại giao Việt Nam nói gì về việc quan chức nào sẽ thay Trọng đi Mỹ gặp Trump.

Nguồn cơn hết sức dễ hiểu của thái độ im lặng trên là Bộ Ngoại giao – của một Phạm Bình Minh đã trở nên "ngoan hiền, dễ bảo" trước Nguyễn Phú Trọng trong thời gian vài năm gần đây – đã không thể nói gì khác ngoài chỉ thị của ông Trọng. Nếu Nguyễn Phú Trọng đã không có bất kỳ một chỉ đạo hay gợi ý nào về ai đó được phép thay thế ông ta đi Washington, điều đó có nghĩa là mọi người phải chờ quyết định cuối cùng của Trọng.

Tuy thế, quyết định của Trọng về bản thân ông ta hay ai đó được đi thế ông ta sang Mỹ đang và sẽ là quá muộn. Bởi năm 2019 không phải là 2015, và tình thế hiện thời không còn là lúc mà Trọng có thể nhẩn nha vừa đi Mỹ vừa làm cao trước một tổng thống dễ chơi và có phần dễ bị qua mặt vào thời đó là Barak Obama.

Chuyến công du Washington vào tháng Bảy, năm 2015, của Nguyễn Phú Trọng diễn ra trong bối cảnh không khí "vừa hợp tác vừa đấu tranh" Việt-Trung chìm trong sự yên tĩnh giả tạo, dù thỉnh thoảng vẫn nổi lên vài vụ "tàu lạ" đâm va và bắn giết ngư dân Việt.

Khi đó, dù Trung Quốc đã phổ biến "đường lưỡi bò chín đoạn" quét qua hầu hết các lô dầu khí lớn của Việt Nam trên Biển Đông, nhưng các dự án mà Tập Đoàn Dầu Khí Việt Nam liên doanh với nước ngoài cùng khai thác tại mỏ Lan Đỏ, Cá Rồng Đỏ và Cá Voi Xanh vẫn chỉ trong giai đoạn chuẩn bị. Do đó sau khi cho giàn khoan Hải Dương 981 vào Biển Đông khủng bố tinh thần Bộ Chính trị Đảng cộng sản Việt Nam vào năm 2014, đến năm 2015 Trung Quốc tạm thời để yên cho "đảng em", để sau khi Nguyễn Phú Trọng đi Mỹ về là chuyến đón tiếp Tập Cận Bình tại Hà Nội vào cuối năm đó.

Nhưng giờ đây, tình thế đã biến động rất nhiều. "Đảng em" cùng chính thể độc tài này của nó đã vào ngõ cụt, và mức độ nguy hiểm do bị "đảng anh" Trung Quốc đe dọa ngày càng hiện rõ.

Sau tuyên bố (được hiểu như một tối hậu thư) vào tháng 9/2019, của Bộ Ngoại giao Trung Quốc về "chủ quyền" của Bắc Kinh ở Bãi Tư Chính và đòi hỏi Việt Nam phải ngừng mọi hoạt động khai thác dầu khí ở khu vực này, xác suất nổ ra chiến tranh từ lá cờ "mười sáu chữ vàng" đã tăng vọt, cho dù vào gần cuối tháng 10/Trung Quốc đã tạm rút tàu Hải Dương 8 về nước.

Tình thế nguy khốn ấy buộc "đảng em" – trong nỗi cơ đơn tận cùng dù đã thủ trong túi chẵn một tá "đối tác chiến lược" với nhiều nước – phải tranh cướp thời gian để nhích sang Hoa Kỳ – đối trọng quân sự duy nhất với "đối tác chiến lược quan trọng nhất của Việt Nam" là Trung Quốc ở Biển Đông.

Do đó câu chuyện đi Mỹ hiện nay đang cấp bách đến nỗi không còn thuộc về chủ ý của cá nhân Nguyễn Phú Trọng nữa, và nếu trong thời gian tới Trọng cứ khư khư không chịu ủy quyền cho người khác đi thay mình thì rất có thể ít nhất hai phần ba số ủy viên Bộ Chính Trị sẽ phải gào lên rằng Việt Nam chắc chết nếu không dựa vào Mỹ và liên minh quân sự với Mỹ. Khi đó và dù muốn hay không, Nguyễn Phú Trọng cũng phải chịu một sức ép đáng kể từ những đồng đảng vốn trước đó đã quen im lặng và phục tùng trước ông ta. Khi đó và dù có thích hay không, Trọng có thể sẽ phải gật đầu chấp nhận cử một người khác đi Washington thay cho mình.

Người đó có thể là ai ? Ứng cử viên số một cho ghế tổng bí thư là Trần Quốc Vượng chăng ?

Hay ai khác ?

Nhưng Vượng là người bên đảng, mà Trump thì không có thói quen tiếp đảng chính trị, nhất là đảng Cộng Sản.

Chỉ còn lại Phúc và Ngân – hai nhân vật còn lại trong "tam trụ".

Nếu xét về số thứ tự trong danh sách ứng viên cho chức tổng bí hoặc chủ tịch nước tại Đại hội 13, cái tên Nguyễn Xuân Phúc có lẽ chỉ đứng thứ hai sau Trần Quốc Vượng, thậm chí còn xếp sau cả Nguyễn Thị Kim Ngân tại thời điểm này. Nhưng Trump chắc chắn sẽ chẳng tiếp Quốc Hội "nghị gật" của Việt Nam vì sẽ chẳng giải quyết được gì.

Chỉ còn lại Nguyễn Xuân Phúc. Duy nhất Phúc.

Nhưng cần nhắc lại, ngay cả trong thời gian Nguyễn Phú Trọng phải liên tục chuyển giường từ bệnh viện Chợ Rẫy ở Sài Gòn ra bệnh viện Quân Y 108 ở Hà Nội cũng không hề có chỗ cho phương án "Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc dẫn đầu đoàn đại biểu đi thăm Mỹ thay cho Tổng bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng". Ai cũng hiểu đi Mỹ là độc quyền của "Tổng Tịch".

Đến tháng 6/2019, khi Trọng đã tạm bình phục và đã có thể thoắt hiện thoắt ẩn trong một kỳ họp Quốc Hội để đọc Công ước Quốc tế 98 về lao động, một chuyến tiền trạm Mỹ do Phạm Bình Minh thực hiện đã xảy ra, chuẩn bị cho chuyến công du của Trọng dự kiến vào tháng Bảy.

Thế nhưng nỗi ám ảnh về vỡ động mạch sinh đột quỵ luôn thường trực trong tâm não các bệnh nhân bị tai biến mạch máu não. Chuyến đi Mỹ vào tháng Bảy cũng bởi thế đã không diễn ra.

Chỉ đến khi đó mới loáng thoáng có tin ngoài lề về khả năng Nguyễn Xuân Phúc được cử thay cho Trọng đi Mỹ.

Nhưng rõ là bệnh nhân Nguyễn Phú Trọng, dù vẫn bộc lộ nhiều dấu hiệu chưa thể đi lại bình thường, đã chẳng hề quên nhu cầu chính trị lẫn nhu cầu danh tiếng nào ngay sau khi ông ta tạm phục hồi sức khỏe. Và kể cả khi những dấu hiệu "xuôi tay" lại lộ ra.

Từ sau tháng 7/2019 đến nay, và ngay cả khi đã phải thú nhận "đang là bệnh nhân", vẫn không có bất kỳ một dấu hiệu bật đèn xanh nào của Nguyễn Phú Trọng dành cho Nguyễn Xuân Phúc, cho dù phương án Phúc đi Mỹ sẽ có thể không gặp phải sự phản đối của Trump.

Và cho dù Phúc có thể là người rất thích đi Mỹ, rất muốn mang về Việt Nam "quan hệ đối tác chiến lược" với Mỹ để thỏa ý chí rất thích làm tổng bí thư khóa 13. 

Phạm Chí Dũng

Nguồn : Người Việt, 03/11/2019

Published in Diễn đàn

Ít ngày sau khi Hội ngh trung ương 11 ca đng cm quyn Vit Nam kết thúc, quan chc Trn Quc Vượng - y viên B Chính tr, Thường trc Ban Bí thư - đã có mt chuyến công du va công khai va lng l đến Cng hòa Czech t ngày 22 đến 24 tháng 10, được báo đảng mô t là "theo li mi ca Phó ch tch Th nht H vin Czech, Ch tch Đng Cng sn Czech và Morava (KSCM) Vojtech Filip".

111111111111111

Trần Quc Vượng trong mt ln gp Tp Cn Bình, ngày 20/8/2018 - Photo Vnews.gov.vn

Bắt đu ‘xut cnh’

Kể t khi Trn Quc Vượng được Nguyn Phú Trng b trí vào ghế Ch nhim y ban kim tra trung ương và sau đó được đôn lên chc Thường trc Ban bí thư đ tr thành nhân vt s 2 trong đng, đây là mt trong hiếm hoi ln ông ta xut hin nước ngoài trên danh nghĩa ‘quan h kênh đng’.

Czech là quốc gia có tin thân là cng sn t thi Tip Khp và được xem là có mối quan h khng khít ‘anh em xã hi ch nghĩa’ vi Cng hòa xã hi ch nghĩa Vit Nam. Sau khi Liên Xô và h thng các nước xã hi ch nghĩa Đông Âu tan rã vào nhng năm 90 ca thế k XX, Czech vn được Vit Nam xem là ‘quc gia thin chí’ v quan h thương mi. Quc gia này cũng là bến đ ca hàng trăm ngàn người Vit, trong đó không thiếu mt dân giang h buôn lu và ra tin.

