Thông Luận

Cơ quan ngôn luận của Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên

Vatican : Giáo hoàng gây "dao động" tinh thần cho giáo dân

Tòa thánh Vatican gia hạn hiệp định tạm thời với Trung Quốc ; Ý kiến của đức giáo hoàng về hôn nhân đồng tính ; Sân sau của Putin bất ổn ; Covid-19 bất chấp giới nghiêm ; Dư âm vụ giáo viên môn sử-địa Samuel Paty bị khủng bố Hồi giáo sát hại là những chủ đề trên báo Pháp hôm nay 23/10/2020.

pope1

Giáo hoàng Francis trong chuyến tông du Philippines, ngày 18/01/2015.  AP - Aaron Favila

"Samuel Paty, gương mặt của Cộng Hòa Pháp", Le Monde nhắc lại tuyên bố của tổng thống Emmanuel Macron trong buổi lễ tưởng niệm nhà giáo bị chặt đầu lên trang nhất. Tình trạng lây lan của Covid-19 đã đến đâu ? Thủ tướng Pháp nhấn mạnh mức độ nghiêm trọng là tựa chính của Le Figaro. Đồng nghiệp Les Echos đăng bức ảnh đường phố vắng tanh vào giờ giới nghiêm để minh họa cho viễn cảnh bi quan "kinh tế nguy ngập".

Giáo hoàng gây sóng : Đồng tính kết hôn có trái với giáo lý Công giáo ?

"Luật kết hợp dân sự cho hai người đồng tính", đức giáo hoàng thật sự muốn nói gì ? Tựa của La Croix dẫn đầu cho một loạt bài phân tích không riêng gì của nhật báo công giáo, cùng với quyết định gia hạn hiệp định tạm thời với Bắc Kinh, đó là hai chủ đề có nguy cơ gây chia rẽ trong nội bộ Công giáo.

Vào đầu, nhật báo công giáo cho biết trong cuốn phim tài liệu truyền hình, giáo hoàng tỏ ý mong muốn các cặp đồng tính phải được bảo vệ qua một đạo luật "kết hợp dân sự" trong những nước chưa có luật này. "Từ lúc còn là giám mục và từ khi làm giáo hoàng, đức cha Francis chưa bao giờ ủng hộ hôn nhân đồng tính. Hôn nhân là giữa một người nam và một người nữ".

Vấn đề là niềm mong muốn này đã gây ra tranh luận : Phải chăng giáo lý của Giáo hội đang có chuyển biến ? Nhật báo công giáo mời hai cây bút thần học lý giải. Đức ông Pierre Debergé thẩm định khi đức giáo hoàng trình bày là ngài không có quyền phê phán khi có một người đồng tính tìm đến Chúa thì đó là phát biểu phát xuất từ đáy lòng của một linh mục. Giáo hội phải lưu tâm đến mọi hoàn cảnh của nữ giới và nam giới trong thời đại chúng ta, phải mở vòng tay đón tiếp và không xô đuổi bất kỳ ai.

Linh mục Laurent Lemoine, cây bút thần học thứ hai kêu gọi phải tìm hiểu đức giáo hoàng muốn nói gì. Còn quá sớm để kết luận là Francis chuyển hướng. Giáo hội nên quyết định ngưng chống đối tính chính đáng của những cặp đồng tính sống chung dưới mái nhà. Công đồng Vatican II kêu gọi là "phải nhìn nhận thực tế của trần thế". Giáo hội cũng nên phát khởi một công trình nghiên cứu thần học để tạo điều kiện cho các cặp và gia đình đồng tính, không chỉ được bao dung, mà còn phải được chấp nhận một cách chân thật trong cộng đồng xã hội. Để kết luận, tác giả thẩm định là tuyên bố của đức giáo hoàng không gây hệ quả gì cho quyền lực của Tòa Thánh.

Theo Le Monde, lời chia sẻ của đức giáo hoàng trong phim tài liệu bị phe bảo thủ xem là "chệch hướng" và công khai phản đối. Giám mục Thomas Tobin (Rhode Island) Hoa Kỳ phản ứng : "Tuyên bố của đức giáo hoàng đi ngược lại giáo lý bất di bất dịch của Giáo hội về kết hợp dân sự của những người cùng giới tính. Giáo hội không thể ủng hộ quan hệ, một cách khách quan, là chuyện phi luân lý".

Nhật báo thiên tả Libération cũng đặt câu hỏi theo lối chơi chữ : Giáo hội có sẵn sàng "kết hợp" với đức giáo hoàng hay chưa ? Điều chắc chắn là Tòa Thánh lo ngại nội bộ rạn nứt.

Tòa Thánh triển hạn với Bắc Kinh một thỏa thuận gây tranh cãi

Vì ước mơ muốn đi sang Trung Quốc mà đức giáo hoàng công nhận 8 giám mục do Bắc Kinh tấn phong. Nhật báo thiên hữu cho độc giả biết ai là người chủ xướng : Hồng y Pietro Parolin, ngoại trưởng của Tòa Thánh.

Đây là vấn đề không những gây tranh cãi mà còn làm giáo dân thất vọng. Theo Le Figaro, bất chấp mọi phản đối, Giáo hoàng Francis bám chặt vào ước mơ Trung Quốc, bật đèn xanh tái triển hạn thảo thuận với chính quyền cộng sản Bắc Kinh về vấn đề bổ nhiệm giám mục.

Trong bối cảnh gặp đối kháng trong lãnh vực địa chính trị, bị Mỹ và nhiều nước chỉ trích về vụ dịch Covid, quyết định này, do Hồng y Pietro Parolin, kiến trúc sư của chính sách thân thiện với Bắc Kinh thông báo, là một tin mừng cho chính quyền Trung Quốc trong nỗ lực "ve vãn" nhà nước Châu Âu cuối cùng còn thủy chung với Đài Loan.

Muốn theo dấu chân của linh mục Dòng Tên Matteo Ricci, truyền bá đạo Thiên Chúa vào triều đình Trung Hoa ở thế kỷ 16, Giáo hoàng Francis chấp nhận 8 giám mục do Bắc Kinh bổ nhiệm, đổi lại có ít nhất hai vị do Tòa Thánh bổ nhiệm phải được Bắc Kinh nhìn nhận.

Thế nhưng, từ hai năm nay, tình hình vẫn căng thẳng. Những giáo dân thuộc Giáo hội thầm lặng tiếp tục bị chính quyền ngược đãi như tín đồ hạng hai. Điển hình là giám mục Vinh Sơn Quách Hy Cẩm, giáo phận Mân Đông, Phúc Kiến bị buộc phải nhượng quyền cai quản cho giám mục nhà nước Chiêm Tự Lộc, ngày 04/10 hai tuần trước khi Trung Quốc được "tin mừng".

Trong nội bộ Giáo hội, nhiều người đã công khai cáo buộc Tòa Thánh đầu hàng. Hồng y Trần Nhật Quân ở Hồng Kông tố cáo ngoại trưởng Pietro Parolin "nói dối và tự che mắt" trước thảm nạn của giáo dân Hoa lục như biện pháp cấm thiếu niên theo đạo từ năm 2018.

Chủ tịch Tập Cận Bình, trong tham vọng kiểm soát toàn bộ dân chúng ở mọi giai tầng, đã ghi "tư tưởng" của mình vào Hiến Pháp. Hồng y Trần Nhật Quân cảnh báo Tòa Thánh : "Trung Hoa hóa tôn giáo không mang ý nghĩa hội nhập văn hóa mà thật sự là biến đảng thành đạo. Đảng cộng sản là thần linh và đảng trưởng là thượng đế". Chính bầu không khí "siết chặt ý thức hệ này" cản trở ước mơ của lãnh đạo Giáo hội hoàn vũ theo dấu chân thừa sai Dòng Tên Matteo Ricci. Chuyến công du Trung Quốc của giáo hoàng khó có thể được thực hiện trước nhiều năm cho dù Tòa Thánh đã im lặng trước chính sách đàn áp ở Hồng Kông và Tân Cương.

Thái Lan : Lý Tiểu Long can thiệp chiến thuật

Về thời sự Châu Á, Le Monde phân tích diễn biến mới tại Thái Lan : thủ tướng Thái lúng túng trước phong trào đấu tranh biến đổi không ngừng như Triệt quyền đạo của Lý Tiểu Long, chiến thuật của giới trẻ Hồng Kông.

Quyết định nhượng bộ của thủ tướng Chan O-Cha hủy bỏ tình trạng khẩn cấp và giả vờ như nhận lỗi không xoa dịu được phong trào tranh đấu. Sinh viên Thái không chấp nhận hành động đàn áp thô bạo của cảnh sát hôm thứ Sáu tuần trước trong khi phe biểu tình chỉ tụ tập một cách ôn hòa.

Chưa biết trong nhữg ngày tới tình hình sẽ diễn biến ra sao về phía chính quyền bởi vì theo nhận định của Le Monde, chính phủ Chan O-Cha ngày càng lúng túng không biết đối phó ra sao, không có một chiến lược đồng bộ đối đầu với một phong trào đa hình, đa dạng, bắt chước phong trào phản kháng tại Hồng Kông chống Trung Quốc : Biểu tình được tổ chức theo nguyên lý dòng nước của cố tài tử điện ảnh phim võ hiệp Lý Tiểu Long. Cụ thể, mỗi ngày, trên Tweet và các mạng xã hội khác nhau, thanh niên Thái cho điểm hẹn ở nhiều nơi tại thủ đô, thường là gần các trạm xe điện. Từ đó, họ nương theo các ngả đường, tuần hành luồn lách cảnh sát.

Một nhượng bộ khác của chính quyền được phóng viên Le Monde cho là quan trọng, đó là tiếp theo tuyên bố của thủ tướng Thái cam kết tôn trọng tự do ngôn luận, tòa án hình sự đã bác một quyết định của bộ Kinh tế Kỹ thuật Số "cấm đài Voice TV hoạt động" và trong phán quyết, tòa cho phép mọi "cơ quan truyền thông chuyên nghiệp có quyền trình bày quan điểm hay thông tin đúng theo đạo lý nghề nghiệp".

Chiến thuật lách né của Joe Biden

Cuộc chạy đua vào Nhà Trắng bước vào giai đoạn cuối với cuộc tranh luận sau cùng giữa hai ứng cử viên. Báo chí Pháp chưa kịp lên khuôn. Le Monde phân tích chiến thuật "tránh đòn" của Joe Biden.

Theo dõi hoạt động của cựu phó tổng thống Mỹ, thông tín viên Gilles Paris nhấn mạnh đặc điểm : Tin cậy vào điểm tín nhiệm trong công luận, ứng cử viên đảng Dân chủ, tỏ ra rất kín đáo, để cho Donald Trump loay hoay trong khủng hoảng y tế.

Kín đáo theo nghĩa tránh những đề tài gây tranh cãi như không cho ý kiến về câu hỏi có nên thêm thẩm phán trong Tối Cao Pháp Viện hay không ? Hay là cố tình tránh né các câu hỏi liên quan đến con trai Hunter Biden, sau một bài báo của New York Post.

Cũng liên quan đến bầu cử tổng thống Mỹ, Le Figaro bình luận rộng rãi về tin tình báo Mỹ tố cáo Nga và Iran can thiệp, tung tin giả làm hại Donald Trump. Iran và Nga rõ ràng là muốn Joe Biden đắc cử.

Vành đai an toàn của liên bang Nga căng thẳng

Moskva bị ép đẩy vì những biến động ngoài tầm kiểm soát. Tuy nhiên, không nên xem thường khả năng ứng phó "nguội" của Putin. Theo Les Echos, càng ngày tình hình ở các quốc gia sát nách Nga càng bất ổn từ Belarus, Kyrgyzstan cho đến Armenia và Azerbaijan.

Ba mươi năm sau khi đế quốc cộng sản tan rã, khủng hoảng chính trị ở Belarus, Kyrgyzstan và xung đột ở Thượng Karabakh làm người ta nghi ngờ ảnh hưởng thật sự của đàn anh Moskva. Một nguồn tin thân cận với Điện Kremlin nhìn nhận mối lo : Putin không thích các cuộc biểu tình phản kháng vì nó phủ nhận tính chính đáng của các chế độ đương quyền. Tình trạng bất ổn là một phản đề (biện chứng) đi ngược lại những gì tổng thống Nga chờ đợi.

Tuy nhiên, một nhà ngoại giao Châu Âu cảnh báo : không nên xem thường khả năng đối phó của Putin. Ông ta không thích phản ứng dưới sức ép.

Cuối cùng, Le Figaro dành một trang thể thao để mừng sinh nhật 80 tuổi của cầu vương Pélé, một huyền thoại bóng đá vượt thời gian.

Tú Anh

Published in Quốc tế

Giáo hoàng Francis kêu gọi bảo đảm an ninh cho vùng Trung Đông (RFI, 25/12/2019)

Trong thông điệp truyền thống Urbi et Orbi nhân ngày lễ Giáng sinh hôm nay, 25/12/2019, giáo hoàng Francis đã kêu gọi cộng đồng quốc tế "bảo đảm an ninh cho vùng Trung Đông, đặc biệt là tại Syria". Từ ban công chính của đại giáo đường Thánh Phêrô ở Roma, Ngài còn kêu gọi giúp đưa Liban ra khỏi khủng hoảng.

pape1

Giáo hoàng Francis đọc thông điệp truyền thống Urbi et Orbi tại đại giáo đường Thánh Phêrô ở Roma, ngày 25/12/2019. Vatican Media/ Handout via Reuters

Trong thông điệp, giáo hoàng Francis lên án hành động của những nhóm cực đoan tại Châu Phi, nhất là ở Burkina Faso, Mali, Niger và Nigeria. Ngài cũng an ủi những người tại Châu lục này đang bị bách hại vì đức tin tôn giáo của họ, nhất là những nhà truyền giáo và những giáo dân bị bắt cóc.

Giáo hoàng cũng không quên tình hình tại nhiều quốc gia Châu Mỹ "đang trải qua nhiều xáo trộn xã hội và chính trị", bày tỏ hy vọng là người dân Venezuela nhận được sự trợ giúp mà họ cần đến.

Hôm qua, trong thánh lễ nửa đêm tại đại giáo đường Thánh Phêrô ở Roma, giáo hoàng Francis mời gọi mọi người xem tình yêu thương như là một món quà, chứ không phải là thứ để đổi chác.

Từ Roma, thông tín viên Eric Sennanque gởi về bài tường trình :

"Trong bài giảng, giáo hoàng Francis nhắc lại rằng việc Chúa Giêsu sinh ra tại Bethléem mời gọi chúng ta được bao bọc bởi sự dịu dàng của một hài nhi yếu đuối, đấng mà tín hữu Kitô Giáo còn gọi là hoàng tử của hòa bình. Giáo hoàng nhấn mạnh, Noel đặc biệt nhắc nhở chúng ta rằng Thiên Chúa yêu thương mỗi con người, vô điều kiện.

Ngài nói : "Trong đêm thánh này, trong vẻ đẹp của tình yêu Thiên Chúa, chúng ta cũng khám phá lại vẻ đẹp của chúng ta, bởi vì chúng ta được Thiên Chúa yêu thương. Dù tốt dù xấu, dù khỏe mạnh hay đau yếu, dù vui hay buồn, trong mắt Chúa, chúng ta đều trông rất đẹp : không phải vì điều chúng ta làm, mà vì chúng ta là như thế".

Những lời giảng đó mang ý nghĩa đặc biệt đối với Emmanuel, đến từ Nigeria, rất vui sướng sau khi dự thánh lễ nửa đêm :

"Đất nước chúng tôi đang gặp nhiều bất ổn chính trị, phải đối phó với khủng bố Boko Haram, đó là một thông điệp gởi đến cho mỗi người trong chúng ta, Noel là thời khắc của hòa bình, của niềm vui. Chúa Kitô đã sinh ra vì mọi người : dù gốc gác từ đâu, dù theo tôn giáo nào, dù là Hồi giáo hay Thiên Chúa giáo, điều mà Chúa mong muốn, đó là tất cả chúng ta sống trong hòa bình và đoàn kết".

Nhiều khách hành hương và du khách hôm nay vẫn ở lại quảng trường Thánh Phêrô để nghe thông điệp Giáng sinh của giáo hoàng Francis và được ngài ban phép lành urbi et orbi".

