Thông Luận

Cơ quan ngôn luận của Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên

Như một quy luật đã thành hình nhưng luôn bị giới chóp bu Đảng cộng sản Việt Nam cố tình giấu giếm, cứ vài năm lại xảy ra hiện tượng có đến hàng trăm đại biểu Quốc hội bỗng nhiên "mất tích" trong một phiên họp tại nghị trường.

qh0

Cảnh vắng hoe tại một phiên họp của Quốc hội CSVN. (Hình : VOV)

Nhưng càng về sau này, tần suất "mất tích" càng xảy ra dày hơn, còn chu kỳ "mất tích" lại được rút ngắn, trong khi số lượng "mất tích" ngày càng nhiều hơn.

Quy luật "mất tích"

Quốc hội đang bước vào kỳ họp tháng Mười và Mười Một, 2019. Liệu sẽ lại xảy ra nạn "mất tích" đại biểu Quốc hội tại kỳ họp này ?

Còn nhớ, kỳ họp thứ 7 của Quốc hội vào tháng Năm và tháng Sáu, năm 2017, chỉ là một trong những minh chứng hùng hồn cho bầu không khí trống vắng đến lạnh người.

Trống lạnh đến nỗi Nguyễn Thị Kim Ngân, chủ tịch quốc hội, phải thêm một lần nữa thừa nhận sự thật bỉ bôi này : "Chưa kỳ nào đại biểu quốc hội vắng nhiều như kỳ họp này. Không hôm nào vắng dưới 30 đại biểu, trung bình mỗi ngày có 30-50 đại biểu vắng họp", và "có những đoàn vắng một nửa số đại biểu. Cá biệt có hôm vắng trên dưới 100 đại biểu".

Trong khi một số quan chức lãnh đạo của Quốc hội đòi phải "chấn chỉnh, nâng cao trách nhiệm của đại biểu Quốc hội", thì cũng có những dư luận "thân đảng" lên tiếng phán quyết về việc những đại biểu Quốc hội "trốn họp" là không xứng đáng với vị trí mà người dân đã bầu cho họ và đồng tiền thuế mà nhân dân bỏ ra.

Những đánh giá trên là không sai và đã nhiều lần được nêu ra bởi dư luận người dân và mạng xã hội khi đặc biệt nhấn mạnh con số hàng tỷ đồng hoặc hơn tiền thuế của dân đã được chi cho mỗi ngày họp của Quốc hội, trước khi các cơ quan dân cử buộc phải thừa nhận sự thật tồi tệ này. Nhưng vẫn là chưa đủ…

Mà còn có những nguồn cơn sâu xa hơn hẳn.

"Nhất bộ, nhì ban, cơ nhỡ lang thang sang Quốc hội"

Đầu tiên là vai trò của Quốc hội trong thể chế chính trị độc đảng và kéo theo dàn nhân sự của các cơ quan quốc hội. "Nhất bộ, nhì ban, cơ nhỡ lang thang sang Quốc hội" – giới quan chức Quốc hội vẫn thường ta thán như thế khi so sánh với các bộ ngành màu mỡ bên chính phủ và sau đó là các ban đảng ít màu mỡ hơn.

Trong thực tế đúng là như vậy, số quan chức này không có thực quyền, chỉ có tiếng nhưng không có miếng. Còn Quốc hội cho dù được tiếng là "cơ quan dân cử tối cao", nhưng về thực chất chỉ là một loại cơ quan "yếu", nếu không nói thẳng là cơ quan bù nhìn.

Trong rất nhiều năm, dù không được phát lộ trong các cuộc họp chính thức của Quốc hội, nhưng bên lề nghị trường đã có một số đại biểu than vãn về tình trạng Quốc hội khá bị động khi xem xét và quyết định một số vấn đề, dự án mà bên chính phủ trình, nhưng vẫn phải "gật". Trong một số trường hợp, Quốc hội còn bị xem là "bù nhìn" vì chẳng được quyết định…

Tiêu biểu cho cơ chế "bù nhìn" của Quốc hội là một vấn đề được nêu ra trong kỳ họp thứ 7 : bất chấp các nghị quyết của Quốc hội và Luật Đầu Tư Công quy định dự án có tổng vốn đầu tư từ 10,000 tỷ đồng trở lên phải được trình qua Quốc hội, phía các cơ quan chính phủ vẫn phớt lờ, mà chỉ đến khi dự án gây hậu quả hoặc đội vốn quá cao và sinh nạn thiếu tiền thì mới chịu kêu gào đòi được thông qua vốn bổ sung.

Trong thực tế, khá nhiều dự án kinh tế với vốn đầu tư khổng lồ nhưng đã chỉ trình ra Quốc hội theo cách cho có, như dự án đường bộ cao tốc Bắc-Nam giá trị 15 tỷ USD, dự án sân bay Long Thành 18 tỷ USD, dự án đường sắt cao tốc Bắc-Nam lên đến gần 60 tỷ USD,… Trong khi đó, cơ quan thẩm định dự án của Quốc hội không chỉ bị xem là non kém chuyên môn mà luôn trở nên vô hiệu trong trường hợp dự án đã được "Bộ Chính trị phê duyệt rồi".

Vụ việc Bộ Chính trị "ngồi xổm trên pháp luật" mới nhất là vào tháng Giêng, 2019, cơ quan siêu bộ này tự cho nó thẩm quyền duyệt tăng vốn dự án Metro Bến Thành-Suối Tiên ở Sài Gòn lên gần 3 lần, trong tình thế dự án này đã đội vốn kinh khủng mà chỉ còn cách hoặc cắm đầu phê duyệt, hoặc cho bắt hết dàn quan chức quản lý dự án.

Không chỉ bị phía chính phủ phớt lờ và xem thường, giới đại biểu Quốc hội còn bị áp đặt nặng nề bởi ý chỉ "cương lĩnh đảng quan trọng hơn Hiến pháp" – như một tuyên bố không cần úp mở của Nguyễn Phú Trọng vào năm 2013, lại chính là người mà đã "trưởng thành" từ cái ghế chủ tịch Quốc hội.

Trong một thể chế chính trị nặng về đàn áp người dân, nhiều dự án luật quá cấp thiết cho quyền dân như dự luật về hội, dự luật biểu tình, dự luật trưng cầu dân ý… đã được quy định trong Hiến Pháp, nhưng đã bị đảng "treo" từ rất nhiều năm qua, cho đến nay vẫn không được đưa ra Quốc hội để bỏ phiếu thông qua.

Vô tích sự hay "phản động" ?

"Họp Quốc hội mà chỉ để bấm nút đồng ý cho những chuyện đã được Bộ Chính trị hay Thường trực Chính phủ quyết định rồi thì họp để làm gì ?" – có lần một đại biểu Quốc hội than thở ngoài hành lang nghị trường.

Còn không ít lời than vãn mang tính phản ứng của những đại biểu Quốc hội khác. Có đại biểu còn tuyên bố ngoài lề rằng họp hành cơ chế kiểu này thì thà đi nhậu sướng hơn.

Trong khi đó, Quốc hội của bà Nguyễn Thị Kim Ngân đã làm gì để hạn chế tình trạng đại biểu bỏ họp ?

Không những không làm gì để tạo hưng phấn ngồi họp và mở miệng cho giới đại biểu, tại kỳ họp tháng Năm và tháng Sáu, 2019, bà Ngân còn lạnh lùng "chặn họng" những đại biểu cắc cớ hỏi về các vụ dự luật đặc khu và vụ phân bón giả Thuận Phong – hai vụ việc đều bị dư luận cho là ít nhiều có dính dáng đến đương kim chủ tịch Quốc hội.

Dân gian và giới "nghị gật" cũng nhớ như in là vào tháng Năm, 2018, chính Nguyễn Thị Kim Ngân đã lạm dụng cái ghế chủ tịch Quốc hội để át đi tiếng nói phản biện của một ít đại biểu Quốc hội phản bác dự luật đặc khu bằng lối nói đầy thủ thuật "Bộ Chính Trị đã quyết định về luật đặc khu rồi…"

Không chỉ hành xử khuất tất với dự luật đặc khu mà còn "gật vô thức" với một số vụ khác mang đậm yếu tố lợi ích nhóm như bỏ phiếu cho tăng giá điện, xăng dầu, dịch vụ y tế, với nhiều loại thuế được "kiến tạo" để bóp hầu bóp họng dân chúng,… Quốc hội đã tự biến nó thành cơ quan không chỉ vô tích sự về công tác phản biện và giám sát, mà còn bị không ít người dân xem là "phản động" – theo đúng nghĩa hành động ngược lại quyền lợi của tuyệt đại đa số nhân dân đã bầu ra nó.

Nhưng với "bạn vàng" thì khác hẳn. Nếu trong vụ Hải Dương 981 vào năm 2014, Quốc hội và Nguyễn Thị Kim Ngân đã không há nổi miệng và cũng chẳng trút ra được một nghị quyết nào về Biển Đông, thì 2019 còn tồi tệ hơn : trong khi bà Ngân "mắt liếc mày cong" với Tập Cận Bình ở Bắc Kinh về "làm sâu sắc hơn quan hệ đối tác chiến lược toàn diện" và cả một khái niệm cực kỳ trừu tượng và bỉ bôi là "đại cục", cái bóng ma Hải Dương 981 lại hiện hình trên Biển Đông. Nhưng ngay cả thế, từ khi chia tay Tập đến nay, Nguyễn Thị Kim ngân vẫn không thốt nổi một lời về phản đối Trung Quốc.

Rốt cuộc, ngày càng nhiều đại biểu Quốc hội bỏ họp. Đó cũng là cái cách lãn công và biểu thị ý chí phản ứng gián tiếp của ít nhất 20% trong tổng số gần 500 "nghị gật" trước ý chỉ độc đoán của đảng, thủ thuật làm trước báo sau của chính phủ và các nhóm lợi ích kinh tế "thế hệ 4.0", thói áp chế ngôn luận bởi giới chóp bu của Quốc hội, và có thể với ý chí "hèn với giặc, ác với dân" của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và chính đảng giật dây nó trong vụ khủng hoảng Bãi Tư Chính – điều mà nhiều đại biểu dường như đã dám nghĩ đến trong đầu tuy chẳng dám nói ra. 

Phạm Chí Dũng

Nguồn : Người Việt, 24/10/2019

Published in Diễn đàn

Trước khi Hi ngh trung ương 11 ca đng cm quyn din ra vào na đu tháng 10 năm 2019, không ít người đã hy vng rằng ‘Tng tch’ Nguyn Phú Trng s tr thành ‘minh quân’ vi mt tuyên b lên án Trung Quc xâm phm Bãi Tư Chính và hi ngh này s phát ra mt ngh quyết v Bin Đông, làm tin đ quan trng cho vic kin Trung Quc.

trong1

Nhóm nhân sỹ mang Tuyên b Bin Đông đến Quc hi đi qua Lăng Ch tch H Chí Minh Hà Ni hôm 8/8/2019. (nh chp video đăng trên Facebook A Nguyen Quang)

Vẫn ‘câm như hến’ !

Thêm một ln na trong nhiều ln, mt ít chuyên gia và cũng ch mt ít t báo nhà nước - tht s st rut trước cnh ‘trùm mn’ ca gii chóp bu Vit Nam - đã phi lit kê hàng na tá cơ s cho trin vng ‘Vit Nam s chc thng nếu kin Trung Quc’.

Người dân hy vng rng Bộ Chính tr Vit Nam phi tính đến vic kin Trung Quc, hoc ít nht cũng lp ló kh năng kin tng ra trước công lun nhm xoa du phn ng ca dư lun xã hi v mt chế đ ch biết ‘hèn vi gic, ác vi dân’.

