Thông Luận

Cơ quan ngôn luận của Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên

Trung Quốc đối với Đài Loan : Hòa bình hay Chiến tranh ?

Minh Anh, RFI, 16/06/2022

Cuộc chiến tại Ukraine do Nga tiến hành khiến thế giới đổ dồn về một điểm nóng tiềm tàng khác tại Châu Á : Đài Loan. Mỹ và Trung Quốc những ngày gần đây đã có những trao đổi gay gắt xung quanh vấn đề Đài Loan. Bộ trưởng quốc phòng Trung Quốc Ngụy Phượng Hòa, tại Đối thoại An ninh Shangri-La, ngày 12/06/2022, cứng rắn nhắc lại : Bắc Kinh "sẽ đánh đến cùng" nếu Đài Loan tuyên bố độc lập.

tqdl1

Ảnh bìa Tạp chí Diplomatie N° 113, 2022 : "Taïwan, la menace chinoise" (Đài Loan, mối đe dọa Trung Quốc).  © Revue Diplomatique

Hòn đảo tự trị này là chiếc gai trong quan hệ Mỹ - Trung. Một ngày sau phát biểu của ông Ngụy Phượng Hòa, Mỹ và Trung Quốc hôm thứ Hai 13/6 lại có những lời cảnh cáo lẫn nhau tại Luxembourg, trong cuộc gặp giữa cố vấn an ninh quốc gia Mỹ Jake Sullivan và người đồng cấp Trung Quốc Dương Khiết Trì, ủy viên Bộ Chính trị, phụ trách đối ngoại của đảng cộng sản Trung Quốc. Cùng ngày, Bắc Kinh tuyên bố "có chủ quyền, quyền chủ quyền và tài phán tại eo biển Đài Loan". Washington thứ Tư, 15/6, lên tiếng phản đối, khẳng định eo biển này là vùng biển quốc tế, tầu thuyền phải được tự do đi lại.

Đài Loan và một quá khứ lịch sử phức tạp

Chưa có lúc nào tình hình tại khu vực eo biển Đài Loan lại nóng bỏng như hiện nay. Bắc Kinh từ nhiều thập niên qua không ngừng đe dọa hòn đảo tự trị, luôn bị xem như là một "tỉnh phản nghịch" cần phải được đưa trở về với "đất mẹ". Nhưng trong nhãn quan thế giới, đảo Đài Loan với diện tích 36.000 km vuông, chỉ bằng một nửa nước Ireland, nhưng dân số đông gấp năm lần, từ lâu là một đối tượng của mọi sự thắc mắc : Đài Loan có phải là một Nhà nước độc lập ? Hòn đảo này có thuộc về Trung Quốc hay không ?

Trả lời RFI Tiếng Việt, ông Hugo Billard, giáo sư ngành Sử - Địa và Địa Chính Trị, trường trung học Saint-Michel-de-Picpus, trước hết nhắc lại mọi rắc rối địa chính trị ngày nay là hệ quả của một quá khứ lịch sử phức tạp :

"Trong giai đoạn 1683-1895, đảo Đài Loan thuộc về Trung Quốc. Đến năm 1895, có một hiệp ước mà ngày nay mọi người đã quên vì có liên quan đến một cuộc chiến tranh giữa Nhật Bản và Trung Quốc mà người ta gọi Chiến Tranh Nhật – Trung lần thứ nhất. Và tại Shimonoseki năm 1895, việc chuyển giao quyền kiểm soát đảo Đài Loan từ Trung Quốc sang Nhật Bản đã được ký kết. Và như vậy trong giai đoạn 1895-1945, đảo Đài Loan nằm dưới sự kiểm soát của Nhật Bản.

Rồi vào năm 1945, tất nhiên vì bại trận, đảo Đài Loan lại trở về dưới sự kiểm soát của Trung Quốc và đến năm 1949, tại Bắc Kinh, Mao Trạch Đông tuyên bố thành lập nước Cộng Hòa Nhân Dân Trung Hoa. Năm 1971, Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc đã chấp thuận cho Trung Quốc thay thế Đài Loan ở Hội đồng Bảo anvà sự thay thế này kể từ đó tiếp tục đặt ra rắc rối trên bình diện thế giới về việc làm sao biết được ai thuộc về ai và bên nào là một nước Trung Hoa duy nhất".

Tuy chưa bao giờ tuyên bố độc lập, và dù đã "bị đuổi" ra khỏi Hội đồng Bảo an, với hệ quả kèm theo là những mối bang giao thiết lập được trong vòng 20 năm (1949-1971) lần lượt "rơi rụng" dần trước sức ép từ Trung Quốc, Đài Loan vẫn được Mỹ hậu thuẫn về khí tài để phòng vệ. Washington từng xem hòn đảo này như là một đồng minh trong cuộc chiến chống cộng sản, và giờ đây là một "chốt chặn" ngăn cản Trung Quốc bành trướng sức mạnh hải quân ra ngoài Thái Bình Dương.

Thế nên, với Trung Quốc, việc Hoa Kỳ - kể từ khi Joe Biden nhậm chức – tiếp tục các nỗ lực hậu thuẫn Đài Loan, từ việc cung cấp vũ khí cho đến các chuyến thăm cấp cao, ủng hộ Đài Loan gia nhập trở lại các định chế quốc tế hay công khai thừa nhận can thiệp quân sự trên đảo… chẳng khác gì là một hành động khiêu khích mạnh mẽ.

"Một nước Trung Hoa duy nhất" : Tàn dư của Quốc Dân Đảng ?

Còn tại Mỹ, câu hỏi liệu Washington có nên từ bỏ chính sách "mơ hồ chiến lược" đối với Đài Bắc đang trở nên gay gắt, nhưng chính quyền Joe Biden kiên quyết duy trì chiến lược này như là nền tảng cho chính sách của Mỹ đối với Đài Loan. Quan trọng hơn nữa, Washington vẫn tuân thủ chính sách "Một nước Trung Hoa duy nhất" thừa nhận "quan điểm" của Bắc Kinh cho rằng Đài Loan là một phần của nước Cộng Hòa Nhân Dân Trung Hoa, nhưng lại không thừa nhận rằng Đài Loan thật sự là một phần của Cộng Hòa Nhân Dân Trung Hoa (tức khẳng định rằng nguyên tắc "Một nước Trung Hoa duy nhất" đã được thực hiện)1.

Nhưng nguyên tắc "Một nước Trung Hoa duy nhất" đó, đối với người dân Đài Loan ngày nay, là "tàn dư" của Quốc Dân Đảng, thời Tưởng Giới Thạch độc tài cầm quyền cho đến cuối những năm 1970-1980, theo như nhận định của nhà nghiên cứu về Quan hệ Quốc tế và các vấn đề chiến lược Châu Á, Valérie Niquet, Quỹ Nghiên cứu Chiến lược (FRS) với đài RFI : 

"Đây cũng chính là điểm chung duy nhất giữa Trung Quốc Mao Trạch Đông cũng như là Trung Quốc ngày nay với Quốc Dân Đảng : Đó là có một nước Trung Hoa duy nhất. Thời đó, do ít có tiếng nói bày tỏ chính kiến, hòn đảo cũng chưa có một chút dân chủ nào, và do vậy, điều đó chẳng đặt ra vấn đề gì trong một chừng mực nào đó là cả hai bên đều nhất trí về tính duy nhất này của Trung Quốc và người ta đã không đặt ra câu hỏi trên với người dân (…)".

Ngày nay, Đài Loan là một nền dân chủ và chính trong bản sắc Đài Loan, chiều kích dân chủ của chế độ chính trị Đài Loan, theo tôi, là một yếu tố mang tính hoàn toàn thiết yếu vượt ra ngoài cả bản sắc Đài Loan nguyên thủy, bao gồm cả hậu duệ của những người đến đảo từ năm 1949, tỵ nạn cùng với Quốc Dân Đảng của Tưởng Giới Thạch. Trong số con cháu của những người đó, nhiều người trẻ ngày nay tự coi mình như là người Đài Loan. Cũng đặc thù chính trị này của hòn đảo đã tạo nên sự khác biệt hoàn toàn với Bắc Kinh".

"Một quốc gia, hai chế độ" : Một đề xuất đã lỗi thời ?

Theo thống kê năm 1994, 26% số cư dân Đài Loan được hỏi tự nhận như là người Trung Quốc, thì nay chỉ còn chưa tới 5% vào năm 2020. Ngược lại, tỷ lệ những người tự cho là người Đài Loan thì tăng từ 20-77% theo số liệu năm 2020. Mathieu Duchatel, giám đốc chương trình Châu Á, Viện Montaigne trên đài RFI nhấn mạnh cùng với những thay đổi cảm nhận trong lòng xã hội Đài Loan là sự biến mất của kịch bản "Một quốc gia, hai chế độ".

"Đúng là kịch bản này hoàn toàn không còn nghe nói đến nữa trên chính trường Đài Loan. Không một ai còn bảo vệ ý tưởng đó nữa cả và thậm chí là từ những năm 1990, vào thời điểm dân chủ hóa ngay khi Đặng Tiểu Bình đưa ra công thức này, chúng chưa bao giờ hấp dẫn đối với người dân Đài Loan cả. Tôi cho rằng ý tưởng "Một Quốc gia, Hai chế độ" phụ thuộc nhiều vào việc Đài Loan có đồng nhất hóa với ý tưởng chỉ tồn tại "một nước Trung Hoa duy nhất" hay không. Và ý tưởng này đã bị tan vỡ đôi chút cùng với tiến trình dân chủ hóa (…)".

Một mặt Trung Quốc gia tăng sức ép quân sự, mặt khác sử dụng mọi phương tiện để gây ảnh hưởng lên tất cả các chính đảng có lập trường gần gũi với Bắc Kinh, đặc biệt là Quốc Dân Đảng, vốn dĩ vẫn chia sẻ với Trung Quốc nguyên tắc cơ bản về "một nước Trung Hoa duy nhất". Theo bà Valérie Niquet, đây chính là chiếc lõi của mọi sự căng thẳng giữa một bên là Đài Loan mang tư tưởng độc lập, cùng với bà Thái Anh Văn và bên kia là Trung Quốc :

"Đó chính đồng thuận nổi tiếng 1992, vốn dĩ chưa bao giờ thật sự là một dồng thuận, mà chỉ là một tuyên bố miệng nhằm tạo thuận lợi cho quan hệ đôi bờ eo biển năm 1992, và đồng thuận này tuyên bố rằng chỉ có một nước Trung Quốc duy nhất. Quốc Dân Đảng rõ ràng coi Trung Quốc này là Trung Hoa Dân Quốc (Đài Loan). Trong mọi trường hợp có hai cách diễn giải. Còn Bắc Kinh cho rằng đó là một sự thừa nhận thực tế Đài Loan là một phần của Trung Quốc, do vậy thuộc Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Tuy nhiên, bà Thái Anh Văn bác bỏ đồng thuận này và thậm chí còn phản đối sự tồn tại của đồng thuận đó".

Đối sách của Trung Quốc với Đài Loan : Hòa hay Chiến ?

Giờ đây, trong thời kỳ cạnh tranh gay gắt giữa các cường quốc, Đài Loan ngày càng chiếm một vị trí quan trọng trong chính sách đối ngoại của Mỹ. Sự hậu thuẫn của Washington đối với Đài Bắc càng lớn bao nhiêu, thì Bắc Kinh càng lo lắng bấy nhiêu.

Tại Trung Quốc, có câu nói rằng "khi sự hợp nhất trong hòa bình không có hy vọng đạt được, thì sự hợp nhất đó cũng chẳng đến một cách ngẫu nhiên". Do vậy, Trung Quốc đánh giá giải pháp chính trị duy nhất còn lại là thực hiện một chiến dịch hăm dọa và cưỡng ép để đi đến sự hợp nhất.

Trong toàn cảnh này, các chuyên gia của Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế (IISS) trong một nghiên cứu tập hợp nhiều tác giả đăng trên trang mạng nhận định giữa việc "ngăn chặn Đài Loan đi đến độc lập" và "xúc tiến hợp nhất" đây sẽ là một thách thức nội tại cho Trung Quốc.

Về mặt lý thuyết, hai lịch trình này sẽ bổ sung cho nhau nếu như người dân Đài Loan trung lập. Nhưng vì người Đài Loan không mong muốn hợp nhất với một nước Trung Quốc do đảng cộng sản kiểm soát, và khao khát một nền độc lập với điều kiện không trả một cái giá nào, Bắc Kinh cho rằng phải dùng đến hành động dọa dẫm và cưỡng ép để tránh Đài Loan trượt theo con đường đòi độc lập.

Đương nhiên, Trung Quốc có thể làm cho người dân Đài Loan khiếp hãi tránh xa nền độc lập, nhưng cách tiếp cận này cũng làm "lụi tàn" mọi ham muốn được hợp nhất (có nghĩa là bị Trung Quốc "nuốt chửng") của người dân Đài Loan.

Cũng theo các nhà nghiên cứu của IISS, có nhiều lý do giải thích cho việc Trung Quốc chưa dùng đến vũ lực. Thứ nhất, Bắc Kinh không chấp nhận có một thất bại quân sự. Sự hủy diệt lẫn nhau với Mỹ liên quan đến Đài Loan hiển nhiên cũng không nằm trong lợi ích của đảng cộng sản.

Thứ hai, vào lúc đại hội đảng cộng sản đang đến gần, ông Tập Cận Bình có thể chưa sớm tấn công Đài Loan, và có nhiều khả năng ông tập trung vào việc duy trì ổn định. Thứ ba, việc ông Eric Chu được bầu chọn làm chủ tịch Quốc Dân Đảng làm dấy lên lại hy vọng một trào lưu ủng hộ hợp nhất sẽ hồi sinh trong kỳ bầu cử tổng thống Đài Loan năm 2024.

Dù vậy, các tác giả cũng nhìn nhận, hòa bình và sự ổn định mong manh của eo biển Đài Loan có nguy cơ bị xáo trộn bởi hai kịch bản. Thứ nhất là một cuộc xung đột vô tình, hay một sự leo thang căng thẳng bùng phát do những biến cố trên thực địa. Nếu Bắc Kinh và Washington quan tâm đến việc kiểm soát leo thang, họ có thể sử dụng đến những đường dây nóng để liên lạc và hạ nhiệt căng thẳng. Nhưng không có gì bảo đảm là điều này sẽ xảy ra.

Kịch bản thứ hai là Trung Quốc tăng tốc mở rộng kho vũ khí hạt nhân. Theo các đánh giá hiện tại, Trung Quốc có thể chưa nhắm đến việc sử dụng vũ khí hạt nhân, nhưng ưu tiên phát triển một lượng vũ khí đủ để răn đe Hoa Kỳ can thiệp quân sự trong trường hợp họ tấn công bất ngờ Đài Loan.

Minh Anh

Nguồn : RFI, 16/06/2022

***********************

Đổ bộ Đài Loan, giải pháp quá tốn kém cho Trung Quốc ?

Thanh Hà, RFI, 18/06/2022

Vào lúc Bắc Kinh khẳng định "chiến đấu đến cùng" tìm mọi cách ngăn cản Đài Loan tuyên bố độc lập, ở Đài Bắc Bộ Quốc phòng ý thức được rằng "nếu phải đọ sức với Trung Quốc về mặt quân sự, Đài Loan không có một cơ hội nào". Nhưng theo giới quan sát "xâm chiếm Đài Loan sẽ là một giải pháp tốn kém" đối với Trung Quốc.

tqdl2

Cuộc tập trận Hán Quảng, chống cuộc đổ bộ của pháo binh Đài Loan, tại bờ biển Bình Đông Huyền tại bờ biểu Bình Đông Huyền, ngày 16/09/2021.  AP

Hãng tin Pháp AFP hôm 17/06/2022 dẫn lời nhà sử học tại đảo Bành Hồ/ Penghu của Đài Loan, ông Cheng Ing Jin tin rằng, tựa như Ukraine trước sức mạnh của quân đội Nga hiện nay, "những người lính Đài Loan sẽ bảo vệ tổ quốc đến cùng". Nếu lính Trung Quốc đổ bộ lên Đài Loan thì cũng sẽ "sa lầy" như quân Nga ở Ukraine.

Yếu tố địa hình, địa lý là một đồng minh khác của Đài Loan. Một báo cáo của Học viện Hải quân Mỹ đánh giá Trung Quốc "rất khó" điều tàu lội nước đổ bộ lên Đài Loan. Nếu Bắc Kinh chọn giải pháp này, thì vì lý do thời tiết, chiến dịch đó chỉ có thể diễn ra hai lần trong năm là vào giai đoạn từ tháng 5 đến tháng 7 và sau đó là khoảng tháng 10.

Ngoài ra, Đài Loan có nhiều đảo nhỏ bao bọc xung quanh, một trong số đó là Bành Hồ. Đây là nơi Đài Loan đã trang bị ra-đa và hệ thống tên lửa tầm xa có độ chính xác cao. Chuyên gia James Char, khoa Nghiên cứu Quốc tế đại học Rajaratnam của Singapore cho rằng "ngay giai đoạn đầu, phía Trung Quốc sẽ hứng chịu nhiều thiệt hại nghiêm trọng".

Ian Easton, tác giả "The Chinese Invasion Threat" cùng với một cộng sự lưu ý, đảo Đài Loan chỉ có 14 bãi biển để có thể đưa quân đổ bộ vào nhưng chung quanh những bãi biển đó là những vách núi rất khó để đối thủ của Đài Loan hy vọng làm chủ tình hình.