Thanh Phương

*****************

Tuyệt vọng của người Kitô giáo ở Trung Đông, hố sâu chia cách về tôn giáo ngày càng lớn (RFI, 25/12/2019)

Tại Trung Đông, cộng đồng Thiên Chúa giáo từ Iraq đến Syria, từ Cisjordanie đến Ai Cập ngày càng mai một. Ngay tại chiếc nôi của Kitô giáo, những tín đồ của Chúa Giêsu bị truy bức. Các vụ khủng bố tấn công nhắm vào các nhà thờ tại các quốc gia với đa số dân theo đạo Hồi thường xuyên nổ ra trước sự im lặng của phương Tây cũng như của thế giới Hồi giáo.

pape2

Giáo dân dự lễ Giáng sinh tại Nhà Thờ Thánh Giu Se, Cairo, Ai Cập, ngày 24/12/2019 Reuters/Amr Abdallah Dalsh

Chuyến tông du của đức giáo hoàng Francis hồi tháng 2/2019 trên một vùng lãnh thổ của Hồi giáo liệu có hy vọng đảo được ngược thế cờ ? Trong một thế kỷ cộng đồng Kitô giáo trong khu vực này đang từ 20 % dân số rơi xuống còn chưa đầy 3 %. Tại Iraq hay Cisjordanie, tại thánh địa Bethlehem cũng như trong vùng được mệnh danh là "thung lũng của Thiên Chúa giáo tại Syria" giáo dân lần lượt phải bỏ xứ ra đi. Trong chưa đầy hai thập niên, cộng đồng theo đạo Thiên Chúa tại Iraq đang từ một triệu rưỡi nay chỉ còn chưa đầy 300.000. Từ ở Liban đến các vùng lãnh thổ của người Palestine, đâu đâu các tín đồ của chúa Kitô cũng sống trong sợ hãi.

Tổ chức tự nhận là một Nhà nước Hồi giáo từng tàn sát người theo đạo Thiên Chúa tại Syria hay Iraq. Các nhà thờ của cộng đồng người Copte ở Ai Cập từng là mục tiêu tấn công đẫm máu.

Năm 2003 khi Hoa Kỳ can thiệp vào Iraq, triệt hạ Saddam Hussein, một số người Thiên Chúa giáo tại đây từng hy vọng được sống trong một nền dân chủ. Từ đó tới nay, chính trị tại quốc gia Trung Đông này triền miên đi từ khủng hoảng này đến khủng hoảng khác. Gọng kềm nhắm vào cộng đồng Thiên Chúa giáo từ ở thành phố Bassora trù phú cho tới vùng đồng bằng Ninive ở miền bắc Iraq. Năm 2016, một nhà bình luận trên báo Le Figaro của Pháp thậm chí đã cay đắng cho rằng "tại đồng bằng Ninive này, chính sách thanh lọc tôn giáo đã thành công ngoài mong đợi". Tác giả, Adrien Jaulmes, không ngần ngại quy trách nhiệm cho cả các chính quyền tại các nước Hồi giáo. Ông viết : "Daech khi ra tay sát hại các tín đồ của Chúa Giêsu thực ra chỉ là một bước kế tiếp trên con đường đã được "nhiều tác nhân khác" đã vạch ra. Mục tiêu của những người này là xua đuổi khỏi những vùng đất mà chính đạo Thiên Chúa đã ra đời".

Ở vào đầu thế kỷ 20, với sự đồng lõa của người Kurdistan, đế chế Ottoman đã tiến hành một cuộc diệt chủng nhắm vào người Armenia. Gần với thời đại của chúng ta hơn, cuộc nội chiến Liban kéo dài trong vòng 15 năm ở vào thập niên 1980 không hơn không kém là một xung đột mang màu sắc tôn giáo. Dù vậy tới nay, Liban là một ngoại lệ. Đây là nơi duy nhất tại Trung Đông quyền lực hiện còn trong tay một người theo đạo Thiên Chúa và chính quyền nước này coi thế cân bằng trong guồng máy lãnh đạo giữa các tôn giáo là một ưu tiên. Nhưng ngay tại nơi này đây cũng chỉ là một thế "cân bằng rất dễ vỡ".

Trong mắt nhà sử học Jean-Pierre Valogne, chuyên nghiên cứu về các cuộc xung đột tôn giáo, "lịch sử oai hùng của Kito giáo tại Trung Đông đã quá nhiều lần bị gột tẩy, và bóp méo để rồi những người Thiên Chúa giáo bị xua đuổi khỏi mảnh đất họ từng sinh ra. May mắn lắm thì cộng đồng tôn giáo này mới được chấp nhận như những người con ghẻ, nếu không muốn nói là họ thường bị coi là những người xa lạ". Một cây bút khác của tờ Le Figaro, Renaud Girard tiếc là mỗi lẫn, ở bất cứ nơi nào trên thế giới cộng đồng Hồi giáo bị đàn áp, bị cướp đi quyền được sống, thì các nước phương Tây có truyền thống Thiên Chúa giáo luôn bước lên tuyến đầu. Nhưng không thấy quốc gia Hồi giáo nào lên tiếng trước các vụ thảm sát nhắm vào người Kitô giáo tại Trung Đông.

Phương Tây khi thì lên tiếng bảo vệ cộng đồng Duy Ngô Nhĩ ở Tân Cương lúc thì đòi Miến Điện trả lời về tội diệt chủng người Rohingya. Xa hơn nữa thì Anh, Pháp và Mỹ từng can thiệp quân sự khi chính quyền Serbia theo đạo Thiên Chúa sát hại 7.000 người Hồi giáo, đốt phá các đền thờ ở Sebrenica năm 1995.

Thanh Hà

*******************

Hàng ngàn người dự Thánh lễ tại Bethlehem (RFI, 25/12/2019)

Theo truyền thống vào khuya 24/12/2019, hàng trăm ngàn tín đồ trên thế giới tập hợp về thánh địa Bethlehem, nơi Chúa sinh ra đời dự lễ nửa đêm. Năm nay giáo dân thêm hân hoan, sau sự kiện một mảnh của chiếc nôi từng thuộc về chúa Giêsu sau hơn 1300 năm lưu lạc tại Châu Âu đã trở về lại thánh địa Jerusalem rồi được đưa về Bethlehem hồi tháng 11/2019. Trong bài giảng, tổng giám mục Jerusalem nhấn mạnh đến thông điệp hòa bình và lòng vị tha.

pape3

Tổng giám mục Jerusalem Pierbattista Pizzaballa chủ trì lễ tại Nhà Thờ Giáng sinh, ở Bethlehem, ngày 25/12/2019 Reuters/Mussa Qawasma/Pool

Thông tín viên đài RFI Guilhem Delteil tường trình :

"Hàng năm từ các lớp lãnh đạo của Palestine đến các nhà ngoại giao, phóng viên của nhiều quốc gia trên thế giới đều tập hợp về đây dự Thánh lễ nửa đêm. Năm nay, tổng giám mục Jerusalem biến sự kiện này thành một diễn đàn để trình bày tầm nhìn của ngài về thế giới chúng quanh, đặc biệt là về những xáo trộn trong khu vực.

Trong bài giảng, đức tổng giám mục Pizzaballa kêu gọi thế giới cùng nhau phát huy tinh thần của Bethlehem, đặt mình vào thân phận của những người khác. Theo tổng giám mục Pizzaballa, đến nay tinh thần này vẫn còn thiếu vắng trên vùng thánh địa. Ngài cũng đã mạnh mẽ lên án thái độ cam chịu và chấp nhận những mối chia rẽ trong quần chúng xuất phát từ những ý đồ chính trị.

Tổng giám mục Jerusalem không quên những người Thiên Chúa giáo trên dải đất Gaza. Năm nay, một lần nữa chỉ có rất ít người được chính quyền Israel cấp giấy phép đến Bethlehem chào đón Giáng sinh. Nhưng theo lời tổng giám mục Pizzaballa, "dường ở bất cứ nơi trên thế giới, các tín đồ của Chúa cũng bị bạo hành và sách nhiễu". Ngài kêu gọi tất cả hãy chấp nhận "sự hiện hữu của những người chung quanh, dù họ có khác chúng ta, bất luận đấy là người Do Thái, là các tín đồ Hồi giáo hay Thiên Chúa giáo".

Thanh Hà

Published in Quốc tế

Việt Nam cấm xuất cảnh một linh mục trong đoàn dự thánh lễ với Giáo hoàng (VOA, 21/11/2019)

Linh mục Nguyn Đình Thc nói vi VOA rng ông b chính quyn Vit Nam cm xut cnh hôm 20/11 vì "yêu cu bo v an ninh quc gia và trt t an toàn xã hi" khi ông tháp tùng đoàn linh mc và giáo dân trong giáo phận Vinh đi Tokyo d mt thánh l nhân chuyến thăm ca Giáo hoàng Phanxico đến Nht.

giaohoang1

Biên bản của Công an Cửa khẩu Cảng Hàng không quốc tế Nội Bài cấm xuất cảnh Linh mục Nguyễn Đình Thục ngày 20/11/2019. Photo Facebook Nguyen Dinh Thuc.

Linh mục Nguyn Đình Thc chia s :

"Tôi không hiểu ti sao là lý do ‘an ninh quc gia’ khi tôi cùng mt đoàn có 15 người đi d thánh l vi Đc Thánh cha ch phi là vic gì đâu là li gi là ‘an ninh quc gia ?

"Tôi thấy công an, chính quyn Vit Nam rt t tin ! H mun cm ai thì h cm. H chng có lut l gì, hay mt lý do gì cho chính đáng."


VOA chư
a liên lc được vi Công an XNC sân bay Ni Bài đ tìm hiu thông tin việc linh mc Nguyn Đình Thc b cm xut cnh.

Hãng tin AFP trích lời linh mc Nguyn Đình Thc, giáo x Song Ngc, nói rng chính quyn nhm mc tiêu vào ông vì nhng hot đng bo v nn nhân ô nhim môi trường trong v nhà máy Formosa x thi gây thiệt hại các tnh min Trung, trong đó có Ngh An, t năm 2015.

Linh mục cho VOA biết đây là ln th hai ông b cm xut cnh :

"Năm 2017, khi tôi đi Úc cũng bị cm xut cnh và trong biên bn có ghi rng vic cm xut cnh do yêu cu ca Công an Ngh An. Sau đó, tôi có đ ngh gp lãnh đo Công an Ngh An nhưng h c hn ln hn la mãi.

"Lần này cũng vy. H bo rng nên v làm việc vi chính quyn đa phương đ gii quyết !"

Theo Vatican News, Giáo Hoàng Phanxico đang đi thăm Thái Lan bốn ngày, và s sang thăm Nht t ngày 23 đến 26/11. Nhà lãnh đo Công giáo La Mã theo d trù s ch trì mt thánh l ti mt sân vn đng thành phố Nagasaki và mt thánh l th hai ti sân vn đng Tokyo Dome.

*******************

Khoảng 12g30 hôm 20/11, Giáo hoàng Francis đặt chân xuống sân bay Quân sự tại Bangkok trong sự chào đón long trọng của nước chủ nhà Thái Lan.

pope1

Giáo Hoàng Francis đặt chân xuống sân bay quân sự tại Bangkok vào 12g30 ngày 20/11/2019

Chuyến viếng thăm Bangkok, Thái Lan chính thức của vị lãnh đạo khoảng 1,2 tỷ tín đồ Công giáo trên khắp thế giới, từ 20 đến 23/11, không chỉ được cộng đồng Công giáo người Thái tưng bừng đón chào.

Hàng ngàn giáo dân Việt Nam, từ mấy hôm nay, đã đến Bangkok, nô nức chờ giây phút được nhìn thấy Giáo hoàng, dù từ rất xa, và họ chắc chắn sẽ phải chen chúc với khoảng 70.000 người tham dự khác.

Sau chuyến thăm Thái Lan từ 20/11-24/11, Giáo hoàng Francis sẽ thăm Nhật Bản. Ông sẽ trở thành vị Giáo Hoàng thứ hai thăm hai nước này sau 35 năm, kể từ chuyến thăm đầu tiên của Giáo hoàng John II vào năm 1984.

pope2

Học sinh Thái Lan chào đón Giáo hoàng Francis

Đây được coi là cơ hội hiếm có để cộng đồng Công giáo tại Thái Lan và các nước lân cận diện kiến Giáo hoàng. Cộng đồng Cơ đốc giáo Việt Nam cũng tham dự một số sinh hoạt trong dịp này.

Chủ đề chính trong chuyến thăm lần này của Giáo hoàng Francis là nêu bật sứ mệnh bảo vệ môi trường và hòa bình.

Hoạt động của Giáo hoàng tại Thái Lan

Công tác đón tiếp Giáo hoàng đã được nước chủ nhà Thái Lan chuẩn bị từ lâu.

Ban tổ chức lập ngay kênh thông tin có tên popevisitthailand trên website, Facebook, Youtube, và Instagram, trong đó thông tin chi tiết và cập nhật liên tục hoạt động chuẩn bị và đón tiếp, đồng thời cung cấp các hình ảnh nóng hổi của chuyến thăm.

Một lễ "Đếm ngược" (Count-down) online được thực hiện trên các kênh này, tính từng giây tới thời điểm máy bay chở Giáo hoàng hạ cánh xuống sân bay quân sự của Hoàng gia Thái Lan hôm 20/11.

An ninh được thắt chặt tại các tuyến đường chính và các địa điểm nơi Giáo hoàng ghé thăm. Trong những ngày này, nhiều tuyến đường bị phong tỏa.

pope3

Một trong nhiều đoàn giáo dân từ Việt Nam vừa bay sang Thái Lan để chào đón Giáo hoàng Francis hôm 20/11/2019

Người tham dự sự kiện phải đăng ký với Ban tổ chức trước đó hơn một tháng. Do số lượng chỗ có hạn, không phải ai cũng được cấp thẻ.

Một số hoạt động trong chuyến thăm của Giáo Hoàng Francis không mở cửa cho truyền thông và công chúng, như các cuộc gặp riêng biệt với Thủ tướng Thái Lan, Đức Tăng Thống Somdet Phra Maha Muniwong, và với Vua và Hoàng hậu Thái Lan.

Sự kiện mở cửa cho công chúng và báo chí là Thánh Lễ chiều 21/11, dự kiến có sự tham dự của khoảng 70.000 người, trong đó khoảng 6.000 người là người Việt.

Published in Châu Á

Ấu dâm trong Công giáo : Giáo hoàng khiến giới bảo vệ trẻ em "thất vọng" (RFI, 24/02/2019)

Hôm Chủ Nhật 24/02/2019, trong phiên kết thúc hội nghị giám mục toàn thế giới bài trừ lạm dụng tình dục trẻ em, Giáo hoàng Phanxicô kêu gọi "một cuộc chiến tổng lực" chống tệ nạn này. Tuy nhiên, giới bảo vệ các nạn nhân tỏ ra thất vọng trước các kêu gọi chung chung của người đứng đầu Tòa thánh.

giaohoang1

Khép lại hội nghị bốn ngày chưa từng có về nạn ấu dâm trong Giáo hội Công giáo, giáo hoàng Phanxicô kêu gọi "một cuộc chiến tổng lực" ®CTV via Reuters

Trong tuyên bố khép lại hội nghị bốn ngày chưa từng có về nạn ấu dâm trong Giáo hội Công giáo, người đứng đầu Vatican đã so sánh các chức sắc của Giáo hội có hành động như vậy như là "công cụ của quỷ Sa Tăng". Theo Reuters, Giáo hoàng Phanxicô nhấn mạnh là Giáo hội sẽ không quản ngại trong việc nỗ lực đưa ra công lý các thủ phạm trong Giáo hội lạm dụng tình dục trẻ em.

Người lãnh đạo Giáo hội đã dành một phần chính của bài phát biểu, kéo dài hơn nửa giờ đồng hồ, cho các thống kê của Liên Hiệp Quốc, và một số tổ chức khác, cho thấy nạn bạo hành tình dục là một thực trạng phổ biến trên thế giới, gần như ở khắp nơi, nhưng "phổ biến nhất là trong các gia đình". Giáo hoàng Phanxicô khẳng định nạn ấu dâm là điều khủng khiếp, dù xảy ra trong hay ngoài Giáo hội. Tội ác này phải được "xóa khỏi Trái đất này", ông nhấn mạnh.

Tuy nhiên, về các biện pháp cụ thể, giới bảo vệ nhân quyền bày tỏ vẻ thất vọng khi Giáo hoàng Phanxicô chỉ nhấn mạnh đến việc tăng cường thực thi các chỉ dẫn đã có, mà các hội đồng giám mục trên toàn thế giới đang bắt đầu áp dụng. Bà Anne Barret-Doyle, đại diện của nhóm bishop-accountability.org (được coi là hiệp hội phổ biến các thông tin về nạn ấu dâm trong Giáo hội đáng tin cậy nhất và đầy đủ nhất thế giới), cho biết hết sức thất vọng, bởi công luận đã từng trông đợi Tòa thánh sẽ có một "chương trình táo bạo và cương quyết",nhưng ngược lại, Giáo hoàng đã chỉ đưa ra các lời hứa hẹn chung chung, và những đề xuất đã được nhắc lại nhiều lần.

Trước đó, tổng giám mục Brisbane, Úc, tuyên bố Giáo hội Công giáo đã trở thành "kẻ thù lớn nhất" của ông, vì che giấu các hành động ấu dâm của giới tăng lữ. Lời lẽ của tổng giám mục Mark Coleridge rõ ràng là nghiêm khắc hơn nhiều so với tuyên bố của Giáo hoàng.

Lên án nạn hủy tài liệu và chỉ trích nguyên tắc bí mật

Giới quan sát đặc biệt chú ý đến điểm nổi bật của ngày làm việc hôm qua 23/02, các tiết lộ của hồng y Marx, chủ tịch Hội đồng giám mục Đức, về nạn tiêu hủy tài liệu, gây bất lợi cho các nạn nhân. Hồng y người Đức cùng một số giới chức cao cấp của Giáo hội cũng lên tiếng chỉ trích nguyên tắc bí mật của Tòa thánh trong việc xử lý các thủ pham.