Vào năm 2017, cái tên Czech còn trở nên ni bt khi n ra v sân bay Bratislava th đô ca nước láng ging vi Czech là Slovakia bị gii cnh sát điu tra ca Slovakia và Đc nghi ng là trm trung chuyn cho nhóm bt cóc Trnh Xuân Thanh. Nhóm bt cóc này li b đc t là mt v Vit Nam và có dính dáng đến đương kim b trưởng công an Tô Lâm. Mt người Vit sng Czech tên là Nguyễn Hải Long, được cho là đã tiếp tay cho nhóm bt cóc Thanh, đã b đưa ra tòa án thượng thm Berlin x và phi nhn án tù giam. Quan h Czech - Vit cũng bi thế đã tr nên lnh nht và có phn căng thng trong mt thi gian khá dài.

Việc la chn Czech là đim đến cho quan chc ‘đng phó’ rt có th là do Czech ‘d chơi’ - theo cách nhìn ca B Ngoi giao và B Công thương Vit Nam. Nhng người lãnh đo ca Cng hòa Czech, tuy có th đã biết tng thói khôn li và ‘xin không được thì bt cóc’ ca gii quan chc Vit, dù sao vẫn còn đi x nh nhàng hơn nhiu so vi vic Nhà nước Đc đã thng tay tm đình ch quan h đi tác chiến lược vi Vit Nam vào tháng 9 năm 2017, hai tháng sau khi n ra v bt cóc Trnh Xuân Thanh.

Chuyến công du Czech ca Trn Quc Vượng vào ln này, ngoài chuyện ‘quan h kênh đng’, còn là nhng cuc gp ca Vượng vi mt s quan chc bc trung cao ca Czech như Phó Th tướng Th nht kiêm B trưởng B Ni v Czech, đng thi là Ch tch Đng Dân ch Xã hi (CSSD) Jan Hamacek ; Phó Th tướng kiêm B trưởng B Công thương Karel Havlicek, hi đàm vi lãnh đo Đng Cng sn Czech và Morava (KSCM) "nhm thúc đy quan h hu ngh truyn thng gia Vit Nam và Cng hòa Czech thc cht, hiu qu và sâu sc hơn".

Tuy nhiên, đã không có tin tức nào v vic Trn Quc Vượng tiếp xúc vi cp cao hơn cp phó th tướng. Vi nhân vt có quyn lc đng th hai trong Đảng cộng sản Việt Nam, kết qu như vy là hơi đáng tht vng.

Nhưng dù gì vi chuyến công du trên, Trn Quc Vượng đã có chuyến ‘xut khu hình nh’ gn như đu tiên ca mình, bắt đu có th chy đua vi ‘hình nh đi ngoi’ mà hai ng c viên tng bí thư khác là Nguyn Th Kim Ngân và Nguyn Xuân Phúc đã có tha thi gian đ vun vén.

Đảng có ‘thay nga gia dòng’ ?

Từ năm 2017 đến nay, Ngân và Phúc đã dn dp đi châu Âu, đc bit là các nước Tây Âu, nhm vn đng cho Hip đnh thương mi t do Vit Nam - châu Âu (EVFTA). Sau nhng hình nh v nhiu b áo cánh diêm dúa ca Nguyn Th Kim Ngân được phô bày l lướt, hay tiếng n vang tri ca Th tướng Phúc ‘cho bn phn đng rã rời chân tay luôn’ vùng Đông Âu, c hai nhân vt này đu thu lượm kết qu đánh bóng không quá t trên mt báo đng v ‘vn đng EVFTA thng li’. Mà loi thành tích như thế li đc bit có ích khi cn vn đng tranh c tng bí thư.

Trong khi đó, những quan chức thun túy thuc khi đng, làm công tác đng và hình như chng biết gì ngoài đng như Trn Quc Vượng li không có danh nghĩa nhà nước đ xut ngoi và đ được chính ph các nước ‘mình phi như thế nào thì người ta mi tiếp đón như thế ch’.

Ngoài chuyến công du Cng hòa Czech, mt ch du khác cho thy Trn Quc Vượng vn được Nguyn Phú Trng ‘tin yêu’ và vn gi vai trò ng c viên s mt cho ghế tng bí thư Đại hội 13 là ti Hi ngh trung ương 11 vào tháng 10 năm 2019, Vượng đã được Trng phân công chủ trì hai ngày hp ca ban chp hành trung ương, bng vi s ngày ch trì ca Phúc và Ngân. Tuy nhiên tính cht ch trì ca Trn Quc Vượng li được mt lung phân tích chính tr cho là ‘ch trì toàn din’ mà do đó ‘làm thay tng bí thư’, khác với Phúc và Ngân là ‘chủ trì thường’ và vn dưới bàn tay điu khin ca Nguyn Phú Trng.

Chuyến ‘xut khu hình nh’ ca Trn Quc Vượng ti Cng hòa Czech din ra trong bi cnh đng cm quyn Vit Nam đang chun b cho Hi ngh trung ương 12 vào cui năm 2019 hoặc đu năm 2020, mà nhiu kh năng s cht danh sách sơ b các y viên b chính tr cho khóa 13. Chuyến đi này cũng nm trong bi cnh ‘Tng tch’ Nguyn Phú Trng đang có nhng du hiu suy yếu sc khe khá rõ, không th đi M gp Trump và thm chí khó lòng trụ ni đến Đại hội 13.

Nếu kch bn Trng b ‘thay nga gia dòng’ xy ra, Trn Quc Vượng s là cái tên đu bng đ trám vào ghế tng bí thư.

Ngay khi chuyến xut cnh đu tiên ca Trn Quc Vượng din ra, mt du hi cũng theo đó xut hin : phi chăng trong tình thế không th đi M mà phi tìm mt người khác thay thế mình, Nguyn Phú Trng đang mun Vượng tp làm quen vi vic được chính gii phương Tây tiếp đón và hy vng sau đó s đến lượt Trump chìa tay ra vi Vượng, thay vì y quyn cho Phúc bước qua ngưỡng ca Phòng Bu Dc ?

Nhưng như thói đi kiêm thói đng, càng lên cao càng d b th phi và c ‘đâm dao sau lưng’. T năm 2018, cái tên Trn Quc Vượng bt đu xut hin trong vài bài viết trên mng xã hi và nhng bài viết đ kích y kéo dài cho đến nay vi tn sut ngày càng dày hơn.

Chỉ có điu, Trn Quc Vượng vn có th t an i mình : dù sao tên ông ta không rơi vào li sm Trng Trình Nguyn Bình Khiêm : "Bỉnh chúc vô minh, quang t dit ; Trng ngân bc phúc, sn tt vong" - mà đã cn lên như sóng thn bin khơi sau cái chết đy nghi vn ca Trn Đi Quang trên ghế ch tch nước vào tháng 9 năm 2018.

Phạm Chí Dũng

Nguồn : VOA, 04/11/2019

Published in Diễn đàn

Sau màn ‘tự sướng’ về việc ‘đã ký kết thành công Hiệp định thương mại tự do Việt Nam-EU (EVFTA)’ của chóp bu Việt Nam vào tháng 6/2019, bầu không khí trông đợi hiệp định này được phê chuẩn đã dần lắng xuống mà không còn hớn hở đắc chí như trước đó.

evfta1

Bầu không khí hớn hở đắc chí trông đợi hiệp định thương mại tự do Việt Nam-EU (EVFTA) được phê chuẩn đã dần lắng xuống...

Ngay cả sự hiện diện của Bernd Lange - Chủ tịch Ủy ban Thương mại quốc tế của Nghị viện Châu Âu (INTA), một quan chức được giới quan chức khôn lỏi ở Việt Nam đánh giá là ‘khá dễ chơi’, và trong thực tế thì Bernd Lange đã bị Hà Nội qua mặt ít nhất hai lần về vấn đề nhân quyền - vào những ngày cuối tháng 10/2019 và đã có những cuộc gặp với Chủ tịch quốc hội, Bộ trưởng Công thương, Trưởng ban Kinh tế trung ương Việt Nam… để "tìm hiểu việc chuẩn bị phê chuẩn và thực thi Hiệp định EVFTA và IPA, đồng thời trao đổi với các cơ quan của Việt Nam về phương hướng xử lý đối với một số vấn đề mà EU quan tâm" cũng chẳng hứa hẹn triển vọng rõ ràng nào về EVFTA sẽ được Nghị viện Châu Âu xem xét phê chuẩn.

Chưa phê chuẩn trong năm 2019

Theo quy định của Liên Hiệp Châu Âu (EU), sau khi có sự chấp thuận của các cơ quan như Ủy Ban Thương Mại Châu Âu, Cộng đồng Châu Âu và được ký kết, EVFTA còn phải trải qua thủ tục trình ra Nghị viện Châu Âu và phải được cơ quan này xem xét có phê chuẩn hay là không.

Còn với EVIPA (Hiệp định Bảo hộ đầu tư Việt Nam-EU, cùng với EVFTA đã được EU và Việt Nam bàn thảo để chuẩn bị phê chuẩn) thì rắc rối hơn nhiều đối với chính thể độc tài ở Việt Nam.