Bonny Lin, giám đốc chương trình China Power Project thuộc trung tâm nghiên cứu chiến lược CSIS của Mỹ bồi thêm "đấy chỉ là một phần của vấn đề". Không dễ tiến quân vào những khu vực ẩm ướt, vào những vùng núi và đông dân cư.

Rõ ràng khi so mối tương quan lực lượng, thì cán cân nghiêng hẳn về phía Bắc Kinh. Theo báo cáo 2021 của Lầu Năm Góc, Đài Loan chỉ có vỏn vẹn chưa đầy 90.000 quân, so với ở phía bên kia bờ eo biển, lực lượng của Trung Quốc gồm hơn một triệu người. Nếu như Trung Quốc có đến 6.300 chiến xa thì Đài Loan chỉ có thể trông cậy vào khoảng 800 chiếc. Khối lượng máy bay chiến đấu của Trung Quốc cao gấp bốn lần so với của Đài Loan.

Nhưng Washington phải nhìn nhận rằng Trung Quốc có đội tàu hải chiến hùng hậu nhất thế giới. Tàu của Trung Quốc "càng lúc càng hiện đại và hoạt động có hiệu quả".

Thanh Hà

Published in Diễn đàn

Không quân Trung Quốc tập tác chiến đêm trong bối cảnh Biển Đông và Đài Loan căng thẳng

Thu Hằng, RFI, 16/11/2021

Trung Quốc muốn tăng cường khả năng chiến đấu ban đêm cho phi đội máy bay ném bom thuộc lực lượng Hải quân trong bối căng thẳng ở Biển Đông và eo biển Đài Loan. Ngày 14/11/2021, Quân khu miền Nam thuộc lực lượng Giải phóng quân nhân dân Trung Quốc cho biết hàng chục máy bay ném bom đã tham gia đợt luyện tập ban đêm ngoài khơi đảo Hải Nam.

tqdl1

Các oanh tạc cơ H-6K của Trung Quốc trình diễn hôm 03/09/2015 nhân dịp kỷ niệm 70 đánh bại phát xít Nhật trong Đệ nhị Thế chiến.  AP - Mark Schiefelbein

Theo quân đội Trung Quốc, đợt tập luyện có "cường độ cao", huy động nhiều máy bay ném bom H-6J, nhằm mục đích khống chế các cuộc tấn công từ đất liền và trên biển, cũng như chiến thuật bắn. H-6J là phiên bản cải tiến từ máy bay ném bom H-6K của Không quân Trung Quốc, được tập trung vào khả năng chống các cuộc tấn công từ tầu chiến. Ngoài ra, tên lửa chống hạm trang bị cho máy bay H-6J có khả năng tấn công một đội tàu sân bay.

Trên tài khoản xã hội, bộ tư lệnh Quân khu Miền Nam cho biết "đợt tập luyện đặt nền tảng vững chắc để giao chiến vào ban đêm". Chiến đấu cơ và oanh tạc cơ tham gia luyện tập, xuất phát từ đảo Hải Nam, đã tuần tra trên vùng trời Biển Đông, nơi Trung Quốc đòi hầu hết chủ quyền, bất chấp phản đối của 5 nước trong vùng.

Trang South China Morning Post nhận định quân đội Trung Quốc tổ chức diễn tập tăng cường năng lực chiến đấu trong bối cảnh căng thẳng quân sự leo thang ở eo biển Đài Loan và ở Biển Đông. Quân khu Miền Nam là lực lượng chịu trách nhiệm giám sát hoạt động quân sự của Trung Quốc ở Biển Đông và hỗ trợ Quân khu Miền Đông phụ trách eo biển Đài Loan.

Vào tuần trước, khi phái đoàn nghị sĩ Mỹ đến thăm Đài Loan, lực lượng trực thuộc Quân khu Miền Đông đã tiến hành tập trận ngay sát Đài Loan để thị uy và cảnh cáo Washington và Đài Bắc.

Thu Hằng

*********************

Đài Loan vũ trang phòng vệ trước khả năng tấn công của Trung Quốc

Thu Hằng, RFI, 16/11/2021

Tổng thống Mỹ Joe Biden muốn giữ nguyên trạng tình hình Đài Loan, trong khi chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cảnh báo Washington và Đài Bắc đừng "đùa với lửa" khi tìm cách tách hòn đảo khỏi Cộng Hòa Nhân Dân Trung Hoa. Trong khi hai nguyên thủ vẫn bất đồng về hồ sơ Đài Loan tại thượng đỉnh ngày 15/11/2021, chính quyền Đài Bắc buộc tìm cách tăng cường tự vệ trong bối cảnh căng thẳng leo thang. 

tqdl2

Chiến đấu cơ do Đài Loan tự chế (IDF) tham gia một cuộc tập trận tại Đài Trung, Đài Loan ngày 16/07/2020. Reuters – Ann Wang

Mỹ trang bị vũ khí, tập huấn cho quân đội Đài Loan ít nhất từ một năm nay khiến Bắc Kinh bất bình. Về mặt chính trị, phát biểu của tổng thống Joe Biden về việc bảo vệ Đài Loan trong trường hợp bị tấn công, tiếp theo là chuyến thăm Đài Bắc của một phái đoàn nghị sĩ Hoa Kỳ bị Trung Quốc coi là "thêm một bước tiến đến việc ủng hộ Đài Loan độc lập". Và điều này buộc Bắc Kinh "tăng cường triển khai hoạt động quân sự nhắm chủ yếu vào lực lượng đòi ly khai ở hòn đảo", theo một quan chức Trung Quốc xin ẩn danh, được South China Morning Post trích ngày 13/11. 

Bắc Kinh duy trì chiến lược hăm dọa quân sự đối với hòn đảo trên cả ba mặt trận, từ đất liền, trên không và trên biển. Hàng loạt vũ khí chưa từng được sử dụng trong khu vực có thể sẽ được triển khai để đối phó với Đài Loan trong trường hợp đòi độc lập. Đội bay chuyên thâm nhập vùng nhận dạng phòng không của Đài Loan sắp tới có thể sẽ được tăng viện thêm máy bay tàng hình J-20. Thực ra, J-20 "từ lâu vẫn kín đáo theo dõi" Đài Loan, theo chuyên gia Trung Quốc được trích dẫn ở trên, vì máy bay tàng hình này tham gia tuần tra trên quần đảo Senkaku/Điếu Ngư tranh chấp với Nhật Bản, và hoàn toàn có thể đến tác chiến ở eo biển Đài Loan trong vài phút. 

Vào đầu tháng 11, Quân khu Miền Đông Trung Quốc đã bắn thử tên lửa hành trình tầm trung YJ-62A (có tầm bắn 400 km), dọc bờ biển ở tỉnh Phúc Kiến (Fujian), chỉ cách Đài Loan đối diện 200 km. Mục tiêu là để đối phó với hệ thống tên lửa di động Harpoon của Đài Loan. Gần đây nhất, phi đội máy bay ném bom của Quân khu Miền Nam, phụ trách Biển Đông nơi Đài Loan kiểm soát đảo Ba Bình (Đài Loan gọi là Thái Bình) ở quần đảo Trường Sa, đã tập tác chiến đêm để tăng cường khả năng chống các cuộc tấn công từ tầu chiến. 

Dù căng thẳng quân sự tiếp tục leo thang trong thời gian gần đây, nhiều chuyên gia cho rằng Trung Quốc có thể không tấn công trực diện Đài Loan trên quy mô lớn, nhưng hoàn toàn có thể "bế quan tỏa cảng", vô hiệu hóa các tuyến giao thông hàng không, hàng hải để chặn nguồn tiếp tế quân sự và hậu cần cho hòn đảo. 

Thứ hai, Đài Bắc cũng lo nguy cơ Bắc Kinh tận dụng cơ hội để chiếm hai hòn đảo mà Đài Loan kiểm soát ở Biển Đông : đảo Ba Bình (Itu Aba, Đài Loan gọi là đảo Thái Bình, đảo lớn nhất ở quần đảo Trường Sa) và đảo Đông Sa (Dongsha, Pratas). Chính điều này buộc Đài Bắc điều tầu ngầm Hải Long (Hai Lung) đến khu vực Biển Đông trong thời gian gần đây. Báo cáo ngày 09/11 của bộ Quốc Phòng Đài Loan không nêu thời gian hoạt động cụ thể nhưng cho biết tầu ngầm Hải Long "đã tham gia nhiều hoạt động quân sự như tập bắn tên lửa với Hải quân và Không quân"

Thực ra, việc Đài Loan đưa tầu ngầm đến Biển Đông không có gì đáng ngạc nhiên vì Đài Loan có nhiều lợi ích trong khu vực. Tuy nhiên, nhà nghiên cứu Collin Koh, Viện Nghiên cứu Quốc tế thuộc Trường Rajaratnam ở Singapore, nhận định với trang RFA ngày 11/11 rằng trong giai đoạn căng thẳng hiện nay, "các nhà hoạch định chiến lược quân sự Đài Loan có lẽ còn muốn chắc chắn rằng sườn nam cũng được bảo đảm an toàn"

Tầu ngầm là phương tiện hữu hiệu để "giám sát quân đội Trung Quốc", đặc biệt là đảo Hải Nam nơi có căn cứ tầu ngầm Trung Quốc "và lực lượng quân sự của các nước trong vùng có tranh chấp chủ quyền đối với quần đảo Trường Sa", như đội tầu ngầm lớp Kilo của Việt Nam. Thế nhưng, Đài Loan hiện chỉ có hai tầu ngầm đang hoạt động, được mua từ Hà Lan, nên chính quyền tổng thống Thái Anh Văn không giấu tham vọng tăng cường lực lượng mang tính răn đe này với hai dự án. Thứ nhất là nâng cấp hệ thống chiến đấu của tầu ngầm lớp Chien Lung, được cho là lỗi thời trước năng lực quân sự ngày càng hiện đại của Trung Quốc. Thứ hai là nâng số lượng tầu ngầm qua việc mua thêm 8 tầu chạy dầu và điện, trị giá 16 tỉ đô la và lập kế hoạch tự đóng tầu ngầm tại nhà máy được lập ở thành phố cảng Cao Hùng (Kaohsiung). 

Với những vũ khí mới vừa được chính quyền Mỹ thông qua vào tháng 10, Đài Bắc muốn tăng cường khả năng tự vệ. Hiện tại, "nguy cơ xung đột xuyên eo biển Đài Loan vẫn còn rất thấp", theo ông Andrew Yang Nien-dzu, nguyên bộ trưởng quốc phòng Đài Loan được South China Morning Post trích dẫn, do "quân đội Đài Loan luôn kiềm chế, không có bất kỳ hành động khiêu khích nào để đáp trả các vụ thâm nhập của quân đội Trung Quốc". Cuối cùng, có thể Bắc Kinh hiểu rằng răn đe quân sự không phải là cách tiếp cận tốt nhất vì vấn đề Đài Loan mang tính chính trị nhiều hơn. 

Thu Hằng

*********************

Đài Loan triển khai tàu ngầm ở Biển Đông

RFA, 12/11/2021

Báo cáo ca B Quc phòng Đài loan cho biết hi quân nước nàđã trin khai mt trong hai tàu ngm tiên tiến nht ca mình trong các cuc din tp hi quâ quđo Trường Sa. Tuy nhiên, báo cáo không nêu c th thđiđã din ra các cuc din tp này.

dailoan1

Tàu ngầm tại căn cứ hải quân ở Cao Hùng, Đài Loan ngày 21/3/2017 - Ảnh : Reuters

Được công b vào hôm th Ba va qua,Báo cáo Quc phòng năm 2021 cĐài Loan cho hay : Tàu ngm Hi Long (Hai Lung  Sea Dragon) thuc Hđi 256 ca nước nàđã tham gia thành công mt s hođng bao g"din tp bn tên la ca hi quân và không quân, din tp Săn cá voi (Lie Jin), din tp tun tra đnh k và tác chiến chiến thut ti quđo Trường Sa và din tp tun tra sn sàng chiếđu và din tp chng tàu ngm Hai Qiang ".

Báo cáo này không đ cp c th thi gian và tn sut các cuc din tp. Tuy nhiên vìđây là báo cáo quc phòng ca năm 2021 nên gii quan sát cho rng các cuc din tp này nhiu kh năng đã din ra trong vòng 12 tháng va qua.

ĐĐông Sa (Pratas) vàđo Ba Bình (Itu Aba) do Đài Loan kim soát là hai trong s nhng hòđo ln nh BiĐông. Ba Bình làđo ln nht trong s cáđo t nhiên trong quđo Trường Sa  nơi màĐài Loan gi là quđo Nam Sa. Ba quc gia khác là Trung Quc, Vit Nam và Philippines cũng tuyên b ch quyn vi quđo này.

Tuy tin tc v các cuc din tp tàu ngm cĐài Loan đãđược báo chí trong khu vđăng ti rng rãi nhưng các quc gia có tuyên b ch quyđi vi quđo Trường Sa vn chưđưa ra phng nào.

Trướđó, Vit Nam đã nhiu ln phđi các hođng quân s cĐài Loan tđo Ba Bình, cho rng các hođng nàđã"xâm phm ch quyn ca Vit Nam và làm gia tăng căng thng  BiĐông".

"Thành tht mà nói, tôi không h ngc nhiên v tiết l này"ông Collin Koh, mt hc gi chuyên nghiên cu v chương trình tàu ngm cĐài Loan ti Trường Nghiên cu Quc tế S. Rajaratnam ca Singapore nói.

"Dù sao thì tàu ngm ca Hi quâĐài Loan cũng s thc hin các s mnh thi bình  Trường Sa vìĐài Loan có s hđáng k trong khu vc tranh chp" nhà nghiên cu này nhđnh.

Ông Koh nói thêm : "Mt khi có chiến tranh  eo biĐài Loan, tôi tin rng các nhà hoch đnh quc phòng Đài Loan cũng s muđm bo rng sườn phía nam ca nước này thc sđược an toàn".

Trung Quc coi Đài Loan là mt tnh ly khai trong khi Đài Loan hiđang t tr và coi mình là mt quc gia có ch quyn.

dailoan2

Tng thng Đài Loan Thái Anh Văn tham d bui l khi công xây dng mt hđi tàu ngm mi ti Cao Hùng, Đài Loan ngày 24/11/2020. nh : Reuters

Chương trình tàu ngm tđóng

Theo ông Koh, tàu ngm cĐài Loan có kh năng "tiến hành giám sát Quâđi Gii phóng Nhân dân Trung Quc (PLA) và lc lượng quâđi ca các quc gia khác cũng có tuyên b ch quyđi vi quđo Trường Sa ; thu thp thông tin tình báo và thm chí tiến hành hun luyđ tăng cường năng lc tác chiến nhm chun b cho các tình hung xung đt khác nhau".

Ông nói : "Báo cáo ca B Quc phòng ch là xác nhn cho nhng vic làm mang tính lô gíc này".

Tin tc v hođng tàu ngm cĐài Loan đượđưa ra vào thđim căng thng gia Trung Quc vàĐài Loan đang gia tăng. Báo cáo quc phòng cĐài Loan dành hn mt chương dài 12 trang đ tóm tt nhng mđe da quân s ln ca Trung Quđi vđo quc nàđng thi ch ra rng Trung Qu"chưa bao gi t b vic s dng vũ lc chng lĐài Loan".

Đ chun b cho điđó, báo cáđ cao tm quan trng ca vic tăng cường năng lc quân s dưới nước cĐài Loan bao gm vi"mua mt thế h tàu ngm mi và nâng cp h thng tác chiến cho các tàu ngm lp Rng Bin hin có".

Đài Loan có tng cng bn tàu ngm, hai trong s này có t thi Chiến tranh Thế gii th 2 và thuc loi nhng tàu ngm lâđi nht thế gii vđang được s dng. Nhng tàu nàđược M chuyn giao t nhng năm 1970. Hai chiếc còn li là tàu ngm Hi Long (Hai Lung) s hiu SS-793 và Hi H (Hai Hu - H Bin) s hiu SS-794 mua t Hà Lan vào nhng năm 1980.

Theo ông Koh, mc dù tàu ngm Hi Long và H Bin cĐài Loan "rt hiđi khi mi ra mt nhưng kh năng tác chiến chng tàu ngm ngày càng tăng ca Hi quân Trung Quđng nghĩa vi vic khiến chúng nhanh chóng tr nên li th".

Đài Loan đã khđng Chương trình Tàu ngm Phòng th Bđa vào tháng 11/2020 ti mt nhà máđóng tàu ngm m Cao Hùng  mt thành ph cng phía Nam. Tng thng Đài Loan Thái Anh Văđãđăng tin này trênTwitter.

Đài Bđt mc tiêu mua 8 tàu ngm diesel-đin vi chi phíước tính khong 16 t USD. Tháng 4 năm nay,B Quc phòng Đài Loan tiết l rng "M và các quc gia quan trng  ChâÂu cung cp h tr"đđóng các tàu ngm mi.

Mt tháng trướđó, Mđã phê duyt vic xut khu công ngh nhy cm, bao gm ba loi thiết b chính là : h thng thâm k thut s, h thng tác chiến tích hp và h thng thiết b ph tr (kính tim vng) cho hđi này.

