Thông Luận

Cơ quan ngôn luận của Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên

S người chết vì Covid M d báo lên ti 410.000 tính đến tháng 1 năm sau

VOA, 06/09/2020

Các ca t vong vì virus corona M s lên ti 410.000 người cho đến cui năm, cao hơn gp đôi so vi s người chết hin ti và s người chết có th tăng lên 3.000 người mi ngày vào tháng 12, vin y tế ca Đi hc Washington d báo vào ngày th Sáu.

my1

S ca t vong có th gim đi 30% nếu nhiu người M đeo khu trang như các nhà dch t hc đã khuyến cáo, nhưng vic đeo khu trang đang gim dn, Vin Đánh giá và Đo lường Y tế (IHME) ca trường đi hc này cho biết.

T l t vong ca M được d báo bi mô hình ca IHME, được trích dn bi Lc lượng Đc nhim Virus corona ca Nhà Trng, s cao hơn gp ba ln t l t vong hin thi là khong 850 người mi ngày.

"Chúng tôi d kiến t l t vong hàng ngày M, do mùa bnh và vic công chúng đang bt cnh giác, s lên ti gn 3.000 người mi ngày vào tháng 12," trung tâm nghiên cu đc lp này nói trong mt bn cp nht d báo đnh kí ca mình.

"S người t vong tng cng d kiến tính đến ngày 1 tháng 1 là 410.000; thêm 225.000 ca t vong na t gi ti cui năm," vin nói.

Trước đó vin d báo 317.697 người chết tính đến ngày 1 tháng 12.

Trin vng ca mô hình đi vi thế gii thm chí còn m đm hơn, vi s người chết được d đoán s tăng gp ba ln lên 2,8 triu người đến ngày 1 tháng 1 năm 2021.

M, quc gia có dân s ln th ba thế gii, đang dn đu hành tinh vi hơn 186.000 ca t vong vì Covid-19 và 6,1 triu ca nhim virus corona.

Cơ quan y tế hàng đu ca M, Trung tâm Kim soát và Phòng nga Dch bnh Hoa K, ch d báo trước bn tun và ước tính mi nht ca h là 200.000 đến 211.000 người chết tính đến ngày 26 tháng 9.

Nhưng vin nói vi vic rt nhiu người M vn không chu đeo khu trang, vn còn có "mt cơ hi hết sc to ln" đ cu được mng người.

************************

Washington tố Trung Quốc là mối đe dọa bầu cử tổng thống Mỹ

RFI, 05/09/2020

Hai tháng trước bầu cử tổng thống Mỹ, ngày 04/09/2020 bang Bắc Carolina bắt đầu chiến dịch bỏ phiếu qua bưu điện. Cùng ngày, cố vấn vấn an ninh quốc gia của Nhà Trắng, Robert O'Brien khẳng định, Trung Quốc "đóng vai trò năng động nhất" để can thiệp vào chính trị Hoa Kỳ.

my2

Cố vấn An ninh Quốc gia Mỹ Robert O'Brien trong buổi họp báo ngày 04/09/2020 tại Nhà Trắng, Washington, Hoa Kỳ.  Reuters – Leah Millis

Cố vấn an ninh quốc gia Hoa Kỳ không đưa ra bằng chứng nhưng quả quyết, Trung Quốc hiện đang "có chương trình quy mô nhất", đứng trước cả Iran và Nga, nhằm khuynh đảo hệ thống chính trị của Mỹ. Tháng 8/2020 ông O'Brien cho biết Mỹ đã ghi nhận "một số tin tặc Trung Quốc tìm cách tấn công vào các cơ sở bầu cử của Hoa Kỳ".

Phát biểu trước báo giới hôm qua cố vấn an ninh Robert O'Brien khẳng định một cách chung chung rằng tình báo Mỹ "chưa bao giờ phải đối mặt với một hiện tượng như vậy ngay cả trong thời kỳ chiến tranh lạnh với Liên Xô"".

Trong cuộc bầu cử tổng thống Hoa Kỳ hồi 2016, cơ quan tình báo phát hiện Nga từng có hẳn một chiến dịch trên mạng can thiệp và tạo thuận lợi cho ứng cử viên Donald Trump. Moskva bác bỏ tất cả những báo buộc trên.

Ngoài ra, vẫn các cơ quan an ninh Mỹ báo động trước nguy cơ tin tặc tấn công vào cuộc bầu cử tổng thống Mỹ ngày 03/11/2020.

Hai ngày trước phát biểu của cố vấn an ninh quốc gia Nhà Trắng, bộ trưởng Tư Pháp, William Barr cũng đã đưa ra phát biểu tương tự và ông cũng đã tránh đi sâu vào chi tiết.

Trong các cuộc vận động tranh cử, tổng thống Donald Trump liên tục cáo buộc đối thủ Joe Biden bên đảng Dân Chủ là con cờ của Bắc Kinh. Phát biểu tại đại hội của đảng Cộng Hòa hồi tháng trước, nguyên thủ Mỹ không ngần ngại tuyên bố Bắc Kinh ủng hộ Biden và Trung Quốc kỳ vọng vào chiến thắng của bên đảng Dân Chủ. 

Thanh Hà

Published in Quốc tế

Bu c Tng thng M : Chính tr gia gc Vit ng h ai ?

VOA, 02/09/2020

Gii chính tr gia gc Vit M có quan đim rõ rt trong cương lĩnh ca chính đng mà h theo đui, và điu này cũng th hin rõ trong vic h ng h đương kim Tng thng Donald Trump ca đng Cng hòa hay Phó Tng thng Joe Biden ca đng Dân ch. Đim chung nht là c hai bên đu mong mun gây nh hưởng sâu rng trong cng đng di dân gc Vit vi hơn hai triu người trong cuc bu c 3/11 sp ti.

baucu1

Cu phó Tng thng Joe Biden và Tng thng Donald Trump.

 

Đương kim dân biu liên bang Hoa K Stephanie Murphy, đng Dân ch - Florida, là người ph n gc Vit đu tiên được bu vào Quốc hội Hoa K và đang tái tranh c đ đi din Đa ht 7 trong ngày bu c 3/11/2020 ti đây. Bà phát biểu ti mt phiên tho lun ca Đi hi Toàn quc Đng Dân ch hôm 17/08, lên tiếng ch trích chính sách di dân ca Tng thng Donald Trump :

"Tôi đang n lc đ chm dt các chính sách nhp cư có hi ca Tng thng Trump, đ ci thin h thng th thc và bo v ước mơ ca chúng ta.

baucu2

Dân biu liên bang Stephanie Murphy phát biu phiên tho thun AAPI Caucus ca Đi hi Dân ch, ngày 17/8/2020. Photo DNC

"Khi ông Trump tn công người nhp cư, ông cũng tn công các gia đình dân nhp cư AAPI như ca tôi. Tng thng Trump có mt chính sách tàn ác có ch đích đi vi người nhp cư : C tình chia ct các gia đình biên gii, trc xut hơn 16.000 người t nn Chiến tranh Vit Nam đ đóng ca đi vi nhng người chy trn khi chiến tranh và đàn áp", bà Murphy nói.

N dân biu gc Vit đc c hai nhim k qua t năm 2017, phát biu trong bui tho lun ca Nhóm Người M gc Á và người dân các đo Thái Bình Dương (AAPI) ng h Đng Dân ch và kêu gi Quc hi Hoa K ưu tiên các phúc li cho tr em và gia đình bng cách thông qua mt d lut ci cách nhp cư nhân đo và toàn din khc phc tình trng nhp cư b hng ca chúng ta".