Khác nhiều với EVFTA, EVIPA mới chính là cái mà một chính thể luôn muốn "ăn sẵn" và "ăn đậm" như Việt Nam cần kíp. Nhưng muốn có được EVIPA để mang lại lợi nhuận cụ thể chứ không phải một thứ danh dự trừu tượng và an ủi như EVFTA, Việt Nam lại cần "vận động" đủ 28 quốc gia thành viên của khối EU, mà nếu 4 trong số các quốc gia đó không đồng ý thì EVIPA không thể được ký kết và phê chuẩn, cũng đồng nghĩa với EVFTA sẽ "toi" dù có được EU phê chuẩn.

Ngay trước mắt, EVFTA cũng không phải là hiệp định ‘dễ ăn’.

Vào tháng 6/2019 khi EVFTA được ký kết chính thức tại Hà Nội, giới chóp bu Việt Nam đã nêu ra dự kiến hiệp định này sẽ được Nghị viện Châu Âu phê chuẩn vào cuối năm 2019 hoặc chậm lắm là vào đầu năm 2020. Nhưng mốc dự báo vào cuối năm 2019 lấn át hơn hẳn, thậm chí mốc này còn được một số tờ báo đảng tô đậm và khẳng định.

Tuy nhiên cho đến nay vẫn không có tín hiệu khả quan nào về việc EVFTA được phê chuẩn vào thời gian những tháng còn lại của năm 2019.

Trong một phiên họp của Ủy ban Thường vụ quốc hội trước khi cơ quan ‘nghị gật’ chính thức khai mạc kỳ họp quốc năm 2019 vào ngày 21/10, Ủy viên thường trực Ủy ban đối ngoại của Quốc hội là Lê Anh Tuấn cho báo giới biết rằng dự kiến đến đầu năm 2020 Nghị viện Châu Âu mới có phiên họp toàn thể để xem xét EVFTA. Theo lộ trình này, EVFTA có thể được phía EU phê chuẩn trong nửa đầu năm 2020. Theo quy định, hiệp định có hiệu lực 2 tháng sau đó hoặc vào thời điểm do 2 bên thống nhất. Còn với EVIPA, hiện chưa có dự kiến về lộ trình và thời gian có hiệu lực.

Đó là lần đầu tiên từ sau khi EVFTA được ký kết tại Hà Nội, quan chức Việt Nam thừa nhận hiệp định này chưa thể được phê chuẩn trong năm 2019.

Lùi phê chuẩn do vi phạm nhân quyền ?

Vì sao EVFTA chưa ‘qua cầu’ trong năm 2019 ? Chỉ đơn giản vì lý do thủ tục họp hành của Nghị viện Châu Âu hay còn bởi nguồn cơn nhạy cảm nào khác ?

Tuy nhiên, những tin tức từ giới quan sát độc lập lại cho biết Nghị viện Châu Âu sẽ tổ chức họp toàn thể vào cuối năm 2019.

Tất nhiên, giới lãnh đạo Hà Nội luôn muốn qua mặt EU về nhân quyền luôn giải thích rằng chủ đề EVFTA lại không được đưa vào nghị trình của phiên họp là do Nghị viện Châu Âu còn bộn bề công việc sau khi mới được bầu lại vào tháng 5/2019.

Nhưng phải chăng còn có một nguyên do khác : Nghị viện Châu Âu chủ ý lùi phiên họp toàn thể xem xét EVFTA nhằm bắt buộc nhà cầm quyền Việt Nam phải tuân thủ những điều kiện về cải thiện nhân quyền do cơ quan này nêu ra một cách khẩn cấp vào tháng 11/2018 ?

Thực tế là cho đến ngày 30 tháng Sáu năm 2019 khi đặt bút ký kết hai hiệp định EVFTA và EVIPA tại Hà Nội, chỉ mới một phần rất nhỏ trong toàn bộ nội dung rất rộng và sâu của bản nghị quyết về nhân quyền Việt Nam mang số hiệu 2018/2925 (RSP) do nghị viện Châu Âu tung ra vào giữa tháng 11/2018 được phía Việt Nam đáp ứng.

Toàn bộ nội dung của bản nghị quyết 2018/2925 (RSP) giống hệt một cáo trạng toàn diện và đanh thép lên án chính thể độc đảng ở Việt Nam về rất nhiều hành vi vi phạm nhân quyền trầm trọng về tự do tôn giáo, tự do biểu đạt, tự do ngôn luận, tự do báo chí, nạn bắt bớ người hoạt động nhân quyền, không chịu ký kết các công ước quốc tế về lao động…

Nhưng trước yêu cầu phải ký 3 công ước quốc tế còn lại của Tổ Chức Lao Động Quốc Tế (ILO), chính thể Việt Nam đã chỉ mang ra quốc hội bàn việc ký và phê chuẩn Công Ước 98 mà không nói gì đến hai công ước quốc tế còn lại về lao động, còn Công Ước 105 về chống cưỡng bức lao động được hứa hẹn ký vào năm 2020. Nhưng bỉ bôi nhất vẫn là Công Ước 87 – công ước then chốt quy định bắt buộc về quyền của người lao động được tự do thành lập công đoàn độc lập – bị phía Việt Nam treo đến năm… 2023.

Nhưng chẳng có gì chắc chắn là đến năm đó Công Ước 87 sẽ được ký. Và nhất là sẽ được thực hiện một cách nghiêm túc.

Còn việc sửa đổi Bộ Luật Lao Động và Luật Công Đoàn cũng trí trá và ma mãnh không kém khi dự thảo này tuyệt đối không đề cập đến khái niệm "công đoàn độc lập," trong khi dựng lên một núi thủ tục hành chính để làm nản lòng những công nhân muốn tự tay thành lập công đoàn phi nhà nước.

Trong khi đó, không khí đàn áp nhân quyền ở Việt Nam vẫn đặc sệt như một thùng thuốc súng. Công an Việt Nam vẫn liên tiếp bắt bớ và hành hung dã man những người hoạt động nhân quyền và xã hội dân sự, bắt bớ và giam cầm từ nghệ sĩ làm phim về dân oan đất đai cho đến những phụ nữ chống BOT bẩn… Vẫn chưa có bất kỳ một dấu hiệu nào cho bất kỳ một "cải thiện nhân quyền" nào, dù chỉ mang tính mị dân hoặc để đối phó với cộng đồng quốc tế…

Những bằng chứng không thể chối cãi về vi phạm nhân quyền, cộng với tình trạng đàn áp bất đồng chính kiến ngày càng "vươn lên một tầm cao mới" của chính thể độc tài ở Việt Nam chắc chắn sẽ là những gì mà nhiều nghị sĩ EU không thể bỏ qua khi cân nhắc bỏ phiếu có thông qua hay không Hiệp Định EVFTA. Một cái gật đầu dễ dãi của Nghị viện Châu Âu đối với EVFTA sẽ phủ nhận toàn bộ bản nghị quyết nhân quyền Việt Nam của chính cơ quan này yêu sách vào tháng Mười Một năm 2018, khiến uy tín lẫn hình ảnh của Nghị viện Châu Âu bị giảm sút không ít trong đánh giá của cộng đồng quốc tế.

Cũng bởi thế, EVFTA nếu được Nghị viện Châu Âu phê chuẩn có thể sẽ vào thời điểm trễ hơn so với tính toán của giới chóp bu Hà Nội.

Nghị viện Châu Âu có ‘treo giò’ EVFTA và EVIPA ?

Không loại trừ khả năng EVFTA bị Nghị viện Châu Âu ‘treo giò’ thêm một thời gian nữa - sau năm 2020, do ‘thành tích cải thiện nhân quyền’ chỉ tăng không giảm và ngày càng dã man của chính quyền Việt Nam.

Khả năng trên là hoàn toàn có cơ sở, bởi đã có tiền lệ cho nó. Vào tháng 2 năm 2019, khi chính phủ của thủ tướng ‘Cờ Lờ Mờ Vờ’ Nguyễn Xuân Phúc và hai cơ quan Bộ Công thương và Bộ Ngoại giao Việt Nam đôn đáo chạy sang Brussel, Bỉ - nơi đặt trụ sở thường trực của EU - để vận động cho EVFTA và EVIPA và tưởng chừng mọi việc đã trót lọt, Hội đồng Châu Âu bất ngờ thông báo hoãn việc ký kết hai hiệp định này, mà nguồn cơn không nói ra hẳn là vô số vi phạm nhân quyền của Hà Nội. Ngay trước đó, một bức thư của 18 tổ chức xã hội dân sự ở Việt Nam và quốc tế đã kiến nghị EU hoãn ký EVFTA do nhà cầm quyền Việt Nam không có bất kỳ cải thiện nhân quyền nào.

Còn trước đó nữa, hai hiệp định EVFTA và EVIPA đã phải trải qua thời gian rà soát pháp lý của EU đến hai năm rưỡi, dù đã kết thúc đàm phán từ cuối năm 2015 - một khoảng thời gian dài hơn hẳn so với quy trình chỉ từ 6 tháng đến một năm để rà soát pháp lý các hiệp định thương mại quốc tế mà EU là đối tác.

Vào tháng 9/2019, 48 tổ chức quốc tế, trong nước tiếp tục gửi thư ngỏ, kiến nghị tới các nghị sỹ, Quốc hội Châu Âu, Ủy ban Nhân quyền Quốc hội Châu Âu về tình trạng vi phạm nhân quyền tồi tệ ở Việt Nam, và kiến nghị hoãn lại việc phê chuẩn, thực hiện EVFTA. Những kiến nghị này có thể tác động đến quyết định có phê chuẩn EVFTA hay không của Nghị viện Châu Âu.