Leyi Qi, mt nhà phân tích quân sĐài Loan đng thi là cng tác viên cĐàÁ Châu T Do cnh báĐài Bc s cn phi theo dõi cn thn các bướđi ca mình vì nguy cơ leo thang  BiĐông là rt cao.

"Các tàu ngm ca Quân đi Gii phóng Nhân dân Trung Quđang hođng gđó và có các tàu ngm lp Kilo ca Vit Nam hođng gn quđo Trường Sa"ông Qi nói.

Vit Nam đã mua sáu tàu ngm lp Kilo chy bng đin-diesel t Nga vi chi phí 3,2 t USD. Chiếc cui cùng trong s sáu tàu nàđược giao vào năm 2017.

Trong khi đó, Trung Quđược cho là có khong 70 tàu ngm, trong đó có 12 tàu ngm chy bng năng lượng ht nhân. TheoVăn phòng Tình báo Hi quân M, s lượng tàu ngm ht nhân ca Trung Quc có kh năng s tăng lên 21 chiếc vào năm 2030.

Nguồn : RFA, 12/11/2021

Published in Châu Á

Trung Quốc thông báo biện pháp trừng phạt nhắm vào những người ủng hộ độc lập cho Đài Loan

Thùy Dương, RFI, 06/11/021

Văn phòng Sự vụ Đài Loan của Trung Quốc ngày 05/11/2021 thông báo sẽ xử lý hình sự những người muốn độc lập cho Đài Loan. Đây là lần đầu tiên Bắc Kinh thông báo công khai các biện pháp trừng phạt nhắm vào những người ủng hộ Đài Loan độc lập. Bắc Kinh luôn coi hòn đảo là một tỉnh của Trung Quốc.

dailoan1

Một phụ nữ vẫy cờ Đài Loan trong ngày Quốc Khánh Trung Hoa Dân Quốc ngày 10/10/2021.  AP - Chiang Ying-ying

Những người có tên trong "danh sách đen" của Trung Quốc cũng như các công ty của họ, hay những tổ chức tài trợ cho họ, sẽ không được phép hợp tác hoặc nhận tiền từ các cá nhân và tổ chức tại Hoa lục.

Theo AFP, điều này sẽ gây khó khăn cho các chiến dịch tranh cử tại Đài Loan, bởi các chính trị gia Đài Loan phụ thuộc phần nào vào sự đóng góp tài chính của các doanh nghiệp Đài Loan mà đa phần thu lợi nhuận từ giao thương với Trung Quốc đại lục, nơi có hàng chục ngàn dân Đài Loan sinh sống và làm việc. 

Từ Bắc Kinh, thông tín viên Stéphane Lagarde giải thích :

"Kiên quyết" là từ ngữ mà Văn phòng sự vụ Đài Loan ở Bắc Kinh sử dụng. Hồi năm 2020, chế độ Bắc Kinh đã đề cập đến việc thiết lập một danh sách đen "những phần tử Đài Loan ly khai cứng rắn".

Lần đầu tiên Bắc Kinh đưa ra những cái tên cụ thể, chẳng hạn thủ tướng Đài Loan Tô Trinh Xương (Su Tseng-chang), chủ tịch Quốc hội  Du Tích Khôn (You Shi-kun) và ngoại trưởng Đài Loan Ngô Chiêu Nhiếp (Joseph Wu), người vừa trở về sau chuyến công du Châu Âu.

Những nhân vật nói trên và thân nhân của họ không còn được phép nhập cảnh vào Hồng Kông, Ma Cao, Trung Quốc đại lục và sẽ phải chịu trách nhiệm hình sự suốt đời vì "ủng hộ độc lập" cho Đài Loan.

Sự thay đổi thái độ của Bắc Kinh diễn ra sau chính sách bị xem là "mơ hồ về chiến lược" của Washington đối với Đài Loan. Chính quyền Trung Quốc cũng đang tìm cách phá vỡ cuộc phản công ngoại giao của Đài Bắc. Trong những tuần qua, Đài Bắc ngày càng có nhiều sự ủng hộ, nhất là từ các nghị sĩ Châu Âu".

Ngay sau thông báo của Văn phòng sự vụ Đài Loan ở Bắc Kinh, Hội đồng sự vụ đại lục của Đài Loan khẳng định quy định mà Đảng cộng sản Trung Quốc đơn phương đưa ra không hề có bất cứ hiệu lực với nhân dân Đài Loan.

Thùy Dương

***********************

Nhóm thượng nghị sĩ Cộng hòa Mỹ đề xuất dự luật viện trợ quân sự 2 tỉ đô la hàng năm cho Đài Loan

Thùy Dương, RFI, 05/11/2021

Nhóm thượng nghị sĩ Cộng hòa Mỹ ngày 04/11/2021 đề xuất dự luật viện trợ quân sự 2 tỉ đô la/năm cho Đài Loan, trong vòng 10 năm, đến năm 2032, để giúp Đài Bắc đối phó với Trung Quốc.

dailoan2

Binh sĩ Đài Loan chuẩn bị tham gia cuộc tập trận thường niên Hán Quang (Han Kuang), tại Đài Nam, Đài Loan, ngày 14/09/2021.  Reuters – Ann Wang

Dự luật nhấn mạnh : “Việc bảo vệ Đài Loan là rất quan trọng để duy trì sự tín nhiệm của Hoa Kỳ với tư cách là nước bảo vệ nền dân chủ và các giá trị và nguyên tắc thị trường tự do” mà người dân và chính phủ Đài Loan là hiện thân.Dự luật sẽ giúp các công ty Hoa Kỳ bán vũ khí cho Đài Loan dễ dàng hơn, góp phần cải thiện trao đổi quân sự Mỹ - Đài, mở rộng giáo dục quân sự chuyên nghiệp và kỹ thuật cho quân nhân Đài Loan, tạo cơ hội cho họ được đào tạo tại Hoa Kỳ.

Việc tài trợ sẽ đi kèm với các điều kiện, bao gồm cả việc Đài Loan phải cam kết chi tiêu tương ứng với số tiền Hoa Kỳ tài trợ. Washington đang thúc giục Đài Bắc cải cách quốc phòng, tập trung vào các khả năng để lực lượng quân sự Đài Loan cơ động hơn, khó bị tấn công hơn. Đài Bắc cũng phải bảo đảm duy trì một lực lượng dự bị động viên. Dự luật sẽ yêu cầu đánh giá thường niên về những nỗ lực của Đài Bắc trong chiến lược phòng thủ trước Trung Quốc.

Theo hãng tin Anh Reuters, với dự luật này, nhóm thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa muốn gây thêm áp lực để tổng thống Mỹ Joe Biden có những hành động mạnh mẽ hơn và tăng cường quan hệ với Đài Loan. Hoa Kỳ hiện giờ là nhà cung cấp vũ khí chính cho hòn đảo. Hiện chưa rõ đảng Dân chủ phản ứng ra sao về dự luật, nhưng Đài Loan là một trong những chủ đề hiếm hoi được sự ủng hộ của lưỡng đảng tại Thượng Viện bên cạnh những hồ sơ gây chia rẽ nặng nề.

Bắc Kinh lập danh sách để trừng phạt những người ủng hộ Đài Loan độc lập

Phát ngôn viên Văn phòng Sự vụ Đài Loan của Trung Quốc hôm nay 05/11/2021 phát biểu Bắc Kinh sẽ khiến những ai ủng hộ nền độc lập của Đài Loan phải chịu trách nhiệm hình sự suốt đời. Quan chức này cho biết Trung Quốc đã lập danh sách những người “ngoan cố ủng hộ Đài Loan độc lập” và sẽ trừng phạt họ : không cho những người này vào Trung Hoa đại lục, đặc khu Hồng Kông và Ma Cao, cấm họ được hưởng tiền lợi nhuận từ Hoa lục.

Thùy Dương

Published in Châu Á

Trung Quốc và 50 năm gia tăng ảnh hưởng tại Liên Hiệp Quốc

Thanh Phương, RFI, 25/10/2021

Cách đây đúng 50 năm, ngày 25/10/1971, một nghị quyết do Albani đề nghị đã được thông qua, chính thức thâu nhận Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa vào Liên Hiệp Quốc, đồng nghĩa với việc Trung Hoa Dân Quốc, tên chính thức của Đài Loan, bị loại ra khỏi tổ chức quốc tế này, sau khi đã là đại diện của Trung Quốc suốt từ năm 1950. Trong 50 năm qua, Trung Quốc đã không ngừng gia tăng ảnh hưởng trong Liên Hiệp Quốc, kiểm soát ngày càng nhiều cơ quan chuyên trách của tổ chức quốc tế này. 

tqdl1

Phái đoàn Liên Hiệp Quốc nhân diễn đàn Một Vành Đai Một Con Đường ngày 26/04/2019 tại Bắc Kinh, Trung Quốc.  Andrea Verdelli/Pool via Reuters

Như tờ nhật báo kinh tế của Pháp Les Echos ấn bản ngày 25/10/2021 nhắc lại, từ năm 2003 và kể từ khi Hồ Cẩm Đào lên cầm quyền, Trung Quốc, từ vai trò một quan sát viên khiêm tốn, đã đầu tư ngày càng nhiều phương tiện tài chính và nhân lực vào Liên Hiệp Quốc. Với tư cách một quốc gia đang trỗi dậy, Trung Quốc đã tự đặt mình vào vị trí người bảo vệ các nước nghèo, mạnh mẽ lên án chủ nghĩa thực dân và kiên quyết bảo vệ nguyên tắc chủ quyền quốc gia. Bắc Kinh ngày càng xem Liên Hiệp Quốc là một công cụ rất hữu hiệu để bày tỏ những mối quan ngại của họ, dập tắt những tiếng nói chỉ trích và quảng bá những quan điểm của Trung Quốc. 

Nền kinh tế càng phát triển, vị thế quốc tế của Trung Quốc càng lớn mạnh, và Bắc Kinh đã chứng tỏ tham vọng bên trong Liên Hiệp Quốc. Trung Quốc hiện là nước đóng góp tài chính nhiều thứ hai cho ngân sách hoạt động của Liên Hiệp Quốc, với 3,2 tỷ đôla cho năm 2021, kể từ nay chiếm 12% tổng đóng góp tài chính. Trung Quốc cũng hiện là nước đóng góp tài chính nhiều thứ hai cho các chiến dịch duy trì hòa bình của Liên Hiệp Quốc.

Việc chính quyền Donald Trump trước đây gần như tẩy chay các định chế đa phương càng giúp cho Trung Quốc gia tăng kiểm soát các cơ quan Liên Hiệp Quốc phục vụ cho các lợi ích của Bắc Kinh. Trang mạng Foreign Policy vào năm 2019 đã kể lại làm cách nào mà Bắc Kinh áp đặt được ứng viên Trung Quốc vào chức tổng giám đốc Tổ chức Lương Nông Liên Hiệp Quốc FAO. Để đạt được mục tiêu này, Trung Quốc đã không ngần ngại xóa một món nợ cho Yaoundé để nước này rút lại ứng viên của Camroun. Bắc Kinh còn đe dọa ngăn chận xuất khẩu của các nước Achentina, Brazil và Uruguay để ba nước này bỏ phiếu ủng hộ ứng viên Khuất Đông Ngọc (Qu Dongyu) lên lãnh đạo FAO.

Theo ghi nhận của Les Echos, trong tổng số 15 cơ quan chuyên trách của Liên Hiệp Quốc, Trung Quốc hiện đang đứng đầu đến 4 cơ quan (FAO, Tổ chức Hàng không Dân dụng Quốc tế, Liên minh Viễn thông Quốc tế, Tổ chức Phát triển Công nghiệp Liên Hiệp Quốc) trong khi Pháp , Anh và Hoa Kỳ mỗi nước chỉ lãnh đạo một cơ quan (UNESCO, Tổ chức Lao động Quốc tế và Ngân hàng Thế giới). Bắc Kinh cũng đã cài được đến 7 phó giám đốc, một con số kỷ lục, vào nhiều cơ quan của Liên Hiệp Quốc.

Cũng theo nhận định của Les Echos, ảnh hưởng của Trung Quốc trong Liên Hiệp Quốc còn được nhận thấy rõ qua việc nước này đã ngăn chận được Đài Loan tham gia các hoạt động của Tổ chức Y tế Thế giới và qua việc tổ chức này đã tỏ ra rất khoan dung với Bắc Kinh khi đại dịch Covid-19 bắt đầu lây lan từ Trung Quốc ra khắp thế giới. 

Bên trong Hội đồng Bảo an, mà Trung Quốc là một trong những thành viên thường trực, Bắc Kinh không còn kín đáo như trước nữa, mà sử dụng ngày càng nhiều quyền phủ quyết để ngăn chận mọi nghị quyết hay tuyên bố bất lợi. Trung Quốc cũng đã thắt chặt quan hệ với một thành viên thường trực khác của Hội đồng Bảo an là Nga, bởi vì hai nước có cùng quan điểm là không chấp nhận mọi can thiệp từ bên ngoài và chống lại các biện pháp trừng phạt của quốc tế.

Mục tiêu tối hậu của Trung Quốc khi khai thác tối đa vai trò của nước này trong Liên Hiệp Quốc có lẽ là nhằm thiết lập một trật tự thế giới mới, cũng mang tính đa phương, nhưng là đa phương theo sự áp đặt của Bắc Kinh, đối lại với trật tự thế giới của phương Tây. 

Thanh Phương

********************

Kỷ niệm 50 năm thay Đài Loan tại Liên Hiệp Quốc : Trung Quốc cam kết duy trì hòa bình thế giới

Thanh Phương, RFI, 25/10/2021

Trong bài phát biểu nhân kỷ niệm 50 ngày Trung Quốc giành được chiếc ghế ở Liên Hiệp Quốc từ tay Đài Loan, hôm 25/10/2021, chủ tịch Tập Cận Bình cam kết Bắc Kinh sẽ luôn "duy trì hòa bình thế giới và trật tự quốc tế", trong bối cảnh Hoa Kỳ và nhiều nước khác đang rất quan ngại về những hành động ngày càng quyết đoán của Trung Quốc trên toàn cầu. 

tqdl2

50 năm Trung Quốc gia nhập Liên Hiệp Quốc, chủ tịch Tập Cận Bình cam kết tiếp tục "duy trì hòa bình thế giới".  © AFP

Ông Tập Cận Bình phát biểu tại một hội nghị tại Bắc Kinh đánh dấu 50 năm Cộng Hòa Nhân Dân Trung Hoa chính thức gia nhập Liên Hiệp Quốc, thay thế Đài Loan. Hội nghị có sự tham dự của các nhà ngoại giao và đại diện các tổ chức quốc tế tại Trung Quốc, cũng như có sự tham dự trực tuyến của của tổng thư ký Liên Hiệp Quốc Antonio Guterres. 

Theo hãng tin Reuters, trích dẫn Tân Hoa Xã, trong bài phát biểu hôm nay, chủ tịch Tập Cận Bình khẳng định Trung Quốc sẽ luôn là "một người xây dựng hòa bình thế giới" và "một người bảo vệ trật tự và luật lệ quốc tế".

Rõ ràng là ám chỉ Hoa Kỳ, chủ tịch Trung Quốc tuyên bố các luật lệ và trật tự quốc tế "không thể do một cường quốc duy nhất hay một khối nào áp đặt".

Lãnh đạo họ Tập còn khẳng định Bắc Kinh "kiên quyết chống lại mọi hình thức bá quyền và chính sách dựa trên vũ lực, chống lại chủ nghĩa đơn phương và chính sách bảo hộ mậu dịch". Chủ tịch Trung Quốc còn kêu gọi đẩy mạnh hợp tác toàn cầu trên những vấn đề như các xung đột khu vực, khủng bố, biến đổi khí hậu, an ninh mạng và an ninh sinh học.

Ông Tập Cận Bình tuyên bố như trên vào lúc Đài Loan báo động căng thẳng quân sự với Trung Quốc trong tháng này đang lên đến mức cao nhất từ hơn 40 năm qua, gây càng nhiều lo ngại là Bắc Kinh có thể sử dụng vũ lực để chiếm lại hòn đảo mà Trung Quốc luôn cho là một bộ phận không thể tách rời.

Trung Quốc cũng ngày càng có những hành động nhằm áp đặt yêu sách chủ quyền trong các tranh chấp biển đảo với một số nước Đông Nam Á trên Biển Đông, với Nhật Bản trên biển Hoa Đông và tranh chấp biên giới trên bộ với Ấn Độ.

Vào trước ngày kỷ niệm 50 năm Trung Quốc thay thế Đài Loan tại Liên Hiệp Quốc, theo bộ Ngoại Giao Mỹ, các giới chức ngoại giao Hoa Kỳ và Đài Loan hôm thứ Sáu 22/10/2021 đã có một cuộc họp trực tuyến để thảo luận về những cách thức có thể giúp Đài Loan tham gia "đáng kể" vào các công việc của Liên Hiệp Quốc.