Đặc phái viên Geneviève Delrue tường trình từ Vatican :

"Phát biểu nói trên sẽ đi vào lịch sử. Ngày làm việc thứ ba và cũng là ngày làm việc cuối cùng được dành cho chủ đề minh bạch. Chính tổng giám mục Munich đã nói rõ về tầm quan trọng của sự minh bạch, và đặc biệt là vấn đề lưu trữ các thông tin liên quan đến quản lý hành chính trong nội bộ Giáo hội Công giáo. Tổng giám mục Munich nhắc lại là : trong vấn đề các vụ lạm dụng tình dục, việc nhiều tài liệu bị tiêu hủy đã dẫn tới chỗ nạn nhân bị bịt miệng.

Tổng giám mục Munich tố cáo việc quyền của các nạn nhân bị chà đạp và bị phó mặc cho quyết định của một số cá nhân. Ông cũng phê phán nguyên tắc bí mật của Giáo hội liên quan đến việc xử lý các vụ lạm dụng tình dục đối với người vị thành niên.

Vẫn về chủ đề minh bạch và sự thật, một nữ tu người Niger, bà Veronica Opennibo, đã chất vấn toàn thể hội nghị, khi đặt câu hỏi : Tại sao chúng ta đã im lặng quá lâu như vậy ? Vị nữ tu nói trên cũng nêu ra một số vụ lạm dụng tình dục đầu những năm 1990 tại một số tu viện ở châu Phi.

Bà kết luận là các lý do nghèo đói và bạo lực tại một số nước phía nam không thể cho phép giảm nhẹ mức độ nghiêm trọng của nạn lạm dụng tình dục".

Trọng Thành

**********************

Giáo hoàng so sánh tội ấu dâm với nghi lễ hiến tế tà giáo BBC, 24/02/2019)

Giáo hoàng Francis vào cuối hội nghị thượng đỉnh của Giáo hội La Mã về nạn ấu dâm cam kết sẽ có hành động cương quyết nhằm xử lý tình trạng lạm dụng tình dục trẻ em.

giaohoang2

Giáo hoàng Francis cam kết sẽ có hành động cương quyết nhằm xử lý tình trạng lạm dụng tình dục trẻ em. Ảnh Reuters

Hành vi tội lỗi của các giáo sỹ là "công cụ của quỷ Satan", Giáo hoàng nói, và nói Ngài sẽ đối diện với từng vụ việc "một cách hết sức nghiêm túc".

Việc lạm dụng tình dục trẻ em, Ngài nói, khiến Ngài nghĩ tới những hoạt động tôn giáo cổ theo đó trẻ em bị đem hiến tế trong những nghi lễ tà giáo.

Các giám mục nay cần phải rà soát và củng cố các nội dung chỉ dẫn nhằm ngăn chặn tình trạng này và trừng phạt những kẻ thủ ác, Đức Giáo hoàng nói thêm.

Giáo hoàng phát biểu một cách chung chung, nhưng các nạn nhân sẽ muốn thấy các bước đi chi tiết trên thực tế được công bố rõ ràng, phóng viên BBC chuyên theo dõi chuyện Vatican, James Reynolds nói.

Giáo hoàng nói gì ?

"Tôi được gợi nhớ về hoạt động tôn giáo tàn độc vốn từng lan tràn khắp nơi trong nhiều thế kỷ, theo đó đem hiến tế con người - mà thường là trẻ em - trong những nghi lễ tà giáo", Ngài nói vào lúc kết thúc hội nghị thượng đỉnh kéo dài bốn ngày tại Vatican.

"Sự vô nhân đạo trong hiện tượng diễn ra trên toàn cầu này thậm chí đã trở nên nghiêm trọng hơn, bê bối hơn trong Giáo hội, bởi điều này đi ngược lại chức phận đạo đức và đạo lý của Giáo hội".

"Kẻ đã dâng mình cho Chúa, được Chúa chọn để dẫn dắt các linh hồn tới nơi được cứu rỗi, lại để bản thân mình bị khuất gối trước những cám dỗ của dục vọng cá nhân hoặc sự bệnh hoạn cá nhân, như vậy đã trở thành công cụ của quỷ Satan. Trong các vụ lạm dụng, chúng ta thấy rằng bàn tay của quỷ không buông tha kể cả sự thơ ngây của trẻ em".

Ngài hứa hẹn sẽ không còn tình trạng che đậy tội lỗi nữa, và nói toàn bộ những kẻ phạm tội sẽ bị đưa ra trước công lý.

Ngài cũng nhấn mạnh rằng lạm dụng tình dục trẻ em là một vấn nạn toàn cầu, "một hiện tượng diễn ra tràn lan ở mọi nền văn hóa, mọi xã hội".

"Kẻ đã dâng mình cho Chúa, được Chúa chọn để dẫn dắt các linh hồn tới nơi được cứu rỗi, lại để bản thân mình bị khuất thân trước những cám dỗ của dục vọng bản thân hoặc của sự bệnh hoạn bản thân, như vậy đã trở thành công cụ của quỷ Satan. Trong các vụ lạm dụng, chúng ta thấy rằng bàn tay của quỷ không tha cho kể cả sự thơ ngây của trẻ em".

Ngài hứa hẹn sẽ không còn tình trạng che đậy tội lỗi nữa, và nói toàn bộ những kẻ phạm tội sẽ bị đưa ra trước công ly.

Ngài cũng nhấn mạnh rằng lạm dụng tình dục trẻ em là một vấn nạn toàn cầu, "một hiện tượng diễn ra tràn lan ở mọi nền văn hóa, mọi xã hội".

Hội nghị thượng đỉnh bàn chuyện gì ?

Là một sự kiện chưa từng diễn ra, hội nghị có tên 'Việc bảo vệ những người chưa thành niên trong Giáo hội' có sự tham dự của người đứng đầu toàn bộ các hội nghị giám mục quốc gia từ hơn 130 nước.

Những giáo sỹ tham dự hội nghị được trao một lộ trình gồm các gợi y về việc làm thế nào để xử ly tình trạng lạm dụng, chẳng hạn như đưa ra quy tắc ứng xử bắt buộc dành cho các giáo sỹ, huấn luyện mọi người biết cách phát hiện tình trạng lạm dụng, và thông báo cho cảnh sát.

Những người tới có mặt tại Vatican cũng được nghe lời khai của các nạn nhân, hầu hết đều giấu tên, nói về các vụ lạm dụng và về việc che giấu hành vi phạm tội.

Một phụ nữ từ châu Phi nói cô đã bị buộc phải phá thai ba lần sau khi bị lạm dụng trong nhiều năm tuổi tên bởi một tu sỹ, kẻ không chịu dùng biện pháp tránh thai.

Một nạn nhân khác từ châu Á nói cô bị dâm ô hơn 100 lần.

Giáo hoàng bị áp lực tới mức nào ?

Khi được bầu chọn lên làm giáo hoàng hồi 2013, Ngài đã kêu gọi có "hành động mang tính quyết định" về vấn đề này, nhưng những người chỉ trích thì nói Ngài đã hành động chưa đủ mức trong việc buộc các giám mục bị cho là đã che đậy cho cách hành vi phạm tội của tu sỹ dưới quyền phải chịu trách nhiệm.

Hàng ngàn người được cho là đã bị các giáo sỹ lạm dụng trong nhiều thập niên, và Giáo hội bị cáo buộc là đã che đậy cho các hành vi phạm tội trên toàn thế giới.

Các nạn nhân nói cần có trình tự mới để bảo vệ cho các đối tượng chưa thành niên.

Giáo hoàng Francis hiện đang bị áp lực nặng nề trong việc phải dẫn dắt và tạo ra những giải pháp khả thi cho điều mà Giáo hội đang bị chỉ trích mạnh mẽ - cũng là điều mà một số người nói rằng đã khiến cho uy tín đạo đức của Giáo hội bị sứt mẻ.

Published in Quốc tế

Giáo hoàng muốn biện pháp hiệu quả chống lạm dụng tình dục (RFI, 22/02/2019)

Khai mạc Hội nghị Thượng hội đồng Giám mục toàn thế giới bài trừ tệ nạn lạm dụng tình dục trẻ em đang gây bão tố Giáo hội, Giáo hoàng Francis kêu gọi "biện pháp cụ thể và hiệu quả".

pope1

Giáo hoàng Francis đọc diễn văn tại Hội nghị Thượng hội đồng Giám mục toàn thế giới về bảo vệ trẻ vị thành niên trong Giáo hội, ngày 21/02/2019 tại Vatican.Vatican Media/­Handout via Reuters

Thứ Năm 21/02/2019, nhân lễ khai mạc thượng đỉnh ba ngày tại Vatican, trước 190 chức sắc gồm 114 chủ tịch Hội đồng Giám mục khắp các Châu lục, Giáo hoàng Francis nhấn mạnh đến lòng mong chờ của nạn nhân, của tín hữu mà ngài gọi là "dân Chúa đang đòi hỏi những biện pháp cụ thể và hiệu quả để bài trừ tệ nạn ấu dâm" mà thủ phạm là tu sĩ và giám mục. Không nhìn vào văn bản viết sẵn, Giáo hoàng kêu gọi các vị giám mục, hồng y hãy lắng nghe "tiếng kêu đòi công lý của những nạn nhân bé nhỏ".

Theo AFP, đại hội đã lắng nghe trong im lặng và xúc động trước một đoạn băng ghi lại lời chứng của 5 nạn nhân được phát trong phần mở đầu. Một nạn nhân người Chilê, từng bị cáo buộc là nói dối khi tố cáo bị lạm dụng, kêu gọi những kẻ "tiêu diệt đức tin" hãy tận diệt căn bệnh "ung thư" trong Giáo hội. Một phụ nữ Châu Phi kể lại thảm kịch cá nhân trong tay một cha xứ…

Linh mục Hans Zollner, chuyên gia tệ nạn ấu dâm cho rằng các tiếng nói tiêu biểu từ 5 Châu lục cho phép khẳng định tệ nạn này không giới hạn ở Bắc Mỹ và Châu Âu.

Để đi đến những biện pháp cụ thể, Tòa Thánh phân phát tập tài liệu gồm 21 điểm do các ủy ban và các Hội đồng Giám mục đề nghị để Giáo hoàng trao cho hàng chức sắc và tu sĩ nghiên cứu và phổ biến. Một loại cẩm nang đối phó với mọi tình huống, mọi lời tố cáo phải được điều tra.

Tú Anh

*********************

Vatican mở hội nghị về bê bối giáo sĩ lạm dụng tình dục (BBC, 21/02/2019)

Trong một nỗ lực làm dịu tình hình trước các cáo buộc về bê bối tình dục làm rung chuyển Giáo hội Công giáo La Mã, Giáo hoàng triệu tập một hội nghị giám mục ở Rome tuần này (21-23/02/2019).

pope2

Vị Giáo hoàng 82 tuổi đang tìm giải pháp cho nạn lạm dụng tình dục trong Giáo hội

Không lâu trước đó, ngài thừa nhận rằng có vụ trong một tu viện ở Pháp, các nữ tu bị những linh mục nam dùng như ''nô lệ tình dục''.

Hội nghị toàn cầu này diễn ra sau khi Giáo hoàng có cuộc trao đổi với nhóm C9, bao gồm chín vị hồng y là cố vấn cao cấp, được bổ nhiệm sau khi Giáo hoàng Francis lên ngôi.

Những câu chuyện về lạm dụng tình dục đã và đang xuất hiện khắp nơi trên thế giới.

Và Giáo hội đã bị cáo buộc đã che đậy tội phạm giới tu sĩ gây ra, và điều này ảnh hưởng đến uy tín đạo đức của Giáo hội.

Giáo hoàng Francis đang phải chịu áp lực lớn để tỏ ra là vẫn đóng vai trò lãnh đạo và phải tìm ra giải pháp khả thi cho khủng hoảng có lẽ là lớn nhất từ trước đến nay của Giáo hội.

Ngoài ra, các câu hỏi, về hành vi, thái độ gì dẫn đến việc lạm dụng tình dục trong Công giáo trở nên phổ biến cũng sẽ là nỗi đau đầu cho Giáo hoàng.

Hội nghị này sẽ bao gồm các vị đứng đầu hội đồng giám mục từ 130 quốc gia trên thế giới.

Tuy nhiên, đây chỉ là những nỗ lực khởi đầu trong việc giải quyết mầm bệnh đã tồn tại trong đạo Công giáo từ những năm 1980.

pope3

Nhà báo Jason Berry đi đầu trong việc lôi ra ánh sáng các vụ lạm dụng trong Giáo hội

Khi Jason Berry, phóng của viên tờ báo địa phương ở bang Louisiana của Hoa Kỳ, bắt đầu theo dõi câu chuyện về linh mục Gilbert Gauthe, anh không ngờ rằng mình sẽ châm ngòi cho vụ bê bối quốc tế vẫn còn bùng cháy hơn 30 năm sau.

Cuộc điều tra của Berry là tiền đề cho cuốn sách Lead Us Not Into Temptation, xuất bản năm 1992, dựa trên các thỏa thuận pháp lý Giáo hội đã dàn xếp đối với những người tố cáo họ vào cuối những năm 1980.

Năm 2002, cuộc điều tra của tòa soạn Boston Globe đã giúp tường thuật rộng rãi hơn về các vụ bê bối tình dục và hành vi che đậy nó của Giáo hội Công giáo.

Giới nhà báo trong cuộc đã nhận được giải thưởng Pulitzer danh giá, và những nỗ lực của họ được đưa lên màn ảnh qua bộ phim Spotlight.

Nhưng làn sóng bê bối vẫn chưa dừng lại ở đó.

Trong năm vừa rồi, cũng tại tiểu bang Pennsylvania, luật sư Josh Shapiro đã tập hợp và duyệt lại hàng trăm ngàn tài liệu liên quan đến Giáo phận địa phương.

Hàng chục nhân chứng đã đưa ra các bằng chứng khác nhau liên quan tới bê bối tình dục, và một số giáo sĩ đã thừa nhận tội ác của mình.

''Hơn 1000 nạn nhân là trẻ em được ghi lại trong hồ sơ của chính Giáo hội'', báo cáo của Shapiro cho biết, và ''hàng loạt tố cáo có cơ sở được nêu ra với hơn 300 linh mục''.

Báo cáo của ông được công bố vào tháng 12 năm ngoái, dài hơn 1000 trang và bao gồm những cáo buộc từ 70 năm qua, kể lại nhiều câu chuyện khủng khiếp.

Ở giáo phận Scranton, sau khi hãm hiếp một cô gái, một linh mục đã sắp xếp để cô đi phá thai. Vị cấp trên của linh mục đó, giám mục trong vùng, đã viết một bức thư, với nội dung :

pope4

Film Spotlight của Michael Rezendes, Walter V Robinson và Sascha Pfieffer được giải vì tố cáo ra các vụ lạm dụng trong giáo hội

''Đây là thời gian rất đen tối trong cuộc đời con, và ta thông hiểu cảm xúc của con như thế nào.''

Nhưng lá thư đó không dành cho cô gái mà để gửi cho linh mục hiếp dâm.

Ở một giáo phận khác có linh mục đã đến thăm một cô bé bảy tuổi trong bệnh viện sau phẫu thuật cắt amidan và đã cưỡng hiếp em.

Trong một chuyện khác, có linh mục đã lạm dụng tình dục bé trai chín tuổi và sau đó súc miệng cho nạn nhân bằng nước thánh để 'thanh tẩy' em nhỏ.

Báo cáo kết luận rằng những kẻ ấu dâm tàn bạo vẫn cứ hoạt động đều vì sự che đậy của Giáo hội, thông qua việc luân chuyển linh mục phạm tội đến các giáo xứ khác, và từ chối thông báo tội của họ cho chính quyền.

Các cáo buộc tình dục

Franco Mulakkal, từ một thị trấn nhỏ mang tên Kerala, nằm ở bờ biển Tây Nam Ấn Độ, đã vươn lên từ nghèo khó để lên tới hàng giám mục ở phía Bắc Ấn Độ.

Trong tháng 9 năm 2018, ông ta bị cảnh sát bắt vì có cáo buộc từ một tu nữ rằng cô thường xuyên bị cưỡng hiếp khi giám mục này đến thăm tu viện.

Giám mục Mulakkal, hiện nay đã mất quyền hành lễ, bác bỏ mọi cáo buộc, coi chúng là 'vô căn cứ và bịa đặt'.

Trong một lá thư gửi lên bề trên trong dòng tu, người nữ tu viết rằng vụ cưỡng hiếp đầu tiên xảy ra vào tháng 5 năm 2014 và lần cuối vào tháng 9 năm 2016.

Hồi tháng 1, các tu nữ đã kêu gọi thủ hiến tiểu bang Kerala can thiệp vì quan chức của Giáo hội yêu cầu họ rời khỏi giáo phận trong nỗ lực xóa đi vụ bê bối.