Bà bày t s ng h đi vi hai ng viên ca đng Dân ch là cu Phó Tng thng Joe Biden và Thượng ngh sĩ Kamala Harris : "Đó là lý do ti sao tôi rt t hào ng h ông Joe Biden và bà Kamala Harris, ng c viên phó tng thng người gc AAPI đu tiên".

Ông Tony Phm, mt người t nn gc Vit, người va được Tng thng Donald Trump b nhim chc quyn Giám đc ca Cơ quan Thc thi Di trú và Hi quan Hoa K (ICE) thuc B An ninh Ni đa (DHS), được biết là ông ng h các chính sách ca Tng thng Trump, đương nhiên là c chính sách di dân mà ông là người cm trch.

Mt viên chc DHS chia s vi đài CNN hôm 25/8 rng ông Phm "rt ng h, đng tình vi chính ph hin nay", và cho biết thêm rng ông Phm là mt đng minh ca ông Chad Mizelle, thm phán hàng đu ca b DHS.

Các trang CBS News, The Hill, The Washington Post cho biết ông Phm tr thành lãnh đo cao cp nht ca ICE gia lúc cơ quan này gii quyết s di dân đang b giam gi ít hơn so vi năm ngoái, và đi din vi nhng ch trích vic ng phó COVID-19 ti các trung tâm giam gi di dân do ICE qun lý.

Năm năm trước đây, ông Phm, thuc Đng Cng hòa, đã tranh c chc trưởng công t viên ht Henrico, bang Virginia.

Cũng là mt thành viên đng Cng hòa ti bang Virginia, ông Matthew Trương, cu ng viên tranh c chc Dân biu Liên bang đi din đa ht 10, bày t quan đim ca ông vi VOA v các chính sách ca Tng thng Trump :

"Tôi nghĩ ông Donald Trump là v tng thng Cng hòa đu tiên có quan đim chng Cng sn Trung Quc (CCP) mnh nht, như tôi chng kiến trong 30 năm qua.

"Khi tôi làm kho sát ý kiến c tri vùng này tôi biết người gc Vit có quan đim chng cng và h cũng ng h quan đim ca Tng thng Trump. Ngoài ra, chúng tôi ng h các chính sách bo đm hòa bình, giúp người dân an toàn, lut pháp và trt t, chính sách kinh tế, chng dch bnh… và chúng tôi s bu cho ông".

Dù không được vào vòng chung cuc sau k bu c sơ b ca đng Cng hòa đa ht 10 vào tháng 6, ông Trương vn theo đui lp trường chính đng ca mình và vn đng cng đng gc Vit bc Virginia đu phiếu giúp ông Trump tái c.

baucu3

T trái sang Dân biu Virginia Kathy Trn, Thượng ngh sĩ Massachusetts Dean Trn, Dân biu Massachusetts Trâm Nguyn, hàng dưới : cu ng c viên Dân biu Virginia Matthew Trương, cu ng c viên Dân biu California Amy Pham West, và Dân biu Texas Hubert Võ.

Tương t, bà Amy Phan West, đng Cộng hòa, cu ng c viên gc Vit tranh c ghế dân biu liên bang Đa ht 47 California vào đu năm nay, nói trên din dàn Facebook :

"Là mt người t nn và t hào tr thành mt công dân Hoa K... tôi ng h Tng thng Trump cho nhim k 4 năm na.

"Tôi ng h Tng thng Trump vì ông có lp trường chng CCP, chng chính quyn Bc Hàn đc tài. Ông là người duy nht có th mang công vic làm ăn tr li cho dân M, điu mà con cháu chúng ta rt cn trong 20 năm ti".

Hôm 28/8, trao đi trc tuyến qua Facebook vi nhng người tng ng h mình, bà West khen gi bài din văn ca Tng thng Trump và Phó Tng thng Mike Pence. Bà nói : "Tôi thích bài din văn ca Tng thng Trump và ca Phó Tng thng Mike Pence. Cơ bn là ông nói rõ nhng gì đ xy ra dưới thi Obama Biden và nhng gì ông đã làm được trong 3,5 năm qua".

T California, bác sĩ Nguyn Thanh Tùng, nguyên ch tch y ban C vn ca Tng thng Barack Obama v người M gc Á và các đo Thái Bình Dương, nói vi VOA :

"Chúng tôi biết có mt s người M gc Vit rt thích ông Trump vì phn nhiu h nghĩ ông y chng Trung Quc.

"Nhưng tôi cũng thy phn nhiu người M lo v cuc sng ca h, v giáo dc cho con cái, vn đ sc khe, nht là trong dch COVID-19. Hình như đng Dân ch có mt chính sách tt hơn v các vn đ này, cho nên h bt đu nghĩ v đng Dân ch nhiu hơn".

Ông Nguyn Thanh Tùng, hin là ch tch ca AAPI Progressive Action, mt t chc xúc tiến trao quyn cho người M gc Á và người dân các đo Thái Bình Dương vì mt nước M mnh m và đa dng, đng thi là ch tch ca Hi Người M gc Vit Cp tiến (PIVOT), mt t chc h tr cho người M gc Vit cp tiến ao ước xây dng mt nước M công bng và đa dng, nêu quan đim ng h chính sách và các ng viên ca đng Dân ch :

"Khi chúng tôi làm vic trong cng đng, tôi thy rng vn đ chng cng sn và nh hưởng ca cng sn đến cuc sng hng ngày cũng không to tát gì cho lm ! Cho nên, chúng ta nên suy nghĩ v nhng vic gì tt cho cng đng ca chúng ta, cho nhng người nghèo khi đi b phiếu".

"Chúng tôi hoan nghênh vic ông Joe Biden chn Thượng Ngh sĩ Harris, bà là con ca mt gia đình di cư. Bà có chính sách giúp đ người nghèo, người t nn, ph n và h tr giáo dc công".

Đương kim Thượng ngh sĩ bang Massachusetts Dean Trn s tiếp tc đi din cho đng Cng hòa và đương kim Dân biu bang Texas Hubert Võ cũng s tiếp tc đi din cho đng Dân ch ra tái tranh c trong cuc bu c ngày 03/11 năm nay.

Hôm 27/08, dân biu gc Vit Kathy Trn ca bang Virginia, thuc đng Dân ch, chia s trên Twitter rng bà va được bu vào chc đng Ch tch ca Hi đng Ph n bang Virginia ng h ông Biden. Bày t ng h liên danh Biden-Harris, bà Trn viết : "Hãy ly li Nhà Trng vào tháng 11 này !".

Trong khi đó trên trang web vn đng tranh c vào chc Dân biu bang California năm nay, cu Thượng ngh sĩ California Janet Nguyn, đng Cng hòa, dường như bày t rng bà ng h đương kim Tng thng Trump. Bà viết rng bà "chưa bao gi nói mt điu gì chng li ông Trump".

Vào đu tháng 8, mt nhóm người Vit có tên Vietnamese Americans for Trump as President Again – TAPA (Người M gc Vit ng h ông Trump tái đc c), viết thư ng kêu gi cng đng ng h Tng thng Trump tái đc c. Vào đu tháng 9, mt nhóm các chính tr gia gc Vit có têVietnamese Americans for Biden – VAFB (Người Mỹ gốc Việt ủng hộ ông Biden), kêu gi c tri bu cho ông Biden.