Thanh Phương

Published in Châu Á

Trung Quốc, kẻ thù hữu ích cho Đài Loan

Thanh Hà, RFI, 14/10/2021

Nhờ Trung Quốc, Đài Loan trở thành tâm điểm của thế giới. Hai nhà nghiên cứu Marc Julienne và John Seaman của Viện Quan hệ Quốc tế Pháp - IFRI cùng nhận định, Đài Loan là một bậc thầy trong việc "khai thác mối đe dọa xuất phát từ Trung Quốc để thoát khỏi thế cô lập trên trường quốc tế".

dailoan1

Ảnh minh họa Reuters - DADO RUVIC

Đối với công luận trong nước, điểm tín nhiệm của tổng thống Thái Anh Văn thực sự vững vàng. Kinh tế Đài Loan tăng trưởng tốt bất chấp đại dịch Covid-19 và những đòn trừng phạt của Bắc Kinh. Đài Bắc đã chứng minh là một mắt xích không thể thiếu trong tầm nhìn về một vùng Ấn Độ -Thái Bình Dương tự do và rộng mở. Cuối cùng về công nghệ, Trung Quốc gián tiếp giúp cho các tập đoàn Đài Loan được cả từ Mỹ đến Châu Âu, Nhật Bản ve vãn hơn bao giờ hết.

Trong bài tham luận mang tựa đề "Bắc Kinh : Kẻ thù tệ nhất và tốt nhất của Đài Loan" đăng trên tạp chí Politique Etrangère (số 2021/2), Marc Julienne và John Seaman nhắc lại : khi mới lên cầm quyền năm 2013 ông Tập Cận Bình đã ngỡ rằng sẽ dễ dàng thuyết phục Đài Loan "trở về với đất mẹ". Nhưng rồi cử tri Đài Loan đã bầu lãnh đạo đảng Dân Tiến vào chiếc ghế tổng thống năm 2016.

Trở thành vị nữ tổng thống đầu tiên của Đài Loan, bà Thái Anh Văn đoạn tuyệt với chính sách của người tiền nhiệm Mã Anh Cửu bên Quốc Dân Đảng, thân Bắc Kinh. Điều khó chấp nhận hơn nữa trong mắt ông Tập Cận Bình là bà Thái Anh Văn đã tái đắc cử vẻ vang hồi năm 2020 đúng vào lúc mà Vũ Hán trở thành tâm dịch, Bắc Kinh bị chỉ trích bưng bít thông tin, thao túng Tổ Chức Y Tế Thế Giới về mức độ nguy hiểm của virus corona chủng mới.

Uy hiếp tinh thần, làm sói mòn sức lực của đối phương 

Hai đồng tác giả bài viết trên tạp chí Politique Etrangère nêu ra hàng loạt những thành công của Đài Loan từ 2016 khiến Hoa Lục càng tức giận và điều đó giải thích phần nào cho thái độ càng lúc càng "hung hăng" của Bắc Kinh đối với Đài Bắc.

Vào lúc hình ảnh của Trung Quốc xấu đi trong mắt cộng đồng quốc tế về nhiều mặt, từ y tế cho đến việc nuốt lời hứa về một mô hình "một quốc gia hai chế độ" dành cho Hồng Kông, hay trước những tiết lộ cưỡng bức lao động tại tỉnh Tân Cương và nhất là Trung Quốc đang trực diện đối đầu với Mỹ về mọi mặt, thì Đài Loan được xem như là mô hình mẫu mực trong việc giải quyết khủng hoảng Covid. Chính quyền Đài Loan chứng minh rằng một chế độ dân chủ cũng có thể dập được dịch. Virus corona chủng mới không làm xáo trộn kinh tế Đài Loan. Thế rồi Đài Bắc mở rộng cửa đón các nhà đấu tranh nhân quyền Hồng Kông.

Ngần ấy cũng đủ để Trung Quốc gia tăng áp lực với Đài Loan về mặt quân sự với những đợt tập trận của Hải Quân càng lúc càng cận kề với các vùng biển của Đài Loan, với các chiến dịch dồn dập đưa chiến đấu cơ vào vùng nhận dạng phòng không của Đài Loan. Tuy nhiên tính toán của Trung Quốc muốn vừa uy hiếp tinh thần 23 triệu dân Đài Loan, vừa khiến đối phương mòn sức vì phải chống đỡ, tạm thời thất bại. 

Những lá chủ bài của Đài Loan

Hai đồng tác giả bài tham luận "Bắc Kinh : kẻ thù tệ nhất và tốt nhất của Đài Loan" giải thích, về đối nội, bà Thái Anh Văn được công luận Đài Loan ủng hộ hơn bao giờ hết. Về mặt kinh tế, đành là Đài Loan bị cấm xuất khẩu quả na, quả dứa sang Hoa Lục nhưng hòn đảo tí hon này lại có những lá chủ bài khác trong tay mà ông khổng lồ Bắc Kinh không có được : đó là những con bọ "chip" điện tử, là linh kiện bán dẫn mà ngay cả các tập đoàn Trung Quốc cũng xem là "cột xương sống" để phát triển. 

Chip điện tử và linh kiện bán dẫn là hai chìa khóa giúp Đài Loan "tự đặt mình vào trung tâm bàn cờ công nghệ cao", và là một mắt xích không thể thiếu trong chuỗi sản xuất toàn cầu mà qua đó Đài Loan là một chìa khóa trong cuộc đọ sức Mỹ-Trung về công nghệ cao, về kinh tế và chiến lược. Chỉ nội với việc một tập đoàn TSMC của Đài Loan, dẫn đầu trong ngành công nghệ nano, những ông khổng lồ Trung Quốc như Hoa Vi hay HiSilicon hay Hik Vision cũng có thể bị điêu đứng, nếu không được TSMC cung cấp bọ nano kịp thời. 

Mỹ thở phào nhẹ nhõm khi thuyết phục được TSMC mở nhà máy ở bang Arizona. Liên Âu đang ráo riết đàm phán để cũng trở thành điểm đến hấp dẫn trong mắt nhà sản xuất bọ điện tử này. Chỉ nội với lá chủ bài công nghệ cao cũng đủ sức thuyết phục các siêu cường phương Tây không nên bỏ rơi Đài Loan trước những nanh vuốt của Bắc Kinh.

Về địa chính trị, từ trước đại dịch, Đài Loan luôn chứng minh là một quốc gia "chia sẻ tầm nhìn và những giá trị" với các nền dân chủ tự do, là một điểm tựa hữu ích trong chiến lược Ấn Độ -Thái Bình Dương của Mỹ. Điểm trớ trêu nhất đối với Bắc Kinh có lẽ là từ 2016, chưa bao giờ Hoa Kỳ giờ tỏ thái độ ủng hộ Đài Loan mạnh mẽ như hiện nay. Marc Julienne và John Seaman đặt câu hỏi : không hiểu Donald Trump có ý thức được về tầm mức quan trọng cuộc điện đàm với tổng thống Đài Loan trước khi chính thức bước vào Nhà Trắng hay không ? Có một điều chắc chắn là dưới chính quyền Trump, Mỹ đã tăng tốc các dự án cung cấp vũ khí cho Đài Loan. Người kế nhiệm ông là Joe Biden đang tiếp tục đi theo con đường đó.

Không phủ nhận tình hình eo biển Đài Loan đang tựa như một thùng thuốc súng, nhưng hai đồng tác giả của bài tham luận trên tạp chí Politique Etrangère ghi nhận là : Trung Quốc mà càng hung hãn, càng hiện nguyên hình là một chế độ độc đoán thì lại càng khiến mô hình dân chủ Đài Loan trở nên "hấp dẫn hơn". Bắc Kinh càng muốn cô lập Đài Bắc thì lại càng có nhiều phái đoàn các quan chức quốc tế đến thăm hòn đảo với 23 triệu dân này, gần đây nhất là phái đoàn của các thượng nghị sĩ Pháp, hay chuyến viếng thăm Đài Loan của cựu thủ tướng Úc, Tony Abbot. 

Thanh Hà

Nguồn : RFI, 14/10/2021

*********************

Căng thằng Trung Quốc – Đài Loan : Đài bắc cảnh báo mạnh mẽ đáp trả

Thanh Hà, RFI, 14/10/2021

Bộ trưởng quốc phòng Đài Loan, Khâu Quốc Chinh (Chiu Kuo Cheng) ngày 14/10/2021 cảnh báo sẽ có những biện pháp trả đũa mạnh mẽ nếu chiến đấu cơ Trung Quốc bay quá sâu vào vùng nhận dạng phòng không của Đài Loan. Bắc Kinh giải thích các phi vụ của bên Không Quân "chỉ nhằm" bảo vệ hòa bình và ổn định. 

dailoan2

Một chiếc F-16 của không quân Đài Loan bám theo một chiếc máy bay ném bom H-6 của Trung Quốc bay qua kênh Bashi ở phía nam Đài Loan và eo biển Miyako gần Nhật Bản, ngày 25/05/2018.  AFP - Handout

Hãng tin Anh Reuters nhắc lại căng thẳng giữa hai bờ eo biển Đài Loan đang ở mức cao nhất từ hơn 40 năm qua. Tuần trước bộ trưởng quốc phòng Đài Loan đã nêu lên khả năng Trung Quốc tiến hành một cuộc xâm lược quy mô toàn diện vào năm 2025 sau đợt hơn 150 chiến đấu cơ Trung Quốc thâm nhập vùng nhận dạng phòng không của Đài Loan từ 01 đến 04/10/2021.

Theo một báo cáo trình lên Quốc Hội, bộ quốc phòng Đài Loan ghi nhận không một sự cố nào đã xảy ra và chiến đấu cơ của Trung Quốc không thâm nhập không phận Đài Loan, nhưng đã tập trung hoạt động tại phía tây nam hòn đảo này. Lãnh đạo bộ quốc phòng Đài Loan nhấn mạnh "tuyệt đối không phát động chiến tranh hay gây hấn", nhưng "sẽ có những biện pháp đáp trả mạnh mẽ nếu như đối phương tiến vào quá gần" và Đài Loan sẽ tự vệ ở mức "tối đa" trong trường hợp bị tấn công.

Trước đó vài giờ, phát ngôn viên văn phòng sự vụ Đài Loan của Trung Quốc, Mã Hiểu Quang (Ma Xiao Guang) giải thích : các hoạt động quân sự của Bắc Kinh gần Đài Loan là những hành động chính đáng nhằm "bảo vệ hòa bình và ổn định" và sự cấu kết của chính quyền Đài Bắc với các lực lượng nước ngoài là nguyên nhân dẫn tới căng thẳng.

Thanh Hà

********************

Giới hạn của cuộc đối đầu Trung-Mỹ trên hồ sơ Đài Loan

Anh Vũ, RFI, 13/10/2021

Những căng thẳng gia tăng xung quanh số phận của Đài Loan đang đặt Trung Quốc và Hoa Kỳ trước sự lựa chọn khá tế nhị : Duy trì áp lực với nhau đến mức nào để không dẫn đến xung đột giữa hai cường quốc quân sự hàng đầu của thế giới ?

dailoan3

Cờ Mỹ và Trung Quốc. © Reuters/Tingshu Wang

Hai nền kinh tế hàng đầu thế giới trong suốt thời gian qua đối đầu căng thẳng với nhau trong đủ các hồ sơ, trong số đó có vấn đề Đài Loan khiến nhiều người lo ngại có thể dẫn tới xung đột quân sự lớn.

Vẫn coi đảo Đài Loan như một tỉnh ly khai, Trung Quốc thường xuyên đe dọa sử dụng vũ lực mỗi khi Đài Bắc có dấu hiệu, chưa cần phải có tuyên bố độc lập. Đợt xâm nhập ồ ạt của không quân Trung Quốc vào vùng nhận dạng phòng không Đài Loan những ngày đầu tháng 10 vừa qua là một ví dụ mới nhất. 

Bà Oriana Skylar Mastro, nhà nghiên cứu thuộc cơ quan tư vấn Mỹ American Enterprise Institute giải thích với AFP hành động của Bắc Kinh "là để nói với Đài Loan rằng không ai có thể đến cứu được họ" và Bắc Kinh không bao giờ từ bỏ quyết tâm thống nhất Đài Loan, cho dù hòn đảo đã có chính phủ riêng từ năm 1949, chỉ 10 ngày sau khi chế độ cộng sản tuyên bố thành lập nước Cộng hòa nhân dân Trung Hoa.

Tuy nhiên giới quan sát nhận thấy những hành động thị uy sức mạnh của Trung Quốc đối với đảo Đài Loan vẫn chỉ mang ý nghĩa cảnh cáo, chưa phải đã là sự chuẩn bị cho một cuộc xâm lược. Đồng thời đó cũng là hành động thử nắn gân xem những nước đồng minh của Đài Loan phản ứng ra sao.

Bởi vì gần đây, mặt trận chống Trung Quốc với sự dẫn dắt của Hoa Kỳ đang trở nên sôi động hơn và Đài Loan cũng trở thành một mảnh ghép trong bức tranh chính sách của Mỹ đối với Trung Quốc. Ngoài Washington, các đồng minh của Hoa Kỳ cũng liên tiếp tỏ lập trường ủng hộ Đài Loan, khiến cho Bắc Kinh không khỏi tức tối khó chịu.

Dù không ít lần các quan chức của Bắc Kinh tuyên bố rằng vấn đề Đài Loan là của người Trung Quốc, Bắc Kinh không có gì để thương lượng … Nhưng, theo AFP, trong cuộc đối thoại mới đây tại Thụy Sĩ tuần qua giữa ông Jake Sullivan cố vấn an ninh của tổng thống Joe Biden và lãnh đạo ngoại giao cao cấp của Trung Quốc, ông Dương Khiết Trì, hai bên đã bàn đến vấn đề Đài Loan. Điều này cho thấy cả hai bên đều không muốn đầy vấn đề Đài Loan đi ngoài tầm kiểm soát.

Trả lời câu hỏi của BBC rằng liệu Hoa Kỳ có sẵn sàng can thiệp quân sự để bảo vệ đảo Đài Loan hay không, cố vấn An Ninh Mỹ trả lời : "Chúng tôi sẽ hành động ngay bây giờ để cố gắng làm sao điều đó không bao giờ là cần thiết". 

Mỹ có thể tiếp tục bán vũ khí hay huấn luyện cho quân đội Đài Loan như thông tin được một quan chức quốc phòng Mỹ tiết lộ với AFP gần đây, nhưng thừa nhận một quy chế ngoại giao nào đó với Đài Loan là điều khó có thể xảy ra.

Khi những căng thẳng trong eo biển Đài Loan bị đẩy lên cao độ, hôm 06/10, hãng tin Reuters đưa tin Tổng thống Mỹ Joe Biden cho hay ông đã điện đàm với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình về vấn đề Đài Loan và hai bên đồng ý tuân thủ "thỏa thuận Đài Loan" năm 1979.

Đó là cam kết đã được luật hóa ở Mỹ, theo đó cho phép duy trì các mối quan hệ văn hóa, thương mại và những mối quan hệ không chính thức khác giữa Mỹ và Đài Loan, sau khi Mỹ chuyển công nhận ngoại giao từ Đài Bắc sang Bắc Kinh. Đạo luật liên quan đó cho phép Mỹ cung cấp vũ khí mang tính phòng thủ cho Đài Loan, nhưng không nói rõ Mỹ sẽ chiến đấu để bảo vệ hoàn đảo.

Trong một sự kiện mới đây ở Bắc Kinh, chủ tịch trung Quốc Tập Cận Bình đưa ra tuyên bố Trung Quốc vẫn đặt mục tiêu "thống nhất" Đài Loan nhưng trong "hòa bình". Thông điệp được giới quan sát đánh giá là có chừng mực và thực tế, khác với những tuyên bố sẵn sàng dùng vũ lực quân sự của ông trước đây không lâu.

Giới quan sát có thể dễ dàng nhận thấy trong hồ sơ Đài Loan, Mỹ, Trung không giống nhau về mục tiêu nhưng có điểm chung về hành động theo kiểu "mềm nắn, rắn buông". Bởi cả hai đều đang cố tìm một sự cân bằng để không đẩy sự việc đi quá xa.

Anh Vũ

Nguồn : RFI, 13/10/2021

**********************

Đài Loan : Đim nóng chiến tranh leo thang

Phạm Phú Khải, VOA, 12/10/2021

Đài Loan trước nay luôn là đim nóng đa chính tr ca vùng Á Châu Thái Bình Dương. Gi đây Đài Loan là trung tâm ca đim nóng đó khi căng thng gia Hoa K và Trung Quc ngày mt gia tăng.

dailoan4

S thành công ca Đài Loan không t nhiên mà có, mà do chính s chăm ch và lòng qu cm ca 23.5 triu dân ti đây.

Ch ni trong tun đu tháng 10, Bc Kinh đã gi tng cngkhong 150 máy bay chiến đu  bay trên không phn, hay gn không phn, ca hòn đo này. Năm nay Bc Kinh mun dùng ngày quc khánh ca Trung Quc, 1 tháng 10, đ va th uy chính quyn Đài Loan, cũng t chc ngày quc khánh 9 ngày sau, tc 10 tháng 10, va mun cho Hoa K biết s bt mãn ca mình đi vi vic Hoa K ngày càng tách ri chính sách công nhn "mt Trung Quc" đ công khai ng h Đài Loan. Trước đó vài hôm,thông cáo ca B ngoại giao Hoa K vào ngày 3 tháng 10 kêu gi Bc Kinh ngng áp lc và cưỡng ép quân s, ngoi giao và kinh tế lên Đài Loan. Hoa K còn khng đnh s tiếp tc h tr Đài Loan duy trì kh năng t v đy đ, và rng s cam kết này đi vi Đài Loan là không h lay chuyn. Điu này đã làm cho Bc Kinh gin d. Nhưng Bc Kinh phn n hơn khi biết tin rng Hoa K đã tnggi lc lượng đc bit đến hun luyn quân đi Đài Loan, mc du Ngũ Giác Đài chưa xác nhn ngun tin này.