Các tu nữ cho rằng họ dễ bị lạm dụng vì bị phụ thuộc vào linh mục và giám mục để có chỗ trú ngụ và lo ngại bị cho ra đường nếu tiếp tục tố cáo các vụ lạm dụng.

Ở Malawi, nơi tỷ lệ nhiễm HIV ở người trưởng thành đến 64 tuổi là hơn 10%, các nữ tu cũng là mục tiêu của lạm dụng tình dục vì họ được coi là "tinh khiết" và ít bị mang virus hơn.

'Sẽ không bao giờ tiếp diễn'

Năm 2012, chính phủ Úc đã cho lập Ủy ban Hoàng gia có nhiệm vụ điều tra các cáo buộc đối với hành vi lạm dụng trẻ em.

pope5

Các nữ tu Công giáo ở Kerala, Ấn Độ yêu cầu bắt Giám mục Franco Mulakkal ở Jalandhar và tố cáo ông ta hiếp dâm

Các tổ chức có liên quan bao gồm các trung tâm chăm sóc dân cư cho những người trẻ tuổi, trường học, thể thao, nghệ thuật và các nhóm cộng đồng khác, và Giáo hội.

Ủy ban kết luận rằng 7% linh mục Công giáo La Mã của Úc bị cáo buộc lạm dụng trẻ em, trong thời gian từ năm 1950 đến 2010.

Trong nhà dòng mang tên St John of God Brothers, 40% thành viên ở đây đã bị buộc tội lạm dụng trẻ em.

Trả lời với BBC News, Chrissie Foster, người mẹ của hai đứa trẻ bị các linh mục lạm dụng ở Melbourne, cho biết sau khi tố cáo với chính quyền, gia đình của bà trở thành một chủ để tán gẫu.

''Họ cho rằng chúng tôi là những kẻ nói dối, rằng chúng tôi bịa chuyện để câu tiền.''

''Đó là những gì họ sẽ nói với giáo dân. Và giáo dân sẽ tin điều đó bởi vì chẳng ai tin rằng linh mục hãm hiếp trẻ em ? Điều đó dễ nghe hơn sự thật rằng các linh mục lạm dụng tình dục trẻ em".

Vào tháng 8 năm 2018, Giáo hội Công giáo La Mã ở Úc đã công bố báo cáo chính thức của mình đối với Ủy ban Hoàng gia.

Đức Tổng Giám mục Mark Coleridge, người đứng đầu Hội đồng Giám mục Công giáo Úc phát biểu rằng ''nhiều giáo sĩ, giáo dân trong Giáo hội Úc đã ''thất bại trong nhiệm vụ bảo vệ và tôn vinh phẩm giá của mọi người, đặc biệt đối với những người dễ tổn thương nhất là trẻ em.''

''Với cùng một tiếng nói, các giám mục và những người đứng đầu Công giáo ở đây cam nguyện rằng những điều tương tự sẽ ''không bao giờ xảy ra nữa''.

Lạm dụng kinh hoàng

Mùa hè năm ngoái, Cục Điều tra Độc lập về lạm dụng tình dục trẻ em ở Anh đã công bố về cuộc điều tra đối với hai trường Công giáo La Mã uy tín nhất ở Anh : Ampleforth College, ở Bắc Yorkshire và Downside School, ở Somerset.

Theo báo cáo, các trường "ưu tiên các nhà sư và danh tiếng của họ hơn việc bảo vệ trẻ em" và "hành vị lạm dụng tình dục đã xảy ra trong nhiều thập kỷ qua, bao gồm các nạn nhân chỉ có tuổi đời 7 ở Ampleforth và 11 ở Downside".

Các nhân chứng bao gồm những người bị ép buộc tham gia vào các hành vi lạm dụng tình dục, đôi khi trước sự hiện diện của các bạn bè trang lứa.

Báo cáo kết luận rằng ''một số thủ phạm không hề che giấu chúng quan tâm đến trẻ em về mặt tình dục''.

pope6

Bà Marie Collins bị cha đạo lạm dụng tình dục năm 13 tuổi, nhưng nay không muốn ngồi trong ủy ban của Giáo hội Công giáo để giải quyết vấn đề này vì không tin vào bộ máy của Vatican

''Sự lộ liễu trắng trợn của các hành vi này cho thấy có tồn tại một văn hóa chấp nhận các hành động lạm dụng ở đây", báo cáo cho biết.

Sau khi báo cáo được công bố, trường Ampleforth lên tiếng rằng ''tu viện và trường học muốn gửi lời xin lỗi chân thành nhất tới tất cả nạn nhân và những người sống qua vụ việc".

Tương tự, trường Downsize bày tỏ sự hối tiếc :

''Chúng tôi thừa nhận những thất bại và sai lầm nghiêm trọng trong việc bảo vệ các nhân vật liên quan, cũng như việc phản ứng kịp thời.''

Với hơn 1,2 tỷ tín đồ có mặt khắp nơi trên thế giới, mọi ánh mắt đang hướng về Giáo hoàng Francis.

Khi được bầu lên vào tháng 3 năm 2013, Giáo hoàng đã hiểu rõ những ảnh hưởng xấu của bê bối tình dục đối với Giáo hội.

Chỉ trong vòng một năm, ngài đã thăm trực tiếp sáu nạn nhân của các vụ bê bối tình dục từ Ireland, Anh và Đức. Trong một thánh lễ kín, gồm sự có mặt của sáu nạn nhân, ngài gửi đến họ một lời xin lỗi chân thành.

''Trước Chúa, ta bày tỏ nỗi buồn về tội lỗi và tội ác nghiêm trọng của các giáo sĩ đối với con", Giáo hoàng Francis nói trong bài giảng được Vatican công bố sau đó.

''Và ta mong muốn nhận được sự tha thứ. Ta xin sự tha thứ từ các con vì những sai lần của những người đứng đầu Giáo hội khi không thể ngăn chặn và phản ứng kịp thời trước tố cáo đến từ gia đình và chính nạn nhân. "

Ngay sau đó, Giáo hoàng Francis đã bổ sung tám thành viên mới vào Ủy ban Giáo hoàng về Bảo vệ Trẻ vị thành niên từ Châu Phi, Châu Đại Dương, Châu Á và Nam Mỹ. Nhưng cơ quan này đã sớm bị mất thành viên.

Hai nhân vật duy nhất trong ủy ban từng là nạn nhân của quấy rối tình dục, Marie Collins và Peter Saunders, đã xin thôi.

Trong bức thư gửi đến Giáo hoàng, bà Marie Collins, từng bị một linh mục lạm dụng hồi 13 tuổi, viết rằng Giáo hoàng có thể muốn đề ra giải pháp nhưng bộ máy quan liêu của Vatican sẽ luôn tìm cách cản trở những thay đổi.

Sau khi ủy ban đưa ra một khuyến nghị rằng tất cả các thư từ của nạn nhân và những người sống sót sẽ được hồi đáp, bà Marie Collins phát hiện ra rằng trên thực tế, chưa ai nhận được phản hồi.

''Lời phát biểu của Giáo hội về việc chăm lo cho các nạn nhân của bạo hành tình dục đối với tôi nghe rất giả tạo,'' bà viết, '' khi mà giới quan chức ở Vatican còn không coi trọng những bức thư đó.''

''Đây là sự phản ánh cách mà Giáo hội xử lý các bê bối tình dục trước đây : nói lời lẽ tốt đẹp trước công chúng và làm ngược lại sau cánh cửa đóng kín".

Giáo hoàng Francis đã quyết định mở cửa, triệu tập một hội nghị thượng đỉnh chưa từng có để giải quyết vấn đề này. Nhưng để giảm kỳ vọng cao, trong chuyến bay trở về Rome từ Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất,ngài nói với truyền thông rằng hội thảo kéo dài ba ngày như vậy sẽ chỉ là sự khởi đầu.

Nhiều người cho rằng Giáo hoàng chỉ nên đưa ra một sắc lệnh để Giáo hội tuân theo. Tuy nhiên để thực hiện áp dụng nguyên tắc chung cho toàn cầu quả là không đơn giản bởi vì Giáo hội tồn tại và vận hành trong các nền văn hóa và hệ thống tư pháp rất khác nhau.

Thật khó tưởng tượng ra thách thức lớn hơn cho vị giáo hoàng 82 tuổi này.

Ngài lên nắm quyền và thoạt đầu nhận được sự ủng hộ và yêu mến khắp nơi vì luôn chọn công tác mục vụ trên cả sự hào nhoáng của lễ lạt, đặt sự khiêm tốn và đồng cảm lên trên vinh hoa của chức quyền.

Nhưng giáo triều của ngài chấm dứt ra sao sẽ tùy thuộc vào hành động sắp tới của vị Giáo hoàng và các thủ tục và quy định ngài áp dụng, thực hiện để giải quyết tệ nạn lạm dụng.

******************

Vatican tổ chức họp về nạn ấu dâm trong Giáo hội Công giáo (RFI, 21/02/2019)

Tòa thánh Vatican vào hôm nay, 21/02/2019, đón cuộc họp chưa từng thấy về nạn ấu dâm trong Giáo hội, mang tên "Thượng đỉnh bảo vệ thiếu niên trong Giáo hội". 190 người từ khắp năm Châu sẽ họp trong 3 ngày tại Roma. Cuộc họp mang tính then chốt trong lúc mà Giáo hội Công giáo bị mất uy tín trầm trọng với các vụ ấu dâm tai tiếng.

pope7

Giáo hoàng Francis họp với các lãnh đạo Giáo hội về vấn đề nạn ấu dâm, Vatican, 21/02/2019. Vincenzo PINTO / POOL / AFP

Đặc phái viên RFI Geneviève Delrue tường thuật từ Roma :

"Chính là vào cuối mùa hè vừa qua, sau các tiết lộ về một vụ tai tiếng ấu dâm mới ở Mỹ mà giáo hoàng Francis và Hội đồng Hồng y đã quyết định triệu tập một cuộc họp quốc tế.

Hôm nay có đến 114 chủ tịch Hội đồng Giám mục về Vatican : 36 từ Châu Phi, 32 từ Châu Âu, 24 từ Châu Mỹ và 18 từ Châu Á. Một ủy ban tổ chức đã chuẩn bị kỹ càng cuộc họp.

Vào tháng 12, những người tham gia "thượng đỉnh vào hôm nay" đã nhận được một bảng câu hỏi để đánh giá nhận thức của mình về vấn đề tai tiếng này và được yêu cầu gặp các nạn nhân.

Sau hàng thập niên chối bỏ và im lặng, giờ đây là lúc toàn thể Giáo hội ý thức rõ về thảm kịch lạm dụng tình dục và trách nhiệm của từng giám mục.

Mỗi người sẽ ra về với một lộ trình hành động để chấm dứt những sai lệch trong quá khứ, và phương thức giải quyết các trường hợp linh mục lạm dụng tình dục trẻ em. Nâng cao nhận thức này ở cấp toàn cầu là một thách thức thật sự. Nhưng đây cũng chính là vấn đề tương lai của Giáo hội".

Mai Vân

Published in Quốc tế

Giáo hoàng Francis trước nguy cơ "đảo chính"

Trước tai tiếng ấu dâm mà Giáo hội đang trải qua, với đỉnh điểm là quyết định ngày 28/09/2018 huyền chức linh mục Fernando Karadima, người Chile, giáo hoàng Francis triệu tập toàn bộ chủ tịch các hội đồng giám mục đến họp thượng hội đồng giám mục tại Roma từ ngày 21-24/02/2019. Mục tiêu là "phòng ngừa lạm dụng đối với trẻ em và người lớn yếu đuối".

francis1

Giáo hoàng Francis tại quảng trường Thánh Phêrô, Vatican, ngày 26/06/2018. Reuters/Tony Gentile

Với chủ đề "Hiểm họa lơ lửng trên Vatican", Courrier international trở lại tai tiếng ấu dâm đeo bám Tòa Thánh với một số bài nhận định của báo chí nước ngoài. Tai tiếng này càng làm gia tăng sự sứt mẻ trong nội bộ Vatican, dù những người ủng hộ vẫn đoàn kết bảo vệ giáo hoàng Francis.

Liệu giáo hoàng Francis phải ra đi sau 5 năm đứng đầu Giáo hội ?

Ít ra đây là một toan tính của cánh bảo thủ trong Vatican do lo sợ Giáo hội bị thay đổi chưa từng có. Đây là nhận định của báo Financial Times (Luân Đôn), được Courrier international trích dịch. Tờ báo Anh cho rằng "trước khuynh hướng cởi mở và các chính sách cải cách của giáo hoàng, cánh truyền thống trong Giáo hội tìm cách khai thác sự phản đối kịch liệt về các vụ lạm dụng tình dục để lật đổ giáo hoàng".

Âm mưu này bắt đầu từ cuối tháng 08/2018. Giáo hoàng Francis tông du Ireland, nơi Vatican bị lên án nhắm mắt làm ngơ trước những lời tố cáo ấu dâm xảy ra tại quốc gia này trong suốt nhiều năm. Giáo hoàng đã gặp gỡ nạn nhân, không ngừng xin lỗi, thể hiện hổ thẹn và cầu nguyện cho các nạn nhân. Mọi nỗ lực của giáo hoàng Francis bị dội gáo nước lạnh ngay khi trở về. Trong bức thư ngỏ, sứ thần Vatican ở Mỹ, tổng giám mục Carlo Maria Viganò, cáo buộc giáo hoàng bao che các vụ ấu dâm của cựu giám mục Washington Theodor McCarrick. Không vòng vo, tác giả bức thư yêu cầu giáo hoàng từ chức.

Chỉ trích thì nhiều nhưng bằng chứng thì ít, bức thư dài 11 trang còn nhắm đến 12 quan chức Vatican, phần lớn là những người thân cận của giáo hoàng Francis và có những quan điểm tiến bộ. Theo ông Brendan Walsh, tổng biên tập tuần báo Công giáo Anh The Tablet, "kẻ thù của giáo hoàng Francis và những cải cách của ngài sử dụng "bằng chứng" của Viganò để yêu cầu giáo hoàng từ chức. Họ sử dụng tai tiếng ấu dâm phục vụ cho mục đích chính trị riêng".

Tư tưởng cởi mở của giáo hoàng Francis bị phản đối trong Vatican

Thực vậy, phe bảo thủ rộng quyền hành động trong suốt 50 năm qua, ngay cả dưới thời giáo hoàng John Paul II và Benedict XVI. Vì vậy, họ tìm cách hạ uy tín giáo hoàng Francis, người chủ trương cải cách và quan trọng hơn là phải làm được trước khi giáo hoàng lập được một đa số tiên tiến trong hội đồng bầu giáo hoàng. Đây chính là điểm mấu chốt của cuộc chiến hiện nay. Họ không muốn giáo hoàng tương lai sẽ tiếp tục những cải cách của người tiền nhiệm Francis.

Ngoài ra, phe bảo thủ còn chống giáo hoàng Francis vì những lời kêu gọi độ lượng, thái độ từ bi đối với người đồng tính, người li hôn hoặc tái hôn. Với Vatican, đây là cách thích ứng với thực tế xã hội, nhưng với phe bảo thủ, đây là "một cách lách giáo lý" và điều này không chấp nhận được.

Phe chống giáo hoàng Francis không ngần ngại gắn những vụ ấu dâm với việc giáo hoàng không lên án người đồng tính. Theo ông Chris Patten, chủ tịch danh dự đại học Oxford, kiêm cố vấn truyền thông của giáo hoàng, "gắn vấn đề đồng tính với các vụ ấu dâm là cách đê hèn mà phe cực hữu trong Giáo hội không ngần ngại sử dụng" để hạ uy tín giáo hoàng Francis.

Bài báo kết luận cuộc chiến tranh giành quyền lực không những gây ảnh hưởng đến danh tiếng của Vatican, mà còn kéo dài nỗi đau, sự chịu đựng của các nạn nhân lạm dụng tình dục trong Giáo hội. Nhiều tiếng nói bắt đầu chỉ trích giáo hoàng Francis còn lưỡng lự để đưa thủ phạm ra pháp luật.

Với báo La Repubblica (Roma), khi tung tin đồn Vatican bị chia rẽ sâu sắc, những người tung tin có một mục đích chính trị rất rõ ràng : thu phục lại số giáo dân bảo thủ nhất, thất vọng vì giáo hoàng Francis.

Nhìn từ nước Mỹ, nhật báo Washington Post, được Courrier international trích dịch, nhận định những con chiên mộ đạo nhất cũng bắt đầu nghi ngờ sau những phát giác ấu dâm gần đây trong Giáo hội. Điều trớ trêu, theo nhận định của giáo sư thần học Mỹ Joseph Capizzi, "chúng ta không tin vào hội đồng giám mục để giải quyết các vấn đề này. Rất nhiều người muốn một cơ quan thế tục điều tra. Họ quen hơn và cảm thấy thoải mái hơn với ý tưởng này".

Đây chính là trường hợp tại Pháp. Mới đây, nhiều nhân vật quan trọng đã yêu cầu thành lập một ủy ban điều tra nghị viện về tình trạng ấu dâm trong Giáo hội Pháp, hiện còn rất chậm trễ so với những gì đã được tiến hành ở một số nước như Chile, Úc, Mỹ, Đức...