Theo trang mobilize.us, bui vn đng trc tuyến ca nhóm VAFB ng h Biden-Harris d kiến din ra vào ti ngày 3/9, vi s có mt ca các chính tr gia gc Vit đng Dân ch bao gm Dân biu liên bang Stehanie Murphy, Thượng ngh sĩ Washington Joe Nguyn, Dân biu Massachutsett Trâm Nguyn, Dân biu Virginia Kathy Trn, Dân biu Washington M - Linh Thái, và Ngh viên thành ph Garden Grove Diedre Thu-Hà Nguyn.

Trên đài VFTV hôm 29/8 và trước đó hôm 22/8, các chính tr gia gc Vit thuc đng Cng hòa bao gm Dân biu California Tyler Dip, Th trưởng thành ph Westminister Trí T, và cu Dân biu California Trn Thái Văn đã phân tích nhng nét "ni bt", "hùng tráng" ca Đi hi đng Cng hòa, đng thi bình lun v tính a dng nhưng không đng nht" trong thông đip gi đến các c tri t Đi hi đng Dân ch.

************************

Bầu cử 2020 : Cử tri ủng hộ đảng Dân chủ nói nước Mỹ đang đi sai hướng

Tina Hà Giang, BBC, 23/07/2020

Tiếp tục loạt bài phản ánh suy nghĩ của cử tri gốc Việt về bầu cử tổng thống Mỹ 2020, BBC News tiếng Việt phỏng vấn giới ủng hộ đảng Dân chủ - không thích Tổng thống Donald Trump.

baucu4

Từ trái, cử tri gốc Việt Jenny Đỗ, Thắng Đỗ, William Tuấn Nguyễn, Trâm Nguyễn và Madison Nguyễn

Dưới đây là nhận định của họ về khuynh hướng ủng hộ đảng Cộng hòa của nhiều người Việt; sự xung khắc sâu sắc của hai phe bênh và chống Trump, và hướng đi của Hoa Kỳ hiện giờ.

Khuynh hướng ủng hộ đảng Cộng hòa

Nhiều người Việt ở Mỹ cho rằng nguyên nhân ủng hộ đảng Cộng hòa của người Việt đến từ ưu tiên chống cộng của người tị nạn, và tính bảo thủ ít tiếp cận với cách suy nghĩ mới cũng như ít quan tâm đến ưu tiên giảm bất công xã hội của đảng Dân chủ.

Thắng Đỗ : Người Việt vẫn quan niệm rằng đảng Cộng hòa chống cộng hơn, do ký ức của họ về đoạn cuối của Chiến tranh Việt Nam. Vào thời điểm đó, đảng Dân chủ có khuynh hướng phản chiến với chủ trương rút ra khỏi "vũng lầy" Việt Nam. Người Việt vẫn đổ lỗi cho đảng Dân chủ như nguyên nhân của sự thất trận của Việt Nam Cộng Hòa.

Người Việt cũng có tính bảo thủ và ít cởi mở để tiếp cận với cách suy nghĩ mới. Do đó, họ cảm thấy gần gũi với các giá trị mà đảng Cộng hòa cổ súy, như đạo đức gia đình, chống tội phạm, cứng rắn về ngoại giao,v.v... Họ không cập nhật tin tức nhanh như dòng chính và bị bưng bít thông tin, nên không thấy và không hiểu rằng đảng Cộng hòa trong hai mươi mấy năm nay đã thay đổi rất nhiều và đã đánh mất nhiều những giá trị đó.

Nhưng giới trẻ lớn lên ở Mỹ có góc nhìn rất khác với các thế hệ đã trưởng thành ở Việt Nam. Do thông thạo tiếng Anh, họ ít bị ảnh hưởng bởi tin giả và tuyên truyền. Thêm vào đó, nền giáo dục phương Tây đã cho họ cách suy nghĩ cởi mở và nhân bản. Họ có khả năng đồng cảm với các giống dân khác họ và hòa nhập dễ hơn nhiều. Họ cũng không có các định kiến như thế hệ cha anh và không chấp nhận sự kỳ thị, bất công xã hội và các tệ đoan khác.

Jenny Đỗ : Người tị nạn Việt Nam đầu tiên đến Hoa Kỳ có tinh thần chống cộng rất cao vì hầu hết có quan hệ chặt chẽ với chính quyền miền Nam sụp đổ năm 1975. Những diễn biến ở VN sau khi cộng sản tiếp quản đã khẳng định nỗi sợ của họ đối với chế độ cộng sản, trong khi đảng Cộng hòa được xác định là chống cộng. Thêm nữa, họ đa số đều tin rằng đảng Dân chủ quá nghiêng về phía xã hội, quá xã hội chủ nghĩa, quan tâm nhiều đến các vấn đề xã hội ảnh hưởng đến người dân ở Hoa Kỳ chứ không quan tâm lắm về việc có một chính sách mạnh mẽ và trừng phạt Việt Nam.

William Tuấn Nguyễn : Có nhiều điểm tương đồng giữa cộng đồng người Mỹ gốc Việt và cộng đồng người Mỹ gốc Cuba. Tôi nghĩ phần lớn do kinh nghiệm chung là người tị nạn từ các quốc gia cộng sản. Tuy nhiên, trong khi thế hệ đầu tiên của cả hai cộng đồng có thể có xu hướng xác định là đảng Cộng hòa, thì những cử tri trẻ tuổi, đặc biệt là người sinh ra ở Hoa Kỳ, hoặc đến tuổi đi bầu ở đây, đang có xu hướng theo Đảng Dân chủ. Quan điểm chính trị của cử tri trẻ người Mỹ gốc Việt dường như ít được xác định bởi kinh nghiệm tị nạn của người Việt và sự phản đối sâu sắc với chủ nghĩa cộng sản.

Madison Nguyễn : Dựa trên các cuộc trò chuyện với nhiều cử tri gốc Việt trong thời gian là một dân cử và trong suốt chiến dịch tranh cử 10 năm, tôi nghe nói người Mỹ gốc Việt ghi danh là cử tri đảng Cộng hòa nhiều hơn Dân chủ, bởi họ hầu hết đến Hoa Kỳ trong thời chính quyền Reagan. Tổng thống Reagan đã thực hiện nhiều chương trình xã hội và tài chính rất có lợi cho dòng người tị nạn gốc Việt trong thập niên 1980. Vì vậy, họ cảm thấy Đảng Cộng hòa phù hợp hơn với hy vọng và ước mơ của họ tái tạo cuộc đời ở đất nước mới này.

Trâm Nguyễn : Tôi nghĩ là cộng đồng người Việt nhớ ơn đảng Cộng hòa vì nhờ những chính sách dưới thời Tổng thống Reagan mà phần lớn chúng ta có mặt ở đây. Tôi cũng ghi nhận và nhớ ơn điều đó. Nhưng tôi không thể hiểu tại sao một số người Việt lại không ủng hộ những chính sách có lợi cho trong cộng đồng của chúng ta, như những chương trình đấu tranh cho người nhập cư mới, tạo một môi trường cho họ thấy được đón nhận, và giúp đỡ. Tôi thực sự không thể hiểu được.

Xung khắc giữa quan điểm bênh và chống Trump

Cử tri ủng hộ đảng Dân chủ có khuynh hướng cho rằng ông Trump là một trong những nguyên nhân lớn tạo ra sự chia rẽ không thể khắc phục được.