Hẳn do lo lắng chuyện quá khứ đình hoãn hiệp định thương mại sẽ tái hiện trong tương lai, vào thời gian cuối năm 2019 Việt Nam đã phải liên tiếp cử các ‘đoàn đại biểu cấp cao’ đi một số nước Tây Âu nhằm vận động cho những ‘mặt hàng’ đang trở nên nhu cầu cấp bách ở dải đất quằn quại hình chữ S.

Một phái đoàn do quan chức Nguyễn Văn Bình, ủy viên Bộ Chính trị, Trưởng ban kinh tế trung ương dẫn đầu, gặp các cơ quan của EU với đề nghị "hai phía thúc đẩy tiến trình Nghị Viện Châu Âu phê chuẩn EVFTA và EVIPA".

Một đoàn khác được dẫn đầu bởi quan chức Đại tướng Đỗ Bá Tỵ - Phó Chủ tịch Quốc hội, đi Cộng hòa Liên bang Đức, nhắm đến nhiều mục đích như vận động chính phủ Đức sớm phê chuẩn EVFTA và EVIPA, vận động Đức ủng hộ Việt Nam hơn nữa trước căng thẳng ở Biển Đông và Bãi Tư Chính, và… xin viện trợ ODA.

Nhưng ngay vào lúc Đỗ Bá Tỵ đang hươu vượn về nhân quyền ở Đức, bộ phim vi phạm nhân quyền vẫn tiếp tục được công chiếu ở Việt Nam : một phái đoàn của Bộ Tư Pháp Đức đến Sài Gòn và mời một số luật sư gặp gỡ để nghe ý kiến về tình hình luật pháp ở Việt Nam, nhưng một trong số khách mời đó là luật sư Đặng Đình Mạnh đã bị công an Việt Nam cấm cửa không cho đi gặp đoàn Đức.

Vào lúc này và khi thời điểm Nghị viện Châu Âu xem xét bỏ phiếu EVFTA có vẻ sắp diễn ra vào nửa đầu năm 2020, chính thể độc tài ở Việt Nam đang tìm cách thúc giục EU sớm thông qua EVFTA, nhưng sẵn sàng qua mặt EU thêm một lần nữa bằng những hứa hẹn ‘sẽ cải thiện nhân quyền’ hoàn toàn đầu môi chót lưỡi.

Phạm Chí Dũng

Nguồn : VOA, 03/11/2019

Published in Diễn đàn

Vì sao Việt Nam bỗng sốt sắng điều tra nhôm gốc Trung Quốc ?

Thường Sơn, 02/11/2019

Không phải vô duyên vô cớ mà vào kỳ họp quốc hội tháng 10 - 11 năm 2019, quan chức Vũ Tiến Lộc- Chủ tịch Phòng Công nghiệp và Thương mại Việt Nam - phải vội vã cảnh báo "Nhưng thực tế lại không chứng minh điều đó, mà ngược lại, trâu bò đánh nhau ruồi muỗi chết. Ai dám chắc chúng ta không bị trừng phạt khi xuất siêu vào Mỹ ?", khi đề cập về cuộc chiến tranh thương mại Mỹ – Trung và việc rất nhiều chuyên gia dự báo rằng Việt Nam sẽ hưởng lợi, sẽ trở thành công xưởng mới của nền kinh tế toàn cầu.

nhom2

Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan Nguyễn Văn Cẩn. Ảnh : Văn Hưng

Cảnh báo trên trùng với một vụ chấn động : lần đầu tiên các cơ quan chức năng Việt Nam, cụ thể là Tổng cục Hải quan, đã ‘phát hiện’ vụ nhôm Trung Quốc đội lốt nhôm Việt Nam được thực hiện do một tập đoàn có công nghệ, dây chuyền, nhưng lại nhập khẩu nhôm thỏi, nhôm thanh, nhôm bán thành phẩm nhằm đưa ra các sản phẩm để xuất khẩu đi Mỹ và một số nước khác nhằm trục lợi từ chính sách về thuế suất. Do nhôm của Việt Nam xuất khẩu sang Mỹ chỉ phải chịu thuế khoảng 15%,nhưng nhôm của Trung Quốc xuất khẩu vào Mỹ phải chịu thuế lên đến 374%, nên nếu vụ 1,8 triệu tấn nhôm Trung Quốc đội lốt nhôm Việt Nam - trị giá đến 4,3 tỷ USD - được tiến hành trót lọt thì sẽ mang lại một khoản lợi nhuận khổng lồ cho những kẻ gian lận thương mại. Những kẻ đó là hai ngườimang quốc tịch Úc nhưng gốc Trung Quốc là Jacky Cheung và Wang Tong.  

Có thể hiểu cách nhìn và nỗi lo lắng của quan chức Vũ Tiến Lộc cũng chính là trạng thái tâm lý của ‘đảng và nhà nước ta’.

Bởi vào thời gian này, nền kinh tế Việt Nam đang phải chịu nguy cơ bị Tổng thống Mỹ Donald Trump xếp vào danh sách ‘quốc gia gây hại’ đối với nền kinh tế Mỹ, tiếp sau cáo buộc thẳng thừng ‘kẻ lạm dụng thương mại tồi tệ nhất’ mà Trump chỉ đích danh Việt Nam.

Chỉ ít ngày sau sự xuất hiện cáo buộc trên, Bộ Thương mại Mỹ đã tung đòn đánh thuế lên các sản phẩm thép từ Việt Nam có xuất xứ từ Hàn Quốc và Đài Loan nhằm tránh thuế chống bán phá giá, với thuế suất có thể lên tới 456,23% - một cú bồi tiếp theo việc Mỹ đánh thuế thép Việt Nam có nguồn gốc từ Trung Quốc lên đến 531% vào cuối năm 2017.

Vì sao giới chức Mỹ trở nên nghiêm khắc với hàng hóa Việt Nam ?

Từ cuối năm 2017, những đòn trừng phạt đầu tiên của Trump đã khởi động. Thoạt đầu là những cú tăng vọt thuế lên mặt hàng tôm, rồi sau đó là thép và cả nhôm của Việt Nam xuất sang Mỹ. Nhưng những đòn này vẫn chưa thấm vào đâu nếu nhìn sang tương lai đầy đe dọa bắt nguồn từ cuộc chiến thương mại Mỹ- Trung.

Bắt đầu từ năm 2018, Trump khởi động chiến dịch tấn công vào nền kinh tế Trung Quốc và có thể cả vào hệ thống chính trị độc tài của quốc gia đông dân nhất thế gới này. Chỉ ít lâu sau đó, một làn sóng ngấm ngầm di chuyển vùng đầu tư từ các doanh nghiệp Trung Quốc vào Việt Nam đã diễn ra. Còn đến khi Trump áp thuế cao ngất lên toàn bộ hàng hóa Trung Quốc thì làn sóng doanh nghiệp Trung đổ bộ vào Việt Nam đã trở thành một phong trào thực sự. Chỉ trong 6 tháng đầu năm 2019, đã có đến 2,2 tỷ USD đăng ký vốn đầu tư của Trung Quốc vào Việt Nam.

Nhưng nguồn cơn khiến Trump và nhiều quan chức Mỹ giận dữ là chính quyền Việt Nam đã trở thành một nhân tố tiếp tay cho hàng Trung Quốc gắn nhãn ‘made in Vietnam’ tràn ngập thị trường Hoa Kỳ.

Trong vụ tung ra biện pháp trừng phạt đánh thuế "thép Việt Nam có nguồn gốc Trung Quốc" vào tháng 12/ 2017, Bộ Thương mại Hoa Kỳ đã xác định rằng có đến 90% sản phẩm thép từ Việt Nam nhập sang Mỹ có xuất xứ từ Trung Quốc.

Trong khi đó ở Việt Nam, một số chuyên gia độc lập đã cảnh báo về việc nhôm tấm Trung Quốc mượn đường Việt Nam sang Mỹ nhưng chính phủ và Bộ Công thương Việt Nam không có hành động cứng rắn gì. Không những thế, còn có một lỗ hổng pháp lý mà dường như bộ này cố tình để lại cho Trung Quốc tuồn hàng qua Việt Nam.

Cũng có nghĩa là thặng dư thương mại của Việt Nam với Mỹ bao gồm cả giá trị hàng hóa thép và nhôm có xuất xứ từ Trung Quốc, tức Việt Nam đã thông đồng với Trung Quốc để lừa người Mỹ.

Nếu Mỹ "siết" các điều kiện thương mại như đánh thuế xuyên biên giới, dựng đứng hàng rào kiểm nghiệm chất lượng đối với hàng hóa Việt Nam mà trước đó cá basa, tôm, gạo đã trở thành "nạn nhân", đánh mạnh thuế lên thép và nhôm Việt Nam có nguồn gốc từ Trung Quốc, Hàn Quốc và Đài Loan, và cho dù chưa đưa Việt Nam vào danh sách các nước thao túng tiền tệ nhưng vẫn xếp Việt Nam vào danh sách các nước cần theo dõi về vấn đề này, giá trị xuất siêu hàng năm của Việt Nam vào Hoa Kỳ sẽ tụt thê thảm.

Thường Sơn

Nguồn : VNTB, 02/11/2019

*******************

Thấy gì từ vụ 1,8 triệu tấn nhôm Trung Quốc đội lốt Việt Nam ?