Sut 72 năm qua, Bc Kinh vn không t b ch quyn ca mình lên hòn đo này k t khi Trung Hoa Quc Dân Đng do Tưởng Gii Thch cm đu đã b lc đa đ đến đây năm 1949. Bc Kinh nhiu lnđe da s dùng vũ lc đ chiếm hòn đo này nếu các chính quyn dân c ti Đài Loan tuyên b đc lp. Tp Cn Bình khng đnh mun đt đượcs thng nht bng hòa bình, không phi chiến tranh, nhưng sn sàng làm mi th đ đt được mc tiêu này. Mi đây Tptuyên b rng s thng nht trước sau gì cũng phi xy ra, bi vì vn đ này không th c chuyn giao t thế h này sang thế h khác mãi được. Điu này cũng có nghĩa là Tp mun thy nó din ra trong thi ca ông !

Có Tp Cn Bình ti Bc Kinh thì cũng có Thái Anh Văn (Tsai Ing-wen) ti Đài Bc. Tng thng Thái trước nay vn kiên đnh lp lilp trường nhiu ln rng Đài Loan đã là mt quc gia đc lp, cho nên mi s tuyên b (đc lp quc gia) như thế đu không cn thiết. Tp và Bc Kinh thù ghét lp trường cng rn này ca bà Thái và không mun đi thoi vi bà Thái, tuy bà cho biết sn sàng đi thoi mt cách bình đng, tc vi tư cách đi din ca mt quc gia có ch quyn.

Lp trường dt khoát này đã được th hin ln na vào ngày quc khánh ca Đài Loan 10 tháng 10 va qua. Tng thng Thái Anh Văn khng đnh rng, chính quyn Đài Loan, dưới s lãnh đo ca bà, s không nhượng b trước áp lc thng nht t Bc Kinh. Tuybà Thái không mun nhìn thy s căng thng leo thang như tun qua tiếp din, nhưng cam kết s không hành đng mt cách hp tp, và rng "tuyt đi không nên o tưởng rng nhân dân Đài Loan s cúi đu trước áp lc".

Trong bài phát biu nhân ngày quc khánh Đài Loan 10 tháng 10, Tng thng Thái Anh Văn khng đnhlp trường nht quán ca mình :

"Đài Loan s tiếp tc cng c nn quc phòng ca chúng tôi và th hin quyết tâm t v đ đm bo rng không ai có th buc Đài Loan đi theo con đường mà Trung Quc đã vch ra cho chúng tôi. Đó là bi vì con đường mà Trung Quc đã vch ra không mang li mt li sng t do và dân ch cho Đài Loan, cũng như ch quyn cho 23 triu người dân ca chúng tôi".

Tng thng Thái Anh Văn đã viết mt bài quan đim đáng chú ý tr trên tp chí Foreign Affairs vào đu tháng 10 (cho s tháng 11/12 này) vi ta "Đài Loan và cuc chiến cho cân ch" (Taiwan and the Fight for Democracy).

Trong bài lun văn này, bà Thái xác đnh s thành công ca Đài Loan là mt minh chng rng nhng người/quc gia hành x dân ch (được th hin bng cung cách qun tr tt và s minh bch), nếu quyết tâm, thì s đt được. S thành công đó không t nhiên mà có, mà do chính s chăm ch và lòng qu cm ca 23.5 triu dân ti đây. Bà Thái ghi nhn Đài Loan là ngưỡng ca ca nhiu s đi nghch : ý thc h chính tr, đc bit gia t do và cng sn ; gia Tây và Đông, mà trong đó Đài Loan va tiếp thu tích cc các giá tr dân ch và văn minh phương Tây, đng thi chu nh hưởng bi văn minh Trung Hoa và được đnh hình bi truyn thng Á Châu.

Trong nhng năm qua, như có trình bày trongbài trước, mc tiêu ca Đng cộng sản Trung Quc là truyn bá ch nghĩa chuyên chế, m rng hot đng thông tin, cng c nh hưởng kinh tế và can thip vào các h thng chính tr nước ngoài. Bc Kinh mun làm mt đi các thiết chế và chun mc dân ch trong và gia các quc gia. Nói cách khác, Bc Kinh munxut khu ch nghĩa cường quyn, vì cho rng nó mang tính ưu vit hơn : phát trin nhanh hơn, k c xóa đói gim nghèo ; chăm lo cho đi sng người dân hơn, k c nhân quyn ; và nó là mt mô hình chính tr và kinh tế vượt tri hơn. Mc tiêu ca Bc Kinh không phi là đ giúp cho các nước khác thành công như mình, mà ch yếu là khi các nước khác kính n mình, hay ít nht là chp nhn mô hình này, dù có đi theo mô hình đó hay không cũng không quá quan trng. Chp nhn thì s không, hay bt phê phán, nhng vi phm nhân quyn trm trng, hay nhng mưu toan chiến lược cũng như các tính cách chuyên chế ca h.

Trong khi đó, Đài Loan là hin thân ca s thành công ca mt nn dân ch linh đng, trách nhim và có th đóng góp rt nhiu cho s thnh vượng chung ca nhân loi. Đài Loan không ch tn ti trước áp lc liên tc t Bc Kinh, mà còn là bng chng ca s thành công và thnh vượng. Như thế, như bà Thái Anh Văn trình bày, Đài Loan không ch là s cn tr cho tham vng bá quyn ca Trung Quc trong vùng và thế gii, mà còn là s ma mai đi vi nhng tuyên b giáo điu t Bc Kinh.

Đng trước áp lc và căng thng ngày càng gia tăng v chính tr và quân s này, hơn bao gi hết, Tng thng Thái hiu rõ tính cách vô cùng tế nh và phc tp ca tình hung này. Bà Tháikhng đnh rng tình hình ca Đài Loan "phc tp và linh hot hơn bt k thi đim nào khác trong 72 năm qua", và s hin din quân s thường xuyên ca Trung Quc trong vùng nhn dng phòng không ca Đài Loan đã nh hưởng nghiêm trng đến an ninh quc gia và an toàn hàng không.

Chc chn ước mơ ca Tp Cn Bình là mun thy Đài Loan sát nhp vi Trung Hoa đi lc trong lúc ông còn ti nhim. Khi nào Trung Quc sn sàng tiến hành mc tiêu này, k c tiến hành mt cuc xâm lăng, thì chưa rõ. Theo B trưởng Quc phòng Đài Loan, Chiu Kuo-cheng, thì Trung Quc có thsn sàng tn công vào năm 2025. Hoa Kỳ, dưới s lãnh đo ca Tng thng Joe Biden hay mt tng thng Mỹ nào khác vào lúc đó, có bo v Đài Loan bng mt cuc chiến toàn din, mà hy sinh và mt mát s rt là khng khiếp, thì cũng chưa ai rõ.

Trong lúc này, mt li nói, hay mt hành đng, không kim chế, có th là cái ngòi châm vào kho đn. Thêm vào đó, như mt s nhà bình lunphân tích, mt Trung Quc đang trên đà đi xung v kinh tế/phát trin (n nng quc gia rt cao, năng lượng thiếu ht, năng xut gia gim, và nhân công ngày càng già đi) li là nguy cơ đưa đến chiến tranh hơn là mt Trung Quc vn tiếp tc trên đà phát trin. Vì s tham vng, cung vng và tuyt vng gp chung. Tham vng và cung vng t bá quyn ca ông Tp và Bc Kinh, khi thy gic mơ ca mình không thành, thì có kh năng chơi liu đánh ván c cui cùng. Trong khi đó, lp trường cng rn ca bà Thái và Đài Bc là không lay chuyn. Thêm vào đó, s leo thang ca liên minh an ninh AUKUS, QUAD v.v đ khng đnh Trung Quc không th cưỡng chế hay hiếp đáp các quc gia khác. Tt c tr thành nguy cơ làm cho Thế Chiến III là điu khó tránh khi trong thi gian ti. Ln này, Trung Quc có Iran và Nga làm đng minh hay không thì chưa rõ.

Hin nay, chưa có gì đm bo chc chn rng Hoa K, AUKUS, hay QUAD, s hoàn toàn đng v phía Đài Loan nếu nước này b xâm chiếm. Không có nước nào mun chiến đu hy sinh c triu hay hàng chc triu người đ đánh nhau vimt quân đi rt mnh ca mt nước đông dân nht thế gii vi nhiu vũ khí ti tân hàng đu hin nay. Tuy nhiên, nếu các nn dân ch chn đng ngoài thì hu qu s vô cùng khc lit. Như bà Thái bin lun trong bài trên Foreign Affairs : "H nên nh rng nếu Đài Loan sp đ, hu qu s là thm khc đi vi hòa bình khu vc và h thng liên minh dân ch. Điu đó s báo hiu rng trong cuc cnh tranh toàn cu v các giá tr ngày nay, ch nghĩa chuyên chế chiếm ưu thế hơn so vi nn dân ch".

Phạm Phú Khải

Nguồn : VOA, 12/10/2021

Published in Diễn đàn

Trung Quốc và Đài Loan chưa bao giờ xa nhau đến vậy

Bài xã luận của Le Monde nói về giải Nobel, cỗ máy đánh thức tự do báo chí. Về Trung Quốc, Le Monde nhận định "Mọi ánh nhìn đều hướng về Trung Quốc nhân khai mạc hội nghị về đa dạng sinh học". Chuyên mục Thời luận - kinh tế cũng được dành cho Trung Quốc : "Trung Quốc sẽ chậm lại". Nhưng đáng chú ý hơn là bài viết của thông tín viên Frédéric Lemaitre tại Bắc Kinh : "Chưa bao giờ Trung Quốc và Đài Loan xa nhau đến vậy".

dailoan1

Một máy bay trực thăng CH-47 Chinook mang cờ Đài Loan bay trên bầu trời Đài Bắc trong lễ Quốc Khánh 10/10/2021.  Sam Yeh AFP

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Đại lễ đường nhân dân hôm thứ Bảy, nhân kỷ niệm 110 năm Cách mạng Tân Hợi, nhắc lại rằng việc "thống nhất" Trung Quốc và Đài Loan "phải đạt được và sẽ đạt được". Theo ông, những người ly khai là trở ngại chính cho việc đưa Đài Loan thống nhất với mẫu quốc và là một mối nguy nghiêm trọng cho "công cuộc đổi mới đất nước".

Tập Cận Bình nhấn mạnh rằng Đài Loan, với tư cách là một thực thể chính trị, là "kết quả của sự yếu kém và hỗn loạn của đất nước Trung Quốc và chắc chắn sẽ được giải quyết khi công cuộc đổi mới đất nước trở thành hiện thực (…) Những ai quên tổ tiên, phản bội Tổ quốc, chia rẽ đất nước đều bị lên án. Họ sẽ vĩnh viễn bị nhân dân gạt bỏ và bị lịch sử phán xét".

Thông tín viên Le Monde tại Bắc Kinh cho biết phần này trong bài phát biểu đã được giới truyền thông Trung Quốc săn đón. Tuy nhiên, trước đó, nhân vật số 1 Trung Quốc đã cẩn thận nói rằng việc thống nhất "bằng các biện pháp hòa bình" sẽ có lợi cho toàn thể đất nước, kể cả cho "các đồng bào ở Đài Loan". Từ "hòa bình" được ông Tập nhắc lại tới 3 lần như để thể hiện chủ ý muốn làm giảm căng thẳng sau khi quân đội Trung Quốc đã xâm nhập vào vùng nhận dạng phòng không của Đài Loan tới hơn 150 lần từ hôm Quốc Khánh Trung Quốc 01/10.

Ngày 10/10, Quốc Khánh Đài Loan, tổng thống Đài Loan Thái Anh Văn đáp lại rõ ràng : "Đài Loan phải chống lại sự sáp nhập hoặc xâm phạm chủ quyền của mình (…) Tương lai Đài Loan phải được quyết định theo ý nguyện của người dân Đài Loan".

Tái khẳng định mong muốn duy trì nguyên trạng - tổng thống Thái Ăn Văn cũng như các người tiền nhiệm đều không chính thức tuyên bố độc lập cho hòn đảo. Bà khẳng định Đài Loan đang ở trên "tuyến đầu", "bảo vệ nền dân chủ", "đối phó với sự bành trướng của chủ nghĩa độc tài". Tổng thống Thái Anh Văn cũng vui mừng vì Đài Loan đã đạt được tầm quan trọng trên trường quốc tế và không còn là chủ đề bị gạt ra bên lề, cho dù là ở Washington, Tokyo, Canberra hay Liên Âu và bà nhận định Đài Bắc càng gặt hái được nhiều thành tựu thì sức ép từ Trung Quốc lại càng lớn.

Trên thực tế, Le Monde nhắc lại cho đến năm 2020, giữ nguyên trạng Đài Loan là có lợi cho Bắc Kinh. Nhờ trọng lượng kinh tế và ngoại giao, Bắc Kinh dần dần tiến tới gạt Đài Loan ra khỏi sân khấu quốc tế. Nhưng chính sách của chính quyền Mỹ thời Donald Trump và cách Đài Loan xử ký khủng hoảng đại dịch Covid-19 đã làm thay đổi "cuộc chơi".

Hoa Kỳ chỉ công nhận một nước Trung Hoa, không cam kết bảo vệ Đài Loan mà chỉ cung cấp cho Đài Bắc phương tiện phòng vệ, nhưng Bắc Kinh coi là Washington không "giữ lời", "thay đổi chính sách", chẳng hạn về việc Mỹ có thể cho Văn phòng Đại diện Kinh tế và Văn hóa Đài Bắc tại Washington đổi tên thành Văn phòng Đại diện Đài Loan.

Bà Shelley Rigger, giáo sư tại Davidson College, Đại học Bắc Carolina, không tin vào khả năng Trung Quốc can thiệp vào Đài Loan, vì Bắc Kinh sẽ có nhiều rủi ro về quân sự và phải trả giá đắt về ngoại giao.

Dân Đài không lo lắng, nhưng chính quyền Đài Bắc lo ngại

Điều đáng ngạc nhiên đối với thông tín viên Le Monde là công luận Đài Loan cũng ngả theo hướng này. Các cuộc thăm dò dư luận cho thấy người dân không mấy lo ngại về khả năng bị Trung Quốc tấn công. Bà Rigger phân tích là người dân Đài Loan không tự coi họ là ly khai, không có cảm giác là họ đe dọa công cuộc đổi mới của Trung Quốc và đối với họ Trung Quốc "sẽ mất nhiều hơn được" nếu xảy ra xung đột với Đài Loan.

Trái lại, giới lãnh đạo Đài Loan lại lo ngại hơn. Cả nội dung phát biểu cũng như giọng điệu của tổng thống Thái Anh Văn đều cho thấy điều đó. Quả thực, theo Le Monde, "đường lối cứng rắn" dường như đang dần chiếm thế thượng phong tại Bắc Kinh. Cách nay 2 năm, Victor Gao, từng là thông dịch viên tiếng Anh của cựu chủ tịch Trung Quốc Đặng Tiểu Bình và hiện là phó chủ tịch Trung tâm Trung Quốc và Toàn cầu hóa, giải thích là Trung Quốc khó có khả năng tấn công Đài Loan, bởi vì "người Trung Quốc ở cả hai phía".

Nhưng nay, phát biểu của ông Victor Gao đã thay đổi hoàn toàn. Đối với nhân vật này, "10% trong tổng số 23 triệu dân Đài Loan là hậu duệ của người Nhật" (từng xâm chiếm hòn đảo đến năm 1945) và chính nhóm người này là "những kẻ ly khai" và khi Bắc Kinh "lấy lại hòn đảo", họ sẽ hỏi nguồn gốc người dân và "những ai là hậu duệ của người Nhật phải cam kết bằng văn bản là ủng hộ việc thống nhất", nếu không họ sẽ phải rời Đài Loan.

Phó chủ tịch Trung tâm Trung Quốc và Toàn cầu hóa cũng không tin là Mỹ sẽ can thiệp quân sự để bảo vệ Đài Loan, bởi "Trung Quốc và Hoa Kỳ là hai cường quốc hạt nhân. Giữa hai quốc gia này, hòa bình là điều không thể tránh được". Thế nhưng, theo một cuộc thăm dò Hội đồng Chicago về các vấn đề toàn cầu công bố hồi tháng 08/2021, kể năm 1982, khi khảo sát bắt đầu được thực hiện, lần đầu tiên đa số người Mỹ (52%) ủng hộ việc Washington điều quân đến bảo vệ Đài Loan khỏi Trung Quốc.

Đe dọa đài Loan : Chắc chắn Trung Quốc sẽ làm nhiều hơn thế

Nhìn sang Libération, tờ báo thiên tả đăng bài thông tín viên Adrien Simorre phỏng vấn tại Đài Bắc cựu bộ trưởng Quốc Phòng Pháp Alain Richard, chủ tịch Hội Hữu nghị Pháp - Đài, khi ông dẫn đầu phái đoàn thượng nghị sĩ sang thăm Đài Loan và chuyế thăm bị chính quyền Bắc Kinh chỉ trích nặng nề.