Đỗ Thắng : Trong lịch sử, các chính sách mị dân (tôi dùng từ này theo nghĩa demagogue: một chính trị gia chủ trương khích động sự thù hằn, kỳ thị của dân thay vì tiếp cận với họ bằng lý trí) và có khuynh hướng độc tài đều cố tình chia rẽ cử tri và lợi dụng sự chia rẽ đó mà tiếm quyền. Ông Donald Trump ngay từ trước khi ra tranh cử đã khơi dậy tính kỳ thị và sự sợ hãi của thành phần da trắng bảo thủ bằng cách tung tin vịt là Tổng thống Obama không sinh ra ở Mỹ. Rồi sau đó, ông nguyền rủa người da màu và nhiều thành phần không được ưu đãi và cổ võ cho người da trắng. Bên bị tấn công và những người bênh vực họ với một tinh thần công bằng và nhân đạo, tất nhiên phản ứng. Thế là gây chia rẽ.

Trong thời đại Trump, sự chia rẽ này lên cao, có lẽ vì hai lý do: mạng thông tin xã hội dung túng các sinh hoạt tuyên truyền và tung tin giả để lũng đoạn dư luận. Những kỹ thuật lũng đoạn dư luận của họ rất tinh vi khiến những người không có khả năng kiểm chứng dễ rơi vào bẫy. Những người này tin rằng nhiều người khác cũng tin như mình, và hoàn toàn coi những lời tuyên truyền này như sự thật tuyệt đối. Khi ông Trump gọi một tổ chức truyền thông nào là tin giả, đám ủng hộ ông tin ngay điều đó là đúng.

Thứ hai là do giật dây của các quốc gia khác, đứng đầu là tình báo Nga, rồi sau đó có lẽ Trung Quốc và một số các quốc gia độc tài khác kể cả Việt Nam. Đã có nhiều bằng chứng rằng nhiều tin giả xuất sứ từ Nga. Trong các cuộc tranh luận giữa người Việt, có những người xen vào chửi bới tục tĩu và hoàn toàn không bao giờ dựa trên lý lẽ. Khả năng họ có liên hệ đến nhà nước Việt Nam là điều chúng ta không thể loại ra ngoài.

Jenny Đỗ : Chưa bao giờ tôi thấy có tình trạng chia rẽ nặng nề như bây giờ. Ông Trump đã ít nhiều đổ dầu vào lửa để bây giờ phe tả, phe hữu không sao ngồi xuống với nhau được. Từ khi nhậm chức, ông đã tiếp tục theo đuổi chính sách biệt lập hóa nước Mỹ, cổ võ tinh thần bài ngoại và kỳ thị chủng tộc, và chia đất nước thành hai phe rõ rệt. Bạn bè tôi đa số theo đảng Cộng Hoà. Trước thời Trump, chúng tôi vẫn hòa đồng với nhau và vẫn tranh luận về các tư duy khác nhau theo mỗi chu kỳ bầu cử. Nhưng bây giờ, hoàn toàn chúng tôi không thể nhắc tới chính trị tại các nơi gặp gỡ.

Người Mỹ gốc Việt ủng hộ Trump cũng ủng hộ tinh thần bài ngoại của ông ta, đặc biệt khi nói đến Trung Quốc. Họ cũng thường ra mặt bày tỏ thái độ kỳ thị người Mễ, người đạo Hồi, người da đen như Trump. Hầu hết người Việt Nam chống Trung Quốc. Chỉ vì tinh thần bài Trung mà cộng đồng Việt sẵn sàng nhắm mắt làm ngơ trước nhiều sai sót khác của ông. Bất kể ông có ăn nói lố bịch, dựng chuyện nói láo, hay trở mặt với bạn bè hoặc thuộc hạ, bất kể ông và tùy tùng có những hành động dối trá và tham nhũng, họ cứ vẫn suy tôn. Lẽ phải không còn có chân đứng.

Madison Nguyễn : Tôi ghi danh theo đảng Dân chủ. Tôi không thuộc bất kỳ nhóm ủng hộ Trump hay chống Trump nào. Tôi có xu hướng đồng ý hoặc không đồng ý với một chính trị gia hay dân cử dựa trên quan điểm của họ về các vấn đề chứ không phải về tính cách của họ. Tôi đồng ý rằng có những khác biệt rõ ràng về quan điểm giữa những người Mỹ gốc Việt khi nói về cảm xúc và phản ứng của họ về Trump.

Như chúng ta biết, người Mỹ gốc Việt có lịch sử lâu dài bất đồng với Trung Quốc tranh chấp lãnh thổ tại quần đảo Hoàng Sa. Sự bất đồng này tiếp tục gây căng thẳng cho mối quan hệ giữa Trung Quốc và người Mỹ gốc Việt. Đối với nhiều người Mỹ gốc Việt, Trump đã đứng lên chống lại Trung Quốc ở những lãnh vực khác nhau và điều đó thu hút được sự ủng hộ đáng kể từ người Việt trên toàn quốc.

Trâm Nguyễn : Tôi choáng váng và bị sốc trước ngôn ngữ và sự lên án mà giới ủng hộ ông Trump đưa ra để tấn công những người không đồng quan điểm với họ. Tôi thấy sự đấu đá giữa hai bên đang xé tan cộng đồng, không cho phép chúng ta tiến lên. Tôi tin rằng chúng ta nên ngồi xuống để nói chuyện về những sự khác biệt đó, nhưng dường như một số người có quan điểm là nếu không nghĩ giống tôi là bạn chống tôi, và vì thế có thái độ thù nghịch với những người nghĩ khác mình.

Hoa Kỳ có đang đi đúng hướng ?

Một số cử tri ủng hộ đảng Dân chủ nhận định rằng Hoa Kỳ, dưới sự lãnh đạo của ông Trump, đang đi sai hướng.

Đỗ Thắng : Nước Mỹ đang như một chiếc xe buýt xuống dốc không phanh, với một người lái xe không có khả năng hay không quan tâm đến lèo lái. Là hành khách, chúng ta phải giành lại tay lái trước khi quá muộn.

Từ khi nhậm chức, Tổng thống Trump đã có những hành động liều lĩnh và bất lợi cho Mỹ. Thí dụ: rút ra khỏi TPP, một hiệp định với khả năng cô lập TQ về cả chính trị lẫn thương mại. Đơn phương rút khỏi Syria, nơi Mỹ đang tranh giành quyền lực với Nga. Khiêu khích Bắc Hàn và Iran, suýt đưa đến chiến tranh và cuối cùng không những không đưa đến tiến triển khả quan gì, mà còn gia tăng bất ổn khu vực. Vô cớ chọc giận cả khối Hồi giáo Trung Đông khi ủng hộ những sự gây hấn của Do Thái.

Ông Trump rút ra khỏi Hiệp định Khí hậu Paris, rồi còn khuyến khích khai thác than mỏ, một năng lượng bẩn của thế kỷ 19, để kiếm phiếu. Môi trường xuống cấp trầm trọng trong nhiệm kỳ ông Trump cho đến khi đại dịch Covid-19 xảy ra.