Phạm Chí Dũng, VOA, 01/11/2019

Không phải Tng cc Hi quan Vit Nam, mà là Wall Street Journal

Chẳng phi đến bây gi v hàng triu tn nhôm Trung Quc đi lt nhôm Vit Nam mi được Tng cc Hi quan Vit Nam phát hin, mà v này đã được báo Wall Street Journal ca M phanh phui bng lot bài điu tra vào năm 2016. T báo này khi đó đã có bài điu tra về 500.000 tn nhôm đùn, là nguyên liu sn xut nhôm được chuyn t San José Iturbide, Mexico đến Vit Nam, có liên quan ti Công ty trách nhiệm hữu hạn Nhôm Toàn Cu Việt Nam, tr s ti Bà Ra – Vũng Tàu.

nhom1

Thấy gì từ vụ 1,8 triệu tấn nhôm Trung Quốc đội lốt Việt Nam ? Hình minh họa.

Bài báo điều tra ca Wall Street Journal ngay lp tc được lan tỏa trên mạng xã hi Vit Nam và được mt s t báo nhà nước dch và đăng li, to nên mt làn sóng quan tâm khá ln ca dư lun v hin tượng hết sc đc bit không ch là ‘treo đu dê, bán tht chó’ mà còn là ‘mượn đường dit Quc’ rt bn cht Trung Quốc đó.

Nhưng vì sao vào năm 2016 và c mt khong thi gian dài sau đó, toàn b các cơ quan có thm quyn ca Vit Nam li như câm nín trước v vic trên mà không có bt kỳ mt đng tác điu tra ti nơi ti chn nào, dù đã có thông tin v nhng k đng phía sau doanh nghiệp Nhôm Toàn Cu VN là người quc tch Úc gc Trung Quc ?

Còn cho đến gi, nh mt ‘phát hin’ ca Tng cc Hi quan Vit Nam, người ta mi biết rõ v nhôm Trung Quc đi lt nhôm Vit Nam được thc hin do mt tp đoàn có công ngh, dây chuyền, nhưng li nhp khu nhôm thi, nhôm thanh, nhôm bán thành phm nhm đưa ra các sn phm đ xut khu đi M và mt s nước khác nhm trc li t chính sách v thuế sut. Do nhôm ca Vit Nam xut khu sang M ch phi chu thuế khong 15%, nhưng nhôm ca Trung Quc xut khu vào M phi chu thuế lên đến 374%, nên nếu v 1,8 triu tn nhôm Trung Quc đi lt nhôm Vit Nam - tr giá đến 4,3 t USD - được tiến hành trót lt thì s mang li mt khon li nhun khng l cho nhng k gian ln thương mi. Những kẻ đó là hai người mang quc tch Úc nhưng gc Trung Quc là Jacky Cheung và Wang Tong.

Vì sao Việt Nam bng st sng điu tra nhôm gc Trung Quc ?

Điều có v l lùng, nhưng li rt gn vi thc tế là yếu t góp công không nh trong v ‘phát hin’ 1,8 triệu tn nhôm Trung Quc đi lt nhôm Vit Nam không phi là Tng cc Hi quan hay B Công an Vit Nam, mà là… tàu Hi Dương 8.

Bởi t năm 2016 - khi t báo Wall Street Journal phát hin v vic trên - cho ti trước tháng 7 năm 2019, mi quan h Vit - Trung vẫn tm hu ho và gii quan chc hai bên vn lm nhm ‘Bn Tt’ và ‘Mười sáu ch vàng’. Ch đến tháng 7 năm 2019 khi Trung Quc đp k đu dây Vit Nam té ln c bng đng tác đưa tàu Hi Dương 8 cùng vài ba chc tàu h v cho tàu này qun tho khu vc Bãi Tư Chính ca Vit Nam, thm chí còn tiến rt gn nhiu vùng duyên hi ca Vit Nam, chân lý tht gin đơn mi l ra : gii chóp bu Vit Nam cui cùng cũng đã tìm ra mt cách tr đũa ‘bn vàng’ bng cách lôi v 1,8 triu tn nhôm Trung Quc đi lt nhôm Việt Nam ra.

Bên cạnh đó, cũng có mt nguyên do không kém nghiêm trng là vào thi gian này, nn kinh tế Vit Nam đang phi chu nguy cơ b Tng thng M Donald Trump xếp vào danh sách ‘quc gia gây hi’ đi vi nn kinh tế M, tiếp sau cáo buc thng thng ‘kẻ lm dng thương mi ti t nht’ mà Trump ch đích danh Vit Nam.

Nói là làm. Chỉ ít ngày sau s xut hin cáo buc trên, B Thương mi M đã tung đòn đánh thuế lên các sn phm thép t Vit Nam có xut x t Hàn Quc và Đài Loan nhm tránh thuế chng bán phá giá, với thuế sut có th lên ti 456,23% - mt cú bi tiếp theo vic M đánh thuế thép Vit Nam có ngun gc t Trung Quc lên đến 531% vào cui năm 2017.

Vì sao giới chc M tr nên nghiêm khc vi hàng hóa Vit Nam ?

Từ cui năm 2017, nhng đòn trừng pht đu tiên ca Trump đã khi đng. Thot đu là nhng cú tăng vt thuế lên mt hàng tôm, ri sau đó là thép và c nhôm ca Vit Nam xut sang M. Nhưng nhng đòn này vn chưa thm vào đâu nếu nhìn sang tương lai đy đe da bt ngun t cuc chiến thương mi M- Trung.

Bắt đu t năm 2018, Trump khi đng chiến dch tn công vào nn kinh tế Trung Quc và có th c vào h thng chính tr đc tài ca quc gia đông dân nht thế gi này. Ch ít lâu sau đó, mt làn sóng ngm ngm di chuyn vùng đu tư t các doanh nghip Trung Quc vào Vit Nam đã din ra. Còn đến khi Trump áp thuế cao ngt lên toàn b hàng hóa Trung Quc thì làn sóng doanh nghip Trung đ b vào Vit Nam đã tr thành mt phong trào thc s. Ch trong 6 tháng đu năm 2019, đã có đến 2,2 tỷ USD đăng ký vn đu tư ca Trung Quc vào Vit Nam.

Nhưng ngun cơn khiến Trump và nhiu quan chc M gin d là chính quyn Vit Nam đã tr thành mt nhân t tiếp tay cho hàng Trung Quc gn nhãn ‘made in Vietnam’ tràn ngp th trường Hoa Kỳ.

Trong vụ tung ra biện pháp trng pht đánh thuế "thép Vit Nam có ngun gc Trung Quc" vào tháng 12/ 2017, B Thương mi Hoa Kỳ đã xác đnh rng có đến 90% sn phm thép t Vit Nam nhp sang M có xut x t Trung Quc.

Trong khi đó ở Vit Nam, mt s chuyên gia độc lp đã cnh báo v vic nhôm tm Trung Quc mượn đường Vit Nam sang M nhưng chính ph và B Công thương Vit Nam không có hành đng cng rn gì. Không nhng thế, còn có mt l hng pháp lý mà dường như b này c tình đ li cho Trung Quc tun hàng qua Việt Nam.

Cũng có nghĩa là thặng dư thương mi ca Vit Nam vi M bao gm c giá tr hàng hóa thép và nhôm có xut x t Trung Quc, tc Vit Nam đã thông đng vi Trung Quc đ la người M.

Nếu M "siết" các điu kin thương mi như đánh thuế xuyên biên giới, dng đng hàng rào kim nghim cht lượng đi vi hàng hóa Vit Nam mà trước đó cá basa, tôm, go đã tr thành "nn nhân", đánh mnh thuế lên thép và nhôm Vit Nam có ngun gc t Trung Quc, Hàn Quc và Đài Loan, và cho dù chưa đưa Vit Nam vào danh sách các nước thao túng tin t nhưng vn xếp Vit Nam vào danh sách các nước cn theo dõi v vn đ này, giá tr xut siêu hàng năm ca Vit Nam vào Hoa Kỳ s tt thê thm.

Lần đu tiên mi M đến Vit Nam đ điu tra

Không phải vô duyên vô c mà vào kỳ họp quc hi tháng 10 - 11 năm 2019, quan chc Vũ Tiến Lc - Ch tch Phòng Công nghip và Thương mi Vit Nam - phi vi vã cnh báo "Nhưng thc tế li không chng minh điu đó, mà ngược li, trâu bò đánh nhau rui mui chết. Ai dám chc chúng ta không bị trng pht khi xut siêu vào M ?", khi đ cp v cuc chiến tranh thương mi M – Trung và vic rt nhiu chuyên gia d báo rng Vit Nam s hưởng li, s tr thành công xưởng mi ca nn kinh tế toàn cu. Có th hiu cách nhìn và ni lo lng ca Lc cũng chính là trạng thái tâm lý ca ‘đng và nhà nước ta’.

Hẳn đó là ngun cơn mà đã khiến gii chóp bu Vit Nam phát st và phi tìm nhiu cách, vi thái đ ngày càng ‘chân thành’, hn chế đòn đánh thương mi ca Trump.

Một trong nhng cách né tránh trên là cho điều tra gp rút v 1,8 triu tn nhôm Trung Quc đi lt nhôm Vit Nam. Và phô trương kết qu điu tra ban đu như mt cách k công vi M.