Hội ngh trung ương 11 din ra trong bi cảnh đã hơn ba tháng k t ngày Trung Quc điu tàu thăm dò đa cht Hi Dương 8 và các tàu h v cho tàu này xâm phm Bãi Tư Chính như vào chn vô ch quyn, nhưng lc lượng cnh sát bin và hi quân Vit Nam vn chưa mt ln dám n súng cnh cáo. Trong khi đó, toàn bộ chóp bu Vit Nam t Nguyn Phú Trng tr xung vn kiên đnh ‘câm như hến’ mà không mt ln dám nêu tên Trung Quc, càng không có bt kỳ du hiu nào cho thy gii ‘văn dt, võ dát’ này dám kin Trung Quc ra tòa án quc tế.

Thế nhưng kết qu ca Hi ngh 11 tht bi đát : dù kéo dài trong sut mt tun l, hi ngh 11 đã ch như mê nhm khi Nguyn Phú Trng đc din văn bế mc hi ngh trên vi s lng ghép câu ‘thn chú’ : "Kiên quyết, kiên trì đu tranh bo v ch quyn, quyn ch quyn bin, đảo quc gia trên cơ s lut pháp quc tế", sau khi đã phát biu khai mc Hi ngh 11 bng cách thp thò ‘phân tích d báo tình hình Bin Đông’.

‘Không nhân nhượng’ hay đã ‘nhượng nước’ ?

Vài ngày sau Hội ngh 11, ‘Tng tch’ Nguyn Phú Trng có mt cuc tiếp xúc vi các đi biu thuc đơn v bu c s 1 thuc 3 qun Ba Đình, Hoàn Kiếm, Tây H Hà Ni vào sáng ngày 15/10/2019. Sau khi đã ln đu tiên thú nhn ‘đang là bnh nhân’ vi ging có vẻ mt mi và cam phn chung sng vi bnh tt, Trng hun th : "Làm sao gi đt nước yên bình, tiến lên nhưng đng thi gi đt nước đc lp thế mi là gii. Cha ông ta cũng thế thôi, các c khôn khéo lm. C gng gi quan h nhưng cái gì v đc lp ch quyn, toàn vn lãnh th ta không bao gi nhân nhượng".

Phát ngôn trên xảy ra trong bi cnh tàu Hi Dương 8 ca Trung Quc và các tàu h v cho tàu này đã tiến rt sâu vào vùng lãnh hi Vit Nam các tnh Bình Thun, Phan Rang, Phú Yên, Bình Đnh…, vi nhiều ln di chuyn đan áo mà có ln ch còn cách b bin Vit Nam khong 100 km.

Lời hun th ca Nguyn Phú Trng đã mâu thun, mâu thun khng khiếp vi vi thc tế mt ch quyn và đang dn mt nước.

Không chỉ nhân nhượng, mà v thc cht Đảng cộng sản Việt Nam đã để mc cho k thù biến vùng lãnh hi ch quyn ca Vit Nam thành ‘vùng bin đang tranh chp gia Trung Quc vi Vit Nam’, bc l s ươn hèn không th chp nhn được.

Nguồn cơn nào đã khiến Nguyn Phú Trng và các đng đng ca ông ta ra nông ni y ?

‘Vi phạm các tha thun song phương’ : Trng đã ký cái gì ?

Hãy nhớ li, vào ngày 18/9/2019 ln đu tiên B Ngoi giao Trung Quc đã tung ra ti hu thư lên án Vit Nam đã xâm phm quyn li ca Trung Quc ti Bãi Tư Chính.

Rất đáng chú ý, tuyên b trên có ni dung : "Kể t tháng Năm năm nay, phía Vit Nam đã tiến hành khoan du khí đơn phương ti Bãi Tư Chính (Wan'an Tan) ca Trung Quc, xâm phm nghiêm trng đến quyn và li ích ca Trung Quc. Đây cũng là hành vi vi phạm các tha thun song phương, bao gồm Hip đnh v các nguyên tc cơ bn hướng dn gii quyết các vn đ liên quan đến bin gia Trung Quc và Vit Nam, Điu th năm ca Tuyên b v cách ng x ca các bên Bin Đông (DOC) và nhng điu khon ca UNCLOS".

Tuy Cảnh Sng - người phát ngôn của B Ngoi giao Trung Quc - không nói rõ v tha thun song phương nào, nhưng chng đó là quá đ đ dư lun hình dung và liên tưởng đến hàng lot ‘tha thun song phương’ mà gii chóp bu Vit Nam đã lén lút ký vi Trung Quc nhưng không công khai cho người dân biết, dn ti hu qu mt thác Bn Gic trước đây, liên quan đến vô s đn đoán v ‘Mt ước Thành Đô’ 1990 - hay còn gi là ‘tha thun bán nước’, nhng tha thun song phương nào đó v x lý tranh chp Bin Đông liên quan đến ‘đường lưỡi bò 9 đoạn’ ca Trung Quc, và quá nhiu thit hi trong quan h kinh tế Vit - Trung sau này.

Điều mà người ta t hi và cho ti gi vn còn kinh ngc v cái du hi to tướng y là vì sao cho ti nay, sau hơn 3 tháng tàu Hi Dương 8 và các tàu h v cho tàu này xâm phạm vào ‘vùng bin ch quyn không th tranh cãi ca Vit Nam’, vn không mt quan chc nào trong B Chính tr Vit Nam dám nhc ti cái tên Trung Quc ?

Phải chăng cái gi là ‘tha thun song phương’ mà nhng quan chc chóp bu như Nguyn Phú Trng đã ký kết vi Bc Kinh đã quá bt li cho phía Vit Nam đ đy ti tình thế ‘há ming mc quai’ - c B Chính tr Vit Nam phi câm như hến khi b phía Trung Quc bt b ? Nếu đúng thế, nhng điu khon nào b sơ h và bt li ? Trách nhim son tho, thông qua và ký kết nhng điu khon bt li đó thuc v nhng quan chc nào ? B Chính tr và Quc hi Vit Nam có dám đòi hi Nguyn Phú Trng và nhng quan chc cn thn ca ông ta phi công khai các tha thun song phương đã ký vi Trung Quc cùng nhng điu khoản bt li đang khiến Trng ‘ngm ht th’ ?

Lại gi bài ‘đc quyn yêu nước’ và ‘ác vi dân’

Cho tới nay và rt tương đng vi tinh thn "hèn vi gic, ác vi dân" ca năm 2014 và ti nhiu thi đim khác, chính quyn và gii quân s Vit Nam vn "rúc mặt vào gi" mà không dám hành đng mnh m trước Trung Quc.

Hội ngh trung ương 11 và cá nhân Nguyn Phú Trng đã cung cp thêm mt bng chng hùng hn v tinh thn ‘không kin Trung Quc’ như thế - tin đ dn ti tương lai mt trng toàn b lãnh th Vit Nam vào tay k thù.

Không những không dám hé môi cái tên Trung Quc, Nguyn Phú Trng còn nói như chì chiết trong cuc tiếp xúc c tri ngày 15/10 : "Hin nay có mt s phn t c tình kích đng, to tiếng lên, lên gân lên, ra v ta là anh hùng, ra v ta là yêu nước, vy còn Trung ương đng, Chính ph, Tng bí thư không yêu nước à ? Vô trách nhim à ?"

Một tun l trước cuc tiếp xúc c tri trên là mt hi tho khoa hc v Bãi Tư Chính, vi thành phn gm nhiu trí thc phn bin mà b đng cm quyn cho là ‘phản đng’. Trong đó, tướng Lê Mã Lương đã mãnh lit t cáo nhiu tướng B Quc phòng ‘ch gii nhiu tin’ và B trưởng quc phòng Ngô Xuân Lch còn không biết xem bn đ thc đa quân s. Đa s ‘phn đng’ còn li đu ch trích thái đ nhu nhược hèn yếu trước Trung Quc ca chính quyn…

Rõ ràng Trọng đã tìm cách tr đũa ‘thế lc phn đng’ đã dám ch trích ông ta và Đảng cộng sản Việt Nam là hèn nhát.

Nhưng vi không ít người dân thì t ‘hèn nhát’ vn còn quá lch s. Nếu Nguyn Phú Trng đ can đm đóng vai mt gã xe ôm thì chỉ trong vài gi đng h, ông ta có th nghe được quá nhiu t ‘bán nước’ mà người dân dành tng cho chế đ đc tài và ‘kiên đnh không kin Trung Quc’ ca Trng.

Phạm Chí Dũng

Nguồn : VOA, 23/10/2019

Published in Diễn đàn

Có lẽ đáng ngạc nhiên khi ông Mark Esper, người vừa trở thành Bộ trưởng quốc phòng Hoa Kỳ, sẽ có chuyến công du Việt Nam, nhiều khả năng diễn ra tháng Mười, 2019, với mục đích danh nghĩa là "thảo luận việc gia tăng hợp tác quốc phòng giữa hai nước".

bakhong1

Hai chuyến công du Việt Nam vào năm 2018 của Bộ trưởng quốc phòng Hoa Kỳ James Mattis đã gần như công cốc. (Hình : Getty Images)

Nếu điều này đúng, thì đây là chuyến thăm Việt Nam lần thứ ba chỉ trong vòng hai năm của các bộ trưởng quốc phòng Hoa Kỳ.

Tiền trạm cho Bộ trưởng quốc phòng Hoa Kỳ Mark Esper là ông Randall Schriver, phụ tá bộ trưởng quốc phòng phụ trách an ninh khu vực Ấn Độ Thái Bình Dương.

Randall Schriver đã có một cuộc gặp với thứ trưởng quốc phòng Việt Nam, Thượng tướng Nguyễn Chí Vịnh. Tuy nhiên đã không có tin tức đặc việt nào được đưa lên mặt báo chí nhà nước Việt Nam về nội dung trao đổi giữa hai giới chức này.

Thậm chí một số dư luận còn nghi ngờ không biết cuộc gặp Randall Schriver với Nguyễn Chí Vịnh có gì được xem là thực chất hay không.

Mối ngờ vực trên là có cơ sở. Bởi vào năm 2018, Bộ trưởng quốc phòng Hoa Kỳ James Mattis đã có đến hai lần công du Việt Nam, vào tháng Ba và tháng Mười, một mật độ đáng ngạc nhiên, cho thấy Hoa Kỳ vẫn giữ nguyên chiến lược xoay trục về Châu Á – Thái Bình Dương và mối quan tâm về vấn đề Biển Đông và Việt Nam.

Trước hai chuyến thăm Việt Nam của James Mattis, cũng đã có những phụ tá Bộ quốc phòng Mỹ làm việc với Bộ quốc phòng Việt Nam.

Thế nhưng kết quả được xem là thành công nhất của James Mattis với phía Việt Nam chỉ là một hàng không mẫu hạm của Mỹ là USS Carl Vinson cập cảng Đà Nẵng vào tháng Ba năm 2018, sự kiện lịch sử kể từ năm 1975, và từ sau năm 1995 khi Mỹ và Việt Nam bình thường hóa quan hệ, gần giống một vành đai tạm thời bảo vệ cho Tập đoàn dầu khí ExxonMobil khai thác mỏ Cá Voi Xanh.

Ngoài ra, người ta đã không nhận ra bất kỳ một dấu hiệu tiến triển nào trong khái niệm được gọi là "làm sâu sắc hơn quan hệ hợp tác quốc phòng giữa Việt Nam và Mỹ". Tất cả vẫn chỉ dừng lại ở trạng thái "giao lưu".

Từ đó đến nay, những đề nghị của Hoa Kỳ được cho là muốn tiếp cận sâu hơn nữa hệ thống cảng biển Việt Nam, đặc biệt là quân cảng Cam Ranh, hoặc một vị trí cảng biển là nơi có thể dùng làm căn cứ hậu cần – kỹ thuật cho hải quân Mỹ, đã bị phía Việt Nam lặng lẽ khước từ.