Cựu bộ trưởng Quốc Phòng Pháp nhận định chắc chắn là Trung Quốc sẽ tiến xa hơn nữa trong việc đe dọa Đài Loan. Tiềm lực quân sự của Bắc Kinh lớn hơn nhiều chứ không chỉ là các vụ xâm nhập bằng chiến đấu cơ. Hải quân Trung Quốc đặc biệt đã phát triển đáng kể và chỉ sau vài năm đã được trang bị nhiều tàu đổ bộ. Trung Quốc từng khẳng định khả năng dùng vũ lực nếu Đài Loan đòi độc lập. Theo ông Richard, Hoa Kỳ sẽ tham chiến nếu Trung Quốc xâm lược Đài Loan nhưng có thể sẽ không chiếm được ưu thế trước Bắc Kinh.

Trả lời câu hỏi về khả năng tự phòng vệ của Đài Loan, quan chức Pháp nói rằng ai cũng thấy là có sự chênh lệch về tương quan lực lượng, nhưng lịch sử 60 năm qua cho thấy các ý tưởng ​​chiến tranh ca cng sn Trung Quc không phi lúc nào cũng thành công, và nếu thành công thì Trung Quốc cũng phải trả giá rất đắt về nhân mạng.

Về phía Pháp, cựu bộ trưởng cho biết sau nhiều năm tạm ngưng, Paris đã bật đèn xanh trở lại về khả năng bán trang thiết bị quốc phòng cho Đài Loan. Hồi năm 1991, Đài Bắc từng mua 6 tầu hộ tống chống tàu ngầm Lafayette của Pháp và năm sau đó mua 60 máy bay tiêm kích Mirage 2000.

Canada một mình chống Trung Quốc sau liên minh quân sự AUKUS

Giống như đa phân báo Pháp, hôm nay báo Le Figaro quan tâm nhiều đến thời sự trong nước : vấn đề có cần duy trì chứng nhận y tế, khẩu trang trong bối cảnh dịch bệnh Covid-19 đã bị đẩy lui, chiến dịch tiêm mũi 3 ngừa virus corona cho 22 triệu người Pháp, kế hoạch đầu tư quy mô lớn France 2030 của tổng thống Pháp Emmanuel Macron, cuộc gặp giữa chủ tịch Hội đồng Giám mục Pháp và bộ trưởng Nội Vụ Darmanin một tuần sau báo cáo Sauvé về nạn lạm dụng tình dục trẻ em trong Giáo hội Pháp giai đoạn 1950 - 2020 …

Nhìn ra quốc tế, ngoài giải Nobel Kinh Tế 2021, Pakistan - "đối tác khó tính" của Mỹ trong cuộc chiến chống khủng bố, việc thủ tướng Ý huy động các nước G20 hỗ trợ Afghanistan, chế độ Taliban dưới mối đe dọa khủng bố từ tổ chức Nhà nước Hồi giáo nhánh Khorasan, Canada trong bối cảnh liên minh Mỹ - Anh - Úc AUKUS mới được thành lập đặc biệt thu hút sự chú ý của Le Figaro qua bài viết "Canada một mình chống Trung Quốc sau liên minh quân sự AUKUS".

Các nguồn tin từ chính phủ Canada tiết lộ Ottawa đã không được Washington, Canberra và Luân Đôn (3 đồng minh của Canada trong liên minh Ngũ Nhãn/Five Eyes) báo trước là họ đang đàm phán về một liên minh mới xuyên Thái Bình Dương. Canada đã bị 3 đồng minh gạt ra ngoài liên minh mới, không chỉ về tàu ngầm hạt nhân và cả về phòng thủ mạng, trí tuệ nhân tạo và chia sẻ thông tin.

Ferry de Kerckhove, giáo sư tại Đại học Ottawa và là cựu đại sứ Canada, nhận định Canada rất yếu kém trong một thế giới mà cho đến nay Ottawa vẫn chưa điều chỉnh cho phù hợp. Canada vẫn "bất di bất dịch" ở Đại Tây Dương khi "trung khu thần kinh" của thế giới đang dịch chuyển sang Thái Bình Dương. Ottawa tuyên bố là một phần của Thái Bình Dương do vị trí địa lý nhưng mới chỉ đóng vai phụ trong khu vực này.

Canada cũng không còn uy tín quân sự với các đồng minh. Chuyên gia quốc phòng Canada, Paul T. Mitchell, từng viết trên trang mạng nghiên cứu The Conversation : "Các lực lượng vũ trang Canada đã dần loại bỏ những khả năng cơ bản, nhất là về pháo tầm xa, xe tăng, máy bay tiêm kích, lực lượng tàu ngầm, tàu khu trục và hậu cần hàng hải". Thái độ liên tục do dự của Ottawa trước Trung Quốc trong vụ giám đốc tài chính Hoa Vi, Mạnh Vãn Châu, cũng khiến các nước đồng minh có cảm giác Canada yếu thế.

Trong khi đó, Ottawa lại lo ngại bị chế độ độc tài Trung Quốc trả đũa nếu Canada gia nhập liên minh AUKUS. Theo chuyên gia quốc phòng Julian Spencer-Churchill, Canada cũng muốn tránh bị lôi kéo vào các cuộc can thiệp quân sự của Mỹ.

Than đá, nguồn nhiên liệu gây ô nhiễm nhất, lại hồi sinh ?

Chỉ 3 tuần trước khi diễn ra hội nghị khí hậu thế giới COP26 tại Gasgov, Scotland, Anh Quốc, Le Figaro chú ý đến "Cuộc khủng hoảng nhiên liệu khiến thế giới phụ thuộc nhiều hơn vào than đá". Nghịch lý là nguồn năng lượng gây ô nhiễm hành tinh mạnh nhất lại đang hồi sinh, thay vì là phải đang bị loại trừ do nhu cầu năng lượng tăng mạnh đẩy giá khí đốt tăng vọt.

Mặc dù không tăng nhiều như khí gaz, nhưng giá than đá cũng đã cao gấp 7 so với cùng kỳ năm 2020, chủ yếu liên quan đến sự tái khởi động nền kinh tế sau đại dịch Covid-19. Theo Le Figaro, than đá sẽ tiếp tục có vai trò quan trọng trong cơ cấu năng lượng toàn cầu. Khoảng 8.500 nhà máy điện than đang hoạt động trên hành tinh, với tổng công suất tương đương với hơn 2.000 nhà máy điện hạt nhân tầm cỡ Fessenheim của Pháp. Than đá cung cấp hơn 60% sản lượng điện ở Trung Quốc và 70% ở Ấn Độ.

Theo báo cáo năng lượng toàn cầu của tập đoàn BP, trong năm 2020, than đá cung cấp 27% nguồn năng lượng tiêu thụ trên thế giới (cho sản xuất điện, sưởi ấm và vận chuyển), sau dầu lửa (31%) và trước khí đốt (25%). Điều đáng ngại là các nhà máy nhiệt điện than tạo ra 20% lượng khí thải nhà kính trên toàn cầu, nhiều hơn bất kỳ nguồn năng lượng nào khác, theo phát biểu của David Malpass và Fatih Birol, quan chức của Ngân hàng Thế giới và Cơ quan Năng lượng Quốc tế với Le Monde hồi tuần trước.

Thoát khỏi than đá : mối bận tâm của Châu Âu

Trong bài viết "Các công ty năng lượng cố gắng thoát khỏi than đá nhanh nhất có thể", Le Figaro cho biết các tập đoàn năng lượng đang chịu sức ép. Hiện nay lĩnh vực than đá ngày càng bị các công ty tài chính loại ra khỏi danh mục đầu tư. Theo Morgan Stanley, đây là lĩnh vực bị loại khỏi danh mục đầu tư nhiều thứ hai ở Châu Âu, chỉ sau một số loại vũ khí như mìn sát thương, vũ khí hóa học, trước cả thuốc lá.

Tuy nhiên, việc loại trừ than vẫn là mối bận tâm chính của Châu Âu và phương Tây, bởi theo tổ chức phi chính phủ Đức Urgewald, gần 50% số công ty có tiếng vẫn đang lên kế hoạch khai thác mỏ than, nhà máy điện hoặc các dự án cơ sở hạ tầng mới trong lĩnh vực than đá, chỉ có 49 trong số 1.030 công ty công bố thời điểm ngưng khai thác than đá.

Pháp : Hạt nhân tiến bước !

Nhân sự kiện tổng thống Pháp Emmanul Macron hôm nay công bố kế hoạch đầu tư France 2030, báo kinh tế Les Echos lưu ý đến ngành điện nguyên tử qua hàng tựa "Pháp đặt cược vào các lò phản ứng hạt nhân nhỏ", khẳng định vị trí của lĩnh vực điện hạt nhân trong thị trường lương lai, đặc biệt với dự án "Hạt nhân tiến bước". Theo Les Echos, thông điệp của tổng thống Macron gửi đến các doanh nghiệp trong lĩnh vực này cũng như cho các nước khác là Pháp sẽ vẫn là một quốc gia hạt nhân.

Tương tự như Les Echos, báo Công giáo La Croix nhận định "Tổng thống Macron chuẩn bị phục hồi ngành hạt nhân" và chạy tựa trang nhất "Nước Pháp vẫn tin tưởng vào lĩnh vực hạt nhân".

Thùy Dương

Published in Châu Á

Các doanh nghip Đài Loan tìm s giúp đ ca Vit Nam đ gia nhp CPTPP trước lo ngi v Trung Quc

VOA, 04/10/2021

Mt hip hi các doanh nghip Đài Loan Vit Nam s trình mt văn bn lên chính ph Vit Nam vào ngày 4/10 đ yêu cu quc gia Đông Nam Á ng h n lc ca quc đo nhm tham gia Hip đnh Đi tác Toàn din và Tiến b xuyên Thái Bình Dương (CPTPP), trong lúc lo ngi vic Trung Quc s tr thành mt thành viên ca hip đnh này.

cptpp1

Các đi din thành viên ca Hip đnh Đi tác Toàn din và Tiến b xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) ti l ký kết Chile hôm 3/8/2018. Các doanh nghip Đài Loan đang tìm s ng h ca Vit Nam đ gia nhp hip đnh này.

Trích dn bn tin ca CNA bng tiếng Quan Thoi, Taiwan News  và Focus Taiwan  cho biết quyết đnh tìm s ng h ca chính ph Vit Nam được đưa ra sau khi khong 200 thành viên ca Hi đng Phòng Thương mi Đài Loan Vit Nam (CTCVN) gp mt trc tuyến hôm 30/9.

Sau khi Đài Loan công b hôm 22/9 rng quc đo này đã đ đơn xin gia nhp CPTPP, hip hi này đã ly ý kiến ca các doanh nghip thành viên Vit Nam và tho ra mt đ ngh đ trình lên B Công Thương Vit Nam, thông qua Din đàn Doanh nghip Vit Nam, mt kênh đi thoi chính sách gia chính ph Vit Nam và cng đng doanh nghip, theo giám đc điu hành CTCVN.

Trước đó vào ngày 16/9, Trung Quc cho biết rng B trưởng Thương mi nước này đã np đơn đ nn kinh tế ln th 2 thế gii xin gia nhp hip đnh thương mi t do, hin đang được xem là mt đi trng kinh tế quan trng đi vi nh hưởng ca Trung Quc trong khu vc.

Đài Loan đã bày t lo ngi  v quyết đnh np đơn xin tham gia ca Trung Quc. Trong khi đó Trung Quc, nước luôn tuyên b Đài Loan là lãnh th ca h, cho biết h s không hài lòng nếu Đài Bc được phép tham gia hip đnh trước Bc Kinh.

Vit Nam là mt trong 11 thành viên ca CPTPP, được ký kết ti Chile vào tháng 3/2018 sau khi Tng thng Donald Trump rút M ra khi hip đnh tin thân TPP, tng là trng tâm trong chiến lược xoay trc sang Châu Á ca Tng thng Barack Obama, ngay khi lên nhm chc vào tháng 1/2017.

Vit Nam cho biết "sn sàng chia s thông tin, kinh nghim ca mình vi Trung Quc v vic tham gia Hip đnh này", theo người phát ngôn B Ngoi giao Lê Th Thu Hng cho phóng viên biết ti cuhp báo thường k Hà Ni hôm 23/9. Bà Hng nói rng CPTPP "là mt Hip đnh Thương mi t do m vi các cam kết toàn din nhm thúc đy hp tác kinh tế - thương mi gia các nn kinh tế thành viên".

Cũng ti cuc hp báo khi được hi v phn hi ca Hà Ni trước thông tin Đài Loan thông báo gia nhp hip đnh này, bà Hng cho biết rng "Vit Nam s tham vn cht ch vi các thành viên CPTPP khác v các đ ngh tham gia Hip đnh này".

Các thành viên khác ca CPTPP bao gm Canada, Australia, Brunei, Chile, Nht Bn, Malaysia, Mexico, New Zealand, Peru và Singapore.

Điu quan trng đi vi Đài Loan là nhn được s ng h ca Vit Nam vì đây là mt thành viên ca CPTPP, Giám đc điu hành CTCVN, Chen Chia-cheng, được Taiwan News và Focus Taiwan trích dn cho biết.

Các doanh nghip ca Đài Loan đã đu tư sâu vào nhiu lĩnh vc ca nn kinh tế Vit Nam. Theo Taiwan News, các công ty Đài Loan hot đng trong lĩnh vc dt may, giày dép, đ ni tht và nông nghip, cũng như ngành công nghip đin t.

Ông Chen cho biết rng vic Đài Loan tr thành thành viên trong hip đnh này s làm sâu sc hơn na quan h hp tác gia nước này và Vit Nam. Theo đó, các doanh nghip Đài Loan ti Vit Nam s có kh năng tiếp cn tt hơn các ngun lc Đài Loan và do đó s cng c v trí ca h trong chui cung ng. Giám đc điu hành ca CTCVN còn được trích dn nói rng Vit Nam và Đài Loan chia s liên kết sâu rng v công ngh và chui cung ng.

**********************

Nhật bất ngờ trước việc Trung Quốc và Đài Loan cùng xin gia nhập CPTPP

Katsuji Nakazawa, Nghiên cứu quốc tế, 01/102021

Sau khi đảng đối lập chính của Đài Loan là Quốc Dân Đảng bầu Eric Chu làm lãnh đạo mới, Tập Cận Bình, với cương vị là Tổng bí thư Đảng cộng sản Trung Quốc, đã gửi điện mừng, kêu gọi hai đảng hợp tác để đạt được sự thống nhất quốc gia và "tiến hành sự phục hưng vĩ đại của đất nước Trung Quốc".

cptpp1

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình chơi trò bắt chẹt Tổng thống Đài Loan Thái Anh Văn bằng cách nộp đơn gia nhập một khối thương mại CPTPP hiện do Nhật Bản chủ trì sớm hơn dự kiến. (Nikkei dựng phim / AP / Wataru Ito / Văn phòng Tổng thống Đài Loan)

Chủ tịch Trung Quốc nhấn mạnh tầm quan trọng của việc phản đối Đài Loan độc lập. Dựa trên "nền tảng chính trị chung" đó, hai bên, trong những năm qua, đã có những tương tác tích cực, ông Tập nói.

Ông Tập đã không gửi điện mừng khi bà Thái Anh Văn của Đảng Dân Tiến vốn ủng hộ Đài Loan độc lập giành chiến thắng trong hai cuộc bầu cử tổng thống gần đây nhất của Đài Loan, cũng như khi người tiền nhiệm của ông Chu được bầu làm chủ tịch Quốc Dân Đảng.

Việc gửi điện mừng được thực hiện ngay sau khi Trung Quốc và Đài Loan cùng xin gia nhập Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương, trước đây gọi là TPP, cách nhau chỉ một tuần.

Đột nhiên, những con sóng ở eo biển Đài Loan trông như dâng cao hơn.

Cơn bão chính trị đã ập vào Nhật Bản. Với tư cách là nền kinh tế lớn nhất trong CPTPP, 10 thành viên khác của khối đang trông chờ vào vai trò lãnh đạo của Tokyo. Nhật Bản sẽ phải đóng vai trọng tài trong cuộc chơi kéo co này giữa Bắc Kinh và Đài Bắc.

Năm nay, Nhật Bản đảm nhận vai trò chủ tịch Ủy ban cấp bộ trưởng của CPTPP, cơ quan ra quyết định cao nhất của khối, khiến nước này càng bắt buộc phải đóng vài trò dẫn dắt.

Vấn đề là Nhật Bản đã không chuẩn bị. Sau khi Thủ tướng Yoshihide Suga tuyên bố hồi tháng 9 rằng ông sẽ không tìm cách tái cử chức chủ tịch Đảng Dân chủ Tự do cầm quyền, qua đó xác nhận rằng ông sẽ từ chức thủ tướng, mọi con mắt ở Nhật đều hướng về phía trong. Khía cạnh chính sách đối ngoại ít được chú ý.

Nhật Bản cũng không ngờ Trung Quốc sẽ chính thức nộp đơn xin gia nhập CPTPP trong thời gian Tokyo vẫn là chủ tịch ủy ban của khối, vốn kéo dài đến cuối năm nay.

Dù ông Tập đã nói rõ ý định của mình vào tháng 11 năm 2020 rằng Trung Quốc sẽ "cân nhắc thuận lợi" việc tham gia CPTPP, Nhật Bản nghĩ rằng chuyện này sẽ diễn ra vào năm 2022, sau khi Singapore đảm nhận ghế chủ tịch.