Nhưng tiến trình quan h Vit - M còn bay bng hơn c thế. Cuc điu tra này đã tr nên mt trong s hiếm hoi lần các cơ quan chc năng Vit Nam dám làm rõ hành vi gian ln thương mi ca Trung Quc, th hin qua vic ln đu tiên phía Vit Nam đã ‘can đm’ mi B An ninh ni đa ca Hoa Kỳ tham gia vào cuc điu tra này ngay ti Vit Nam.

Phạm Chí Dũng

Nguồn : VOA, 01/11/2019

Published in Diễn đàn

Một nghch lý kinh khng đã, đang và s còn hin hình trong ‘nn kinh tế đnh hướng xã hi ch nghĩa’ và trong ‘chính ph kiến to’ Vit Nam : trong tài khóa năm 2020, chính ph ca thủ tướng ‘C L M V’ Nguyn Xuân Phúc d kiến phi vay đến 460.000 t đng, tương đương khong 20 t USD đ ‘bù đp ngân sách’, bt chp chính ph này vn tung ra các báo cáo đy lc quan v tc đ tăng trưởng GDP lên đến 7% và ging ht ch s thành tích GDP của ‘đng anh’ Trung Quc, gp đôi mc tăng trưởng ca Hoa Kỳ và gp gn 3 ln mc tăng trưởng ca Liên minh châu Âu (EU).

tang0

Nghịch lý ‘tăng trưởng 7%’ nhưng vẫn phải vay nợ 20 tỷ USD/năm

Vì sao lại nghch lý ?

Từ ‘GDP ma’ đến ‘vay đo n

Nếu qu thc kinh tế Vit Nam tăng trưởng đến 7% GDP thì tr đi khong hơn 4% trượt giá (đây là t l lm phát ‘ma’ do chính ph ‘kiến to’ ch hoàn toàn không phi là lm phát thc), vn còn li đến 3% tích lũy cho ngân sách, tương đương 6 - 7 t USD.

Nhưng trong thực tế, mt s chuyên gia phn bin đc lp đã tính li rng GDP thc ca Vit Nam ch đt khong 2 - 2,5% - căn c theo s liu ca Tng cc Thng kê. Nhưng vì s liu ca Tng cc Thng kê li thường không đáng tin cy do quá thiên v ch nghĩa thành tích và động cơ chính tr ‘đi hi 13’ mà do đó thường vng hoc khng, người ta cn có nhng s liu thc tế hơn nhiu đ tính li GDP. Theo đó, không loi tr kh năng GDP ca Vit Nam ch tăng khong mt vài phn trăm, thm chí là âm, phù hp vi tình trạng s doanh nghip b gii th và phá sn ngày càng nhiu, cùng tc đ đy tín dng ra th trường b suy yếu, cho thy sc khe nn kinh tế khá m yếu và mang nhiu triu chng suy thoái trong nhng năm gn đây.

n na, ch trong trường hp GDP tăng trưởng thp, nn kinh tế và ngân sách quc gia mi ít hoc không có tích lũy, và do đó mi cn phi vay n ln t trong nước và t nước ngoài. Người ta có th t hi vì sao trong rt nhiu năm qua, năm nào chính ph cũng phi vay n t 15 - 20 t USD, trong đó có một phn là dng ‘vay đo n’.

Trước đây, ‘vay đo n’ là cm t b chính quyn xem là ‘nhy cm chính tr’ và cm báo chí nói v nó. Nhưng v sau này khi mng xã hi phát trin và quá nhiu thông tin nhy cm được đăng ti trên mng xã hi, khái niệm ‘vay đo n’ đã không còn b xem là cm k.

Còn bây giờ thì đành phi huch tot ra : ‘vay đo n’ tc vay n mi đ tr n cũ.

Trong nhiều năm qua, thc tế đã được chính gii chuyên gia tài chính nhà nước xác nhn là ngân sách Vit Nam không còn kết dư, cũng chng còn ngun d phòng đ tr cho vô s các khon n trong nước và nước ngoài, mà phi cm đu vay mượn : nước ngoài vay t Ngân hàng Thế gii, Qu Tin t quc tế, Ngân hàng Phát trin Á châu, Nht Bn và mt s nước khác, vi phn ln s tin vay được dùng đ tr n cho n gc và lãi cho chính nhng ch n này ; còn trong nước vay t các ngân hàng thương mi c phn, t qu Bo him xã hi và Bo him y tế, và đi li là phát hành ‘trái phiếu chính ph’ đ tr n, nhưng thc cht trái phiếu này mất giá nhanh theo thi gian và chng có gì bo đm là s bù đp vn gc cho nhng ch n.

Không phải bng dưng mà trong nhng năm gn đây, báo chí và dư lun xã hi lo lng v hai qu Bo him xã hi và Bo him y tế phi chu nguy cơ v qu. Hai qu này được tích góp t tin ca ngưới lao đng và dân chúng, b chính ph ‘vay bt buc’ nhưng chng có gì bo đm là s hoàn tr nguyên trng và nguyên giá tr tin cho người dân.

Hiện thi, n nước ngoài ca chính ph - được công b chính thc - đã vượt quá 100 tỷ USD. Còn n nước ngoài ca khi doanh nghip, trong đó ch yếu là doanh nghip nhà nước, cũng hơn 100 t USD. Nếu tính c phn n vay trong nước, tng n công vào thi đim năm 2019 có th xp x 500 t USD, tc gp hơn hai ln GDP mi năm ca Vit Nam (gần 500 t USD bao gm n công Vit Nam đã được xác đnh là 431 t USD vào năm 2016, cng vi n tăng thêm mi năm khong 20 t USD t năm 2017 đến nay).

Thời ‘phá chưa tng có’ chưa h dng li

Sau đời th tướng Nguyn Tn Dũng b xem là ‘ăn c’ và ‘phá chưa tng có’, chính ph ‘đ v’ Nguyn Xuân Phúc va phi cm mt tr n cho đi chính ph trước, nhưng cũng không quên ‘kiến to’ nhng chiêu thc mi đ vay n thêm nhm làm giàu cho các nhóm li ích giao thông, khiến núi n công ngày càng chng cht lên b vai dân tc ch còn giơ xương.

Một trong nhng th đon như thế đã l din : vào năm 2018 và 2019, Nguyn Xuân Phúc đã trc tiếp ch đo Tng cc Thng kê ‘tính li GDP’ và t đó ‘lòi’ thêm đến 76.000 doanh nghip, do đó đã làm cho mi đu người dân Việt bng nhiên có thêm 400 USD, còn GDP được tăng đến 30%.

Theo Luật v N công, t l n công quc gia được tính theo công thc : n công/GDP. Mu s GDP càng ln thì t l n công càng nh và do đó càng làm cho tình trng vay n (vay trong nước và vay nước ngoài) ca Chính ph ln các doanh nghip "an toàn" hơn, đng thi có thêm lý do đ Chính ph báo cáo và công b v thành tích "bo đm an toàn n công" ca mình.

Thủ pháp kinh tế - chính tr quá sc đơn gin là ch cn làm vài phép tính, cng thêm 30% phần kinh tế phi chính thc vào GDP thì ngay lp tc t l n công s gim đến 15%, tc ch còn khong 50% GDP, tr thành mt con s còn bóng ln hơn c báo cáo n công "ch có 55% GDP" thi Nguyn Tn Dũng.

Khi đó, các tập đoàn và doanh nghip nhà nước cùng Chính phủ s tha h vay được ít ra 15% GDP na, tương đương khong 30 t USD, chng hn "phc v d án trng đim sân bay Long Thành và đường b cao tc Bc Nam". Hai d án này ln lượt chiếm vn đu tư là 16 t USD và hơn 15 t USD, cng li xp x với "quota" 30 t USD mà Chính ph có th vay trc tiếp hoc bo lãnh vay nếu thành công trong vic "tính li GDP". Đó là chưa k đến d án đường st cao tc Bc Nam mà B GTVT đã ‘v’ đến 58 t USD… Cơ hi đ các nhóm li ích "ăn tàn phá hi" vn ODA và những ngun vn vay khác s li m ra không khác gì thi Nguyn Tn Dũng.

Nếu kch bn "tính li GDP" thành công theo "yêu cu đc bit" ca Th tướng Phúc, gn 100 triu dân Vit s càng có cơ hi đi thêm gánh nng n nn ngp đu cho hin ti và cho rt nhiều đi con cháu mai sau.

Nhưng còn qu d tr ngoi hi quc gia - vn thường được chính ph Nguyn Xuân Phúc t hào lên đến hơn 70 t USD ? Ti sao chính ph không dùng qu này đ tr n nước ngoài ?

Núi nợ đang lao đến kỳ đáo hn

Ngay cả kho d tr ngoại hối quc gia hơn by chc t USD cũng ch là mt khái nim tm b v mt an toàn ngoi thương, vì ch đáp ng cho tiêu chí ti thiu ba tháng nhp khu, trong khi còn phi chi tr n nước ngoài và chi dùng cho đi ngũ gn 3 triu công chc viên chc hành chính với ít ra 30% trong s đó là ăn không ngi ri và ‘hành là chính’.