Nguyễn Phú Trọng, ngoài việc ngồi cả hai ghế tổng bí thư và chủ tịch nước còn là Bí thư Quân ủy trung ương và nắm giữ cả vận mệnh quốc phòng của quốc gia, đã cùng với Bộ Ngoại giao của ông ta cố thủ nguyên tắc "Ba Không," nhất là không liên minh quân sự với nước này để chống nước khác, và không cho nước ngoài đặt căn cứ quân sự tại Việt Nam.

Ngay cả khi đã bị Trung Quốc gây hấn và đe dọa sát sườn ở khu vực Bãi Tư Chính trong hai năm liên tiếp 2017 và 2018, Trọng cũng chỉ muốn "dựa hơi" hàng không mẫu hạm và các tàu chiến Mỹ để "hù" Trung Quốc.

Tức là chỉ mở rộng khái niệm "Việt Nam tôn trọng tự do hàng hải" và cả "tự do hàng không" để tàu chiến và máy bay Mỹ có thể áp sát các căn cứ quân sự của Trung Quốc ở Biển Đông, nhưng vẫn không chịu nhả bất kỳ vị trí quân sự nào trên đất liền của Việt Nam để việc hợp tác phòng thủ quân sự với Mỹ có được một chút gì đó thực chất.

Nói cách nào đó, hai chuyến công du Việt Nam vào năm 2018 của Bộ trưởng quốc phòng Hoa Kỳ James Mattis đã gần như công cốc.

Nhưng trong thực tế, chính sách "Ba Không" của Việt Nam đã thẳng thừng gậy ông đập lưng ông.

"Ba Không" và tương lai lộn cổ

Bởi cuộc chiến giàn khoan của Trung Quốc còn lâu mới chịu kết thúc. Đến năm 2019, vụ tàu thăm dò địa chất Hải Dương 8, và sau đó là hàng lô hàng lốc phương tiện khai thác dầu như tàu cẩu Lam Kình, giàn khoan Hải Dương Thạch Du 982 kéo vào Biển Đông, giễu qua ngay trước mũi Bộ Chính trị Việt Nam, và có trời mới biết còn bao nhiêu hình ảnh ngáo ộp nữa sẽ được Bắc Kinh cho trình diễn trong tương lai gần…, đã và sẽ làm tê tái những kẻ vẫn cắm mặt giương cao lá cờ mang tên "Mười Sáu Chữ Vàng" ở Hà Nội.

Liệu đến lúc này, Việt Nam có chịu xem xét lại chính sách "Ba Không" và nín lặng từ bỏ một phần của chính sách này ?". Hay vẫn cố giữ nguyên chính sách đó và lại tìm cách đu dây giữa Trung Quốc và Mỹ… cho tới lúc té lộn cổ ?

Tương lai té lộn cổ của giới chóp bu chuyên thói bắt cá nhiều tay của Việt Nam là hầu như không cần bàn cãi. 

bakhong0

Đương Kim Bộ trưởng quốc phòng Hoa Kỳ Mark Esper. (Hình : Getty Images)

Cho tới nay khi đã phải chịu sức ép nặng nề và liên tiếp của Trung Quốc ở Bãi Tư Chính và một số vùng biển Phan Rang, Phan Thiết, Phú Yên…, Bộ Chính trị Việt Nam đã trở thành một kẻ cô độc theo cả nghĩa bóng và nghĩa đen khi không nhận được bất cứ sự ủng hộ nào, thậm chí còn không có nổi sự chia sẻ nào từ không chỉ các nước trong khối ASEAN, mà còn từ 12 quốc gia "đối tác chiến lược" với Việt Nam, kể cả Nga là nước có lợi ích trong dự án khai thác mỏ Lan Đỏ.

Nhưng đau đớn nhất lại chính là "đối tác chiến lược toàn diện quan trọng nhất" – Trung Quốc, theo cái cách cắm đầu ca tụng không còn biết liêm sỉ là gì của giới lãnh đạo Việt Nam dành cho kẻ cướp, lại là kẻ đang dồn "đảng em" vào chân tường.

Chỉ còn lại có Mỹ, đối trọng quân sự duy nhất với Trung Quốc trên Biển Đông, nhưng chưa bao giờ là "đối tác chiến lược" của Việt Nam.

Nhưng người Mỹ sẽ làm gì cho Việt Nam ? Mỹ sẽ chỉ bảo vệ cho ExxonMobil và mỏ dầu Cá Voi Xanh, hay còn muốn đứng bên Việt Nam ở Bãi Tư Chính ?

Song đến lúc này, rất có thể người Mỹ đã rút ra một bài học xương máu trong quan hệ với các nước cộng sản : Mỹ càng tỏ ra vồ vập và vội vã bao nhiêu trong quan hệ hợp tác thì chính thể độc tài ở Việt Nam càng kiêu ngạo cộng sản và càng nêu cao tinh thần ỷ lại bấy nhiêu, trong khi vẫn không thể uốn thẳng lưng trước kẻ cùng chung ý thức hệ là Trung Quốc.

Donald Trump gửi điều kiện nào qua Mark Esper ?

Sau ba lần ra tuyên bố ủng hộ Việt Nam ở cấp Bộ Ngoại giao, phát ngôn viên Tòa Bạch Ốc đã im bặt. Tương tự, sau khi tiến vào Biển Đông, hàng không mẫu hạm USS Ronald Reagan của Mỹ đã chỉ làm nhiệm vụ "tuần tiễu" mà chẳng thèm bén mảng đến gần Bãi Tư Chính – nơi mà giới chóp bu Việt Nam đang lo sốt vó. Cách nào đó, người Mỹ đang cố tình để mặc cho các tàu Trung Quốc tung hoành ở đó.

Tin tức chính thức về chuyến công du Việt Nam của Bộ trưởng quốc phòng Hoa Kỳ Mark Esper lại xảy ra đồng thời với một thông tin không chính thức về chuyến đi Mỹ của Nguyễn Phú Trọng bị hoãn lại.

Hoặc Trọng không thể đi Mỹ vì gánh nặng sức khỏe đang trở nên quá nan giải đối với ông ta, đặc biệt là những di chứng không thể xem thường sau cú bạo bệnh ở xứ Kiên Giang "nhà ba Dũng" vào tháng Tư, 2019.

Hoặc ngay cả nhân vật nào được cử thay Trọng để đi Washington gặp Trump cũng không thể chắc chắn là có được Tổng thống Mỹ tiếp hay là không.

Cách chơi và đàm phán của người Mỹ đã thay đổi, thay đổi nhiều so với thời một tổng thống Barack Obama dễ đoán, dễ chơi và cũng dễ bị ăn hiếp bởi giới quan chức Việt Nam chói sáng tính khôn lỏi và các thủ đoạn tiểu xảo.

Đến lúc này, tại sao lại không nghĩ rằng chuyến công du Việt Nam của Bộ trưởng quốc phòng Hoa Kỳ Mark Esper là một phép thử mà Tổng thống Trump, với tính cách thật thực dụng của ông ta, đặt ra đối với Hà Nội ?

Rằng trước khi có một cuộc gặp chính thức ở cấp nguyên thủ quốc gia ở Washington và đề cập đến điều gì đó na ná như "quan hệ đối tác chiến lược," Hà Nội cần phải chứng tỏ dứt khoát quan điểm về từ bỏ "Ba Không" và thói đu dây, về tính thực chất phải có chứ không thể mãi mãi chỉ là phép tô hồng nếu "quan hệ đối tác chiến lược Việt – Mỹ" được chính thức hình thành, và cách quan hệ cùng cách chơi với Mỹ. Đó có thể là những điều kiện cứng rắn của Trump.

Có lẽ đã có những hứa hẹn ngon ngọt với Mark Esper, như thường thấy trước đây của Bộ quốc phòng Việt Nam để bộ trưởng quốc phòng Hoa Kỳ chấp nhận đến Hà Nội, để rồi chẳng nhận được cái gì thực chất ngoài những lời hứa ngon ngọt vẫn tuôn ra trên vành môi thơn thớt của bộ mặt thỗn thện nung núc mỡ màng.

Tuy nhiên trời chưa thể sáng nếu chưa có nắng. Tất cả vẫn còn ở phía trước. Rồi đây người ta sẽ biết rõ về Nguyễn Phú Trọng và thể chế chính trị uốn éo của ông ta có còn ôm giữ thói đầu môi chót lưỡi hay là không. 

Phạm Chí Dũng

Nguồn : Người Việt, 20/10/2019

Published in Diễn đàn

Trong bối cnh chính ph ca th tướng ‘C L M V’ Nguyn Xuân Phúc vn tiếp ni đà say men thng li vi nhng con s tăng trưởng GDP lên đến 7% nhưng li b nghi ng ln v ‘ma s liu’, còn ‘Tng tch’ Nguyn Phú Trng vn mê man v ‘đt nước ta chưa bao giờ n đnh như thế này !’ và ‘trin vng phát trin còn tt lm’, vào ngày 10/10/2019 hãng đánh giá tín nhim có uy tín ca quc tế là Moody's đã bt ng thông báo đang xem xét h mc tín nhim quc gia Vit Nam xung t mc Ba3 hin ti, đng thi xem xét hạ mc đánh giá 17 ngân hàng Vit Nam, vì mt lý do hiếm khi được công b : Chính ph Vit Nam chm thanh toán mt s khon n ti hn.

vono0

Việt Nam bắt đầu thời kỳ vỡ nợ quốc gia ?

‘Rủi ro tín dng đáng k’ và núi n xu ngân hàng

Thang xếp hng ca Moody's được cu to t Aa đến Caa vi ký hiu các con số 1, 2 và 3 ; con s càng thp thì xếp hng càng cao. Mc t Aa đến Aa3 có cht lượng cao nht và ri ro tín dng thp nht ; t A1 đến A3 có cht lượng trên trung bình và mc ri ro thp ; t Ba1 đến Ba3 có yếu t đu tư, nhưng ri ro tín dng đáng kể ; còn các mc xếp dưới na ln lượt có yếu t đu tư, nhưng ri ro tín dng cao ; và cht lượng thp và ri ro tín dng rt cao.

Hiện thi, mc Ba3 mà Moody's xếp hng tín nhim quc gia Vit Nam là có yếu t đu tư, nhưng ri ro tín dng đáng k.

Mức xếp hạng trên là phù hp vi thc tế v tình trng tăng trưởng nóng v tín dng (đy vn ra th trường) ca h thng ngân hàng Vit Nam trong nhiu năm qua, đc bit vn tín dng được bơm vào hai kênh đu cơ ch yếu là th trường chng khoán và th trường bt động sn.

Hậu qu ca chính sách tăng trưởng tín dng nóng và s dng đòn by cao (margin) t nhng năm 2006, 2007 đến nay là mt núi n xu ngân hàng, trong đó n không th đòi (nhng khon vay mt kh năng thanh toán) có th chiếm đến 50% tng n xu.

Tổng n xu trong h thng ngân hàng Vit Nam hin nay vn cao ngt, có th lên đến 900.000 - 1 triu t đng hoc hơn, bt chp vic Ngân hàng Nhà nước và chính ph vn luôn công b là đã ‘khuôn’ n xu dưới mc 3%. Cho ti nay và sau 5 năm Công ty qun lý tài sản các t chc tín dng (VAMC) ra đi, hot đng ‘x lý n xu’ vn ch ch yếu… trên giy.

Và núi nợ nước ngoài

Từ trước ti nay chính ph và B Tài chính Vit Nam vn luôn công b rng h luôn tr n nước ngoài đy đ và kp thi. Tuy nhiên, h li chưa bao gi công b chi tiết v các khon n nước ngoài, bao gm n ca chính ph, n do chính ph bo lãnh, và n t vay t tr ca các doanh nghip Vit Nam.