Iran : Tại sao tổng thống Trump sẽ thắng ?

Mỹ đơn phương rút khỏi thỏa thuận hạt nhân Iran được ký năm 2015. Dù các nước còn lại muốn duy trì thỏa thuận và tiếp tục quan hệ kinh tế với Tehran, thì việc này vẫn khó có thể thực hiện trước quyết tâm của tổng thống Mỹ và những bất đồng nội bộ Iran. Courrier international trích bài phân tích của Foreign Policy (Washington) để trả lời câu hỏi : "Tại sao Trump sẽ thắng trong hồ sơ Iran ?"

Thứ nhất, tổng thống Trump tuyên bố rõ ràng sẽ trừng phạt bất kỳ ai làm ăn với Iran. Mục đích chính là bóp nghẹt nền kinh tế và chặn mọi nguồn thu nhập của Iran, chủ yếu là từ dầu lửa. Ý đồ phản đối của Châu Âu sẽ còn được thử thách trong thời gian tới, khi Mỹ áp dụng loạt trừng phạt thứ hai từ đầu tháng 11.

Thứ hai, các tập đoàn lớn nước ngoài đã rời khỏi Iran, nhiều doanh nghiệp khác từ chối vận chuyển dầu của nước này do lo sợ bị cấm tham gia vào hệ thống tài chính Mỹ. Đối với phần lớn các đại tập đoàn này, bị cắt đứt khỏi thị trường Mỹ, nhất là hệ thống tài chính thế giới mà Mỹ thống trị, sẽ cầm chắc cái chết trong tay.

Theo đánh giá của chuyên gia Matthew Kroenig, đại học Georgetown, "thỏa thuận hạt nhân đã bị chôn vùi ngay khi Mỹ thông báo sẽ rút. Châu Âu tự gây ảo tưởng nếu họ nghĩ có thể cứu vãn thỏa thuận này". Nhưng dù sao Liên Hiệp Châu Âu vẫn có thể kéo dài thỏa thuận thêm một thời gian thông qua "trao đổi" nhờ hệ thống ngân hàng quốc tế Swift mà Iran vẫn là thành viên từ năm 2015. Chừng nào còn là thành viên của hệ thống có 11.000 thành viên trên khắp thế giới, Iran vẫn có thể chuyển tiền ra nước ngoài. Tuy nhiên, trong quá khứ, Swift đã phải lùi bước trước sức ép của Hoa Kỳ, loại Iran ra khỏi hệ thống tài chính Mỹ trong khuôn khổ loạt trừng phạt do chính quyền Obama ban hành năm 2012.

Để ngăn cản hệ thống này, chính quyền Trump sẽ phải trừng phạt Châu Âu, nhưng chưa chắc tổng thống Mỹ sẵn sàng đi xa đến như vậy. Hiện tại, ngoại trưởng Mỹ Pompeo mới chỉ lên án "hệ thống đặc biệt" trên chỉ giúp cho Iran tài trợ khủng bố.

Ngoài sức ép từ Mỹ, tổng thống Iran Rohani còn phải đối mặt với nhiều vấn đề chính trị nghiêm trọng trong nước. Chương trình mở cửa của ông bị phe bảo thủ chỉ trích, ngay cả người dân, với hy vọng cải thiện cuộc sống từ 3 năm qua, cũng tỏ ra thất vọng.

Số nước thách thức các biện pháp trừng phạt Iran của Mỹ cũng bắt đầu giảm dần. Ví dụ như Ấn Độ, sau thời gian đầu kiên quyết tiếp tục mua dầu của Iran, dường như New Delhi đã ngừng nhập khẩu.

Dựa vào những yếu tố trên, có thể nói tổng thống Mỹ sẽ thắng. Nhưng thỏa thuận hạt nhân Iran khi trở nên vô hiệu lực, thì càng đẩy Tehran vào con đường phát triển hạt nhân, trong khi Iran hiện đang hùng mạnh hơn so với thời điểm năm 2013 khi các cuộc đàm phán về thỏa thuận hạt nhân được bắt đầu.

Pháp : Hành trình tìm nguồn gốc của những trẻ sinh từ hỗ trợ sinh sản

Dự luật về hỗ trợ sinh sản (procréation médicalement assistée, PMA) sẽ được Nghị Viện Pháp nghiên cứu vào đầu năm 2019. Theo L’Obs, tại Pháp có khoảng 50.000 đến 70.000 đứa trẻ được sinh từ người cha hiến tinh trùng vô danh.

Theo luật năm 1994 về hỗ trợ sinh sản, người hiến tinh trùng hoàn toàn vô danh và phụ nữ nhận tinh trùng hoàn toàn miễn phí. Tuy nhiên, theo bài phóng sự : "Sinh từ tinh trùng hiến tặng", ngày càng có nhiều người đòi quyền được biết nguồn gốc của mình. Họ "không tìm một người cha, vì đã có, mà muốn tìm hiểu về chính bản thân mình", theo phát biểu với L’Obs của một nha sĩ, sinh ra nhờ PMA. Nhiều hiệp hội được thành lập vì mục đích này và lời kêu gọi của họ đã được lắng nghe. Cuối tháng 09/2018, Ủy ban Tư vấn Đạo đức Quốc gia (CCNE) tuyên bố ủng hộ quyền được biết nguồn cội.

Theo thẩm định của giám đốc Trung tâm Nghiên cứu và Bảo quản Trứng và Tinh trùng (Cecos), "chỉ có khoảng 20% cha mẹ cho con cái biết chúng được sinh ra trong điều kiện như nào". Hiện nay, các bác sĩ khuyến khích nói sự thật cho người được sinh ra nhờ PMA. Thậm chí, năm 2007, một cơ sở tư vấn tâm lý được thành lập trong bệnh viện Cochin ở Paris để hỗ trợ cha mẹ trong quá trình tiết lộ bí mật với con cái.

Phóng sự của L’Obs cho biết những người sinh từ tinh trùng hiến tặng không đòi hỏi gì hết, mà chỉ muốn có thêm một vài chi tiết sinh học trong cơ thể họ, và biết đâu có thể gặp được người đã giúp họ trào đời. Với tiến bộ khoa học ngày nay, họ còn cần những thông tin để theo dõi tình trạng sức khỏe và điều trị trong trường hợp mắc bệnh hiểm nghèo.

Kẻ giết giải Nobel Văn Học

Mùa giải Nobel 2018 sẽ không có Nobel Văn Học mà thay vào đó là một phiên tòa được theo dõi sát sao. Jean-Claude Arnault, một người Pháp và là tâm điểm của vụ tai tiếng tiền-tình theo phong trào MeToo, vừa bị kết án hai năm tù vì tội hiếp dâm. Tuần báo Le Point điều tra về "Kẻ huênh hoang đã giết giải Nobel".

Vụ tai tiếng bắt đầu được phanh phui vào tháng 11/2017, 18 phụ nữ, đúng với số phụ nữ tại Viện Hàn Lâm Thụy Điển, tố cáo ông Arnault, 72 tuổi, cưỡng bức và quấy rối tình dục từ năm 2006 đến 2017.

Về các cáo buộc tình dục, ông Jean-Claude Arnault, giám đốc Forum, một trung tâm văn hóa có ảnh hưởng tại Stockholm, bị cáo buộc lợi dụng vị thế và quyền lực của mình để buộc phụ nữ phục tùng. Về tài chính, trung tâm Forum sống được một phần lớn là nhờ trợ cấp của Viện Hàn Lâm Thụy Điển và do chính vợ của ông, bà Katarina Frostenson, thành viên Viện Hàn Lâm, cấp cho. Bà cũng là người sở hữu một nửa trung tâm Forum, nơi mọi người dồn dập đổ về vì Forum là "nơi kích thích trí tuệ nhất ở Stockholm về nghệ thuật như âm nhạc, đọc và thảo luận về các nhà tư tưởng Pháp".

Tại Thụy Điển, hình ảnh Arnault giờ như một con quỷ bất trị. Một cuộc đời được thêu dệt từ những chiến tích, tiệc tùng náo nhiệt, thật giả lẫn lộn trong câu chuyện về "người Pháp". Theo bà Aline Bohman Gauguin (cháu gái họa sĩ Gauguin), một cộng tác viên khi mới thành lập Forum, Arnault là người dễ nổi nóng, "có thể mất kiên nhẫn đến mức thành hung hăng" và tuôn ra hàng tràng bực tức bằng tiếng Pháp. Từ vài chục năm qua, ông luôn có những hàng động, cử chỉ khêu gợi như vuốt tóc phụ nữ, thì thầm vào tai một lời khen hoặc tay quàng qua eo.

Nữ nhà văn kiêm luật gia Malin Persson Giolito nhận xét với Le Point : "Đây là một chấn thương ở Thụy Điển. Giới hoạt động văn hóa nghĩ rằng Arnault là một gương mặt quan trọng của văn hóa Pháp… Chúng tôi bị sốc… khi thấy Viện Hàn Lâm Thụy Điển bị một kẻ lừa đảo gây ấn tượng mạnh như vậy, vì ông ta nói tiếng Pháp. Viện Hàn Lâm bị lừa. Tôi nghĩ là hiện giờ mọi người đều cảm thấy bị lừa và rất ngốc".

Charles Aznavour : 94 tuổi mới rời đỉnh cao sự nghiệp

Sự ra đi của Charles Aznavour, ca sĩ, nhạc sĩ, diễn viên nổi tiếng người Pháp là chủ đề trên trang nhất của L’Obs và L’ExpressL’Obs lấy câu mở đầu bài hát La Bohème nổi tiếng, "Tôi kể cho bạn nghe về một thời…" để thuật lại sự nghiệp của Aznavour.

Không được giới phê bình đánh giá cao khi mới vào nghề, nhưng Charles Aznavour đã từng bước nỗ lực vươn lên để đạt đến đỉnh cao danh vọng mà ông chỉ rời khi từ giã cõi đời ở tuổi 94. "Charles nhỏ bé" hát về cuộc sống, tình yêu, khiến cả thế giới rung động trước lời ca làm say đắm lòng người.

Tuần báo Courrier international trích dịch những lời chia buồn và ca ngợi sự nghiệp và tính cách của "Aznavour, cây đại thụ cuối cùng của làng nhạc Pháp" thông qua báo chí nước ngoài.

New York Times nhắc lại, "Mỹ là ngôi nhà thứ hai đối với Aznavour", nơi "Bob Dylan coi ông là một trong những nghệ sĩ lớn nhất trên sân khấu", theo Variety. Với báo Nhật Asahi Shimbum, ông là "hiện thân của làng nhạc Pháp". Bất chấp những phê bình ban đầu, "không có giọng hát hay. Không đẹp trai, thậm chí không cao lớn. Ông chẳng có tiêu chí gì để thành công. Nhưng ông đã bỏ ngoài tai và ông đã làm đúng", nhật báo Tây Ban Nha El País kết luận.

Thu Hằng

Published in Quốc tế

Giáo hoàng Francis, lãnh tụ thế giới tự do ?

"Giáo hoàng Francis đóng vai trò như thế nào trước Donald Trump, Erdogan, Vladimir Putin, Tập Cận Bình, Emmanuel Macron…". Đó là chủ đề của tuần báo Le Point kỳ này. Tờ báo đặt vấn đề, ảnh hưởng của người đứng đầu Giáo hội Công giáo không ngừng tăng lên, trước các nhà lãnh đạo cá tính, phải chăng ngài đang trở thành lãnh tụ của thế giới tự do ?

francis1

Giáo hoàng Francis vẫy chào giáo dân sau khi cử hành thánh lễ Phục Sinh ở quảng trường Thánh Phêrô, Vatican, 01/04/2018. Reuters/Max Rossi

"Tôi sẽ nhớ những gì ngài nói !". Khi rời văn phòng Vatican hôm 24/05/2017, tổng thống Mỹ Donald Trump đã quay trở lại, nói nhỏ vào tai Giáo hoàng Francis như thế - theo lời kể của Hồng y Jean-Louis Tauran. "Giáo hoàng để lại dấu ấn nơi tất cả các vị khách, thế nên ai cũng muốn gặp ngài".

Dưới thời Francis, vị giáo hoàng đầu tiên xuất thân từ Dòng Tên và không phải là người Châu Âu, Vatican đã trở thành ngã tư của thế giới. Tổng thống, thủ tướng các nước thi nhau đến khu vực Đại giáo đường Thánh Peter : trong năm năm qua có đến 90 nguyên thủ, người đứng đầu chính phủ đã được Giáo hoàng tiếp, trong đó có những vị được tiếp nhiều lần.

Ngay cả nữ hoàng Elisabeth của Anh quốc, cũng đã đến Vatican lần đầu tiên. Ông chủ điện Kremlin đến Vatican năm lần, trong đó có hai lần để gặp Giáo hoàng Francis. Bà Angela Merkel trước đây thường đến thăm người đồng hương - Giáo hoàng Benedict XVI - nay cũng rất thân thiết với vị giáo hoàng kế nhiệm, nhất là sau khi mở cửa biên giới cho người tị nạn. Giáo hoàng Francis chìa bàn tay cho mọi người, kể cả Joseph Kabila (nhà độc tài Congo), Erdogan (thủ tướng Thổ Nhĩ Kỳ).

Ngoại giao Vatican hiện diện khắp nơi. Tại Châu Mỹ la-tinh, Giáo hoàng đã cố gắng đưa Cuba quay lại với cộng đồng quốc tế, xúc tiến hòa bình cho Colombia. Tại Châu Á, ngài đang xích gần lại với Trung Quốc, và luôn lên tiếng bênh vực người Rohingya ở Miến Điện. Ở Châu Phi, ngài vận động cho hòa bình ở Mozambique, Trung Phi, Congo, và dự định đến Nam Sudan dù mọi người can gián vì lý do an ninh. Tại Cận Đông, trên vùng Đất Thánh, Giáo hoàng liên tục tìm cách làm dịu đi xung đột Israel-Palestine.

Vatican, ngã tư quốc tế

Người đứng đầu một giáo hội 1,2 tỉ tín đồ còn là một thủ lãnh chính trị. Vatican, nhà nước nhỏ bé với diện tích vỏn vẹn 44 hecta có một bộ máy rất hiệu quả. Quốc vụ khanh là Hồng y Pietro Parolin là nhà ngoại giao lão luyện, từng đóng vai trò quan trọng trong các hồ sơ lớn như việc thương lượng với Lực lượng FARC ở Colombia, giúp quan hệ Hoa Kỳ-Cuba tan băng. Khoảng một trăm sứ thần, tức đại sứ của Vatican, mỗi vị chỉ có một hoặc hai cộng sự.

Tuy số lượng khiêm tốn, nhưng đây là một mạng lưới toàn cầu, vì trong số 195 quốc gia trên thế giới, chỉ có hơn một chục nước không có quan hệ ngoại giao với Tòa Thánh. Trong đó có ba quốc gia quan trọng nhất, theo đánh giá của một nhà ngoại giao, là Saudi Arabia, Trung Quốc và Việt Nam. Vatican là thành viên của Hội đồng Châu Âu, các tổ chức quốc tế như OSCE (Tổ chức An ninh Hợp tác Châu Âu), AIEA (Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế), và có tư cách quan sát viên tại Liên Hiệp Quốc, thậm chí là Nhà nước đầu tiên phê chuẩn Hiệp ước cấm vũ khí nguyên tử vào tháng 7/2017.

Nhà báo Constance Colonna-Cesari, tác giả cuốn "Bí mật của nền ngoại giao Vatican" nhận định : "Thế mạnh chính là chất lượng thông tin. Các nhà ngoại giao được thông báo lập tức từ các hồng y, linh mục, tu sĩ… là chứng nhân của những gì đang diễn ra khắp nơi trên thế giới. Và Tòa Thánh không hề tìm cách bán vũ khí, giành thị phần hay lấn lướt bất kỳ quốc gia nào, nhờ đó được rộng tay hơn".

Le Point cho rằng trong lúc bản đồ địa chính trị đang được vẽ lại và các chế độ độc tài nở rộ, những ý tưởng của Giáo hoàng Francis mang một tầm quan trọng mới. Nelson Mandela đã qua đời, bà Aung San Suu Kyi của Miến Điện và ông Lula của Brazil bị mất uy tín, giải Nobel hòa bình Obama gây thất vọng, tổng thư ký Liên Hiệp Quốc Antonio Guterres chưa gây được dấu ấn, Dalai Lama lặp lại những điều đã cũ… Giáo hoàng Francis có cơ hội trở thành lương tâm của thế giới.