Nhưng li chng có gì chc chn và minh chng cho báo cáo tô hng ca chính ph v con s trên 70 t USD trên, bi cho ti nay, Ngân hàng Nhà nước trước sau vn ch thông tin duy nhất con số này mà không minh bch bt kỳ chi tiết nào v cơ cu ca qu d tr ngoi hi (bao nhiêu phn trăm là USD, vàng và ngoi t chuyn đi được (SDR)). Cũng bi thế, con s hơn 70 t USD ca qu này vn b nghi ng rt ln là ‘s ma’, còn thc tế ngoại tệ trong qu thp hơn nhiu.

Về thc cht, ngân sách Vit Nam đang thiếu tin nghiêm trng, đc bit là thiếu tin đ tr các khon n gc và lãi nước ngoài lên đến hàng chc t USD mi năm, và nhiu khon n đang lao đến kỳ đáo hn vào nhng năm 2020 và 2021, bất chp Nhà máy In tin quc gia thuc Ngân hàng Nhà nước Vit Nam đã rt thường báo lãi ln trong hơn mt thp k và qua do… in tin t.

Phạm Chí Dũng

Nguồn : VOA, 31/10/2019

Published in Diễn đàn

Vào kỳ họp tháng 10 - 11 của Quốc hội Việt Nam, một bộ phận dư luận xã hội đang lay lắt hy vọng về thái độ của cơ quan được xem là ‘dân cử tối cao’ này đối với Trung Quốc, rằng gần C nếu một lần nữa không dám mở miệng mà cũng chẳng dám hé răng về một nghị quyết Biển Đông.

qh1

Lần đầu tiên vấn đề Biển Đông được đưa ra trước hơn 500 đại biểu Quốc hội kể từ khi xảy ra vụ đụng độ ở khu vực gần Bãi Tư Chính vào tháng 7/2019.

Và cũng đừng lấy việc tàu Hải Dương 8 của Trung Quốc vừa rút về nước để né tránh nghĩa vụ chính trị của Quốc hội.

Trục hoành và trục tung

Khung đồ thị với trục hoành biểu thị mức hèn nhát và trục tung biểu thị độ can đảm, hoặc chính xác là đỡ hèn hơn, đã lần đầu tiên, sau rất nhiều năm trời, ghi nhận đường biểu diễn ‘can đảm’ có một chút ngóc đầu khỏi trục hoành để hướng lên trục tung. Lần đầu tiên, sau rất nhiều năm, vấn đề Biển Đông được đưa vào nghị trình làm việc của Quốc hội.

Vào ngày 21/10 khi khai mạc kỳ họp quốc hội, cơ quan thẩm tra của Quốc hội lần đầu tiên lên tiếng công khai : "việc xảy ra vi phạm của các tàu Trung Quốc hoạt động tại vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của Việt Nam thời gian qua là nghiêm trọng".

Thế nhưng đó chỉ là cú ngóc đầu lên một chút, khỏi cái trục hoành mà đã từ quá lâu úp mặt xuống đó.

Người ta có thể nghi ngờ rằng tại sao sự lên tiếng trên lại dồn vào cơ quan thẩm tra của Quốc hội chứ không phải được phát ngôn thẳng xương sống bởi chính Chủ tịch quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân.

Cũng chẳng người dân nào quên rằng nếu trong vụ giàn khoan Hải Dương 981 vào năm 2014 đã xông thẳng vào Biển Đông như một cái tát nổ đom đóm vào mặt Bộ Chính trị đảng Việt Nam, Quốc hội và Nguyễn Thị Kim Ngân đã không há nổi miệng và cũng chẳng hé ra được nghị quyết nào về Biển Đông, thì 2019 còn tồi tệ hơn : trong khi bà Ngân ‘mắt liếc mày cong’ với Tập Cận Bình ở Bắc Kinh về ‘làm sâu sắc hơn quan hệ đối tác chiến lược toàn diện’ và cả một khái niệm cực kỳ trừu tượng và bỉ bôi là ‘đại cục’, cái bóng ma Hải Dương 981 lại hiện hình trên Biển Đông. Nhưng ngay cả thế, từ khi chia tay Tập đến nay, Nguyễn Thị Kim ngân vẫn không thốt nổi một lời về phản đối Trung Quốc.

Trong khi đó, Thủ tướng ‘Cờ Lờ Mờ Vờ’ Nguyễn Xuân Phúc chỉ lặp lại trơn tuột cụm từ "không bao giờ nhân nhượng" đối với vấn đề độc lập, chủ quyền khi ông ta cúi mặt đọc báo cáo trước nghị trường.

Vào đầu tháng 10 năm 2019, mạng xã hội từng sôi lên khi Thủ tướng Phúc, dù đã dám hé răng về ‘căng thẳng Biển Đông’, nhưng lại không đủ can đảm nêu tên Trung Quốc.

Song những con cừu Việt lại thật đồng lòng trước nỗi sợ Trung Quốc, và chẳng có con cừu nào bị rơi vào trạng thái tuyệt đối cô đơn.

Tại phiên họp Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc ở New York, Mỹ vào cuối tháng 9 năm 2019, đã có một cơ hội dành cho tân thành viên không thường trực của Hội đồng Bảo an Liên hiệp quốc là Việt Nam để cầu cứu cộng đồng quốc tế hỗ trợ vụ khủng hoảng Bãi Tư Chính. Thế nhưng Phó thủ tướng kiêm bộ trưởng ngoại giao Phạm Bình Minh lại chỉ ấp úng ‘các bên liên quan’ về căng thẳng ở Biển Đông mà không một lần dám nhắc đến cái tên tàu Hải Dương 8 hay kẻ nào đứng sau hoạt động thách thức của tàu này. Và cũng rất đồng điệu với Nguyễn Xuân Phúc, không một lần Minh dám nhắc đến cái tên Trung Quốc. Thái độ cúi đầu cam chịu ấy đã khiến Minh cùng sếp của ông ta là Nguyễn Phú Trọng bị mạng xã hội chỉ trích và lên án dữ dội.

Toàn bộ chứng tự kỷ chính trị câm nín ấy diễn ra trong bối cảnh đã gần bốn tháng kể từ ngày Trung Quốc điều tàu thăm dò địa chất Hải Dương 8 và các tàu hộ vệ cho tàu này xâm phạm Bãi Tư Chính như vào chốn vô chủ quyền, nhưng lực lượng cảnh sát biển và hải quân Việt Nam vẫn chưa một lần dám nổ súng cảnh cáo. Trong khi đó, toàn bộ chóp bu Việt Nam từ Nguyễn Phú Trọng trở xuống vẫn kiên định ‘câm như hến’ mà không một lần dám nêu tên Trung Quốc, càng không có bất kỳ dấu hiệu nào cho thấy giới ‘văn dốt, võ dát’ này dám kiện Trung Quốc ra tòa án quốc tế.

Sẽ ‘chống giặc bằng cờ’ thay cho nghị quyết Biển Đông ?

Dù kéo dài trong suốt một tuần lễ, Hội nghị trung ương 11 vào tháng 10 năm 2019 đã chỉ như mê nhảm khi Nguyễn Phú Trọng đọc diễn văn bế mạc hội nghị với sự lồng ghép câu ‘thần chú’ : "Kiên quyết, kiên trì đấu tranh bảo vệ chủ quyền, quyền chủ quyền biển, đảo quốc gia trên cơ sở luật pháp quốc tế", sau khi đã phát biểu khai mạc Hội nghị 11 bằng cách thập thò ‘phân tích dự báo tình hình Biển Đông’.

Cử động thập thò trên đã chỉ hiện ra sau một làn sóng chỉ trích Trọng xuất hiện trong nội bộ đảng và càng sôi sục hơn về ý chí ‘hèn với giặc, ác với dân’ trong dư luận xã hội.

Thế nhưng "độc lập chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ’ và "không bao giờ nhân nhượng" là tất cả sáo ngữ hiếm hoi mà Nguyễn Phú Trọng dám mở miệng, trong khi tuyệt đối khép miệng về hai cái tên Bãi Tư Chính và Trung Quốc.

Chủ nào tớ nấy. Đến giờ thì người ta có thể hiểu vì sao cả Nguyễn Xuân Phúc, Nguyễn Thị Kim Ngân cùng một lô lốc tướng quân đội - mà theo mô tả của tướng Lê Mã Lương là ‘chỉ giỏi nhiều tiền’ và ‘không biết đọc bản đồ thực địa’ - đã chỉ biết lặp tới lặp lui những cụm sáo ngữ của Trọng, hệt như học sinh lớp cơm nát mở miệng tập nói.

Và không biết vô tình hay hữu ý, đúng vào ngày khai mạc kỳ họp quốc hội 21/10, lại có "đoàn đại biểu quân sự cấp cao Việt Nam do Đại tướng Ngô Xuân Lịch, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Bí thư Quân ủy Trung ương, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng dẫn đầu tham dự Diễn đàn Hương Sơn Bắc Kinh lần thứ 9 khai mạc tại Bắc Kinh, Trung Quốc" như không có chuyện gì xảy ra !

Trong lúc 6 tàu ngầm lớp Kilo của Hải quân Việt Nam được cho là còn phải đi chống ngập ở Hà Nội và Sài Gòn, còn các tàu chiến khác, kể cả ‘tàu buồm hiện đại nhất thế giới’ mang tên Lê Quý Đôn tuyệt đối mất dạng, phần lớn lực lượng hải quân Việt Nam vẫn phủ phục trong tư thế bất lực và kiên định… bám bờ, còn viên đô đốc hải quân Nguyễn Văn Hiến vừa bị khởi tố bởi tội ‘ăn đất’, các tàu Trung Quốc đã thả giàn tung hoành ở Biển Đông và ngay trong ‘vùng chủ quyền không thể tranh cãi’ của Việt Nam.