Nhưng đng thái xem xét h mc tín nhim Vit Nam ca Moody's đã cho thy tình trng chm thanh toán nợ ti hn đang mc báo đng, điu mà có th dn ti tình trng mt kh năng thanh toán và do đó dn ti hu qu cui cùng là v n quc gia. Khi đưa ra nhng đánh giá v mc xếp hng như thế, điu hin nhiên là Moody's đã phi có trong tay nhng s thông tin tài chính và kinh tế chc chn, thu thp t chính các ch n ca ln nht chính ph Vit Nam như Ngân hàng Thế gii (WB), Qu Tin t quc tế (IMF), Ngân hàng Phát trin Á Châu (ADB), Nht Bn…

Cho tới nay, con s chung nht được chính ph Việt Nam công b là chính ph này n nước ngoài hơn 100 t USD.

Nhưng ngoài con s trên, còn có hơn 100 t USD khác là n nước ngoài ca các doanh nghip Vit Nam, đ cng chung li s n nước ngoài ca Vit Nam hin thi là hơn 200 t USD, gn bng toàn b GDP mt năm ca đt nước này.

Nhưng đó mi ch là n nước ngoài, chưa k mt núi n khác - n trong nước bng tin đng Vit Nam, tương đương hơn 200 t USD n ca chính ph và ca các doanh nghip.

Đáng chú ý, số n nước ngoài hơn 200 t USD ch là n được thng kê chính thc, trong khi vn có th phát sinh nhng khon n nước ngoài ln t các doanh nghip. Vào tháng 9 năm 2019, Tng cc Thng kê Vit Nam thình lình công b phát hin thêm 76.000 doanh nghip mà trước đó không nm trong s sách ca cơ quan này - mà động cơ phía sau công b này là nhm ‘hô biến’ GDP tăng thêm đ ly ‘thành tích đi hi 13’ cho Th tướng Phúc. Nhưng cũng chính công b phát sinh này - chiếm đến hơn 10% tng s doanh nghip hot đng Vit Nam - chc chn s kéo theo nhiu khoản vay nước ngoài mà trước đây không được thng kê bi B Tài chính.

"Doanh nghiệp nhà nước vay nước ngoài tăng vt, ai s tr n ?"- gii chuyên gia, báo chí và c quan chc cùng ht hong kêu lên. "Nếu các doanh nghip này là doanh nghip nhà nước, doanh nghiệp nhà nước chiếm c phn chi phi không có kh năng tr n thì n này ai tr, bi đây đu là các doanh nghip nhà nước ?".

Thực tế trong nhiu năm qua cho thy nhiu tp đoàn và doanh nghip nhà nước vay n tràn lan, vi tâm lý vay là cc kỳ vô trách nhiệm. Thm chí mt s doanh nghip còn có sn sàng "xù n" khi làm ăn l lã.

Có đến ít nht 30% s tp đoàn và doanh nghip nhà nước đã rơi vào vòng l lã, và đi mt vi nguy cơ phá sn k t năm 2008, khi kinh tế Vit Nam bt đu rơi vào giai đon suy thoái.

Vào năm 2015, thủ tướng lúc đó là Nguyn Tn Dũng cho biết Vit Nam phi tr n đến 20 t USD. Đến năm 2016, người "may mn" thế ch cho ông Dũng là Nguyn Xuân Phúc cho biết Vit Nam phi tr 12 t USD. Nhng năm gn đây, n nước ngoài phi tr cũng có thể lên đến hàng chc t USD mi năm.

Bắt đu thi kỳ v n quc gia ?

Công bằng mà xét, Nguyn Xuân Phúc là đi th tướng "cc hình" nht trong lch s tn ti ca đng Cng sn Vit Nam. Tr n nhiu nht, kinh tế be bét nht, xã hi hn tp nht, chính trị "tan nát" nht…

Vào năm 2017, chính phủ ca th tướng ‘đ v’ Nguyn Xuân Phúc đã phi đ ra hn ngch bo lãnh cho vay ch 1 t USD - con s thp nht trong nhiu năm gn đây. Mc bo lãnh ch có 1 t USD như thế đã phi gim mnh so vi nhng năm trước đó (năm 2015 là 2,5 t USD và 2016 là 1,5 t USD), và gim rt mnh so vi mc 6,6 t USD ca năm 2014.

Sang năm 2018 và 2019, hạn ngch bo lãnh này thm chí còn ít i hơn na, hoc gn như không còn tn ti.

Nợ nhiu đến mc vào năm 2017, chính ph phi tuyên b thng thng s không đưa n vay nước ngoài ca các tp đoàn và doanh nghip nhà nước vào khái nim n công, nm trong Lut v N công (sa đi). Điu này đng nghĩa vi vic chính ph t chi tr thay nợ vay nước ngoài cho doanh nghip, và hn s có nhiu doanh nghip nhà nước phi phá sn.

Trong bối cnh git gu vá vai như thế, vào năm 2018 Ngân hàng thế gii đã đưa ra mt cnh báo git mình : trong 3 năm ti, có đến 50% n trong nước ca Chính ph s đáo hạn, tc chính ph này phi đi mt vi nguy cơ rt ln là không biết ly đâu ra tin đ tr n, tr vic… in tin t.

Còn đến gi đã gn hết năm 2019, lt thm vào giai đon ‘50% n trong nước ca Chính ph s đáo hn’, tương ng vi đánh giá ca Moody's về vic Chính ph Vit Nam chm thanh toán mt s khon n ti hn và đng thi xem xét h mc đánh giá 17 ngân hàng Vit Nam. Nếu đng thái này được Moody's hoàn tt, s có đến 50% trong s các ngân hàng Vit Nam rơi vào tình trng b h bc tín nhim - nhiu nht t trước ti nay.

50% lại là ước tính ca gii chuyên gia tài chính v kh năng có đến phân na s ngân hàng đang tn ti phi b sáp nhp, hoc cho phá sn do t l n xu quá cao và không bo đm kh năng thanh toán cho khách hàng. Tuy nhiên mối nguy him thường trc này vn b bưng bít bi Ngân hàng Nhà nước trong nhng năm gn đây. Ch là con đê b trám bít loang l y s bc v vào mt thi đim nào đó mà thôi - có th gi là thi đim ‘Minsky’, tc hoàn toàn mt kh năng thanh toán các khoản vay n.

Phá sản ngân hàng đang tr thành tương lai hu như chc chn, đ cng hưởng vi tình trng mt kh năng tr n nước ngoài ca chính ph và doanh nghip, nn tài chính Vit Nam s rơi gn c hai chân vào h sâu khng hong.

Còn ngay vào lúc này khi hiện ra công b h tín nhim ca Moody's, phi chăng Vit Nam đã bt đu thi kỳ v n quc gia ?

Phạm Chí Dũng

Nguồn : VOA, 21/10/2019

Published in Diễn đàn

"Tôi sẽ c gng gi gìn sc khe, năm nay 75 ri, cũng đang là bnh nhân" - ‘Tng tch’ Nguyn Phú Trng nói vi các đi biu thuc đơn v bu c s 1 khi ông ta tiếp xúc c tri 3 qun Ba Đình, Hoàn Kiếm, Tây H thuc Hà Ni vào sáng ngày 15/10/2019.

benh1

Tổng bí thư, Ch tch nước Nguyn Phú Trng lng nghe ý kiến ca c tri. (nh Ngc Thng, chp t màn hình Zing News)

Dấu ấn lần đu tiên

Đó là lần đu tiên k t sau cơn bo bnh ti x Kiên Giang ‘nhà Ba Dũng’, Nguyn Phú Trng mi chu thú nhn mình là bnh nhân.

Còn trước đó, ch có ý kiến ca c tri hé l v ‘đng chí Nguyn Phú Trng đang điu tr’ và ‘mong tng bí thư - chủ tch nước mau khi bnh đ lãnh đo đt nước’. Tình cm mong mi này được th hin bi mt vài c tri được xem là ‘gà’ ca đng, luôn được xut hin trước ng kính truyn hình và ca ngi ‘Minh quân’, ‘Người đt lò vĩ đi’ và thm chí ‘Bc nhân kit thế thiên hành đo’. Nhưng không có bt kỳ biu cm hay phát ngôn nào ca Nguyn Phú Trng v tình trng bnh tt ca ông ta, bt chp làn sóng đn đoán sôi sc trong dư lun xã hi và trên mng xã hi v bnh tình ca Trng sut t tháng 4 năm 2019 đến gn đây.

Một đim nhn dư lun đáng chú ý trong thi gian gn đây là t cui tháng 9 năm 2019, bt đu r lên thông tin bên l chính trường Vit Nam v vic ‘Tng tch’ Nguyn Phú Trng gp phi vn đ khó khăn v sc khe nên s khó có th đi Washington gp Tng thng Trump, d kiến vào tháng 10.

Dấu hiu gn nht và d nhn ra nht là Nguyn Phú Trng đã phi vng mt ti phiên hp Đi hi đng Liên Hip Quc New York, M vào cui tháng 9 năm 2019 - mt hi ngh quc tế ln mà nếu còn đ sc khe thì Trng đã luôn hớn h ‘mình phi như thế nào thì người ta mi tiếp đón như thế ch’.

Vậy là t na cui tháng 9 năm 2019, bt đu xut hin mt lung ‘tin ni b’ lan truyn trong mt s dư lun v vic ‘C tng’ Nguyn Phú Trng chc chn s không đi M, thay vì đi như d kiến vào tháng 10 năm 2019.

Lý do : Trump là người đng bóng và hay có nhng quyết đnh tht thường, vy nên ‘c tng’ không mun đi.

Lý do trên trái ngược hn vi bu không khí h hi : Nguyn Phú Trng nhit tình nhn li mi đi thăm M ca Donald Trump khi tổng thng M đến Hà Ni vào tháng 2 năm 2019 đ đi thoi song phương vi Kim Jong-un.

Thách thức t thân vi Trng là biu đ hi phc sc khe ca ông ta sau mt thi gian ngn tm n nhưng gi đây li có v chng li và có du hiu đi xung. Trong ít lần xut hin gn nht, rõ ràng là vn đng t chi ca Trng không kh quan hơn so vi trước đây.

Tục ng ‘lc bt tòng tâm’ ngày càng n r trên ca ming các quan chc dưới trướng Trng. Nhiu k đã thu cày rng ‘c tng’ chng còn my hơi sc đ tiếp tc ‘cng hiến cho s nghip cách mng’ na.

Và cũng thấu cáy rng cái cách loan tin v ‘c tng không đi Mỹ vì Trump đng bóng’ hn ch thun túy do nhu cu sĩ din cá nhân phi ngi mt ch ca Nguyn Phú Trng.

Tham vọng tri đày

Không có chuyện Nguyn Phú Trng không thèm quan tâm nhng gì mà thiên h đang nghĩ ngi và bàn tán v sc khe ca ông ta.

Cuộc tiếp xúc c tri ngày 15/10 ca Nguyn Phú Trng cho thy ông ta đã có mt c gng nh khi ‘t đng’ và bt tay nhng người xung quanh - hin tượng tương t trước đây khi Trng bt ng hin ra đ ‘ch trì hp B Chính tr’ hoc gp g mt s quan chức trong nước và ngoi quc, ng vi mi ln mng xã hi n ào v tình hình sc khe ca ông ta ‘rt xu’ hay sp phi t giã chính trường.

Tuy nhiên, cái cách nói "Tôi sẽ c gng gi gìn sc khe, năm nay 75 ri, cũng đang là bnh nhân" ca Trng li như thể ông ta, sau mt thi gian tranh đu ging co vi căn bnh tri giáng, đã bt đu phi chp nhn tình cnh chung sng vi bnh tt vi thái đ xuôi x.