Ông Trump thường xuyên đổ lỗi cho Đảng Dân chủ, nhưng thực ra Dân chủ từ hồi nào vẫn thế. Người gây ra chia rẽ là chính ông: phỉ báng, hạ nhục bất cứ ai, từ Cộng hòa đến Dân chủ. Vì thế, hiện nay một số rất đông các chính khách Cộng hòa, gồm cả những nhân viên cao cấp trong chính quyền Tổng thống George W. Bush, Thống đốc và ứng cử viên tổng thống Kasich, đã thành lập các nhóm vận động cho ông Biden, như nhóm Lincoln (The Lincoln Group), Cộng hòa Chống Trump (Republicans Against Trump), và các cựu chiến binh như VoteVets.

Đại dịch Covid-19 làm lộ rất rõ sự yếu kém và vô trách nhiệm của ông Trump. Là lãnh đạo quốc gia, ông không có bất cứ biện pháp gì đối phó, tuy giới y tế đã cảnh báo nguy cơ mấy tháng trước đó. Hành động duy nhất của ông là chửi bới và đổ lỗi cho người khác. Cho đến hôm nay, đã có hơn 4 triệu người Mỹ bị nhiễm với hơn 145 ngàn ca tử vong, và số ca bệnh đang lại tăng vọt lên ở nhiều tiểu bang. Vai trò một tổng thống là gì nếu không phải là lãnh đạo quốc gia trong những cơn nguy biến. Đại dịch này cho thấy: không thể trông mong gì ở ông Trump nếu chúng ta gặp bất cứ tai ương nào.

Jenny Đỗ : Đối với tôi, một người lớn lên trong chế độ độc tài và thiếu dân chủ của Việt Nam, nền tảng dân chủ của Hoa Kỳ là cái tôi yêu thương và ngưỡng mộ. Tôi đã xúc động về các cuộc đấu tranh gian truân của những sắc tộc di dân đi trước. Khi học luật, tôi đã gắng kiềm chế được sự xúc động khi đọc các lý lẽ của tòa nói lên để bênh vực cho tự do dân chủ và những người thấp cổ bé miệng. Tôi yêu Hoa kỳ vì thế.

Thế nhưng, từ ngày Ông Trump nhậm chức, tôi cảm thấy cái đẹp vô cùng quý báu của Hoa kỳ mà tôi đã ngưỡng mộ qua sách vở mấy chục năm qua đã/đang từ từ bị biến mất. Quyền tự do báo chí và tự do ngôn luận là những quyền căn bản cho nền tảng của một xã hội công bằng dân chủ đã và đang bị đốt cháy. Ông đã bôi nhọ lên nó bằng cách công khai tuyên chiến với báo chí và gọi các giới truyền thông là kẻ thù của dân tộc. Kết quả là bây giờ đa số những người theo ông ta đã không còn tin vào báo chí của dòng chính.

Trâm Nguyễn : Phải nói thẳng, tôi không phải là một người ủng hộ Trump. Và chính quyền ông Trump chắc chắn là đang không đưa Hoa Kỳ đi đúng hướng. Tôi sẽ cố gắng để giúp một ứng cử viên đảng Dân chủ đắc cử tổng thống. Nước Mỹ hiện đang đi ngược lại tất cả những gì là giá trị biểu hiện của Hoa Kỳ, nơi tất cả mọi người được đón nhận, được bảo vệ và được bình đẳng. Không Hoa Kỳ chắc chắn là đang không đi đúng hướng.

--------------------

Thắng Đỗ, 60 tuổi, hiện là Chủ tịch của công ty thiết kế Aedis Architects, văn phòng tại San Jose và Sacramento, California. Năm 2017, ông được tuyển vào Học viện Kiến trúc sư Đoàn Hoa Kỳ, một trong những kiến trúc sư gốc Việt đầu tiên được danh dự này. Ông thiết lập nên Khu Ẩm thực SoFA Market và các dự án khác tại trung tâm San Jose, và là thành viên của SPUR, viện nghiên cứu về quy hoạch đô thị của Thung lũng Silicon.

Jenny Đỗ, 54 tuổi, hiện hành nghề luật tại San Jose, là người tích cực tranh đấu cho nhân quyền và cồng đồng người Việt tị nạn. Bà đến Mỹ năm 1984 ; từng được tuyên dương là Phụ Nữ Tiên Phong của California năm 2007 và 2015. Bà là người sáng lập ra Áo Dài Festival và đồng thời tranh đấu để tiểu Bang California công nhận ngày 15 tháng Năm là Ngày Áo Dài.

William Tuấn Nguyễn, hiện hành nghề luật tại tiểu bang California, chuyên về an toàn cho người dân tại sở làm. Trước khi học luật, ông là một giáo viên tiểu học ở Oakland, California, giảng dạy trong một lớp học song ngữ tiếng Việt. Gia đình ông đến Hoa Kỳ tị nạn năm 1975, định cư tại Houston, Texas. Ông William Tuấn Nguyễn chuyển đến California vào năm 1995, và ghi danh là một đảng viên Dân chủ.

Madison Nguyễn, 45 tuổi, cựu nghị viên của San Jose từ 2005 đến 2014, và là cựu phó thị trưởng San Jose từ 2011 đến 2014. Bà hiện là phó giám đốc của The Silicon Valley Organization (SVO), tổ chức thúc đẩy chính sách công, vận động chính sách, chiến lược phát triển kinh tế và cộng đồng. Bà cũng là người triển khai Học viện Tu luyện Ứng viên tại SVO, một chương trình tuyển dụng, giảng dạy và trau dồi ứng cử viên cho văn phòng công cộng, và dạy họ tầm quan trọng của chính sách công và các vấn đề ảnh hưởng đến San Jose và Thung lũng Silicon.

Trâm Nguyễn, 34 tuổi, đến Mỹ với gia đình năm 1991, lúc mới 5 tuổi. Bà hiện là dân biểu tiểu bang Massachusetts. Trước khi đắc cử dân biểu, bà từng là một luật sư đấu tranh cho người cao tuổi, cựu chiến binh, trẻ em và những người bị bạo hành gia đình. Bà cũng từng ủng hộ nhiều dự luật nâng cao đời sống của cư dân và đã giúp cho nhiều dự luật này được thông qua.

Tina Hà Giang

Nguồn : BBC, 23/07/2020

*********************

Bầu cử 2020 : Vì sao chúng tôi ủng hộ Tổng thống Trump và Đảng Cộng hòa ?

Tina Hà Giang, BBC, 21/07/2020

Chỉ còn hơn ba tháng là đến 3/11, ngày cử tri Mỹ đi bầu để chọn Tổng thống Hoa Kỳ đời thứ 46. Hai ứng cử viên tham dự cuộc đua là tổng thống Donald Trump, đảng Cộng hòa và cựu tổng thống Joe Biden, đảng Dân chủ.

baucu5

Từ trái, các cử tri gốc Việt Hoàng Đức Nhã, Trần Thái Văn, Hoàng Vi Kha và Kevin Trần

BBC News Tiếng Việt phỏng vấn một số cử tri gốc Việt thuộc nhiều giới và nhiều lứa tuổi cho loạt bài phản ánh suy nghĩ của cử tri gốc Việt trong kỳ bầu cử được cho là hết sức gay cấn này.

Phần một của loạt bài này đúc kết quan điểm của giới ủng hộ đảng Cộng hòa, hay ủng hộ ông Donald Trump quanh 4 tiêu đề chính: lá phiếu của cử tri gốc Việt; khuynh hướng ủng hộ đảng Cộng hòa của nhiều người Việt; sự xung khích sâu sắc của hai phe bênh và chống Trump, và hướng đi của Hoa Kỳ hiện giờ.