Vậy nếu nổ ra ‘tình huống xấu nhất’ với Trung Quốc, hải quân Việt Nam sẽ đánh chác ra sao ? Sẽ tiếp tục phát cờ cho ngư dân để "thuyền ra biển lớn" và lại khiến rộ lên câu vè dân gian "Chống giặc bằng cờ, chống ngập bằng lu, đứa nào nói đảng ngu là thằng phản động" ?

Ngay trước mắt, động tác cho đoàn của ‘bộ trưởng không biết đọc bản đồ thực điịa’ Ngô Xuân Lịch đi Trung Quốc tham dự Diễn đàn Hương Sơn Bắc Kinh lần thứ 9 đã gián tiếp trả lời cho câu hỏi ‘Quốc hội liệu có ra nghị quyết về Biển Đông hay không ?’.

Thậm chí ngay cả trong trường hợp lòng can đảm nhích lên một chút theo trục tung để Quốc hội Việt Nam trưng ra một nghị quyết về Biển Đông trong kỳ họp tháng 10 - 11 năm 2019, cũng chẳng có gì bảo đảm là trong tờ giấy đó có được cụm từ ‘Bãi Tư Chính’, càng không hy vọng nào rằng tờ giấy ấy sẽ dám đả động cái tên Trung Quốc.

Phạm Chí Dũng

Nguồn : VOA, 29/10/2019

Published in Diễn đàn

trong chiến dch mang tên Bãi Tư Chính, mt phn do phn ng ca M và Liên minh Châu Âu ? Hay động thái này ch thun túy là ‘ngh gii lao gia hip’ và nhm chun b cho mt giai đon gây hn mi ?

haiduong0

Tàu thám hiểm "Hi Dương Đa Cht 8" ca Cục Kho sát Đa cht Trung Quc đang hoạt động ngoài khơi bờ biển Việt Nam (nh : China Geological Survey)

‘Sống không ra sng, chết không ra chết’

Tàu Hải Dương 8 và nhóm tàu h v cho tàu này đã tng khiến gii chóp bu Vit Nam mng ht khi ri khi Bãi Chính vào tháng 8 và tháng 9 năm 2019, nhưng không phi ‘mt đi không tr li’ mà ch đơn gin là quay v đo Đá Ch Thp đ tiếp liu và ngh ngơi. Sau đó, Hi Dương 8 đã quay tr li Bãi Tư Chính và còn t ra ‘nguy him hơn xưa’, không ch qun tho khu vc này mà còn phô din mt lot đường đan áo dc theo vùng duyên hi Nam Trung B ca Vit Nam, kè sát vùng bin Bình Thun, Phan Rang, Khánh Hòa, Phú Yên, vi c ly cách đt lin Vit Nam có lúc thu ngn ch còn khong 100 - 110 km. Trong sut hi trình đày đọa y, h thng tuyên giáo và báo đng Vit Nam im bt trong ni khiếp nhược khôn t, còn Bí thư quân y trung ương Nguyn Phú Trng và các đng đng ca ông ta đã không mt ln tht ni cái tên Bãi Tư Chính hay lên án Trung Quc.

Đã rất rõ là Tp Cn Bình và gii lãnh đo ‘đng anh’ không h mun buông tha ‘đng em’ mt cách êm ái, mà s phi là mt kiu ‘sng không ra sng, chết không ra chết’. Mt khi Bc Kinh đã có tha thi gian đ cho tàu Hi Dương 8 và các tàu hi giám hành h tinh thn lẫn thể xác ca gii chóp bu Vit Nam đến ba tháng rưỡi tri - lâu hơn hn thi gian hơn hai tháng mà giàn khoan Hi Dương 981 ng tr Bin Đông ngay trước mũi B Chính tr đng Vit Nam vào năm 2014, chng có lý do đc bit gì đ Trung Quc không tiếp tc chiến dch gây hn Bãi Tư Chính và còn có th qun đo Trường Sa trong nhng tháng ti.

Việc Trung Quc t rút tàu Hi Dương 8 khi Bãi Tư Chính và quay tr li Trung Quc vào ngày 24/10 cũng bi thế chng có gì đáng t hào và t tin cho chính sách ‘đu tranh khôn khéo’ và ‘vn tàu’ ca Vit Nam.

Thậm chí ngược li, ba tháng rưỡi là thi gian quá đ đ chng minh mt Vit Nam cô đc tn cùng trên trường quc tế bi li hành x đu dây ng ngn, chính sách ‘Ba Không’ gy ông đp lưng ông và thói ‘hèn vi gic, ác vi dân’, trong khi li cho thy Bc Kinh đã đạt được thành công bước đu khi dn biến Bãi Tư Chính t ‘vùng ch quyn không th tranh cãi ca Vit Nam’ thành ‘khu vc tranh chp’, trước khi nht thng cánh vùng bin di dào du khí này vào ‘vùng ch quyn không th tranh cãi ca Trung Quc’.

Lịch đi Hương Sơn và Trng không đi M

Đáng chú ý, vụ rút Hi Dương 8 li trùng vi thi đim Ngô Xuân Lch - B trưởng quc phòng Vit Nam - d Din đàn Hương Sơn Bc Kinh. Trong phát biu, Lch đã chng mt ln dám đ cp đến v khng hong Bãi Tư Chính mà chỉ nói chung chung v ‘căng thng Bin Đông’, nhưng li được các dư lun viên Vit Nam tung hô là ‘thái đ dũng cm’.

Việc đích thân Ngô Xuân Lch, ch không phi là mt cp th trưởng quc phòng, d Din đàn Hương Sơn Bc Kinh phi chăng nhm tha mãn yêu sách ‘triệu tp chư hu’ ca Tp Cn Bình, và do đó Trung Quc đáp li bng hành đng tm rút Hi Dương 8 v nước ?

Hay phải chăng sau mt thi gian c gng ‘triu tp’ Nguyn Phú Trng nhưng không được, thay vào đó là nhng chuyến đi Trung Quc thay thế ca Nguyn Xuân Phúc và Nguyn Th Kim Ngân, Bc Kinh đành tm hài lòng vi s có mt b sung ca Ngô Xuân Lch ?

Hoặc, và trường hp này có th là t nht, gii ‘văn dt võ dát’ Vit Nam đã thông qua Ngô Xuân Lch, hay qua kênh ngoi giao, đ nhượng bộ trước mt s yêu sách nào đó ca Trung Quc ? Đó là nhng yêu sách gì ?

Một chi tiết khác đáng chú ý là tàu Hi Dương 8 rút v Trung Quc ch ít ngày sau khi Nguyn Phú Trng ln đu tiên thú nhn ‘cũng là đang là bnh nhân’ trong mt cuc tiếp xúc c tri Hà Nội vào trung tun tháng 10 năm 2019. Trong mt rt nhiu người, đó là thông đip gián tiếp v vic ông ta không có kh năng đi M theo kế hoch đã hn vi Donald Trump. Và tt nhiên, vic Trng ngi mt ch s làm cho Trung Quc hài lòng hơn c, bi mt trong những mc đích chính ca tàu Hi Dương 8 gây hn Bãi Tư Chính là nhm buc ‘đng em’ không rơi vào vòng tay Hoa Kỳ, không có ‘đi tác chiến lược’ vi Hoa Kỳ và cũng không tham gia vào liên minh quân s M - Nht - n - Úc.

Nếu gi thiết trên là đúng, chiến dch mang tên Hi Dương 8 đã tm kết thúc, mà v thc cht là hoàn thành thng li giai đon đu : buc Nguyn Phú Trng t b gic mơ đi M.

Tuy nhiên, cơ chế ngh gii lao ca chiến dch trên ch là tm thi, trong khi chng có gì chc chn là Hi Dương 8 là hình nh cui cùng ca Bc Kinh Bin Đông và Bãi Tư Chính trong năm 2019 và năm 2020.

Ác mộng còn lâu mi hết

Giờ đây, bt c mt phương án đi M ca mt nhân vt nào khác, được Nguyn Phú Trng y quyn, cũng rt d b Trung Quc ‘n súng’ để tiếp tc cuc hành trình trng pht ca Hi Dương 8, hoc mt tàu khác hay c giàn khoan khng l - như Đông Phương hay Hi Dương 982 - vào Bin Đông và ln sâu vào vùng đc quyn kinh tế ca Vit Nam.

Cũng bởi sau sc ép đi vi chuyn đi M ca chóp bu Việt Nam, Trung Quc vn còn đó mt tham vng ghê gm khác : bt Vit Nam phi ‘cùng hp tác khai thác du khí’ vi Trung Quc, mà thc cht là kế hoch xông vào nhà người khác ăn cướp.

Trong tình cảnh du khí là ngun tài nguyên thiên nhiên cui cùng - với tr lượng còn li ch còn ti đa đến năm 2025 - mang li ngoi t nuôi đng, yêu sách chia bôi tài sn ca Trung Quc đang đy k cùng chung ý thc h xã hi ch nghĩa vào chân tường và không li thoát.

Sau cơn ác mng mang tên Hi Dương 8, chính th đc tài b xem là ‘hèn vi gic, ác vi dân’ s còn phi mt ng và đau tim trong nhng năm tháng ti đây.

Phạm Chí Dũng

Nguồn : VOA, 25/10/2019

Published in Diễn đàn