Cách nói xuôi xị và có v chp nhn s phn trên li có th là mt thông đip - bng chng gián tiếp v kh năng Nguyn Phú Trng đi M gn như không còn na.

Nếu không th đi M vi tư cách nguyên th quc gia và lôi v thêm mt ‘quan h đi tác chiến lược’ na, Nguyn Phú Trng s mt đi mt thành qu ln nhm khuếch trương thành tích ca ông ta đ dn đường cho Trng bước vào nhim kỳ ‘tng bí thư kiêm ch tch nước’, hoc ít nht cũng là ch tch nước ti đi hi 13 - điu tương t theo cách mà ông ta đã khá thành công trong vic ‘đánh qu Hip đnh TPP’ sau chuyến đi M vào tháng 7 năm 2015, đ na năm sau đó tái đắc c tng bí thư sau khi đã loi trn vn đi trng Nguyn Tn Dũng.

Đến lúc này, rõ ràng vn đ sc khe và mc đ ci thin bnh tt ca Nguyn Phú Trng không ch quyết đnh vic ông ta có đi M được hay không, mà quan trng hơn c vi Trọng là chuyện ông ta có được phép ‘ngi’ tiếp hay không đi hi 13 - s kin ch còn hơn mt năm na s din ra.

Cần nhc li, quy đnh 205 v kim soát quyn lc mà Nguyn Phú Trng ký ban hành vào tháng 9 năm 2019 rt có th là biu hin đu tiên, tính từ lúc ông ta b bo bnh vào tháng 4 năm 2019, cho thy Trng vn không mun buông ri quyn lc ti cao ca mình, và vn mun kéo dài quyn lc đó được năm nào hay năm ny.

Một th tham vng tri đày.

Cho dù đang độc tôn quyn lc vi mt cái ghế đúp chủ tịch nước ln tng bí thư, Nguyn Phú Trng vn không th t tin khi đang bt đu hin ra nhng ‘âm binh’ ni lên ngay dưới chân ghế ông ta - mt hin tượng rt đc bit mà đã ni bt hn lên t khi Trng b cơn bo bnh x Kiên Giang ‘nhà ba Dũng’, dn đến nim hy vng khó nói và khó t ca không ít quan chc v tương lai ‘đy’ Trng v vườn đ ngi luôn vào khong trng quyn lc đ li - quá ln và quá hp dn.

Hẳn đó là ngun cơn khiến bn quy đnh v kim soát quyn lc đã không được ban hành trong giai đoạn t năm 2016 đến năm 2018 - khong thi gian mà Nguyn Phú Trng gn như không gp phi mt thách thc hay đi trng chính tr đáng k nào, mà ch được tung ta vào năm 2019 - thi khc mà Trng rơi vào cơn bo bnh bt kh kháng và kéo theo nhng mầm mng không tránh khi v s thách thc quyn lc ca ông ta, thm chí là nhng âm mưu lt đ quyn lc ca ông ta âm thm hin ra sau tm màn nhung đ quch màu máu ca sân khu chính trường Vit Nam.

Phạm Chí Dũng

Nguồn : VOA, 17/10/2019

Published in Diễn đàn

"Tôi chưa bao gi thy chính ph Vit Nam tiến trin như vy" - ông John Rockkeep, Giám đc Energy Capital Vit Nam ngc nhiên khi nói vi hãng tin kinh tế Bloomberg vào mt ngày cui tháng 9 năm 2019.

dien0

Tập đoàn lớn của Mỹ chính thức tham gia Dự án Nhà máy điện Sơn Mỹ 2 - Ảnh minh họa 

Ngạc nhiên !

Sự vic đáng ngc nhiên trên là mt d án khí điện khí hóa lng (LNG) ti tnh Bình Thun, vi hàng t USD nhiên liu nhp khu t M, đang được chính ph ca Th tướng ‘C L M V’ Nguyn Xuân Phúc ch đo sát sao như mt phn trong n lc mua sn phm ca M.

Đến đu tháng 10 năm 2019, không khí ngạc nhiên còn được hin thc hóa hơn khi mt đoàn làm vic ca B Công thương Vit Nam đã lng l đến Washington, đ sau đó công b rng B Công Thương Vit Nam và B Ngoi giao Hoa Kỳ đã trao đi Biên bn ghi nh Hp tác (MOU) v đi tác hp tác năng lượng toàn din. Cùng lúc, B trưởng Công Thương Vit Nam Trn Tun Anh thông báo là chính ph Vit Nam va cp phép cho Tp đoàn AES ca M đu tư 5 t đôla vào d án nhà máy đin khí hóa lng LNG đu tiên ti Vit Nam.

Vì sao Việt Nam ‘nhit tình’ cho M đầu tư 5 t đôla vào nhà máy đin khí hóa lng như thế ?

Cử ch trên được xem là nhm làm ‘hài hòa cán cân thương mi’ vi M.

Từ "k thù thương mi’ đến "k lm dng thương mi ti t nht"

Việt Nam là mt trong nhng quc gia hưởng li nhiu nht t làn sóng thặng dư thương mi vi M.

Sau gần hai chc năm hoàng kim t thi tng thng George Bush, Bill Clinton đến Barack Obama và c thi ca Donald Trump, Vit Nam đã kích hot lượng xut khu phi mã vào th trường Hoa Kỳ và tăng vt s sut siêu lên đến khong 160 ln so vi năm 2001 - thi đim mà Vit Nam mi ký vi M Hip đnh thương mi song phương (BTA) đu tiên.

Chỉ trong 3 năm gn đây, Vit Nam đã to được mt lượng xut siêu k lc - lên đến hàng trăm t USD - vào th trường M.

Vào năm 2017, Việt Nam xuất sang M lượng hàng hóa tng giá tr 41,6 t USD nhưng ch nhp khu có 9,2 t USD, nâng mc thng dư thương mi lên con s 32,4 t USD vi M.

Đến năm 2018, Vit Nam đã đt giá tr xut siêu mc k lc ti 35 t USD.

Chỉ trong 7 tháng đu năm 2019, thặng dư thương mi Vit - M đã lên con s 30 t USD, cao hơn 39% so vi trong cùng kỳ năm ngoái, theo d liu ca Cc điu tra dân s M, nâng mc d kiến xut siêu đến 38 - 40 t USD vào th trường M trong năm 2019.

Sự chênh lch quá ln trên càng cng c mt cách chc chn v trí th 5 ca Vit Nam trong s 16 quc gia b Donald Trump lit vào danh sách ‘gây hi’ cho nn kinh tế M.

Khác hẳn vi thi ‘êm m’ vi Tng thng Obama mà đã chng phi nhn đòn trng pht kinh tế nào, gi đây Vit Nam và c nn chính tr đc tài ca nó đang phi đi mt vi nguy cơ b Trump biến thành ‘k thù thương mi’, và do đó phi gánh chu nhng hu qu khó lường v bc tường thuế quan, kim đnh hàng hóa cùng nhng bin pháp khác mà Trump phát n trong thi gian ti.

Vào tháng 6 năm 2019, Tổng thng Hoa Kỳ Donald Trump đã ni đóa và tng cho Vit Nam mt bit danh mi : Vit Nam là "k lm dng thương mi ti t nht" !

"Rất nhiu công ty đang di sang Vit Nam, nhưng Vit Nam li dng chúng ta còn t hơn c Trung Quc" và "Việt Nam gn như là k lm dng ti t nht trong s tt c mi người" (It's almost the single worst abuser of everybody) - Trump chỉ trích gay gắt và cáo buộc Việt Nam đang lợi dụng cuc chiến tranh thương mi gia M và Trung Quc đ thúc đy xut khu sang M.

Có thể cho rng phát ngôn trên là góc cạnh và cng rn nht t trước ti gi ca Trump nhm vào Vit Nam v vn đ thâm ht thương mi. Trong hơn hai năm rưỡi nm quyn, Trump thường than phin v thâm ht mu dch ca M trong quan h vi nhiu nước và đang c gng thc hin nhng bin pháp quyết lit hơn đ điu chnh tình trng mt cân bng thương mi.

Không chỉ dng ‘k làm dng thương mi ti t nht’, Trump còn đe da s đưa Vit Nam vào danh sách ‘các quc gia thao túng tin t’.

Một trong ba tiêu chí mà M s dng đ đánh giá vic thao túng tin t ca mt quc gia là thng dư thương mi hàng hóa song phương vi M ít nht là 20 t đô la.

Nếu b xem là quc gia lũng đon tin t, ca vào ‘kinh tế th trường’ ca chính th đc đng Vit Nam, vn đã chng rng m gì, s càng thêm hp li. Khi đó, tương lai rt cn k là theo lnh ca Tng thng Trump, Đi din Thương mi M s nâng cao mc thuế sut đánh vào hàng xut khu ca Vit Nam vào th trường M - tương t chiến dch nâng thuế sut đến 25% ca M đi vi toàn b 500 t USD giá tr hàng hóa ca Trung Quc vào th trường M.

Và nếu b M đánh thuế nng hàng xut khu, nhiu doanh nghip sn xut và kinh doanh hàng Vit Nam s lâm vào cnh phá sn, còn nhiu doanh nghip có vn đầu tư nước ngoài s không th chu ni thuế sut cao mà s phi rút khi Vit Nam, khiến nn kinh tế nước này lao nhanh vào suy thoái trm kha và càng khiến tui th ca chính th đc đng tr nên ngn ngi đến khó lường.

Món quà đi Mỹ ?

Trở li vic Vit Nam ‘nhiệt tình’ cho M đu tư 5 t đôla vào nhà máy đin khí hóa lng, B Công thương cho biết hp đng xây dng nhà máy đin này có tng tr giá khong hơn 5 t đôla, và khi chính thc đi vào vn hành s to ra nhu cu nhp khu khí hóa lng t Hoa Kỳ lên tới gn 2 t đôla/năm.

Nói cách khác, phía Việt Nam s phi t trút hu bao ngoi t đ nhp khu hàng hóa ca M.

Không chỉ có thế, mà còn là khí đt t nhiên t Texas, than t Pennsylvania, tht ln t Iowa và thm chí c đng cơ máy bay – mt danh sách hàng hóa trị giá hàng t USD được ‘gi ý’ bi phía M, dành cho cuc viếng thăm Washington ca mt quan chc chóp bu Vit Nam vào tháng 10 năm 2019.

Sau những tín hiu Vit Nam c phái đoàn lo Đi hi 13 sang ‘nghiên cu thc tin chính sách’ ca M, và Hà Nội ch trì t chc L k nim 130 năm Ngày sinh c Bùi Bng Đoàn - cha ca nhà báo t do Bùi Tín, vic chính th này ‘nhit tình’ cho M đu tư 5 t đôla vào nhà máy đin khí hóa lng là mt món quà, và cũng có th là bng chng mi nht và rõ nht về ý đồ ‘đi M’ ca gii chóp bu Hà Ni vn được gi nguyên, sau rt nhiu hot đng vn đng chính thc ln ngoài l ca B Ngoi giao Vit Nam. Ý đ này thm chí càng tr nên cp bách bi cho ti nay v khng hong Bãi Tư Chính do ‘đng anh’ Trung Quc gây ra đã kéo dài tròn 3 tháng mà vẫn chưa h có du hiu kết thúc, khiến ‘đng em’ lâm vào tình thế chân tường.

Trong tình cảnh khn qun đó, rt d hiu là chính ph ca Th tướng Nguyn Xuân Phúc đang c gng làm hài lòng chính sách ‘cân bng và đi ng’ v mu dch song phương ca Tng thng Trump, đ đi li mt cuc gp ti Phòng Bu Dc và mt chính sách ng h hơn na ca quân đi Hoa Kỳ vi Vit Nam nhm răn đe Trung Quc - nhưng không ch răn đe chung chung Bin Đông, mà cn trc tiếp nhm vào khu vực Bãi Tư Chính, min làm sao đ Tp đoàn Du khí Vit Nam cùng các đi tác ca nó có th bt đau tim khi tiến hành khoan du nuôi đng.