Tiếng nói của ngài hàng ngày được đưa đến cả những nơi xa xôi hẻo lánh trên toàn cầu, với 350 nhân viên của Radio Vatican - từ ngày 01/01/2018 đã đổi tên thành Vatican News - phát bằng 40 thứ tiếng. Tài khoản Twitter của Giáo hoàng có 43 triệu người theo dõi. Bài trả lời phỏng vấn, bài giảng, sắc thư… rồi những chuyến tông du : trong 5 năm qua, Giáo hoàng Francis đã thăm 33 nước. Ở Vatican người ta nói đùa : "Chúa hiện diện ở mọi nơi, nhưng Giáo hoàng John Paul II đã đến thăm trước đó. Còn Giáo hoàng Francis thì tìm đến những nơi mà người tiền nhiệm chưa hề đặt chân đến" - như đảo Lampedusa của người tị nạn, hay giữa rừng Amazon.

Tất nhiên bên cạnh đó vẫn có những vùng xám. Một linh mục Pháp ở Roma nhận định : "Giáo hoàng rất quan tâm đến những người bên ngoài Giáo hội, nhưng lại ít chú ý hơn đối với những cộng sự". Ngoại giao thành công, nhưng quản lý lại gây thất vọng. Đến nỗi ngài từng thốt lên : "Cải cách ở Roma, cũng giống như dùng bàn chải đánh răng để làm sạch tượng Nhân sư lớn ở Ai Cập".

Chiến tranh thương mại, trò chơi rủi ro

L’Expresstrích đăng cuốn sách nói về thực trạng các bệnh viện Pháp, chạy tựa "SOS, các bệnh viện đang trầm cảm", còn L’Obs tìm hiểu những gì diễn ra "Trong đầu của loài vật", từ tác phẩm của nhà văn Đức Peter Wohlleben, tác giả cuốn best-seller "Cuộc sống bí mật của cây cối".

Trên lãnh vực kinh tế, Le Courrier International dịch bài viết của Wall Street Journal mang tựa đề "Thương mại, trò chơi đầy rủi ro giữa Bắc Kinh và Washington".

Tờ báo lo ngại cho các công ty Mỹ, đặc biệt trong lãnh vực nông sản phẩm, nếu chiến tranh thương mại trở nên gay gắt hơn. Năm ngoái Mỹ bán được hơn 1 tỉ đô la thịt heo vào thị trường Trung Quốc, táo của tiểu bang Washington được xuất qua từ năm 2015 đã tăng rất cao, rượu vang, hạt dẻ cười (pistachio)… đang được ưa chuộng có thể bị Bắc Kinh áp thuế.

Tác giả cho rằng ông Donald Trump có thể làm mất đi lợi ích của việc cải cách ngân sách cũng như các biện pháp khác đang giúp kinh tế tăng trưởng, và đặt câu hỏi : Có ai đó ở Nhà Trắng theo dõi hồ sơ này hay không ?

K-pop với vòng lưu diễn ngoại giao ở Bình Nhưỡng

Tại Châu Á, Le Monde cuối tuần mô tả "K-pop với vòng lưu diễn ngoại giao ở Bình Nhưỡng", thuật lại câu chuyện của một ca sĩ Hàn Quốc có mẹ là người gốc Bắc Triều Tiên, đã tham gia đoàn nghệ sĩ từ Seoul sang Bình Nhưỡng trình diễn mới đây.

Ca sĩ Kang San-eh, tên thật là Kang Young-gul cho biết cuộc đời của mẹ anh điển hình cho lịch sử đương đại Triều Tiên. Khi chiến tranh nổ ra trên bán đảo, cặp vợ chồng trẻ vừa có em bé tìm cách chạy sang miền Nam, nhưng họ bị lạc nhau trong đợt di tản Hungnam. Từ ngày 15 đến 24/12/1950, gần 100.000 thường dân chạy khỏi thành phố cảng miền Bắc, cùng lúc với 100.000 quân Hàn Quốc và Liên Hiệp Quốc, trước đà tiến của liên quân Trung-Triều. Những người di tản Hungnam hầu hết định cư tại Geoje thuộc Hàn Quốc. Mẹ của Kang tái giá, sinh ra Kang San-eh và em gái, còn chồng cũ của bà ở lại miền Bắc.

Quá khứ và nỗi đau của người di tản ghi dấu ấn trong một số bài hát nổi tiếng của Kang San-eh. Trước đây anh từng trình diễn tại khu công nghiệp liên Triều Kaesong, nhưng nay người ca sĩ có cảm giác khác hẳn khi được đến tận Bình Nhưỡng, trái tim của Bắc Triều Tiên, trong một bối cảnh chính trị nhạy cảm.

Miến Điện : Tương trợ không dành cho người Rohingya

Còn tại Miến Điện, bài báo "Một sự hào hiệp tương đối" của Nikkei Asian Review, được Le Courrier International dịch lại, cho biết người dân Miến Điện có tinh thần tương trợ rất cao - tuy nhiên đối với người Rohingya thì họ lại không ngó ngàng đến.

Phóng viên của tờ báo tại Rangoon cho biết, một buổi tối anh nhìn thấy một chiếc xe hơi tông phải một người đàn ông đang đi bộ. Trong vòng chưa đầy một phút, hàng mấy chục người đã xúm lại. Hai người lo cho người bị thương, hơn một chục người làm thành hàng rào chắn xe cộ qua lại, còn những người khác ngăn chận người tài xế say rượu rời khỏi hiện trường, trong khi chờ đợi cảnh sát đến. Một chiếc xe cấp cứu gồm toàn người tình nguyện nhanh chóng tới nơi, đưa nạn nhân đến bệnh viện gần nhất.

Sau trận lụt năm 2015 khiến 100.000 người dân nông thôn phải sơ tán, có những hội thiện nguyện đã được lập ra ở Rangoon. Họ quyên góp trên đường phố để mua thực phẩm, chở về đến tận các trại tạm cư.

Nhưng những hành động nhân ái này không dành cho người Rohingya, thiểu số Hồi giáo bị kỳ thị. Tại bang Arakan, dân địa phương đồng lòng ngăn cản viện trợ nhân đạo đến tay người Rohingya, cô lập những ai chấp nhận làm việc cho các tổ chức phi chính phủ thiện nguyện. Một chủ tiệm là Phật tử đã bị cạo đầu, buộc phải đi diễu trên đường phố với tấm bảng "Phản quốc" chỉ vì buôn bán với người Hồi giáo.

Cho đến nay, chính quyền của bà Aung San Suu Kyi vẫn làm ngơ trước tình trạng này. Các tổ chức xã hội dân sự không được tham vấn, các chuyên gia tài năng không có quan hệ chặt với đảng của bà Suu Kyi bị nghi ngại. Còn những ai lên án nạn bạc đãi người Rohingya thì bị đe dọa mà cảnh sát không hề can thiệp, hoặc bị kiện tụng tơi bời.

Hai lần ly dị của Ireland

Le Courrier Internationaltuần này ra số đặc biệt "Du hành tại Ireland trong thời Brexit". Từ Derry đến Dublin, tờ báo vẽ nên chân dung của một quốc gia đã trở thành con tin của sự kiện Anh quốc ra khỏi Liên Hiệp Châu Âu (EU), nhấn mạnh đến "Hai lần ly dị của Ireland". Vào lúc Anh quốc đang chuẩn bị ra khỏi Liên Hiệp Châu Âu, nước láng giềng Ireland đang phải gánh chịu hậu quả của cuộc ly dị vất vả này.

Một ly bia trong một "pub" ở Dublin hay Luân Đôn giá bao nhiêu ? Khoảng 5 euro, nhưng tất cả còn tùy thuộc vào những thỏa thuận cuối cùng trong hợp đồng Brexit, sẽ bắt đầu có hiệu lực vào lúc 23 giờ ngày 29/03/2019, và những thay đổi của đồng bảng Anh.

Bởi vì nếu quay trở lại với đường biên giới thực tế giữa Bắc Ireland - là một tỉnh trực thuộc Vương quốc Anh - và Cộng hòa Ireland, thì việc vận chuyển bia từ nhà máy ở Dublin (Cộng hòa Ireland) đến xưởng đóng chai ở Belfast (Bắc Ireland) sẽ mất nhiều thời gian hơn, và giá cước đắt hơn. Còn đồng bảng Anh hiện đã sụt giá đến 13% kể từ cuộc trưng cầu dân ý ngày 23/06/2016.

Không chỉ loại bia nâu thông dụng này trở nên "đắng" hơn, mà Brexit còn đe dọa toàn bộ nền kinh tế Ireland, có nguy cơ khoét lại vết thương đã liền sẹo từ 20 năm qua với Hiệp định Thứ Sáu Tuần Thánh. Cách đây hai năm, khi bày tỏ mong muốn ở lại trong Liên Hiệp Châu Âu, người dân Bắc Ireland đã phản đối hai vụ ly dị, một với Bruxelles và một với láng giềng phương Nam. Nhưng các đồng bào của họ ở Anh đã quyết định ngược lại. Hậu quả là : sau hai thập niên hâm nóng quan hệ giữa hai Ireland, các bức tường chia cách ở Belfast đang bị đập bỏ, nhưng những hàng rào khác có thể được dựng lên trong tương lai.

Các viên chức Châu Âu luôn nói rằng mọi thỏa thuận về Brexit sẽ không được ký nếu Ireland không bật đèn xanh. Thế nhưng theo tờ báo bảo thủ The Spectator có trụ sở ở Luân Đôn, thì đó chỉ là những lời lẽ mị dân. EU tôn trọng đường biên giới và sự toàn vẹn lãnh thổ của Ireland "cũng như cá mập tôn trọng hải cẩu" - theo tác giả, và EU chỉ muốn Ireland giúp mình chơi cho Brexit một cú !

Hungary : Thủ tướng Orban sẽ tái đắc cử nhiệm kỳ thứ ba ?

Cũng về Châu Âu, tờ Magyar Idok thân cận với chính quyền Budapest được Le Courrier International trích dịch, giải thích "Vì sao ông Orban sẽ thắng cử thêm một nhiệm kỳ thứ ba" : đó là nhờ những thành công về kinh tế và chính trị của thủ tướng Hungary.

Đối lập không thuyết phục được dân chúng, đảng cực hữu Jobbik không có chương trình hành động rõ ràng, phe xã hội bị mất đi sự ủng hộ của giai cấp trung lưu. Trong khi đó chính phủ của ông Orban đã giúp GDP tăng lên, nợ công giảm xuống, nâng cao mức sống người dân, tỉ lệ người nghèo từ 1/3 xuống còn 1/4 dân số.

Những tấm hộ chiếu Châu Âu bằng vàng cho đại gia

Trang kinh tế của L’Express đề cập đến một khía cạnh khác "Bán quốc tịch Châu Âu" : một số nước Nam Âu bán tư cách công dân cho những nhà đầu tư giàu có từ Trung Quốc, Nga hay Châu Phi.

Những người nhập cư này không phải chen chúc trên những chiếc tàu cũ kỹ có nguy cơ bị đắm. Họ du hành bằng ghế hạng thương gia tiện nghi trên máy bay, sẵn sàng ký những tấm séc có sáu, bảy con số zéro để có được tấm hộ chiếu Châu Âu, sự bảo đảm vượt qua các biên giới một cách thoải mái, an toàn và… một cuộc đời mới.

Trong một thế giới toàn cầu hóa, đồng tiền không mang màu cờ nào, khoảng hai chục quốc gia nhỏ đã thu hút những người siêu giàu bằng món quà loại này. Hiện tượng "chiếu khán bằng vàng" kể từ đầu năm 2010 từ vịnh Caribean đã lan đến Châu Âu. Những nước bị khủng hoảng tài chính làm ảnh hưởng như Chyprus, Malta, Bồ Đào Nha, Hy Lạp và ngay cả Bulgaria, Hungary coi đây là cơ hội để có thêm nguồn ngoại tệ. Nếu đầu tư từ 500.000 euro cho đến 2,5 triệu euro tùy theo từng nước, người giàu có thể nhập tịch. Một nhà môi giới cho biết phân nửa số khách hàng là người Trung Quốc, 1/3 từ Trung Đông, số còn lại từ các nước thuộc Liên Xô cũ.

Syria : Thổ-Kurdistan, một cuộc chiến khác

Còn tại Trung Đông, cây bút Christian Makarian trên L’Express nhận định "Thổ Nhĩ Kỳ chống lại người Kurdistan : Một cuộc chiến trong cuộc chiến". Theo tác giả, việc Ankara tăng cường áp lực quân sự tại Syria làm gia tăng nhịp độ tan rã của Trung Đông.

Tổng thống Recep Tayyip Erdogan muốn loại hẳn sự hiện diện của quân Kurdistan, không chỉ dọc theo biên giới với Syria, mà cả ở biên giới Iraq, tổng cộng 900 km. Sau khi chiếm Afrin hôm 19/3, Ankara nay nhắm vào các thành phố khác ở Syria mà người Kurdistan đang trấn giữ - Manbij, Kobane, Tall Abyad - những địa danh oai hùng, nơi dân quân Kurdistan từng đối đầu với tổ chức Nhà nước Hồi giáo.

Đây là một cuộc chiến trong cuộc chiến : Thổ Nhĩ Kỳ lợi dụng thảm kịch Syria để lấn tới. Như vậy Ankara đang tiến hành một cuộc xâm lược vào Syria, làm phức tạp thêm tình hình và càng khiến phương Tây khó thể bỏ rơi người Kurdistan - đồng minh duy nhất ở Syria chống quân thánh chiến. Mặt khác, nếu Lực lượng Kurdistan bị tiêu diệt sẽ bất lợi cho quốc tế trong cuộc chiến chống nạn khủng bố, vốn đã tạo ra rất nhiều nạn nhân vô tội ở Châu Âu, và ngay tại Thổ Nhĩ Kỳ.

Thụy My

Published in Quốc tế

Giáo hoàng : Cần ‘lòng khoan dung’ ở Myanmar (VOA, 29/11/2017)

Giáo hoàng Francis nói v s cn thiết ca "lòng khoan nhượng" và tránh "thù oán" ti thánh l vi hàng chc ngàn người tham d thành ph Yangon ca Myanmar.

giaohoang1

Giáo hoàng Francis bt tay Ch tch Bhaddanta Kumarabhivasma ca y ban nhà nước Sangha Maha Nayaka trong cuc hp vi y ban Pht giáo Yangon, Myanmar, ngày 29/11/2017.

Một ln na, ngài tránh nói trc tiếp đến nhóm thiu s Hi giáo Rohingya b đàn áp trong chuyến thăm Myanmar bn ngày này, sau khi đã kêu gi chung v lòng v tha tôn giáo trong cuc hp vi các nhà ngoi giao hôm th Ba 28/11.

Khoảng 150.000 tín đ Công giáo t nhiu nơi trên c nước đã tp trung v sân vn đng Kyaikkasan đ d l, nhiu người đã đến đó t đêm hôm trước đ gi ch.

Lucy, 22 tui, t bang Chin xa xôi đã đến đây t lúc 5 gi sáng, nói : "Tôi được nhiu ơn phước, không ch riêng tôi, mà c Myanmar. Chúng tôi chưa bao gi mơ đến s gp được Đc thánh cha, nhưng hôm nay chúng tôi thực s được gp ngài".

Trong thánh lễ đu tiên ti Myanmar, Giáo hoàng Francis nói rng nhiu người dân đt nước này "mang trong người nhng vết thương ca bo đng, nhng vết thương bên ngoài có th thy được, và nhng vết thương hn sâu trong trong lòng. Chúng ta nghĩ rằng tr thù s cha lành vết thương. Nhưng tr thù không phi là cách ca Chúa Giêsu cha lành vết thương".

Giáo hoàng Francis, người thường ln tiếng bênh vc người t nn, đã không chú ý đến s trông đi ca nhiu người phương Tây mun ngài công khai nói v cuc khng hong ca người thiu s Rohingya.

n 620.000 người thiu s Hi giáo Rohingya b ngược đãi đã trn chy sang Bangladesh sau mt mt chiến dch đàn áp quân s hi tháng 8.

Myanmar nói những đn đoán v hãm hiếp tp th và giết người là phóng đi, và quân đi nước này ph nhn mi cáo buc đàn áp.

Trước đây Giáo hoàng Francis đã tng lên tiếng bênh vc cho nhóm người thiu s này và gi h là "các anh ch em Rohingya ca chúng ta".

Nhưng các nhà c vn khuyên ngài đừng nói v vn đ này Myanmar vì s rng làm như vy s nh hưởng đến 650.000 tín đ Công giáo nước này.

Ông Robert Nathan, một tín đ Công giáo Myanmar, nói : "Đây là ln đu tiên Giáo hoàng đến thăm Myanmar. Ngài không đ cp đến cuc khng hong người Rohingya là đúng. Chính ph cn phi gii quyết vn đ đó".

Nhưng nhng người bênh vc nhân quyn kêu gi ngài nói lên vn đ này cho người Rohingya, nhng người b b xem là di dân bt hp pháp ngay trên lãnh th Myanmar.

Ông Mark Farmaner, người đng đu Cuc vn đng Miến Ðin Anh, viết trên Twitter : "Nếu Giáo hoàng không dùng t Rohingya, nhng người phân bit chng tc xem đó là mt chiến thng, cò nếu ngài dùng t đó, h s tht vng và chng đi. Đường nào tt hơn".