"Có bằng chứng cho thấy Nhật Bản đã bất cẩn", một nguồn tin quen thuộc với các cuộc đàm phán CPTPP cho biết, chỉ ra một tuyên bố chung cấp bộ trưởng được đưa ra sau cuộc họp của Ủy ban CPTPP vào ngày mồng 1 tháng 9.

Cuối tuyên bố là dòng chữ : "Cuộc họp tiếp theo của Ủy ban CPTPP sẽ do Singapore chủ trì vào năm 2022".

Đây là điều Trung Quốc muốn nghe.

Câu nói trên cho thấy Nhật Bản thừa nhận là nhiệm kỳ chủ tịch của mình đã kết thúc. Tokyo đã coi việc đơn xin gia nhập của Vương quốc Anh là nhiệm vụ chính của mình trong thời gian làm chủ tịch ủy ban. Rõ ràng là Nhật đã không phát hiện ra bất kỳ dấu hiệu nào liên quan động thái của Trung Quốc.

Như đã thảo luận trong chuyên mục này vào tuần trước, Trung Quốc đã có "kế hoạch 300 ngày" để đăng gia nhập CPTPP, cố gắng chặn trước khả năng Tổng thống Mỹ Joe Biden quay trở lại khối.

Sau khi nhìn thấy tuyên bố của Nhật Bản, Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Vương Nghị đã lập tức bay đến Singapore, chủ tịch Ủy ban vào năm sau.

Sau khi hoàn thành tất cả các thao tác hậu trường cần thiết, Trung Quốc đã chính thức nộp đơn gia nhập TPP với New Zealand, nước lưu chiểu hiệp định. Nhật đã bị qua mặt.

Mỹ và Đài Loan cũng mất cảnh giác.

Chính quyền Biden đang bận rộn với việc thành lập AUKUS, khuôn khổ hợp tác an ninh mới với Vương quốc Anh và Australia. CPTPP không nằm trong tầm ngắm của họ.

Về phần mình, Đài Loan đã thể hiện sự quan tâm đến việc gia nhập CPTPP và đã hoàn thành bài tập về nhà của mình. Với tất cả các vấn đề pháp lý đã được giải quyết, câu hỏi còn lại là khi nào, chứ không phải là có nên chính thức nộp đơn xin gia nhập hay không. Đơn xin gia nhập sớm đầy bất ngờ của Trung Quốc đã khiến Đài Loan phải làm theo.

Bất kỳ quyết định nào về cách xử lý hai lá đơn xin gia nhập của Trung Quốc và Đài Loan sẽ không được thực hiện dễ dàng. Cần có sự đồng ý nhất trí của tất cả các thành viên hiện tại thì mới có thể bắt đầu các cuộc đàm phán với ứng viên mới, cũng như chấp nhận việc ứng viên đó gia nhập khối.

Mỗi thành viên CPTPP có quan hệ khác nhau với Trung Quốc và Đài Loan. Nhưng Nhật Bản, với tư cách là nước chủ tịch năm nay, có trách nhiệm dẫn dắt các cuộc thảo luận khó khăn này hướng tới tương lai.

Do đó, Nhật Bản cần tổ chức một cuộc họp khác của Ủy ban CPTPP vào cuối năm để đánh giá quan điểm và đưa ra lập trường thống nhất cho các nước TPP-11.

Nếu tình hình đại dịch lắng xuống và tình trạng khẩn cấp được dỡ bỏ ở Nhật Bản, đây có thể là cuộc họp trực tiếp đầu tiên của Ủy ban CPTPP trong năm nay. Nhật Bản không nên từ bỏ cơ hội này vì lý do chính trị trong nước, bất kể việc thay đổi lãnh đạo, và hiện vẫn còn quá sớm để bỏ qua cơ hội. Vẫn còn rất nhiều thời gian trước thời điểm kết thúc năm.

Điều quan trọng là Nhật Bản phải đưa ra một logic để ngăn Trung Quốc và Đài Loan mang vấn đề chính trị của họ vào CPTPP.

Chắc chắn, TPP là một khuôn khổ được tạo ra với ý định đằng sau liên quan đến Trung Quốc. Nhưng chủ tịch của khối cần có sự công bằng trong việc chủ trì các cuộc thảo luận.

Một nguyên tắc dẫn dắt là phải tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn cao của CPTPP. Chỉ ứng viên nào có thể đáp ứng các tiêu chuẩn như vậy mới có cơ hội tham gia các cuộc đàm phán gia nhập và trở thành thành viên thực tế.

Trước câu hỏi về việc Đài Loan muốn tham gia CPTPP, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Triệu Lập Kiên nói với các phóng viên : "Chỉ có một nước Trung Quốc trên thế giới, và khu vực Đài Loan là một phần lãnh thổ không thể xâm phạm của Trung Quốc".

"Trung Quốc kiên quyết phản đối bất kỳ tương tác chính thức nào giữa Đài Loan và bất kỳ quốc gia nào khác, kiên quyết bác bỏ việc Đài Loan gia nhập bất kỳ thỏa thuận hoặc tổ chức nào có tính chất chính thức. Quan điểm của Trung Quốc về vấn đề này là rõ ràng".

Nhưng Trung Quốc và Đài Loan đều là thành viên của Tổ chức Thương mại Thế giới. Tên gọi chính thức của Đài Loan tại cơ quan giám sát thương mại có trụ sở tại Geneva này là "Lãnh thổ hải quan riêng biệt Đài Loan, Bành Hồ, Kim Môn và Mã Tổ".

Đối với CPTPP, Đài Loan cũng nộp đơn xin gia nhập với tư cách là Lãnh thổ Hải quan riêng biệt Đài Loan, Bành Hồ, Kim Môn và Mã Tổ.

Tổng thống Thái Anh Văn đã tweet bằng tiếng Nhật rằng Đài Loan sẵn sàng chấp nhận mọi quy định của TPP và bà muốn những người bạn của Đài Loan ở Nhật Bản ủng hộ nỗ lực này.

Các quan chức chính phủ Nhật đã hoan nghênh tuyên bố của Đài Loan. Trong số đó có Bộ trưởng Ngoại giao Toshimitsu Motegi, Chánh văn phòng Nội các Katsunobu Kato và Yasutoshi Nishimura, quốc vụ khanh phụ trách chính sách kinh tế, ngân sách và phục hồi kinh tế.

Lưu ý rằng hiệp định TPP quy định rằng các quốc gia lẫn các vùng lãnh thổ hải quan riêng biệt đều có thể nộp đơn xin gia nhập, chính phủ Nhật Bản đã giải thích rằng việc Đài Loan gia nhập TPP là điều "khả dĩ" theo hiệp định.

Theo logic này, rào cản duy nhất mà Đài Loan cần vượt qua là đáp ứng được các tiêu chuẩn cao của khối.

Nhóm làm việc đầu tiên về đơn xin gia nhập của Vương quốc Anh đã được tổ chức trực tuyến hôm thứ Ba. Với tư cách là chủ tịch Ủy ban CPTPP năm nay, Nhật Bản có thể được ghi nhận công lao vì giúp cho đơn xin gia nhập mới đầu tiên của khối kể từ khi hiệp định có hiệu lực vào năm 2018 có một khởi đầu thuận lợi.

Nhưng vai trò chủ tịch của Nhật Bản vẫn chưa kết thúc. Còn ba tháng nữa trước khi trao ghế chủ tịch cho Singapore, Nhật Bản nên nỗ lực hết sức để vạch ra con đường thích hợp cho sự phát triển trung và dài hạn của CPTPP.

Katsuji Nakazawa

Nguyên tác : "China and Taiwan bids catch CPTPP chair Japan off guard", Nikkei Asia, 30/09/2021.

Phan Nguyên biên dịch

Nguồn : Nghiên cứu quốc tế, 01/10/2021

Published in Diễn đàn

Trong lúc thế giới đang chú tâm đến Afghanistan, các chiến hạm và phi cơ tiêm kích Trung Quốc hôm nay 17/08/2021 tập trận bắn đạn thật ngoài khơi Đài Loan, mà theo Bắc Kinh là để trả đũa "sự can thiệp từ bên ngoài" và những "hành động gây hấn". 

dailoan1

Các chiến đấu cơ J15 trên hàng không mẫu hạm Liêu Ninh của Trung Quốc trong một cuộc tập trận ngày 24/04/2018.  AFP

Reuters dẫn một thông cáo của Quân khu miền đông Trung Quốc nói rằng các chiến hạm, phi cơ chống tàu ngầm và phi cơ tiêm kích đã được điều đến gần Đài Loan để "tập trận tấn công và các cuộc tập trận khác với sự tham gia của binh lính", tuy nhiên thông cáo không cho biết chi tiết.

Thông cáo của quân đội Trung Quốc nói thêm, Hoa Kỳ và Đài Loan mới đây đã "liên tục khiêu khích, gởi đi những dấu hiệu sai trái, xâm phạm nghiêm trọng chủ quyền Trung Quốc và gây tổn hại nặng nề cho hòa bình và ổn định tại eo biển Đài Loan". Theo bản thông cáo, cuộc tập trận này là "biện pháp cần thiết" để đối phó với các "can thiệp từ bên ngoài và sự khiêu khích của các lực lượng đòi Đài Loan độc lập".

Bộ Quốc phòng Đài Loan đáp trả rằng quân đội Đài Loan "hoàn toàn hiểu và đánh giá toàn bộ tình hình tại khu vực eo biển Đài Loan, cũng như các diễn biến liên quan trên biển và trên không", đồng thời khẳng định Đài Loan "đã chuẩn bị những biện pháp trả đũa khác nhau".

Từ gần 2 năm qua, Đài Loan tố cáo Trung Quốc tập trận thường xuyên ở vùng biển kế cận nhằm gây áp lực buộc Đài Bắc phải quy phục Bắc Kinh. Vào đầu tháng 08, Hoa Kỳ đã thông qua chương trình bán vũ khí mới cho Đài Loan trị giá 750 triệu đô la.

Thụy My

Published in Châu Á

Khả năng xảy ra xung đột trên eo biển Đài Loan

Tình hình trên eo biển Đài Loan đang diễn ra với các viễn cảnh đáng lo ngại. Các tàu chiến Trung Quốc đang bao vây và đe dọa Đài Loan. Máy bay chiến đấu Trung Quốc cũng liên tục xâm phạm không phận Đài Loan. Mặc dù nhiều chuyên gia cho rằng, sẽ là bất lợi cho Trung Quốc nếu tấn công Đài Loan lúc này, bởi vì, nói cho cùng nếu Trung Quốc tấn công Đài Loan, đây sẽ là sự tàn sát giữa những anh em trong một nhà ; đồng thời, cộng đồng quốc tế sẽ phản ứng bằng cách cô lập Trung Quốc, điều này sẽ khiến Trung Quốc gặp bất lợi.

dailoan1

Cờ Trung Quốc và cờ Đài Loan và hình máy bay chiến đấu - Reuters

Tuy nhiên, thái độ thù địch của Bắc Kinh ngày càng dâng cao ở khu vực này. Đặc biệt, Tập Cận Bình đã cảm thấy rất tự tin trong việc đưa Trung Quốc trở thành siêu cường, thỏa mãn "Giấc mộng Trung Hoa". Chính những điều này đã dẫn đến những xung đột tiềm ẩn tại eo biển Đài Loan.

Mỹ đang lo ngại rằng họ có thể không còn đủ khả năng để ngăn cản Trung Quốc chiếm Đài Loan bằng vũ lực. Đô đốc Phil Davidson, người đứng đầu Bộ Tư lệnh Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, lo ngại nói với Quốc hội Mỹ hồi tháng 3 rằng, từ nay đến năm 2027, có thể Trung Quốc sẽ tấn công Đài Loan.

Nếu Trung Quốc tấn công Đài Loan, Mỹ sẽ buộc phải tham gia. Mặc dù Mỹ không bị ràng buộc theo hiệp ước phải bảo vệ Đài Loan, nhưng một cuộc tấn công của Trung Quốc sẽ là phép thử đối với sức mạnh quân sự cũng như quyết tâm ngoại giao và chính trị của Mỹ. Nếu Hạm đội 7 không xuất hiện, Trung Quốc sẽ sớm trở thành cường quốc ở Châu Á. Các đồng minh của Mỹ trên khắp thế giới sẽ biết rằng không thể tin tưởng vào Mỹ. Nền hòa bình do Mỹ thống trị (Pax Americana) sẽ sụp đổ.

Tuy nhiên, một số chuyên gia khuyến cáo rằng có thể Trung Quốc sẽ không chọn cách tấn công Đài Loan từ biển vào, mà Trung Quốc có thể sử dụng chiến thuật phong tỏa để dần dần xâm chiếm Đài Loan nhưng lại hạn chế được sự tham gia từ Mỹ và các quốc gia khác. Đó sẽ là một cuộc phong tỏa nhằm tấn công Đài Loan trong vòng vài tháng hoặc vài năm, mở đường cho một chiến dịch không kích cuối cùng để buộc hòn đảo này phải đầu hàng.

dailoan2

Tuần duyên Đài Loan tuần tra gần quần đảo Đông Sa ở Biển Đông do Đài Loan kiểm soát nhưng Trung Quốc cũng đòi chủ quyền. Hình : Reuters

Kịch bản Trung Quốc phong tỏa Đài Loan

Trong những năm tới, nhiều khả năng Bắc Kinh sẽ lợi dụng thành quả của một cuộc bầu cử ở Đài Loan làm cái cớ để thông báo rằng họ sẽ bắt đầu khai thác và thực thi Vùng đặc quyền kinh tế (EEZ) xung quanh hòn đảo này để chuẩn bị cho một cuộc "thống nhất". Động thái này sẽ nhanh chóng leo thang thành cuộc xâm nhập quy mô lớn và có tổ chức nhắm vào các vùng biển của Đài Loan bằng các tàu không vũ trang hoặc vũ trang hạng nhẹ, tương tự như việc Bắc Kinh chiếm đóng Đá Ba Đầu trong năm nay. Do thiếu lực lượng quân sự truyền thống, nên hải quân Đài Loan sẽ không thể ngăn chặn các cuộc xâm nhập này, vì việc sử dụng lực lượng gây chết người sẽ là bất khả thi về mặt chính trị trong mắt dư luận thế giới.

Trong lúc Đài Loan phải vật lộn với những sự việc gần giống như các cuộc đột kích, hải quân Trung Quốc sẽ bắt đầu ngăn chặn và kiểm tra các tàu trong vùng biển của Đài Loan. Các tàu này sẽ chỉ được trả tự do nếu thừa nhận chủ quyền của Trung Quốc. Các lực lượng hải quân khác, trong đó có hải quân Mỹ và Nhật Bản, có thể cố gắng đảm bảo cho tàu của họ tiếp cận các cảng của Đài Loan, nhưng việc này đòi hỏi một nỗ lực không thể duy trì lâu dài.

Hơn nữa, Trung Quốc sẽ bắt đầu sử dụng các chiến thuật va chạm và cản trở bằng các tàu chuyên dụng giá rẻ, độ bền cao, trước khi gia tăng sử dụng các loại vũ khí nguy hiểm nhưng không gây sát thương trực tiếp. Chẳng hạn, Bắc Kinh có thể sử dụng thiết bị phát sóng siêu ngắn và các vũ khí sóng âm - loại vũ khí đã được sử dụng để chống lại Ấn Độ. Đây sẽ là những vũ khí vô giá trên biển và có thể khiến các nỗ lực quốc tế dần sụp đổ, qua đó giúp Trung Quốc thắt chặt phong tỏa Đài Loan.

Tại thời điểm này, các đồng minh của Đài Loan sẽ phải đối mặt với hai lựa chọn đầy khó khăn : một là chấp nhận thất bại và rút lui, để Đài Loan tự định đoạt số phận của họ ; hai là bắt đầu đánh chìm tàu Trung Quốc. Lựa chọn đầu tiên, mặc dù đáng lo ngại, nhưng dường như lại dễ xảy ra nhất. Khi các đồng minh của Đài Loan dần dần bỏ mặc họ và dư luận nước ngoài không còn quan tâm, Trung Quốc sẽ hiện thực hóa kế hoạch phong tỏa bằng cách cắt đứt mọi cách tiếp cận với bên ngoài qua đường hàng không và đường biển. Nếu quân đội Đài Loan bắt đầu sử dụng vũ lực để phá vỡ phong tỏa, Trung Quốc sẽ triển khai một chiến dịch không kích nhằm vào Đài Loan bằng lực lượng không quân và dàn tên lửa mặt đất của nước này.

Bởi Đài Loan sẽ không thể bảo vệ các ngành công nghiệp và cơ sở hạ tầng của họ khỏi bị tấn công hoặc tiếp nhận sự trợ giúp từ bên ngoài, nên hòn đảo này sẽ dần kiệt quệ, cuối cùng chấp nhận một giải pháp chính trị - tương tự như sự đầu hàng. Câu hỏi duy nhất là liệu Đài Loan sẽ cầm cự được trong 6 tháng hay 3 năm. Kết quả sẽ không khiến bất kỳ ai phải nghi ngờ.

Vậy còn lựa chọn thứ hai ? Điều gì sẽ xảy ra nếu một liên minh quốc tế bắt đầu đánh chìm các tàu Trung Quốc và cố gắng phá vỡ lớp phong tỏa ? Thứ nhất, về mặt chính trị, đây là phương án khó thực hiện. Các quốc gia phương Tây hoàn toàn có khả năng đánh bom các nước có nền quân sự yếu kém. Tuy nhiên, việc đối đầu với một cường quốc sẽ khó hơn nhiều. Điều này được chứng tỏ một phần qua phản ứng nhẹ nhàng của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đối với sự xâm lược của Nga ở Caucasus và Ukraine, trái với hành động quyết liệt của họ nhằm chống lại Serbia trong những năm 1990, hay gần đây hơn là Libya, Iraq và Syria.