Lá phiếu của cử tri gốc Việt

Theo tài liệu của Pew Research, cử tri đủ điều kiện đi bầu (công dân Mỹ trên 18 tuổi) người Mỹ gốc Á là nhóm cử tri phát triển nhanh nhất trong số các sắc tộc chính ở Hoa Kỳ. Hơn 11 triệu người sẽ có thể bỏ phiếu trong năm nay, chiếm gần 5% số cử tri đủ điều kiện của toàn quốc.

Vẫn theo Pew Research, cử tri gốc Việt có đủ điều kiện đi bầu năm 2018 là khoảng 1.291.000 người. Không ai rõ trong số này, cử tri gốc Việt ghi danh đi bầu là bao nhiêu, tuy nhiên có ước lượng là khoảng 800.000 đến 900.000 người đã ghi danh.

Với con số khiêm tốn này, thêm tình trạng đa số người Việt sinh sống ở những tiểu bang nghiêng hẳn về bên Xanh (Dân chủ) hay Đỏ (Cộng hòa), lá phiếu của cử tri người Mỹ gốc Việt thường được cho là không phải yếu tố giúp quyết định được ai sẽ làm tổng thống.

LS Trần Thái Văn không đồng với nhận định này. Nhưng dù đồng ý hay không, đa s người được phng vn cho rng lá phiếu ca c tri gc Vit rt quan trng, thm chí hô hào mi người nên đi bầu.

Trần Thái Văn : Nhận định này không hẳn đúng, dù đa số cử tri gốc Việt sinh sống tại các tiểu bang được liệt kê hẳn vào danh sách của đảng Dân chủ hay Cộng hòa, như California hoặc Texas. Có 5-7 tiểu bang được xem là "tossup" hoặc "swing state" gồm Florida, Michigan, Arizona, Neveda, Ohio, Pennsylvania và Wisconsin. Những tiểu bang này có cử tri gốc Việt sinh sống và những tổ chức cộng đồng Việt Nam sinh hoạt khá đều đặn. Nhưng muốn gây ảnh hưởng trong kỳ bầu cử này, người Việt cần phải ghi danh đi bầu thật đông. Việc các tiểu bang này về tay ông Trump hay Biden rất xít soát, có thể với vài ngàn hay vài chục ngàn phiếu mà thôi, thì vài ngàn cử tri Việt Nam, nếu biết dùng kế hoạch để dồn phiếu cho một ứng cử viên đã chọn, thì ảnh hưởng của cộng đồng rất lớn.

Hoàng Đức Nhã : Người Mỹ gốc Việt tại một số tiểu bang, Đỏ hay Xanh là một yếu tố quan trọng trong việc bầu cho ứng cử viên Cộng hòa hay Dân chủ, hay bầu cho đồng hương trong những chức vụ dân cử ở cấp thành phố, quận, tiểu bang, và liên bang. Có như thế nhóm dân cử Mỹ gốc Việt mới có thể tạo cho mình một sức mạnh chánh trị có ảnh hưởng, và từ đó giúp các người Mỹ gốc Việt khác.

Hoàng Vi Kha : Những lá phiếu, dù là thiểu số luôn được nhà nước tri nhận. Họ luôn làm các thống kê, biên soạn thành những tài liệu hữu ích sau đó. Cho nên cần phải tham gia bầu cử. Ở những tiểu bang "dao động" (swing state) có thể sỉ số người Việt không đông nhưng vẫn có những phương cách khiến cho "tiếng nói" của mình được nghe. Chẳng hạn như tham gia vào các sinh hoạt dòng chính tại địa phương, liên kết, hậu thuẫn với các tổ chức, cá nhân tham chính tại địa phương, có mặt tại các cuộc vận động tranh cử.

Kevin Trần : Tâm lý người Việt mình xưa giờ đều có ý nghĩ à thôi kệ, mình không tham dự cũng chẳng chết ai, hay ảnh hưởng đến ai vì nước Mỹ dân số gần 350 triệu người. Nhưng, năm nay sẽ và có sự thay đổi rõ rệt trong cộng đồng người Việt ở nước Mỹ này, từ ông bà cụ sống gần 40 năm chưa từng bỏ phiếu đi bầu cũng nhắc nhở con cháu phải dẫn họ đi gởi lá phiếu của chính mình cho bằng được, vì chứng kiến quá nhiều biến cố tang thương họ không cầm được cảm xúc và nước mắt khi thấy chính trường Mỹ chưa bao giờ xào xáo và tan tác như hiện thời.

baucu6

Cử tri gốc Việt có đủ điều kiện đi bầu năm 2018 là khoảng 1.291.000 người, theo Pew Research

Khuynh hướng ủng hộ đảng Cộng hòa

Giải thích hiện tượng đa số người Việt lớn tuổi ủng hộ đảng Cộng hòa, và xét xem khuynh hướng này có đang thay đổi với giới trẻ, người trả lời có nhận định khác nhau.

Hoàng Đức Nhã : Theo tôi sở dĩ người Mỹ gốc Việt xác định là đảng Cộng hòa là vì 1) một số lớn những người đó nghĩ rằng chính những dân biểu và thượng nghị sĩ thuộc đảng Dân chủ trong Quốc hội Hoa Kỳ gây sự sụp đổ của Việt Nam Cộng Hòa vì họ cắt viện trợ trong thời điểm 1973-1974 ; 2) đa số người Việt định cư tại Hoa Kỳ sau tháng Tư, 1975 thấy chủ trương của đảng Cộng hòa hợp với suy nghĩ chánh trị và lối sống của họ - có trách nhiệm làm việc thay vì chờ đợi chánh phủ giúp. Khuynh hướng này sẽ thay đổi vì sắc thái chính trị Hoa Kỳ, nhưng sẽ vẫn cao hơn người Mỹ gốc Á khác.

Trần Thái Văn : Chiếu theo thống kê, thế hệ tỵ nạn đầu tiên tại Hoa Kỳ có nhiều phần trăm ghi danh vào đảng Cộng hòa vì những chính sách bảo thủ và lý thuyết thực tế của đảng này về phương diện quốc phòng, chống cộng, ngoại giao, gia đình và luân lý. Tuy nhiên thế h th nhì thì li ghi danh vào đảng Dân chủ với tỷ lệ cao hơn. Đây là những dấu hiệu cho thấy cộng đồng Việt Nam đã và đang gia nhập vào những phong trào cấp tiến, nếu không nói là "thiên tả" [nói theo kiểu Mỹ].

Hoàng Vi Kha : Bối cảnh lịch sử cùng văn hóa sống của người Mỹ gốc Việt là nguyên do khiến cho đại đa số cảm thấy đường lối của đảng Cộng hòa thích hợp hơn. (cuộc chiến Việt Nam, cuộc sống dưới chế độ độc tài cộng sản). Tuy nhiên, điều đó có thể sẽ khác đi trong tương lai, khi mà thế hệ người Mỹ gốc Việt hiện đang ở nhà trường bị nhiều ảnh hưởng giáo dục theo chiều hướng của đảng Dân chủ.