Đến thi đim này, không nht thiết là mt Nguyn Phú Trng đang có du hiu đui sc tr li bi cơn bo bnh Kiên Giang vào tháng 4 năm 2019, mà có thể s là Nguyn Xuân Phúc thay Trng đi gp Trump.

Phạm Chí Dũng

Nguồn : VOA, 16/10/2019

Published in Diễn đàn

Rốt cuc, cái gì phi đến cũng đã đến. Hay chính xác hơn, bt đu đến.

Đó là cuộc hi tho khoa hc v vùng bin Bãi Tư Chính và lut pháp quc tế do Vin Nghiên cu chính sách pháp lut và phát trin t chc ti Hà Ni vào ngày 6/10/2019.

toadam1 - Copie

Tọa đàm v bãi Tư Chính, din ra Hà Ni hôm 6/10/2019

‘Quân đỏ’ và ‘quân xanh’

Điều mà nhiu trí thc phn bin và trí thc - cu quan chc tham gia vào nhóm phản bin đã kiến ngh hay đòi hi t nhiu năm qua v hình thành cơ chế đi thoi gia đng và trí thc, rt cuc đã l m hin ra dưới hình thc hi tho gia ‘quân đ’ và ‘quân xanh’. Và tt nhiên chng có tuyên b chính thc nào cho dạng thức đi thoi đu tiên này.

Hội tho v Bãi Tư Chính không ch nhy cm v tính ch đ - trong bi cnh chiến dch xâm phm Bãi Tư Chính ca Trung Quc đã kéo dài quá ba tháng và còn chưa có du hiu nào kết thúc, mà còn bi yếu t thành phn tham d hi tho này.

Ngoài những người ch trì cuc hi tho như ông Hoàng Ngc Giao - nhân s thuc mt trong nhng hi đoàn nhà nước là Liên hip các Hi Khoa hc và K thut Vit Nam, còn có nhng cái tên cu quan chc ‘thân chính quyn’ nhưng có tiếng nói phn biện như ông Lê Văn Cương - cu vin trưởng Vin Nghiên cu chiến lược (B Công an), là mt trong s hiếm hoi cu quan chc ngành công an dám tương đi thường xuyên tr li phng vn ca đài RFA Vit ng (Á châu T do) ; ông Vũ Ngc Hoàng - cu Phó trưởng ban Tuyên giáo trung ương, là mt trong nhng người đã thiết kế giàn giáo ‘kim soát quyn lc’ cho ‘Tng tch’ Nguyn Phú Trng, và mi đây đã có mt bài viết yêu cu chính quyn Vit Nam phi kin Trung Quc ra tòa án quc tế ; anh hùng lc lượng vũ trang Lê Mã Lương - người thường xuyên lên tiếng v ‘thoát Trung’… Có th xem nhng quan chc này là ‘quân đ’.

Còn về ‘quân xanh’, người ta có th ngc nhiên khi nhìn thy nhng gương mt Chu Ho, Lê Đăng Doanh, Phm Chi Lan, Nguyn Khc Mai, Nguyn Trung, Nguyên Bình, Nguyễn Đình Cng, Nguyn Xuân Din, Đào Tiến Thi, Phm Viết Đào… Đa s nhng gương mt này thuc ‘nhóm 23’, gm các trí thc và cu quan chc mang tính phn bin, dù nhiu người trong nhóm này vn còn là đng viên Đảng cộng sản Việt Nam và vn sinh hot đng. Nhưng trong s nhng gương mt d hi tho Bãi Tư Chính vào ngày 6/10 còn có nhng người luôn đòi b điu 4 hiến pháp đng v tính đc tài cai tr ca Đảng cộng sản Việt Nam, nhng người mà đã nhiu ln b gii dư lun viên ca đng mit th và xúc phm không thương tiếc.

‘Nhóm 23’ cũng là nơi phát xut nhiu nht thư yêu cu được đi thoi vi đng.

Nội b đng đang chia r ra đến mc nào ?

Hội tho khoa hc v vùng bin Bãi Tư Chính và lut pháp quc tế đã b đng ch đo hoãn li khi đnh t chc vào ngày 22/9/2019, với mt lý do rt v vn như ‘đ có thi gian chun b chu đáo hơn’. Nhưng đó li là thi đim gn sát ngày quc khánh Trung Quc - s kin mà toàn th B Chính tr Vit Nam, trong lúc tuyt đi ‘câm như hến’ v Bãi Tư Chính và cái tên Trung Quc, vn m miệng chúc tng Bc Kinh.

Rõ ràng, chủ đ hi tho và thành phn tham d hi tho trên - điu mà trước đây chưa bao gi được din ra và cũng chưa bao gi có du hiu được chp thun bi bt kỳ cơ quan đng hay chính quyn nào - là quá nhy cm và thách thc đối vi chính th đc tài Vit Nam.

Vậy ti sao hi tho v Bãi Tư Chính, vi thành phn nhiu trí thc đã b đng xem là ‘phn đng’, li din ra êm thm vào ngày 6/10 ti Hà Ni ?

Phải chăng đng áp dng chiến thut ‘x xu páp’ trước phn ng ca nhân dân đối vi Trung Quc và vi c s im lng đn hèn ca đng, nên cho t chc hi tho theo cách m dân và t ra mt chút dân ch ?

Nhưng kh năng trên là rt khó xy ra. Trước đây, thnh thong cũng din ra mt cuc hi tho, ta đàm v xã hi dân s, nhưng nội dung ch rt chung chung và thành phn tham d hu như không có mt ‘phn đng’. Bi thế nếu cho t chc hi tho Bãi Tư Chính ch đ m dân, người ta s ch nhn ra toàn ‘quân ta’ mà khó lòng lt vào phòng hp mt gương mt ‘phn đng’ nào.

Hay phải chăng đảng cm quyn đã ‘hi tâm’ và mun lng nghe tiếng nói phn bin ca trí thc nên mi cho hi tho này din ra suôn s ?

Nhưng li có mt du hi phn bin khác : nếu đng có mt chút hi tâm thì ti sao li không c mt hay mt nhúm quan chc ‘có thm quyn’ nào tham d hi tho này đ ghi nhn ý kiến ?

Cái cách giới quan chc trn bit như thế là s phn ánh rt đi thường v não trng ‘cái gì cũng s, ch ăn là không’ ca tng lp quan li Vit Nam.

Nhưng khác vi trước đây quan chc va trn va không cho hội tho, gi đây tình thế đã khác hn : cuc khng hong Bãi Tư Chính đã khiến phân hóa và chia r sâu sc trong ni b Đảng cộng sản Việt Nam, th hin ít nht vi s hình thành hai phe - phe ‘kin Trung Quc’ vi phe ‘không kin Trung Quc’.

Và cả mâu thun ngày càng khó thỏa hip gia hai lung quan đim : ‘da M’ hay tiếp tc ‘đu dây’.

Những người nói thay và tương lai ‘đi thoi’

5 năm sau cái năm 2014 vừa khn khó va phi chu nhc bi giàn khoan Hi Dương 981, chóp bu Vit Nam vn ngp nga nguyên trng trong cảnh nguy khn thc s cùng tương lai mt du khí và lãnh th.

Kịch bn ngày càng l rõ là Vit Nam khó có th tránh thoát nguy cơ mt cuc tn công quân s, dù có th ch cp đ l đoàn, t phía Trung Quc. Chiến dch tn công này, nếu xy ra, chắc chắn s din ra trên bin và rt gn gũi v mt kinh tuyến và vĩ tuyến vi nhng m du mà Vit Nam đang d đnh khai thác nhưng nm trong "đường lưỡi bò" mi được Trung Quc v b sung.

Lối thoát duy nht ca gii quan chc Vit Nam là phi càng nhanh càng tt da vào sc mnh ca hi quân Hoa Kỳ - đi trng quân s duy nht vi Trung Quc Bin Đông. Và vn đng quc tế đ kin Trung Quc ra tòa án quc tế.

Thế nhưng cái m bùng nhùng đa nguyên trong đảng v chuyn kin hay không kin vn khiến không ít chóp bu Vit Nam ‘tâm tư’ đến mt ng c mi nghe tiếng đng t phương Bc.

mt chiu kích ngày càng trái ngược vi nhóm quan chc trên, không ít quan chc khác - có th chiếm phn ln trong số quan chc được xem là ‘có trách nhim’ v chuyn nên làm gì vi tàu Trung Quc - càng lúc càng nghiêng v quan đim da M và nhân th kin Trung Quc. S quan chc này, vì nhiu lý do riêng tư như tài sn và thân nhân nm M và các nước phương Tây chứ tuyt đi không có Trung Quc, hn đã phi nhìn nhn rng t lâu h đã b quên gii trí thc phn bin - nhng người dù có lúc b xem là ‘phn đng’ nhưng li dám nói thng và nói tht v hin tình đt nước và vch ra li thoát. Gi đây, nhng trí thức phn bin y đang nói thay cho nhng k mà chưa m ming đã toát m hôi vì s ‘nói trái vi đường li cương lĩnh ca đng’.

Hẳn đó là ngun cơn va sâu xa va trc tiếp khiến hi tho v Bãi Tư Chính được t chc trót lt vào tháng 10 năm 2019 ti Hà Nội, cùng thành phn nhiu gương mt ‘phn đng’ là khách mi chính thc, thm chí hi tho này còn được đưa tin bi nhng báo đài ca đng.

‘Đối thoi’ cũng vì thế bt đu l m xut hin, gia ‘quân đ’ và ‘quân xanh’, gia trí thc nhà nước và trí thức phản bin.

Sau đó mới là s hin hình, thp thò hin ra đ p úng t ng ‘đi thoi’ ca mt s quan chc t cp thp dn lên cao hơn…

Chẳng phi quan đim ca cng đng người Vit hi ngoi luôn là ‘Mun nói chuyn vi người Vit hi ngoi, trước tiên nhà cầm quyn Vit Nam phi đi thoi vi gii bt đng trong nước’ sao ?

Phạm Chí Dũng

Nguồn : VOA, 15/10/2019

Published in Diễn đàn

Hội nghị Trung ương 11 của đảng cầm quyền ở Việt Nam, từ ngày 7 đến ngày 13/10/2019, diễn ra trong bầu không khí được cho là căng thẳng.

ai0

Từ trái qua : Thường trực Ban bí thư Trần Quốc Vượng ; Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc ; Tổng bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng ; Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân tại phiên khai mạc hội nghị Trung ương 10, khóa 12. Ảnh : TTXVN

Căng thẳng không phải vì vụ tàu Trung Quốc xâm phạm Bãi Tư Chính đã ròng rã hơn 3 tháng và đang có nguy cơ nổ ra xung đột quân sự Trung-Việt ở khu vực này cùng nguy biến Việt Nam mất dầu khí lẫn lãnh thổ, mà bởi nguồn cơn tranh đấu và chia chác nhân sự.

Những tình huống trồi sụt nhân sự và do đó dẫn tới những phương án giả định về cơ cấu nhân sự cấp cao cũng bởi thế đã dần lộ ra.

Trần Quốc Vượng

Đa phần những luồng dư luận từ "thông tin không chính thức" sát Hội nghị Trung ương 11 đều xác nhận về vị thế ứng cử viên số một không mấy suy suyển cho ghế tổng bí thư của Trần Quốc Vượng – hiện là thường trực Ban bí thư và được xem là người được Nguyễn Phú Trọng sủng ái nhất, thậm chí còn được cho là "bản sao" của Trọng về mặt tư tưởng xã hội chủ nghĩa, đường lối đu dây không mệt mỏi giữa Trung Quốc và Mỹ và tính cách thâm trầm, dạn dày kinh nghiệm cùng thủ đoạn chính trị.