Thứ hai, tính ưu việt của các loại vũ khí trên bộ của Trung Quốc, cũng khoảng cách địa lý xa xôi đồng nghĩa rằng hải quân Mỹ sẽ không bao giờ có thể duy trì hạm đội của nước này đủ gần Đài Loan như trước. Đây không phải là cuộc khủng hoảng eo biển Đài Loan năm 1996. Khối lượng lớn tên lửa, máy bay không người lái, tàu nhỏ và máy bay truyền thống mà Trung Quốc có thể sử dụng trong khu vực nhiều khả năng sẽ áp đảo các hạm đội và căn cứ trên đảo của Mỹ, tất cả đều dựa vào hệ thống phòng không vốn có rất ít đạn dược sẵn sàng sử dụng ngay lập tức. Thậm chí các tàu khu trục Zumwalt - vũ khí hủy diệt hàng loạt tân tiến nhất - cũng sẽ khó có thể đánh chặn hơn vài chục mục tiêu đang bay tới, ngay cả khi giả sử chúng hoạt động gần như hoàn hảo. Trên thực tế, các loại vũ khí trên bộ của Trung Quốc cũng được bổ sung nhanh hơn các hệ thống trên biển của Mỹ.

Kịch bản phong tỏa sẽ được lặp lại

Nếu Trung Quốc thành công trong chiến thuật phong tỏa để xâm chiếm Đài Loan, kịch bản này sẽ được Trung Quốc tiếp tục áp dụng để có thể giành vị trí thống lĩnh trên biển Đông. Các quốc gia ASEAN đang trực tiếp kiểm soát một số thực thể trên biển Đông sẽ là mục tiêu tiếp theo, trong đó Việt Nam có thể sẽ là mục tiêu đầu tiên mà Trung Quốc muốn nhắm tới.

Tại sao lại là Việt Nam ? Bởi vì các lý do sau đây :

Thứ nhất, Việt Nam hiện nay là quốc gia đang kiểm soát nhiều thực thể nhất tại Trường Sa, gồm 21 thực thể (gồm 9 đảo nổi, 12 đảo chìm) với 33 điểm đóng quân. Vì vậy, nếu Trung Quốc có thể chiếm đoạt các thực thể này của Việt Nam thì Bắc Kinh có thể mở rộng sự hiện diện ở biển Đông một cách dễ dàng.

Thứ hai, Việt Nam được coi là nước "cứng đầu" nhất trong các quốc gia ASEAN có tranh chấp biển Đông với Trung Quốc. Nếu "trị" được Việt Nam, các quốc gia ASEAN khác sẽ dễ dàng "quy thuận" Trung Quốc.

Thứ ba, các nguồn lực của Việt Nam để chống lại cuộc phong tỏa trên biển Đông của Trung Quốc còn nhiều hạn chế. Nền kinh tế Việt Nam phụ thuộc nhiều vào Trung Quốc. Việt Nam cũng không có hiệp ước an ninh nào ràng buộc để các cường quốc khác tham chiến hỗ trợ Việt Nam như trường hợp Nhật Bản hoặc Đài Loan.

dailoan3

Tàu dân quân biển của Trung Quốc tập trung ở đá Ba Đầu thuộc quần đảo Trường Sa. Hình chụp hôm 31/3/2021. AFP

Trung Quốc đã và đang áp dụng chiến thuật phong tỏa này ở các khu vực nhỏ hơn. Sự kiện Đá Vành khăn năm 1995, Scarborough năm 2012 hay sự kiện Đá Ba Đầu mới đây là minh chứng cho các hoạt động đó của Trung Quốc. Trung Quốc cũng đã từng đe dọa tấn công các thực thể Việt Nam đang chiếm giữ tại Trường Sa nếu Việt Nam không rút các dự án thăm dò và khai thác dầu khí tại các Lô 07.3 hồi năm 2018.

Chính vì vậy, Mỹ, Đài Loan, Việt Nam và các quốc gia Đông Nam Á trực tiếp liên quan đến tranh chấp biển Đông cần phải đặt ra các chiến lược đối phó khi bị Trung Quốc phong toả. Trung Quốc sẽ giành chiến thắng nhờ chiến thuật tiêu hao hậu cần - một dạng tấn công âm ỉ mà không phải dồn dập. Đồng thời các quốc gia này cần phải tập trung các nguồn lực cần thiết để sẵn sàng đối phó trong trường hợp này xảy ra.

Viên Chinh Chiến

Nguồn : RFA, 04/052021

Published in Diễn đàn

Mỹ cảnh báo Trung Quốc về Đài Loan : "Thay đổi nguyên trạng" là "sai lầm nghiêm trọng"

Mai Vân, RFI, 12/4/2021

Ngoại trưởng Hoa Kỳ Antony Blinken hôm 11/04/2021 cho biết Hoa Kỳ lo ngại về các hành động gây hấn của Trung Quốc đối với Đài Loan và cảnh báo sẽ là một "sai lầm nghiêm trọng" nếu bất kỳ ai cố gắng thay đổi hiện trạng ở Tây Thái Bình Dương bằng vũ lực.

canhbao01

Tàu sân bay Mỹ USS Ronald Reagan trong chiến dịch tuần tra qua eo biển Đài Loan hôm 06/07/2020.( Ảnh do Hải Quân Mỹ cung cấp)  © AP -

Trong một cuộc trả lời phỏng vấn trên kênh truyền hình Mỹ NBC, ngoại trưởng Hoa Kỳ nhấn mạnh : "Những gì chúng ta đã thấy và thực sự quan tâm là các hành động ngày càng hung hăng của chính quyền Bắc Kinh nhắm vào Đài Loan, làm gia tăng căng thẳng ở vùng eo biển".

Bắc Kinh hôm thứ Năm 08/04 đã đổ lỗi cho Washington là bên gây ra căng thẳng sau vụ một tàu chiến Mỹ áp sát Đài Loan.

Khi được hỏi liệu Hoa Kỳ có phản ứng quân sự để đáp trả một hành động của Trung Quốc ở Đài Loan hay không, ông Blinken từ chối bình luận về một giả thuyết.

"Tất cả những gì tôi có thể nói là chúng ta - tức là nước Mỹ - có một cam kết nghiêm túc để giúp Đài Loan tự vệ… một cam kết nghiêm túc đối với hòa bình và an ninh ở Tây Thái Bình Dương".

Ngoại trưởng Mỹ nhấn mạnh rằng Hoa Kỳ rất tôn trọng lời hứa và "sẽ là một sai lầm nghiêm trọng cho bất kỳ ai cố gắng thay đổi hiện trạng đó bằng vũ lực".

Trong vài tháng qua, Đài Loan đã phàn nàn về các phi vụ thường xuyên của Không Quân Trung Quốc gần hòn đảo.

Nhà Trắng hôm 09/04 cho biết là Washington đang theo dõi chặt chẽ các hoạt động quân sự ngày càng nhiều của Trung Quốc ở eo biển Đài Loan, xem đó là các hành động có khả năng gây bất ổn.

Cùng ngày, bộ ngoại giao Mỹ đã ban hành bản hướng dẫn mới cho phép các quan chức Hoa Kỳ gặp gỡ các quan chức Đài Loan một cách tự do hơn. Đây được cho là động thái góp phần làm cho quan hệ Washington-Đài Bắc thêm sâu sắc, trong bối cảnh Bắc Kinh tăng cường hoạt động quân sự xung quanh Đài Loan.

Mai Vân

Nguồn : RFI, 12/04/2021

*********************

Đài Loan nâng cấp đường băng trên đảo Đông Sa

RFA, 13/04/2021

Mạng báo Focus Taiwan loan tin vào ngày 12 thánẢnh Taiwan Newsg tư, dẫn nguồn từ Cơ Quan Phòng Vệ Đài Loan nêu rõ, dự án nâng cấp đường băng bị trì trệ lâu nay nay được bắt đầu bất chấp những mối đe dọa quân sự gia tăng từ phía Trung Quốc.

canhbao02

Đài Loan đang nâng cấp đường băng trên quần đảo Đông Sa tại khu vực Biển Đông. Ảnh Taiwan News

Cũng theo Cơ quan Phòng Vệ Đài Loan, vào tháng hai năm ngoái, nhà thầu cho dự án đã được chọn và công khác khởi công dự kiến bắt đầu vào tháng tư ; thế nhưng do căng thẳng trong khu vực cộng thêm thời tiết xấu nên phải ngưng lại. Gần đây công tác nâng cấp đường băng trên đảo Đông Sa đã được tiến hành và dự kiến sẽ hoàn thành vào tháng hai năm 2022.

Cơ quan Phòng Vệ Đài Loan cho biết sau khi công tác nâng cấp hoàn thành, đường băng trên quần đảo Đông Sa sẽ được dùng để vận chuyển nhanh chóng các khí tài quân sự nhằm hỗ trợ lực lượng phòng thủ trên đảo.

Cơ quan này cũng cho biết sẽ sớm triển khai 292 tên lửa chống tăng Kestrel cho lực lượng phòng thủ ở đảo Đông Sa.

Đài Loan gần đây đã lên tiếng tố cáo Bắc Kinh nhiều lần điều máy bay xâm phạm vùng nhận dạng phòng không ở đảo Đông Sa do Đài Loan quản lý.

Nguồn : RFA, 13/04/2021

*********************

Kỷ lục mới : 25 chiến đấu cơ Trung Quốc sách nhiễu Đài Loan

Thụy My, RFI, 13/04/2021

Hôm 12/04/2021 có đến 25 chiến đấu cơ Trung Quốc xâm nhập vùng nhận dạng phòng không (ADIZ) của Đài Loan, một con số kỷ lục, một ngày sau khi Mỹ lên tiếng cảnh cáo Bắc Kinh. AFP dẫn nguồn từ chính quyền Đài Bắc cho biết như trên.

canhbao3

Oanh tạc cơ Trung Quốc bay ở eo biển Đài Loan trong một động thái hù dọa. Ảnh minh họa chụp ngày 18/09/2020. © via Reuters – Taiwan National Defense Ministry

Sự hiện diện đông đảo của các máy bay quân sự Trung Quốc trong đó có 18 phi cơ tiêm kích, đã buộc không quân Đài Loan cho các phi cơ cất cánh và ra lệnh cho phía Trung Quốc ra khỏi ADIZ. Đây là ngày thứ 10 liên tiếp trong tháng này, phi cơ Trung Quốc xâm nhập vùng nhận diện phòng không Đài Loan, với số lượng hùng hậu nhất từ trước đến nay.

Chuyên gia Antoine Bondaz nhận xét trên Twitter, hồi tháng Giêng đã có đến 81 lượt phi cơ Trung Quốc xâm nhập, nhưng đó là trong suốt cả tháng, còn hôm qua có đến 25 chiến đấu cơ cùng bay vào thị uy. Trang web của bộ quốc phòng Đài Loan nêu chi tiết : 2 chiếc Y-8 (Thiểm Tây), 1 chiếc KJ-500 (Không Cảnh), 4 chiếc tiêm kích J-10 (Mãnh Long), 14 chiếc tiêm kích J-16 (Thẩm Dương), 4 oanh tạc cơ H-6K (Tây An).

Động thái này diễn ra sau khi ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken hôm Chủ nhật 11/04 tố cáo "các hành động ngày càng hiếu chiến của Bắc Kinh đối với Đài Loan". Ông nói thêm "sẽ là sai lầm nghiêm trọng đối với những ai mưu toan dùng vũ lực để thay đổi nguyên trạng". Trong ngày 13/04/2021, Đài Loan cũng là một đề tài quan trọng trong cuộc đối thoại của ngoại trưởng ba nước Pháp, Ấn Độ và Úc.

Nhà nghiên cứu Cleo Paskal chuyên về Ấn Độ-Thái Bình Dương của Viện Chatham House trụ sở tại Luân Đôn nhận định :

"Lúc nào thì Trung Quốc sẽ tấn công Đài Loan ? Theo như cách mà họ đang tiến hành, thì Bắc Kinh sẽ cố tình gây ra căng thẳng tại nhiều địa điểm khác nhau. Chẳng hạn nếu Nga tiến vào Ukraina, nếu khủng hoảng tăng lên ở Miến Điện, nếu các vấn đề khác xảy ra với Iran, Bắc Triều Tiên, và Washington, Paris và Luân Đôn phải quan tâm đến tất cả những xung đột khác, thì sẽ có khoảng hở để tung ra cuộc tấn công tin học vào Đài Loan. Thế nên tôi không nhìn thấy được lối thoát cho tình hình căng thẳng này.

Bắc Kinh sẽ khuấy động lên nhiều xung đột ở một chừng mực nào đó, Moskva cũng vậy. Và rốt cuộc, Trung Quốc sẽ đạt được điều mình muốn, có nghĩa là chiếm lấy Đài Loan. Nhưng đồng thời, họ cũng cố gắng tung ra đồng tiền ảo của mình để phá hoại đồng đô la Mỹ. Đó là hai mục đích chính của Bắc Kinh hiện nay."

Hôm qua kênh truyền hình quân đội Trung Quốc CCTV-7 đăng một video cho thấy Trung Quốc tập trận bắn đạn thật trên Biển Đông, nói rằng để trả đũa "sự khiêu khích của Hải quân Mỹ". Trước đó Hải quân Hoa Kỳ đăng ảnh khu trục hạm tên lửa dẫn đường USS Mustin đi qua phía cửa sông Dương Tử trong khi chiếc tàu sân bay Liêu Ninh của Trung Quốc đang hướng về phía Đài Loan. Những hình ảnh hiếm hoi được phía Mỹ đăng lên cho thấy thuyền trưởng USS Mustin, Robert Briggs và thuyền phó Richard Slye đang quan sát chiếc Liêu Ninh.

Thụy My

Nguồn : RFI, 13/04/2021

**********************

Mỹ cảnh cáo Trung Quốc về Biển Đông và Đài Loan

Thanh Phương, RFI, 08/04/2021

Hôm 07/04/2021, Hoa Kỳ đã lên tiếng cảnh cáo Trung Quốc về những hành động ngày càng hung hăng đối với Philippines và Đài Loan, đồng thời nhấn mạnh đến những nghĩa vụ của Washington đối với các đối tác châu Á.

canhbao03

Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Mỹ Ned Price trong cuộc họp báo tại Bộ Ngoại giao, Washington DC, Hoa Kỳ, ngày 31/03/2021. Reuters - Pool

Theo hãng tin AFP, trong cuộc họp báo hôm qua, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Mỹ Ned Price khẳng định : "Một cuộc tấn công vũ trang chống các lực lượng quân sự, các tàu hay các phi cơ của Philippines tại vùng Thái Bình Dương, kể cả ở Biển Đông, sẽ buộc chúng tôi thi hành các nghĩa vụ chiếu theo hiệp ước phòng thủ chung Mỹ-Philippines".

Ông Ned Price nói thêm : "Chúng tôi chia sẻ mối quan ngại của đồng minh Philippines trước những thông tin về sự tập hợp liên tục của lực lượng trên biển của Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa tại khu vực gần Đá Ba Đầu".

Khoảng 200 tàu của Trung Quốc đã bị tuần duyên Philippines phát hiện từ ngày 07/03 ở khu vực Đá Ba Đầu, thuộc Cụm Sinh Tồn, quần đảo Trường Sa, cách tỉnh Palawan của Philippines 320 km. Nhưng đa số các tàu này sau đó đã phân tán ra những khu vực khác của quần đảo Trường Sa. Từ mấy tuần qua, Bắc Kinh vẫn từ chốt rút các tàu của họ, mà Manila khẳng định là đã xâm nhập trái phép vùng đặc quyền kinh tế của Philippines.

Căng thẳng cũng đã bùng lên giữa Trung Quốc với Đài Loan. Theo Đài Bắc, hôm qua đã có thêm 15 phi cơ Trung Quốc, trong đó có 12 chiến đấu cơ, xâm nhập vùng nhận dạng phòng không của Đài Loan. Trong những tháng gần đây, hầu như ngày nào cũng có phi cơ Trung Quốc xâm nhập vùng nhận dạng phòng không của Đài Loan. Tình hình lên đến mức mà ngoại trưởng Ngô Chiêu Nhiếp (Joseph Wu) hôm qua đã tuyên bố Đài Loan sẽ "chiến đấu đến cùng" nếu bị Trung Quốc tấn công.

Trong cuộc họp báo hôm qua, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ Ned Price đã bày tỏ mối "quan ngại" của Washington về những hành động này của Bắc Kinh. Ông Ned Price nhắc lại là chiếu theo Đạo luật Quan hệ Đài Loan (Taiwan Relations Act), Mỹ có nghĩa vụ cung cấp vũ khí cho Đài Loan nếu đảo này bị Trung Quốc tấn công.

Trong bối cảnh căng thẳng này, hải quân Mỹ thông báo là chiếc khu trục hạm trang bị tên lửa dẫn đường John S. McCain hôm qua đã đi ngang qua eo biển Đài Loan trong một chuyến đi "bình thường".

Thanh Phương

Published in Châu Á
Trang 1 đến 3