Nhiều người trong đám đông Yangon hài lòng là Giáo hoàng đã chn cách không đ cp đến cuc khng hong. Ngài đã nói rng mc đích chính ca chuyến thăm này là đ ng h giáo dân Công giáo quc gia Ðông Nam Á va mi thiết lp quan h ngoi giao với Vatican hi gn đây.

********************

Giáo hoàng Francis gởi thông điệp đến người dân Miến Điện (RFA, 29/11/2017)

Đó là thông điệp của Giáo hoàng Francis trong buổi thánh lễ mà Ngài cử hành tại công viên Kyaikkasan, thành phố Yangon, Thủ đô Miến Điện trước hơn 150 ngàn người dự lễ.

giaohoang2

Giáo hoàng Francis trong buổi thánh lễ cử hành tại công viên Kyaikkasan, thành phố Yangon, Thủ đô Miến Điện trước hơn 150 ngàn người dự lễ hôm 29/11/2017. AFP

Nhiều người đã đến dự sự kiện trọng đại này là những người theo Công giáo thuộc các sắc tộc thiểu số sống ở những vùng núi biên giới xa xôi, và có cả những tín đồ Công giáo đến từ Thái Lan, Campuchia, và Việt Nam.

Vị chủ chăn đã nói chuyện bằng tiếng Ý rồi được thông dịch sang tiếng Miến Điện và tiếng Karen cho những người dự lễ. Ngài nói rằng Ngài biết đất nước Miến Điện đã trải qua nhiều cơn bạo lực với những vết thương thấy được và cả những thương tổn hằn sâu bên trong. Nhưng những vết thương ấy không thể chữa lành bằng sự trả thù, đó không phải là cách mà Chúa Jesus đã làm khi xuống thế làm người để chuộc tội cho nhân loại.

Cộng đồng Công giáo tại Miến Điện chỉ có khoảng 660 ngàn người, chiếm vỏn vẹn chỉ hơn 1% dân số của một đất nước mà đại đa số là Phật tử.

Tuy nhiên chuyến đi của Giáo hoàng đến Miến Điện lại có một tầm quan trọng khác vì nó diễn ra giữa lúc đang có cuộc khủng hoảng nhân đạo Rohingya ở bang Rakhine miền Tây, khi mà hơn 600 ngàn người Hồi giáo Rohingya đã bỏ chạy sang Bangladesh để trốn sự thanh lọc sắc tộc được cho là đang được thực hiện một cách bài bản bởi quân đội Miến.

Trong buổi nói chuyện ngày hôm qua với nhà lãnh đạo Miến Điện, bà Aung San Suu Kyi, Giáo hoàng nói rằng tương lai của Miến Điện được đặt trên nhân quyền của tất cả mọi người, không ngoại trừ một ai cả, tuy ông không nhắc đến tên Rohingya.

Những người Rohingya tuy sinh sống lâu đời ở Miến nhưng không được chính quyền Miến Điện công nhận là công dân Miến, mà là những người Bangladesh nhập cư bất hợp pháp.

Bangladesh hiện đang phải rất nỗ lực để chăm sóc cho hơn nửa triệu người tị nạn Rohingya, và cũng là nơi mà Đức Giáo hoàng Francis viếng thăm vào ngày mai, thứ Năm, 30 tháng 11, trước khi kết thức chuyến công du Châu Á kéo dài một tuần lễ của Ngài.

Published in Châu Á

Giáo hoàng tông du Miến Điện, trong bối cảnh khủng hoảng Rohingya (RFI, 27/11/2017)

Hôm 27/11/2017, đức giáo hoàng Francis tới Miến Điện, bắt đầu chuyến tông du 4 ngày trước khi sang Bangladesh. Đây là lần đầu tiên, một giáo hoàng tới Miến Điện, nơi tín đồ Công giáo chỉ chiếm có 1,2% dân số. Tại Miến Điện, giáo hoàng Francis sẽ gặp lãnh đạo Miến Điện Aung San Suu Kyi và chỉ huy quân đội, tướng Min Aung Hlaing.

giaohoang1

Một nhà sư đi qua một tấm áp phích cỡ lớn có ảnh giáo hoàng Francis, tại Rangoon, Miến Điện, ngày 26/11/2017. Reuters/Jorge Silva

Theo giới phân tích, chắc chắn cuộc khủng hoảng Rohingya với các vụ bạo hành của quân đội Miến Điện, là một trong những yếu tố thúc đẩy lãnh đạo tòa thánh Vatican tới Miến Điện và Bangladesh, hai quốc gia có đa số dân theo đạo Phật và Hồi giáo.

Theo thông tín viên RFI Sarah Bakaloglou, hàng nghìn tín đồ Công giáo đã tới Rangoon để đón tiếp giáo hoàng Phanxico :

"Cùng với hàng chục người khác, Nonra đã trải chiếu ngủ ngay dưới đất, phía trước Nhà Thờ Rangoon. Đối với một tín đồ Công giáo như cô thì chuyến tông du của đức giáo hoàng là một cơ hội không thể bỏ lỡ. Cô nói : Đây là một cơ may hiếm có được nhìn thấy đức giáo hoàng. Điều này chỉ có thể xẩy ra một lần trong đời người. Cho dù tôi đã phải đi rất xa để tới đây, nhưng tôi rất hài lòng và tôi tin rằng, sau chuyến công du của đức giáo hoàng, đất nước này sẽ trở nên bình yên.

Các giáo dân có rất nhiều hy vọng vào chuyến đi của giáo hoàng Francis. Patricia, 25 tuổi, từ miền bắc tới. Cô sẽ dự thánh lễ dành cho giới trẻ, tại nhà thờ Sainte Marie. Cô cho biết : Tôi rất phấn khích. Tôi nghe nói tại Colombia, đức giáo hoàng đã cho một bạn trẻ đặt câu hỏi. Tôi hy vọng là đức giáo hoàng sẽ chỉ định tôi và tôi sẽ hỏi : Vì sao đức thánh cha lại chọn Miến Điện để tông du. Tôi nghĩ là ngài có tầm nhìn của đức chúa, bởi vì hiện nay, Miến Điện đang trải qua khủng hoảng. Đức chúa đã phái ngài đến Miến Điện để mang lại hòa bình cho chúng tôi.

Đó là cuộc khủng hoảng Rohingya, sắc dân thiểu số theo đạo Hồi. Đối với giáo hội Công giáo Miến Điện, đức giáo hoàng cần tránh nói tới từ Rohingya, rất nhậy cảm tại Miến Điện. Nhiều tín đồ Công giáo cho biết, nếu giáo hoàng Francis dùng từ này, các phần tử dân tộc chủ nghĩa cực đoan sẽ kiếm cớ gây ra nhiều vấn đề".

Đức Tâm

********************

Giáo hoàng Francis thăm Miến Điện (VOA, 27/11/2017)

Giáo hoàng Francis sẽ thăm Miến Đin vào ngày 27/11, và đây s là chuyến công du khá nhy cm ti quc gia b M cáo buộc là "thanh trừng sc tc" đi vi người Hi giáo Rohingya.

giaohoang2

Giáo hoàng Francis và bà Aung San Suu Kyi trong cuộc gp Vatican hi tháng Năm năm nay.

Sau Miến Đin, người đng đu Vatican cũng s ti Bangladesh, nơi hơn 600 nghìn người đã b chy ti lánh nn, trước điu t chc Ân xá Quc tế gi là "ti ác chng nhân loi" như giết người, hãm hiếp, mà quân đi Miến Đin đã bác b.

Lịch trình ca Giáo hoàng Francis không bao gm chuyến thăm mt tri t nn, nhưng ông d kiến s gp mt nhóm nh người Rohingya Dhaka, th đô Bangladesh.

giaohoang3

Người t nn Rohingya.

Theo Reuters, chuyến đi này nhy cm ti mc mt s c vn ca Giáo hoàng Francis đã cnh báo ông không được s dng t "Rohingya" vì lo ngi s c ngoi giao này s khiến quân đi và chính ph Miến Điện chuyn hướng nhm mc tiêu vào các tín đ Công giáo thiu s.

Hãng tin này còn nhận đnh rng nhng thi khc căng thng nht ca chuyến công du t ngày 26/11 ti 2/12 có l là các cuc gp riêng vi người đng đu quân đi Miến Đin, tướng Min Aung Hlaing cũng như vi lãnh đo dân s Aung San Suu Kyi.

Trong những tun gn đây, Bangladesh và Miến Đin đã đng ý v vic hi hương hàng trăm nghìn người Rohingya đã b chy sang Bangladesh đ tránh tình trng bo lc bang Rakhine Miến Đin, theo VOA News.

**********************

Giáo hoàng Francis thăm Myanmar (BBC, 27/11/2017)

Đây là chuyến thăm đầu tiên của Giáo hoàng Francis tới Myanmar, đất nước có đa số dân theo Phật giáo nhưng hiện bị cáo buộc thực hiện thanh lọc sắc tộc nhắm vào người Rohingya.

giaohoang4

Giáo hoàng Francis được chào đón tại Sân bay Quốc tế Yangon, Myanmar vào ngày 27/11

Giáo hoàng dự kiến gặp bà Aung San Suu Kyi và các lãnh đạo quân sự nước này.

Sau đó, ông dự kiến thăm Bangladesh nơi ông sẽ gặp một nhóm người tỵ nạn Rohingya.

giaohoang5

Người thiểu số Kachin trong trang phục truyền thống chờ đợi Giáo hoàng dọc theo một con phố ở Yangon vào ngày 27/11

Vị Giáo hoàng 80 tuổi nổi tiếng với quan điểm ôn hòa và sẵn sàng lên án tình trạng bất công trên toàn cầu.

Giới quan sát tập trung vào khả năng liệu Giáo hoàng có dùng từ 'Rohingya' để mô tả dân tộc thiểu số Hồi giáo của nước này hay không.

Giới chức Myanmar đã bác bỏ từ này, làm gia tăng mối lo ngại bùng nổ bạo lực nếu nó được Giáo hoàng sử dụng.

Giới chức Myanmar nói người Rohingya di cư bất hợp pháp từ Bangladesh nên không được coi là một trong những nhóm sắc tộc của đất nước. Họ nói rằng cuộc đàn áp quân sự ở Rakhine là để triệt hạ các phần tử nổi dậy, nhưng Liên Hiệp Quốc mô tả đây là 'cuộc thanh lọc sắc tộc điển hình' - các nhà bình luận quốc tế cho hay.

Giáo hoàng từng dùng thuật ngữ "anh chị em Rohingya của chúng ta" và phản đối các cuộc bức hại, nhưng Hồng y Myanmar yêu cầu Giáo hoàng tránh sử dụng cụm từ này trong chuyến thăm do lo ngại việc kích động vấn đề nhạy cảm có thể dẫn tới bạo lực ở quốc gia Phật giáo này.

Hơn 600.000 người Rohingya chạy sang nước láng giềng Bangladesh từ hồi tháng Tám sau khi các vụ tấn công vào trụ sở cảnh sát làm bùng nổ đàn áp quân sự tai bang Rakhine.

Tuần trước, Myanmar và Bangladesh ký một thỏa thuận trao trả hàng trăm ngàn người trốn qua biên giới. Tuy nhiên các cơ quan cứu trợ bày tỏ lo ngại về sự an toàn của những người bị buộc phải trở về.

Được biết trong chuyến thăm dài sáu ngày, Giáo hoàng sẽ khuyến khích đối thoại và hòa giải sau các thỏa thuận ban đầu đạt được vào tuần trước.

Chuyến viếng thăm Myanmar của Giáo hoàng được chuẩn bị trước khi nổ ra khủng hoảng tại Myanmar, cụ thể là vào hồi tháng Năm khi ông gặp bà Suu Kyi tại Vatican. Người từng đoạt giải Nobel Hòa bình hiện phải đối mặt với những lời chỉ trích gay gắt về sự im lặng của bà trong cuộc bức hại người Rohingya.

Khoảng 660.000 người Công giáo thiểu số ở Myanmar trông đợi được nhìn thấy Giáo hoàng ở Yangon.

Giáo hoàng Francis là lãnh đạo Công giáo đầu tiên đến thăm Bangladesh từ năm 1986.

********************

Giáo hoàng thăm Myanmar (RFA, 27/11/2017)

Giáo hoàng Francis đã đến Miến Điện, khởi đầu chuyến viếng thăm Đông Nam Á và Nam Á kéo dài 1 tuần lễ của Ngài.

giaohoang6

Hình chụp do văn phòng báo chí tòa thánh Vatican cung cấp hôm 27/11/2017 : Hồng y Charles Maung Bo, Tổng Giám mục Yangon chào Giáo hoàng Francis (trái) - AFP

Đây là lần đầu tiên một vị chủ chăn Giáo hội Công giáo La Mã, đến thăm Miến Điện, một quốc gia đại đa số dân theo Phật giáo.

Lịch trình do Tòa Thánh Vatican và chính phủ Miến cùng phổ biến cho thấy trong thời gian có mặt tại Ranggon, Ngài sẽ gặp lãnh tụ Aung San Suu Kyi và Tư lệnh Quân đội Miến là tướng Min Aung Hlaing.

Bên cạnh 2 cuộc gặp gỡ quan trọng này, Giáo hoàng sẽ có những buổi gặp gỡ với tập thể giáo dân công giáo, nhưng chưa rõ Ngài có gặp các vị đại diện của những tôn giáo khác hay không.

Mặt dù đến thăm quốc gia Phật giáo Miến Điện với tư cách người lãnh đạo Giáo hội Công giáo La Mã, nhưng mọi chú ý đều được dành cho những phát biểu Giáo hoàng sẽ nói đến trong 4 ngày có mặt tại Miến, xem liệu Ngài có nói gì đến số phận của hơn 620.000 người Hồi giáo Rohingya sinh sống ở Miến phải bỏ nhà cửa chạy tỵ nạn vì bị đàn áp hay không.

Trước đây, Giáo hoàng Francis từng gọi tập thể người Rohingya là anh chị em của Ngài, ngay cả khi sửa soạn rời Vatican để sang thăm Rangoon, Ngài cũng yêu cầu mọi người cùng dâng lời cầu nguyện để sự hiện diện của Ngài ở Miến Điện là chỉ dấu của quan hệ và hy vọng.

Phát biểu này được xem là dấu hiệu cho thấy Ngài sẵn sàng góp sức giúp chính phủ Miến giải quyết vấn đề Rohingya, tập thể đã sống ở Miến lâu đời nhưng vẫn bị xem là tập thể di dân bất hợp pháp, không được hưởng những quyền lợi căn bản mà người dân Miến được hưởng.

Chính vì thế nên trong các cuộc tiếp xúc với báo chí nước ngoài, những người Rohingya đều nói rằng họ trông chờ Giáo hoàng kêu gọi chính phủ Miến cho họ được nhập tịch, được đối xử công bằng, hưởng mọi quyền lợi mà công dân Miến đang hưởng.

Những nguồn tin chưa được kiểm chứng cho hay dường như chính Giáo hội Công giáo Miến Điện cũng không muốn Ngài dùng từ Rohingya trong các bài phát biểu hay bài giảng, đề nghị Ngài nên dùng từ Bengalis, có nghĩa là những người di dân bất hợp pháp đến từ Bangladesh.

Cũng có đồn dãi cho rằng Giáo hội Công giáo Miến Điện không muốn Giáo hoàng dùng từ Rohingya vì e ngại sẽ gặp khó khăn khi tiếp xúc với tập thể người theo Phật giáo chiếm đa số, đặc biệt là những phần tử quá khích.

Hiện nay dân số Miến Điện là 53 triệu 500 ngàn người, gần 90% theo Phật giáo, chỉ có 700.000 người Công giáo.

Cũng xin nói thêm khoảng 200.000 giáo dân Miến Điện từ khắp nơi đổ về Rangoon để đón Giáo hoàng Francis. Sau Miến Điện, trạm dừng chân kế tiếp của Ngài sẽ là Bangladesh.

Tại thủ đô Dhaka của quốc gia Nam Á này, Ngài sẽ gặp đại diện của người Hồi giáo Rohingya.

Published in Châu Á

Chuyến tông du Miến Điện, thông điệp của Giáo hoàng cho Trung Quốc

Chuyến tông du Miến Điện của Giáo hoàng Francis được hầu hết các báo Paris hôm nay 27/11/2017 quan tâm. Trong bài "Chuyến đi gian truân của Giáo hoàng đến Miến Điện và Bangladesh", Le Figaro nhận định đây là sự kiện ngoại giao hết sức nhạy cảm, trong bối cảnh cuộc khủng hoảng Rohingya.

francis1

Giáo hoàng Francis và các trẻ em Miến Điện tại phi trường quốc tế Yangon, ngày 27/11/2017. Reuters/Max Rossi

Còn không đầy một tháng nữa là đến sinh nhật 81 tuổi, người đứng đầu Giáo hội Công giáo, trung thành với truyền thống Dòng Tên (Jésuites), tối qua đã lên đường sang Châu Á. Ngài thăm Miến Điện, đất nước mà từ trước đến nay chưa hề có Giáo hoàng nào đặt chân đến, và sau đó là Bangladesh. Bối cảnh căng thẳng giữa Miến Điện Phật giáo và Bangladesh Hồi giáo sẽ đè nặng lên chuyến đi, bên cạnh đó là hồ sơ Rohingya.