"Thông tin không chính thức" là một khái niệm mới của đảng cầm quyền nhằm ám chỉ những tin tức từ nội bộ đảng tuồn ra ngoài và được đưa lên mạng xã hội, hoặc truyền khẩu để định hướng dư luận, nhưng chưa bao giờ được bất kỳ cơ quan chức năng nào của đảng hay chính quyền thừa nhận.

Ngoài Trần Quốc Vượng "ổn định", hai ứng cử viên tổng bí thư còn lại đều có sự biến thiên và hoán đổi vị trí lẫn nhau. Đó là Nguyễn Thị Kim Ngân – chủ tịch Quốc hội, và Nguyễn Xuân Phúc – thủ tướng Chính phủ.

Nguyễn Thị Kim Ngân

Nếu tại Hội nghị Trung ương gần nhất vào tháng 5/2019, vai trò của Phúc vẫn còn được xem là ứng viên số 2 cho ghế tổng bí thư, thì gần đây vị trí này có thể đã bị thay thế bởi Ngân.

Ngay trước Hội nghị Trung ương 11, đã có "thông tin không chính thức" tiết lộ kết quả thăm dò phiếu tín nhiệm trong Bộ Chính trị vào tháng 12/2018, theo đó Nguyễn Phú Trọng xếp đầu bảng. Nhưng nhân vật đứng thứ hai sau Trọng lại không phải là Trần Quốc Vượng hay Nguyễn Xuân Phúc, mà chính là Nguyễn Thị Kim Ngân. Lục tục sau Ngân mới là Vượng và Phúc…

Nếu đúng thế, vị thế chính trị của Nguyễn Thị Kim Ngân đã thay đổi khá nhanh chóng trong vài năm. Thậm chí còn có dư luận cho rằng nếu Đại hội 13 diễn ra trong bối cảnh "long hổ quyết đấu" bất phân thắng bại thì Ngân có thể trở thành "ngư ông đắc lợi" – đúng theo cái cách mà các đời chủ tịch quốc hội trước Ngân là Nông Đức Mạnh và Nguyễn Phú Trọng đã "buồn ngủ gặp chiếu manh" thành tổng bí thư.

Còn "khiêm tốn" hơn, Nguyễn Thị Kim Ngân có thể đã nằm trong phương án tiếp nhận cái ghế chủ tịch nước.

Tình trạng cải thiện đáng kể vị thế chính trị của Nguyễn Thị Kim Ngân có lẽ cũng góp phần giải thích việc tại sao bà ta bị "đánh tơi tả" trong thời gian gần đây, đặc biệt nổ ra vụ báo Hàn Quốc bỗng dưng có được tin tức 9 người trong đoàn quốc hội của Nguyễn Thị Kim Ngân đi Hàn Quốc vào cuối năm 2018 đã bỏ trốn ở lại quốc gia này, đến nay vẫn chưa phát hiện số người đó ở đâu.

Tỷ lệ nghịch với thế đi lên của Nguyễn Thị Kim Ngân là xu thế chìm xuống của Nguyễn Xuân Phúc, bất chấp ông ta được xem là quan chức tiềm năng nhất về "mạnh vì gạo, bạo vì tiền".

Nguyễn Xuân Phúc

Khác với thời tiền Đại hội 12 vào năm 2015, đến lúc này dường như Phúc không còn được Trọng "tin yêu". Thậm chí hố phân cách giữa hai nhân vật này có vẻ rộng ra theo thời gian. Không phải ngẫu nhiên mà khi Nguyễn Phú Trọng phải vắng mặt tại phiên họp Đại hội Đồng Liên Hiệp Quốc vào cuối tháng 9/2019 – rất có thể do sức khỏe không cho phép, người thay thế cho ông ta chẳng phải là Thủ tướng Phúc mà lại là cấp phó thủ tướng – Phạm Bình Minh.

Nếu Đại hội 13 xếp cả ba trường hợp Trần Quốc Vượng, Nguyễn Xuân Phúc và Nguyễn Thị Kim Ngân – dù quá tuổi quy định là 65 – vào "trường hợp đặc biệt" và do đó được "ở lại", việc phân cao thấp trong cơ chế "tam trụ" (tổng bí thư kiêm chủ tịch nước – thủ tướng – chủ tịch quốc hội) hoặc "tứ trụ" (tổng bí thư – chủ tịch nước – thủ tướng – chủ tịch quốc hội) sẽ khá phức tạp giữa những người này.

Cơ chế "tứ trụ" chỉ hình thành với điều kiện phải có thêm một nhân vật nữa trong Bộ Chính trị ngoi lên. Người đó có thể là Trương Hòa Bình – hiện thời là Phó thủ tướng thường trực. Bình cũng có thể được xếp vào "trường hợp đặc biệt".

Khi đó, nếu Vượng là tổng bí thư, Ngân làm chủ tịch nước, hai cái ghế còn lại là thủ tướng và chủ tịch quốc hội sẽ do Phúc và Bình chia nhau.

Và có thể xảy ra một trường hợp không phải là không thể xảy ra : Bình "mạnh" hơn nên chiếm được ghế thủ tướng, còn Phúc phải ngậm ngùi nhận điều hành cơ quan "nhất bộ nhì ban, cơ nhỡ lang thang sang quốc hội".

Nhưng cũng không loại trừ khả năng Ngân "mạnh" đến mức được đảng chỉ định làm thủ tướng chính phủ – trên thực tế là nhân vật quyền lực thứ hai trong thể chế. Khi đó và cho dù có nhận ghế chủ tịch nước, Phúc vẫn chẳng thể hạnh phúc.

Lý thuyết u ám là vậy, nhưng trong thực tế vẫn còn ánh sáng cho Nguyễn Xuân Phúc : nếu sắp tới chính Phúc được đi Mỹ thay cho Trọng, và nếu chuyến đi này mang về cho Việt Nam được món quà "nâng tầm đối tác chiến lược" với Hoa Kỳ, dù món quà này chỉ mang ý nghĩa hình thức và tương tự như cái cách Thủ tướng Phúc chỉ đạo Tổng cục Thống kê Việt Nam "thổi" GDP thật cao để lấy thành tích, đó sẽ là một thành quả chính trị ghê gớm, đủ để biến cá nhân Nguyễn Xuân Phúc trở thành ứng cử viên số một cho cái ghế tổng bí thư tại Đại hội 13.

Tuy nhiên, các phương án nhân sự hiện thời, dù là "tam trụ" hay "tứ trụ" ở Đại hội 13, chỉ mang tính giả định và sẽ chỉ xảy ra khi Nguyễn Phú Trọng chịu "nghỉ".

Sau lần Nguyễn Phú Trọng phải vắng mặt tại phiên họp Đại hội Đồng Liên Hiệp Quốc vào cuối tháng 9/2019, hầu như chắc chắn vấn đề sức khỏe suy sụp đang là thách thức lớn nhất đối với ông ta, chứ không phải là cú vỗ mặt nổ đom đóm của Trung Quốc ở Bãi Tư Chính.

Liệu Trọng có thể vượt qua được thách thức tự thân này, hay sẽ phải sớm từ giã chính trường, thậm chí phải "nghỉ hẳn" trước khi Đại hội 13 diễn ra ? 

Phạm Chí Dũng

Nguồn : Người Việt, 13/10/2019

Published in Diễn đàn

Tình hình ở Bin Đông đã ‘lý tưởng tương thông’ - trong biến cách ca ‘Mười sáu ch vàng’ - đến mc có th xy ra vic Trung Quc cho h đt giàn khoan ngay ti Bãi Tư Chính, hoc sát khu vc mt lô du màu m nào đó mà Vit Nam đang khai thác.

ha1

Trung Quốc đã triển khai giàn khoan dầu Hải Dương 982 tại Biển Đông. Ảnh: Weibo.

Cỗ máy xay nghiền sp vn hành

Từ cui tháng 9 năm 2019, Trung Quc đã điu giàn khoan Hi Dương Thch Du 982 vào Bin Đông - đng thái nhái li hình nh ca giàn khoan Hi Dương Thch Du 981 vào năm 2014 như mt cái tát vào mt B Chính tr Vit Nam. Cùng vi Hi Dương 982 là s hin din ca tàu cu Lam Kình - mt trong nhng tàu cu ln nht ca Trung Quc - Bin Đông.

Đến đu tháng 10 năm 2019, chính B Ngoi giao Vit Nam đã phi ln đu tiên xác nhn Trung Quc đã điu đến 28 tàu vào vùng đc quyn kinh tế ca Việt Nam, tuy vn không quên thông báo thành tích b này đã ‘kch lit phn đi Trung Quc’ đến… 40 ln.

Như vy, Trung Quc đã t chc khá đy đ nhng cơ phn trong c máy xay nghin sn sàng vn hành ca nó : tàu cu, giàn khoan và các tàu bo v.

Những phn trên là s tiếp ni cho mt ‘ti hu thư’ t Trung Quc : vào ngày 18/9, Người phát ngôn B ngoi giao Trung Quc là Cnh Sng đã tung ra mt tuyên b chưa tng có : khng đnh Bãi Tư Chính thuc ch quyn ca Trung Quc và yêu cu Vit Nam phi ngừng mọi hot đng khai thác du khí nơi này.

ha2

Đu tháng 10 năm 2019, B Ngoi giao Vit Nam đã phi ln đu tiên xác nhn Trung Quc đã điu đến 28 tàu vào vùng đc quyn kinh tế ca Việt Nam

Dấu hi ln tiếp lin : nếu Trung Quc tiến thêm mt bước là h đt giàn khoan Hi Dương Thch Du 982 trong khu vc Bãi Tư Chính, hoc nm ngoài khu vc này nhưng sát vi mt lô du khí màu m nào đó mà Vit Nam đang khai thác, liệu các lc lượng được xem là ‘chc năng’ và ‘có trách nhim’ ca Vit Nam có dám phn ng ? Nếu phn ng thì s là gì ?

Chư hu mi ca Bc Kinh ?

Cần nhc li, ti nay đã tròn ba tháng k t ngày Trung Quc điu tàu thăm dò đa cht Hi Dương 8 và các tàu h v cho tàu này xâm phm Bãi Tư Chính như vào chn vô ch quyn, nhưng lc lượng cnh sát bin và hi quân Vit Nam vn chưa mt ln dám n súng cnh cáo. Trong khi đó, toàn b chóp bu Vit Nam t Nguyn Phú Trng tr xung vn kiên đnh ‘câm như hến’ mà không mt ln dám nêu tên Trung Quc, càng không có bt kỳ du hiu nào cho thy gii ‘văn dt, võ dát’ này dám kin Trung Quc ra tòa án quc tế.

hi gn nht và rõ nht đ t cáo Trung Quc đã b chính th ‘đ cho đng và nhà nước lo’ làm cho trôi tuột là ti phiên hp ca Đi hi đng Liên Hip Quc New York vào cui tháng 9 năm 2019. Khi đó và vi mt Nguyn Phú Trng ‘không không thy’, ch có Phm Bình Minh - Phó th tướng kiêm B trưởng ngoi giao Vit Nam - thm chí còn chng dám hé môi về cái tên Trung Quc.

Cho đến lúc này, hu như đã rõ v ý đ t gây hn đến gây chiến ca Trung Quc ti Bãi Tư Chính. Bc Kinh không ch mun đóng vai k cướp xông vào nhà người khác đ đòi chia tài sn du khí theo mt t l nào đó, chng hn 60 - 40, mà còn muốn chn đường tiếp cn M ca Nguyn Phú Trng hoc mt quan chc nào đó đi M thay cho Trng.