Kevin Trần : Chúng ta định cư tạo dựng cuộc sống mới ở quê hương thứ hai này. Mọi thứ phải làm, suy nghĩ và ủng hộ cho đất nước giang tay cưu mang gần 10 triệu người con Việt chạy khỏi sự kềm kẹp của cộng sản trị. Thì hà cớ gì phải tiếp tay, ủng hộ cho một đảng phái khác đánh phá một Tổng Thống luôn vì nước, vì dân và định kiến rõ ràng qua thông điệp của ông "Thế giới sẽ vững mạnh khi không còn chế độ cộng sản hiện hữu!"

Tina Hà Giang

Nguồn : BBC, 21/07/2020

Published in Diễn đàn

Đại hội đảng Dân chủ và đảng Cộng hòa đã kết thúc, cuộc đua giành chức Tổng thống chính thức bắt đầu và rõ ràng hai bên có hai cách tranh cử đối nghịch nhau.

baucu1

Phải chăng nền dân chủ của Mỹ đang lâm vào khủng hoảng và nước Mỹ không còn là tấm gương cho thế giới tự do ?

Một bên coi ông Trump là độc tài, gia đình trị, không biết điều hành để nước Mỹ chìm trong "thời kỳ đen tối" và chỉ có ông Biden mới có thể "cứu nguy dân tộc".

Phía bên kia cho rằng ông Biden 47 năm làm "tan hoang nước Mỹ" nay lại theo chủ nghĩa xã hội nên cần có ông Trump mới có thể làm cho "nước Mỹ hùng cường trở lại".

Một nước Mỹ phân đôi như thế, kẻ bênh người chống, chẳng ai nghe ai, phải chăng nền dân chủ của Mỹ đang lâm vào khủng hoảng và nước Mỹ không còn là tấm gương cho thế giới tự do ?

Ông Biden với chính sách "4 không"

Đại hội đảng Dân chủ nổi bật nhất là có 3 cựu Tổng thống Mỹ Jimmy Carter, Bill Clinton, Barack Obama và 2 cựu Đệ Nhất phu nhân Hillary Clinton và Michelle Obama đăng đàn phát biểu.

Các cựu Tổng thống vì đã trải qua những khó khăn trong việc điều hành một nước Mỹ dân chủ, đa nguyên và đa sắc tộc nên thường rất cẩn thận với lời ăn tiếng nói, khác hẳn với lần này.

Nổi bật chính là các bà Kamala Harris, Nancy Pelosi, Hillary Clinton và Michelle Obama với những lời "đanh thép" công kích ông Trump.

Nhìn chung, 4 ngày Đại hội rất ít nói về chính sách đảng Dân chủ mà chỉ tập trung vào việc ca ngợi ông Biden và đả kích ông Trump.

Đảng Dân chủ bày quân theo kiểu cờ tướng, quân tướng tới lui trong khung thành chật hẹp nhưng được sĩ, tượng, xe, pháo, mã và chốt tận tình bảo vệ.

Bởi thế ngay sau Đại hội, ba bà Kamala Harris, Nancy Pelosi và Hillary Clinton đã cho báo chí biết chính sách 4 không cho ông Biden là (1) không trả lời phỏng vấn ; (2) không rời hầm trú ẩn ; (3) không tranh luận với ông Trump ; và (4) không chấp nhận thua cuộc.

Các cuộc thăm dò cử tri trước đây cho thấy ông Biden sẽ thắng cuộc nên chính sách 4 không có lẽ dựa trên thế cờ "bất chiến tự nhiên thành".

Nhưng gió đã đổi chiều, ông Biden đã bắt đầu chiến dịch tranh cử, nhiều người mong đợi 3 cuộc "đấu võ mồm" sắp tới giữa ông và ông Trump.

Ông Trump với bộ phim 4 tập…

Ông Trump đột nhiên xuất hiện ở Đại hội đảng Cộng hòa, khi các đại biểu reo hò "4 năm nữa, 4 năm nữa", ông nói ngay "các bạn nên nói 12 năm nữa, 12 năm nữa, để bọn họ tức điên lên…", chọc tức đối phương là sở trường của ông Trump.

Bốn ngày Đại hội Đảng Cộng hòa gồm 4 tập với 4 chủ đề rõ ràng, ông Trump có bài phát biểu cả 4 ngày.

Ngày đầu tiên là "Vùng đất hứa" (Land of Promise), rồi "Vùng đất cơ hội" (Land of Opportunity), "Vùng đất của những anh hùng" (Land of Heroes), đến ngày cuối cùng là "Vùng đất vĩ đại" (Land of Greatness).

Ngày đầu tiên, Thượng nghị sĩ Tim Scott, một người Mỹ gốc nô lệ da đen cho biết : người Mỹ da đen có bầu cho đảng Cộng hòa thì vẫn là người da đen, đừng nghe những gì Biden nói, mà hãy nhìn kỹ những gì Biden đã làm cho cộng đồng người Mỹ da đen suốt 47 năm qua.

Nữ tướng của ông Trump cũng dữ dằn không kém, đặc biệt là bà Kimberly Guifoyle đã công kích tài lãnh đạo của ông chồng cũ Thống đốc tiểu bang California Gavin Newsom và đảng Dân chủ đã biến California này từ một nơi "đáng sống" thành một nơi "chán sống" dung túng tội phạm, đương nhiên ông Newsom từ chối trả lời phỏng vấn báo chí.

Bộ phim tuyệt vời hay toàn hào quang giả tạo tùy người xem, nhưng đa dạng, sống động và có nhiều người tham dự.

Nội dung bộ phim nói rõ ông Trump là người của quần chúng bình dân, nói là làm, mang lại công ăn việc làm, an ninh cho nước Mỹ và hòa bình, tự do cho thế giới.

Ông Trump y như ông vua trong ván cờ Tây bên cạnh có hoàng hậu, xe, mã, tượng và chốt có thể xông pha khắp nơi trên bàn cờ thậm chí sang cả thành địch.

Cờ Tây không có quân pháo nhưng tài pháo thì ông Trump "tuyệt vời", ngay trong Đại hội đảng Dân chủ, ông tới tấp pháo đối thủ, báo chí lại bị ông thu hút mới chết.

Trên 1 ván cờ mà một phía chơi theo luật Đông một phía chơi theo luật Tây, nên quân đội đã phải chính thức tuyên bố không muốn làm "trọng tài" phân xử.

Tề gia, trị quốc, bình thiên hạ

Gia đình ông Trump, kể cả bà Kimberly Guifoyle bạn gái của con trai trưởng ông Trump, đều xuất hiện trong bộ phim nên có người cho rằng đó là độc tài gia đình trị.

Nhưng phía ủng hộ lại cho rằng ông thành công trong việc "tề gia", gia đình ông hiểu, ủng hộ và đang cùng ông tranh cử.

Đại hội lần này ông Trump không bị đánh từ trong đảng Cộng hòa đánh ra như lần Đại hội 2016, nghĩa là ông đã "trị" được đảng Cộng hòa, nhưng dư luận lại cho rằng đảng Cộng hòa nay đã thành đảng Trump, sẽ bàn ở phần sau.

Vừa xong Đại hội, ông Trump đã bay từ tiểu bang này sang tiểu bang khác để vận động xin cho ông thắng cử để 4 năm tới tiếp tục "mệnh Trời".

Các cuộc thăm dò cử tri sau Đại hội cho thấy gió đang đổi chiều ông Trump có nhiều cơ hội đắc cử nhiệm kỳ 2, cuộc tranh cử mỗi lúc một nóng hơn.