Sự nhân nhượng của Vatican ở Miến Điện

Le Figaro cho biết, chương trình tông du đã có nhiều chỉnh sửa vào phút chót tại Roma, dưới ảnh hưởng của Hồng y Charles Bo, tổng giám mục Yangon. Vị chủ chăn Miến Điện đã đích thân đến Vatican tuần trước để thuyết phục vị Giáo hoàng – thường có những tuyên bố thẳng thừng về nhân quyền – cần phải có một số nhượng bộ để tránh làm bốc lửa một tình hình vô cùng nhạy cảm.

Trước hết, là không dùng từ "Rohingya" trong chuyến thăm, thay vào đó là "người Hồi giáo ở bang Arakan". Một nhân nhượng lớn nữa là không rời Miến Điện mà không đến thăm nhân vật quyền lực thật sự, tướng Min Aung Hlaing, trước khi bay sang Bangladesh. Cuối cùng, để tránh sự cố ngoại giao, Giáo hoàng chỉ tiếp các đại diện người thiểu số Rohingya một khi đã ở trên lãnh thổ Bangladesh.

Tờ báo đặt câu hỏi, Giáo hội lùi bước trước quyền lực quân sự chăng ? Theo luật pháp Miến Điện, các tướng lãnh nắm ba bộ quan trọng là Quốc Phòng, Nội Vụ và Biên Giới. Quân đội chiếm một phần tư số đại biểu Quốc Hội, cộng với quyền đảo chính hợp pháp nếu sự đoàn kết quốc gia bị đe dọa. Thế nên sự tinh tế ngoại giao phải đặt lên hàng đầu.

Đương nhiên là Giáo hoàng sẽ bênh vực cho sự sống chung hòa bình giữa các tín ngưỡng và sắc tộc, tôn trọng nhân phẩm người tị nạn, người thiểu số, mà trước hết là người Công giáo. Nhưng nếu coi chuyến tông du này là sự ủng hộ của Giáo hoàng đối với người thiểu số theo đạo Hồi bị đàn áp, sẽ là một sai lầm, vì ba lý do.

Trước tiên, chuyến tông du được quyết định cách đây hai năm, rất lâu trước khi nổ ra cuộc khủng hoảng Rohingya. Tiếp đến, vì Tòa Thánh, dựa theo các thông tin của giáo hội địa phương, quan ngại trước xu hướng Hồi giáo bạo động. Và cuối cùng, các nhà ngoại giao Vatican cũng như Giáo hoàng đều biết rằng giải Nobel Hòa bình Aung San Suu Kyi, bị chỉ trích dữ dội do sự im lặng trước thảm kịch Rohingya, có vị thế rất mong manh. Nếu bà bị gạt khỏi chính phủ, giới quân sự sẵn sàng nắm lấy mọi quyền lực. Điều quan trọng với Vatican là một sự chuyển đổi dần dà sang dân chủ tại Miến Điện.

Bóng dáng Bắc Kinh phía sau cuộc xung đột Rohingya

La Croix dẫn lời ông Greg Burke, phụ trách báo chí ở Tòa Thánh : "Còn hơn một chuyến tông du, đây là cả một cuộc phiêu lưu !". Linh mục Bernado Cervellera, giám đốc hãng tin AsiaNews của Ý nhận xét, cuộc tiếp xúc chiều thứ Tư tới giữa Giáo hoàng và các nhà sư Phật giáo là rất quan trọng. "Cách đây mười năm, chính các nhà sư đã khởi đầu những cuộc tuần hành vì dân chủ. Nhưng từ vài năm qua, giới quân sự đã đưa người vào các thiền viện để kích động chủ nghĩa dân tộc".

Cũng theo linh mục Cervellera, cuộc xung đột "chỉ mang tính tôn giáo ở ngoài mặt. Chính sách của giới Phật giáo dân tộc chủ nghĩa phù hợp với quan điểm chính trị và nhất là kinh tế của các tướng lãnh". Trong đó có thể kể dự án cảng nước sâu để đón tiếp các tàu Trung Quốc tại bang Rakhine, nơi người Rohingya sinh sống ; một đường ống dẫn dầu và một xa lộ nối với Trung Quốc, chạy qua vùng đất của người thiểu số Công giáo ở miền bắc Miến Điện. Linh mục Cervellera khẳng định : "Sự ủng hộ của Giáo hoàng đối với bà Aung San Suu Kyi còn là một thông điệp cho Bắc Kinh".

Trong chuyến tông du Châu Á lần này, Giáo hoàng Francis muốn xúc tiến đối thoại với người Phật giáo ở Miến Điện, người Hồi giáo ở Bangladesh và cả Ấn giáo. Một chuyến thăm Ấn Độ tương lai đang vấp phải trở lực : những tuyên bố dân tộc chủ nghĩa và chống Công giáo của đảng cầm quyền ở New Delhi. Như vậy, từ hai nước nhỏ (Giáo hội Công giáo chỉ chiếm 0,24% ở Bangladesh và 1,27% tại Miến Điện), Giáo hoàng muốn nhắn gởi đến hai người khổng lồ Châu Á là Trung Quốc và Ấn Độ (tổng cộng 2,7 tỉ dân). Theo ông Greg Burke, "đây sẽ là chuyến tông du thú vị nhất của ngài về mặt ngoại giao".

Vương quốc tí hon Bhutan chênh vênh giữa Ấn Độ và Trung Quốc

Cũng về Châu Á, trang địa chính trị của Le Monde đăng bài phóng sự "Bhutan, chênh vênh giữa Ấn Độ và Trung Quốc". Nhờ có sự bảo trợ của Ấn Độ, vương quốc nhỏ bé này giữ được chủ quyền trong nhiều thập niên, không giao du với người láng giềng khổng lồ Trung Quốc. Nhưng ngày nay, New Delhi lo ngại khi Bắc Kinh đang xích lại gần với Bhutan, thành lũy cuối cùng trước ảnh hưởng Trung Quốc tại tiểu lục địa Ấn Độ.

Khi Bắc Kinh tổ chức hội nghị thượng đỉnh về dự án "Một vành đai, một con đường" (OBOR - One Belt, One Road), Bhutan là quốc gia duy nhất ở Nam Á, không kể Ấn Độ, không gởi đến đại diện nào. Hàng tỉ nhân dân tệ đổ vào các dự án cơ sở hạ tầng ở Châu Á và xa hơn nữa, nhưng không vào được vương quốc 700.000 dân nằm kẹt giữa Ấn Độ và Trung Quốc, trên dãy Himalaya.

Làm thế nào một đất nước thuộc loại kém phát triển nhất lại có thể làm ngơ trước nền kinh tế thứ nhì thế giới, có chung 240km đường biên giới ? Theo Le Monde, Ấn Độ, nước đầu tiên công nhận Bhutan năm 1958, có thể đã cứu vương quốc nhỏ bé này ra khỏi móng vuốt của Bắc Kinh.

Năm 1950, Giải phóng quân Trung Quốc đã tràn sang Tây Tạng, và rất có thể tiến chiếm Bhutan ; nhưng năm 1959, sau chuyến viếng thăm của thủ tướng Nehru, Bhutan đóng cửa biên giới với Tây Tạng và xích lại gần hơn với New Delhi. Ba năm sau, quân đội Ấn Độ sang đóng tại bình nguyên Haa của Bhutan, về mặt chính thức là nhằm huấn luyện quân đội nước này. Cùng năm 1962, Ấn Độ thua trận trước Trung Quốc, và Bắc Kinh chiếm lấy Aksai Chin ở tây bắc bình nguyên Tây Tạng. Tại Haa, quân đội Ấn nay sẵn sàng can thiệp khi có xung đột.

Trung Quốc đang từng bước sử dụng quyền lực mềm để tranh giành ảnh hưởng, chẳng hạn mời các nhà thương thuyết biên giới của Bhutan cùng với gia đình sang hành hương Phật giáo ở bất kỳ địa phương nào họ muốn. Bhutan nhỏ bé đang phải "đi dây" giữa hai cường quốc Châu Á láng giềng, nếu nghiêng về bên nào cũng có nguy cơ đánh mất chủ quyền lâu nay có được. Hồi năm 2012, thủ tướng Bhutan Jigmi Thinley chỉ bắt tay ông Ôn Gia Bảo, mà sau đó Ấn Độ đã hủy trợ cấp xăng dầu, và vài tuần sau ông Thinley thất cử.

Angela Merkel, nước Đức và tương lai Châu Âu

Nhìn sang Châu Âu, cây bút Dominique Moisi giải thích trên nhật báo Les Echos "Vì sao bà Angela Merkel phải tiếp tục là người đứng đầu nước Đức". Theo tác giả, tuy vị thế thủ tướng Đức có yếu đi do thất bại trong việc lập liên minh cầm quyền, nhưng bà Merkel vẫn phải là lãnh đạo nước Đức, vì tương lai Châu Âu chịu ảnh hưởng lớn vào điều này.

Lần đầu tiên kể từ khi thành lập Cộng hòa Liên bang Đức năm 1949, nước Đức mới bị một cuộc khủng hoảng chính trị chưa từng thấy. Việc các đảng chính trị không thỏa thuận được để lập chính phủ liên minh, tuy là điều bình thường với các láng giềng Châu Âu, nhưng trường hợp nước Đức thì khác hẳn. Ít nhất là do ba nguyên nhân : vị thế của Đức tại Châu Âu, vai trò của bà Angela Merkel, và vấn đề lịch sử.

Theo tác giả, thất bại của bà Merkel là bài học cho việc đặt đạo đức lên trên chính trị. Khi mở cửa nước Đức cho một triệu di dân Hồi giáo, bà Angela Merkel đã tự đóng lại cánh cửa cho nhiệm kỳ thủ tướng thứ tư. Chỉ có một nhân vật có thể cứu vãn được tình thế, đó là tổng thống Stenmeier, tuy lâu nay chỉ đóng vai trò tượng trưng, nay lại mang ý nghĩa chính trị to lớn.

Nền kinh tế lớn nhất Châu Âu, cột trụ cho sự ổn định của mô hình dân chủ, trong thời buổi Brexit và Trump, cần phải đứng vững, vì một Châu Âu tốt đẹp hơn. Người Đức có thể dửng dưng với số phận của Angela Merkel, nhưng các nước Châu Âu thì không thể.

Iran mở rộng ảnh hưởng tận Đại Tây Dương

Còn tại Trung Đông, Le Figaro cho biết "Iran áp đặt sự tăng trưởng của phe Shia". Thông qua các lực lượng dân quân Shia, Tehran đã thiết lập được vùng ảnh hưởng kéo dài đến tận Đại Tây Dương.

Tờ báo cho rằng có một "trước và sau Abu Kamal". Thành phố cuối cùng của Syria nằm trong tay tổ chức Nhà Nước Hồi Giáo (Daesh, IS) dọc theo dòng sông Euphrates chạy dài theo biên giới Iraq, vào giữa tháng 11 đã được quân của Assad tái chiếm cùng với các đồng minh Vệ binh Cách mạng Iran, dân quân Shia của Lebanon và Iraq. Lần đầu tiên kể từ khi Cộng hòa Hồi giáo Iran được thành lập năm 1979, đã hình thành được một hành lang nối liền Tehran với Baghdad, Damascus và Beirut. Dân quân Kurdistan, đồng minh Mỹ ở miền bắc Syria đã cố chận bước nhưng không thành công.

Tuy là thiểu số đối với Hồi giáo thế giới nhưng chiếm đa số ở Irak, người Shia đã nắm lại quyền từ sau cuộc chiến do ông Bush tiến hành, và người kế nhiệm Obama từ chối hỗ trợ quân nổi dậy Sunni vốn cố gắng lật đổ Assad từ năm 2011. Trong cuộc chiến tại các nhà nước yếu kém này, mô hình Iran tỏ ra rất hiệu quả, dựa trên lực lượng dân quân đôi khi còn mạnh hơn quân đội chính quy. Tehran dệt nên một mạng lưới chân rết địa phương, nên có thể kiểm soát mà không cần đổ quân ồ ạt tại thực địa.

Trong bài xã luận mang tên "Trò chơi lớn phương Đông", Le Figaro nhận định phương Tây hầu như đã để mặc cho Iran tự do hành động ở Syria. Bên cạnh trục Iran-Iraq-Syria, quân Hezbollah tung hoành ở Lebanon và tại Yemen, quân nổi dậy Houthis thách thức Riyad. Tehran theo hệ phái Shia có hẳn một dây chuyền vừa mang tính tôn giáo, vừa quân sự và chính trị để ra mệnh lệnh. Ngược lại hệ phái Sunni thì tản mác như rắn không đầu. Trong bối cảnh đó, nước Pháp tìm kiếm một giải pháp dung hòa, và vụ đưa thủ tướng Lebanon Saad Hariri ra khỏi Saudi Arabia là một bước khởi đầu, để tránh cho Lebanon không bị rơi vào vòng xoáy.

Tàu ngầm Argentina mất tích do quân đội kém trang bị ?

Về số phận chiếc tàu ngầm San Juan của Argentina mất tích cùng với 44 thủy thủ, Les Echos cho biết ngân sách èo uột của quân đội được cho là thủ phạm.

Chỉ chiếm có 1,07% tổng sản phẩm nội địa, ngân sách quốc phòng Argentina ngày càng chiếm vị trí hết sức khiêm tốn. Nỗi ám ảnh do thời kỳ độc tài quân sự (1976-1983) để lại với 30.000 người mất tích, và những thiệt hại trong cuộc chiến Malouines (Falklands) 1982 với Anh quốc, đã khiến Argentina tiến hành giải trừ quân bị từ thập niên 1990. Hiện nay, trên 80% ngân sách của quân đội được dùng để trả lương và lương hưu, chỉ có gần 5% để mua trang thiết bị.

Tờ báo La Nación có được nhiều báo cáo nội bộ, hôm Chủ Nhật 26/11 tiết lộ có những bất thường trong việc mua bình điện cho tàu ngầm đã được cảnh báo. Giáo sư Sergio Eissa, trường đại học Buenos Aires nhận định : "Sự kiện vừa qua không có gì bất ngờ, mà điều đáng ngạc nhiên là sao không xảy ra sớm hơn". Theo ông : "Argentina đang đối mặt với nghịch lý : làm thế nào một quốc gia có thể có sức nặng trên trường quốc tế nếu không có được một quân đội xứng tầm ?".

Cho đến nay, chính phủ vẫn từ chối nhìn nhận cái chết của thủy thủ đoàn chiếc San Juan, và mở rộng tìm kiếm. Hiện đã có 4.000 người tham gia với sự hỗ trợ của 12 quốc gia. Nữ dân biểu Elisa Carrió thuộc liên minh trung hữu cầm quyền thẳng thắn : "Tôi xin nói điều mà chính quyền không thể nói : tất cả chắc đều đã chết".

Thuốc ung thư, bạo hành phụ nữ, Trung Đông, Rohingya : Tựa chính báo Pháp

Đề tài chính của nhật báo kinh tế Les Echos hôm nay tập trung cho "Y tế : Quỹ an sinh tấn công vào giá trị phát minh". Giúp cho một lượng bệnh nhân ngày càng lớn có được thuốc trị ung thư mới mà không bị thâm hụt quá nhiều, đó là mục tiêu của Quỹ an sinh xã hội Pháp. Sau sáu tháng thương lượng, cơ quan này đã đạt được thỏa thuận về giá cả hai loại thuốc mới, tuy hiệu quả nhưng rất đắt tiền, hy vọng kềm được số chi khoảng 600 triệu euro một năm cho hai dược phẩm mới này.

Cũng trên lãnh vực xã hội, Libération quan tâm đến "Trẻ em nghèo, trường học ở tuyến đầu". Trước cảnh nghèo khổ của một số học sinh, các thầy cô giáo cố gắng giúp đỡ các em chỗ ở, thức ăn…

Le Mondedành chủ đề cho "Bạo hành tình dục, cú sốc toàn thế giới". Nhân Ngày thế giới đấu tranh chống bạo lực đối với phụ nữ, tờ báo điểm qua tác động vết dầu loang từ vụ Weinstein ở Hollywood, nay đã lan ra rất nhiều nước, với hàng loạt tố cáo không chỉ trong ngành giải trí mà cả truyền thông và chính trị.

Le Figaro nhìn sang vùng Trung Đông, chạy tựa trang nhất : "Lebanon, Syria, Iraq : Iran đã mở rộng tầm ảnh hưởng như thế nào". Iran đã trở thành một cường quốc khu vực mà ảnh hưởng trải dài từ biên giới Afghanistan cho đến Đại Tây Dương. Sự đối địch với Saudi Arabia làm khu vực Trung Đông thêm rạn nứt.

La Croix "Đến với người Rohingya, dân tộc vô tổ quốc". Nhân sự kiện Giáo hoàng Francis đến Miến Điện sáng nay, nhật báo công giáo đăng bài phóng sự về sắc dân thiểu số mà số phận đang được quốc tế quan ngại.

Thụy My

Published in Châu Á
Trang 1 đến 2