Nếu phi quỳ mp chp nhn phi chia chác ngun tài nguyên thiên nhiên cui cùng là du khí cho k cướp, đng cm quyn Vit Nam s mt trng nhiều t đô la - tin dùng đ nuôi đng và tr núi n nước ngoài ngp đu đến hơn 100 t USD - ch tính riêng cho khi chính ph.

Song tình cảnh ca gii chóp bu Vit Nam hin thi không còn là tiến thoái lưỡng nan trong thế đu dây gia Trung Quc và M, mà đã lâm vào nguy khốn : cho dù B Chính tr Vit Nam có cn răng ‘cùng hp tác khai thác du khí’ theo ti hu thư ca Ngoi trưởng Trung Quc là Vương Ngh, chng có gì bo đm là Trung Quc s rút các tàu thăm dò và giàn khoan khi Bin Đông. Đng tác tiếp lin, như mt ti hu thư khác ca Trung Quc, là đòi hi Nguyn Phú Trng - đích thân quan chc này - phi ‘chu thiên triu’ trước khi đi M, hoc phi t kết liu kế hoch đi M.

Nếu chu ph phc trước c hai yêu cu trên ca Trung Quc, Vit Nam về thc cht s tr thành mt th chư hu không cn tuyên b ca Bc Kinh.

Chết đến đít vn kiêu căng hm hĩnh

Kịch bn ngày càng l rõ là Vit Nam khó có th tránh thoát nguy cơ mt cuc tn công quân s, dù có th ch cp đ l đoàn, t phía Trung Quc. Chiến dch tn công này, nếu xy ra, chc chn s din ra trên bin và rt gn gũi v mt kinh tuyến và vĩ tuyến vi nhng m du mà Vit Nam đang d đnh khai thác nhưng nm trong "đường lưỡi bò" mi được Trung Quc v b sung.

Bước đu, Trung Quc có thể tn công các tàu hi cnh ca Vit Nam đang bo v Bãi Tư Chính. Sau đó, cuc chiến s leo thang vi s đng đ gia các tàu chiến ca hai bên.

Tuy nhiên xét về năng lc hi quân thì cho dù có điu đng toàn b s tàu chiến và hi cnh ra Bin Đông, phía Việt Nam cũng ch chiếm mt phn nh so vi tng lượng tàu chiến và hi cnh ca Trung Quc, chưa k hàng chc ngàn tàu "thương mi dân s", tc tàu cá được bc st, mà Bc Kinh tung ra như mt đòn chiến thut bin vào nhng lúc không cn có mt tàu chiến. Hải quân Vit Nam s khó lòng cm c được lâu nếu n ra chiến tranh Bin Đông.

Còn nếu xét v ý chí "hi quân bám b" trong sut thi gian nhiu năm qua thì chng có hy vng gì v vic Hi quân Vit Nam dám can đm chng c tàu Trung Quc khi b tn công, thậm chí cnh "b ca chy ly người" còn có th lan ta rng – đúng theo phương cách "chng gic bng c" mà gii chóp bu Vit Nam đang đc thúc phát 1 triu lá c đ sao vàng cho ngư dân đ "bám bin".

5 năm sau cái năm 2014 vừa khn khó va phi chu nhc, chóp bu Vit Nam vn ngp nga nguyên trng trong cnh nguy khn thc s cùng tương lai mt du khí và lãnh th.

Trong khi đó, bài toán ‘đối tác chiến lược’ vi Hoa Kỳ - đi trng quân s duy nht vi Trung Quc Bin Đông - vn c ì ra đó bi nhng quan chc Vit Nam chết đến đít vn còn kiêu căng hm hĩnh ‘M cn Vit Nam hơn Vit Nam cn M’, cùng lúc đy s phn Nguyn Phú Trng và đng cng sn ca ông ta t ‘nhng người khn kh’ thành ‘nhng k khn cùng’.

Phạm Chí Dũng

Nguồn : VOA, 09/10/2019

Published in Diễn đàn
lundi, 07 octobre 2019 23:13

Trọng hay Phúc sẽ đi Mỹ ?

"Sao không thấy hình nh Nguyn Phú Trng đi li ?"

Từ cui tháng 9 năm 2019, bt đu r lên thông tin bên lề chính trường Vit Nam v vic ‘Tng tch’ Nguyn Phú Trng gp phi vn đ khó khăn v sc khe nên s khó có th đi Washington gp Tng thng Trump, d kiến vào tháng 10.

npt0

Ẩn s trong phương trình ‘Nguyn Phú Trng đi M’ dường như đang l dn đáp án. Vì sao lại là Nguyn Xuân Phúc mà không phi quan chc khác, nếu qu tht Trng không th ‘t đi’ ?

Dấu hiu gn nht và d nhn ra nht là Nguyn Phú Trng đã phi vng mt ti phiên hp Đi hi đng Liên Hip Quc New York, M vào cui tháng 9 năm 2019 - mt hi ngh quc tế ln mà nếu còn đ sc khe thì Trng đã luôn hn h ‘mình phi như thế nào thì người ta mi tiếp đón như thế ch’.

Nếu cuc gp Trump - Trng vào tháng 10 bị b l, đó s là ln th hai trong năm 2019 bt thành chuyến đi M ca Nguyn Phú Trng. Ln đu tiên không thành là chuyến đi d kiến vào tháng 7, khi đó Trng ch va tm phc hi sau cơn bo bnh Kiên Giang vào tháng 4 năm 2019 nên chưa th tiến hành được.

Biểu hin rõ nht cho ý đ Nguyn Phú Trng vn gi kế hoch đi M, dù ông ta đã ‘trn bit’ không đi Trung Quc sut t đu năm 2019 đến gi, là ‘con thoi’ Phm Bình Minh. Viên phó th tướng kiêm b trưởng ngoi giao này đã có mt chuyến tin trạm Washington vào tháng 5 năm 2019, vi vai trò được nâng cp hn lên sau mt thi gian khác dài b tht sng trước Trng t sau s biến khng hong ngoi giao Vit - Đc vào năm 2017. Trong chuyến đi M đó, thm chí Phm Bình Minh còn có nhng cuc làm việc vi c B Quc phòng M, cho thy rt rõ là Minh đang tr thành mt trong nhng quan chc có được quyn đàm phán song phương, đc bit là đàm phán v vic nâng cp mi quan h hp tác quc phòng gia Vit Nam và Hoa Kỳ thm chí có th vươn t ‘đi tác toàn diện’ lên tm ‘đi tác chiến lược’ - mt nhu cu mà Đảng cộng sản Vit Nam luôn õng o theo não trng ‘M cn ta hơn ta cn M’, nhưng bt cht tr nên thúc bách khi n ra v khng hong Bãi Tư Chính ln th ba vào đu tháng 7 năm 2019.

Cũng vào tháng 5 năm 2019, người ta không nghe nói gì đến ‘phương án Nguyn Xuân Phúc đi M’. Vào thi đim đó, có v vic đi M và gp Trump là đc quyn ca Nguyn Phú Trng. Thêm vào đó, Trump đã có li mi đích danh Trng - khi đó đã nghim nhiên là ch tch nước chứ không ch là mt tng bí thư đng ‘danh không chính ngôn không thun’ - đi Washington.

Tuy nhiên cho đến tháng 9 năm 2019, tình hình sc khe ca ông Trng dường như vn try trt. Dù báo đài đng đã c gng đưa hình nh và phát sóng v ông ta đi nơi này nơi kia cùng vài bui hp hành trong đng, nhưng điu l din b nhiu người thc mc nht vn là ‘sao không thy, hoc có quá ít hình nh Nguyn Phú Trng đi li ?’

Thách thức t thân vi Trng là biu đ hi phc sc khe ca ông ta sau mt thi gian ngn tm n nhưng gi đây li có v chng li và có du hiu đi xung. Trong ít ln xut hin gn nht, rõ ràng là vn đng t chi ca Trng không kh quan hơn so vi trước đây.

Người ta t hi là vi tình trng sc khe ch đ ‘ngi’ mà không phi là ‘đi’, liu Nguyn Phú Trng có th bo đm cho mt chuyến công du dài đến Washington, gp Trump và sau đó dĩ nhiên phi xut hin trước ng kính soi mói ca báo chí phương Tây ?

Đến lúc đó, bt đu manh nha vài tin tc ‘có th Nguyn Xuân Phúc s đi M thay cho Nguyn Phú Trng’.

Vì sao lại là Nguyn Xuân Phúc mà không phi quan chc khác, nếu qu tht Trng không th ‘t đi’ ?

hi lch s ca hi chng bun ng gp chiếu manh

Nếu xét v s th t trong danh sách ng viên cho chc tng bí hoc ch tch nước ti đi hi 13, cái tên Nguyn Xuân Phúc có l ch đng th hai, sau Trn Quc Vượng. Vượng tuy là Thường trc Ban bí thư, nhưng được xem là ‘ngoan hin d bo’ hơn Phúc và đã lọt vào mt xanh ca Trng như ng c viên s mt. Ch có điu, Trn Quc Vượng là người bên đng, mà Trump thì không có thói quen tiếp đng chính tr, nht là Đảng cộng sản.

Nếu Nguyn Phú Trng không th ‘ci lão hoàn đng’ càng sm càng tt, vai trò đi Mỹ ca ông ta sm mun s rơi vào tay người khác, bt chp Trng có thích hay không.

n na, tình thế ca Đảng cộng sản Vit Nam cùng chính th đc tài này đã vào ngõ ct, và mc đ nguy him do b ‘đng anh’ Trung Quc đe da ngày càng hin rõ. Sau tuyên bố - được hiu như mt ti hu thư - vào tháng 9 năm 2019 ca B Ngoi giao Trung Quc v ‘ch quyn’ ca Bc Kinh Bãi Tư Chính và đòi hi Vit Nam phi ngng mi hot đng khai thác du khí khu vc này, xác sut n ra chiến tranh t lá c ‘Mười sáu chữ vàng’ đã tăng vt.

Tình thế nguy khn y buc ‘đng em’ - trong ni cơ đơn tn cùng dù đã th trong túi chn mt tá ‘đi tác chiến lược’ vi nhiu nước - phi tranh cướp thi gian đ nhích sang Hoa Kỳ - đi trng quân s duy nht vi ‘đi tác chiến lược quan trng nht ca Vit Nam’ là Trung Quc Bin Đông.

‘Thủ tướng ‘C L M V’ Nguyn Xuân Phúc cũng bi thế đang đng trước cơ hi lch s ca hi chng bun ng gp chiếu manh : nếu sp ti chính Phúc được đi M thay cho Trng, và nếu chuyến đi này mang về cho Vit Nam được món quà ‘nâng tm đi tác chiến lược’ vi Hoa Kỳ, dù món quà này ch mang ý nghĩa hình thc và tương t như cái cách Th tướng Phúc ch đo Tng cc Thng kê Vit Nam ‘thi’ GDP tht cao đ ly thành tích, đó s là mt thành qu chính tr ghê gm, đ đ biến cá nhân Nguyn Xuân Phúc tr thành ng c viên s mt cho cái ghế tng bí thư ti đi hi 13, nếu t đây đến đó Nguyn Phú Trng không th ci thin hơn v mc đ đ kháng tai biến mà có th khiến cho ‘thái t’ Trn Quc Vượng mất ngôi.

Cũng không loại tr kh năng chuyến đi M nếu thành công ca Nguyn Xuân Phúc s đưa v thế ca ông ta trong ni b đng sánh ngang vi uy quyn mt thi ca người tin nhim là Nguyn Tn Dũng. Và chính thc tr thành mt đi th chính tr để đối chi vi tham vng ‘ngi, ngi na, ngi mãi’ ca Nguyn Phú Trng, trong trường hp Trng bng nhiên ‘tr mãi không già’.

Phạm Chí Dũng

Nguồn : VOA, 07/10/2019

Published in Diễn đàn