Phạm luật hay phạm lệ…

Nhiều chuyện trước nay chưa từng xảy ra như : (1) ông Ngoại trưởng Mike Pompeo từ thành phố Jesusralem có bài phát biểu ; (2) Lễ tuyên thệ quốc tịch được Tổng thống Trump tổ chức trong Tòa Bạch Ốc ; và (3) Đại hội tổ chức tại Tòa Bạch Ốc.

Lời qua tiếng lại nhưng các việc trên có vi phạm vào luật pháp nước Mỹ, hay chỉ là những lệ bất thành văn do những người đi trước đặt ra ?

Biểu tình phản đối…

Đêm thứ năm 27/8/2020, những người tham dự buổi đề cử ông Trump khi ra về đã phải nhờ đến cảnh sát bảo vệ vì bị những những người biểu tình bên ngoài Tòa Bạch Ốc tấn công.

Nhưng so với Đại hội Đảng Dân chủ tổ chức tại Chicago ngày 26/8/1968 với hàng nghìn người biểu tình chống chiến tranh Việt Nam đã tràn vào Hội trường phản đối ứng cử viên tổng thống Hubert Humphrey, thì cuộc biểu tình tại Tòa Bạch Ốc không có gì là lạ.

Ông Luther King ‘Tôi có một giấc mơ’

Ngày 28/8/2020 hằng ngàn người xuống đường tuần hành tại thủ đô Hoa Thịnh Đốn đánh dấu 57 năm ngày Mục sư Martin Luther King đọc bài diễn văn ‘Tôi có một giấc mơ’ mở đầu cho phong trào dân quyền.

Đã 57 năm trôi qua với bao đời Tổng thống thuộc đảng Dân chủ và với 47 năm hoạt động chính trị ông Biden đã làm gì để giấc mơ đó trở thành hiện thực ?

Nhiều cuộc biểu tình tại các tiểu bang thành trì của đảng Dân chủ đã biến thành bạo loạn, đốt nhà, cướp của, giết người, gây rối trị an, phá hoại di tích lịch sử, đòi xóa bỏ văn hóa, đốt cờ… đến bây giờ ông Biden mới nhìn nhận "bạo loạn không phải là biểu tình" (rioting is not protesting) nhưng lại đổ cho ông Trump làm tình trạng tồi tệ hơn.

Luật pháp và trật tự đã trở thành đề tài được cử tri quan tâm vào bậc nhất, riêng người Mỹ da đen lên đến 81% muốn chính phủ giữ nguyên hay gia tăng lực lượng cảnh sát giữ gìn an ninh công cộng.

Tầng lớp lao động…

Ngay sau Đại hội đảng Cộng hòa, ngày 28/8/2020, ông Trump nhận được một bức thư từ 6 thị trưởng đảng Dân chủ tại vùng Iron Range, tiểu bang Minnesota.

Họ cho biết vùng này là thành trì của đảng Dân chủ trong nhiều thập kỷ, nhưng tầng lớp lao động đã bị cả hai đảng bỏ rơi, hầm mỏ và nhà máy bị đóng cửa, công nhân mất việc, nhiều người đã phải tha hương cầu thực, nhưng nhờ có các chính sách của Tổng thống Trump nên khu vực đã bắt đầu hồi phục.

Đại diện cư dân vùng Iron Range, các Thị trưởng chứng thực Tổng thống Donald Trump và Phó Tổng thống Mike Pence được tiếp tục ở lại Tòa Bạch Ốc thêm bốn năm.

Ông Trump đã thắng cử, và có thể sẽ tiếp tục thắng cử, là nhờ tầng lớp lao động bình dân ủng hộ và bầu cho ông.

Các khuynh hướng và các tầng lớp mà đảng Cộng hòa đại diện nay đã khác hẳn, nên mới có người gọi là đảng Trump, và bởi thế mới có quá nhiều xáo trộn, thậm chí đảo ngược, trong cả hai cuộc bầu cử Tổng thống 2016 và 2020.

Tả hữu lung tung…

Báo chí truyền thông cánh tả đúng nghĩa phải có khuynh hướng xã hội đưa các thông tin phục vụ tầng lớp lao động, còn truyền thông cánh hữu theo khuynh hướng tự do.

Báo chí Mỹ ngày nay tả hữu lung tung, nhưng có thể thấy được phân thành cánh theo đảng Dân chủ và cánh theo đảng Cộng hòa.

Thông tin chủ yếu phục vụ độc giả thiên về một đảng, nên thật khó để nhận rõ được những gì đang xảy ra trên đất Mỹ, có hai nước Mỹ một của Cộng hòa và một của Dân chủ.

Cả hai bên đều muốn "thống nhất" nước Mỹ làm một, do đó trên các diễn đàn thường xảy ra chuyện ông nói gà bà bảo vịt, một bên vỗ tay bên kia "xì"…

Giấc mơ thế giới tự do…

Trong Đại hội đảng Cộng hòa, luật sư nhân quyền mù người Trung Hoa đang sống lưu vong ở Mỹ Trần Quang Thành phát biểu như sau :

"Hoa Kỳ cần phải sử dụng các giá trị tự do, dân chủ và pháp quyền, đồng thời tập hợp các nền dân chủ trên thế giới cùng chung tay ngăn chặn sự thống trị của Đảng cộng sản Trung Hoa".

Nhiều diễn giả khác đã công khai chỉ trích nhà cầm quyền cộng sản Bắc Kinh, xem Đảng cộng sản Trung Hoa như một mối đe dọa cho nội tình nước Mỹ và cho thế giới tự do.

Ngược lại, đảng Dân chủ vẫn chỉ xem Bắc Kinh là vấn đề bang giao và thương mãi quốc tế, bởi vậy trên các diễn đàn tiếng Việt mới xuất hiện bên chống bên theo Tổng thống Trump một cách "tích cực" chưa từng thấy.

 Nền dân chủ sẽ tốt hơn…

Hệ thống chính trị của Mỹ rất vững chắc, có Thượng Viện và Hạ Viện để kiểm soát Tổng thống, dầu ai thắng cử thì quyền hạn của họ do người dân quyết định bầu cho ở hai viện và cứ mỗi hai năm cử tri Mỹ lại bầu lại hai viện một lần, cho phép tăng hay giảm quyền lực của Tổng thống.

Tranh cử là chuyện thường xuyên xảy ra tại Mỹ, nhưng khi người dân quan tâm đến chính trị họ không để các chính trị gia và các nhóm lợi ích thao túng quyền lực, họ tham gia bầu cử thực hiện quyền tự do chính trị.

Cử tri thầm lặng Mỹ hiện rất muốn sử dụng lá phiếu của mình để bầu chọn 1 vị tổng thống và 2 viện quốc hội, bởi thế chưa bao giờ nước Mỹ có dân chủ hơn kỳ bầu cử lần này.

Tổng thống Trump đã tạo ra một thế giới yêu, ghét và trung dung, nhưng hầu hết đều quan tâm đến chính trị Mỹ, quan tâm đến vai trò của nước Mỹ, quan tâm đến sự thất bại của toàn cầu hóa, của nỗi đe dọa do nhà cầm quyền cộng sản Bắc Kinh gây ra, cuộc bầu cử Mỹ lần này là cuộc bầu cử quyết định hướng đi cho toàn thế giới.

Melbourne, Úc Đại Lợi, 3/9/2020

Nguyễn Quang Duy

Published in Diễn đàn

Bầu cử tổng thống Mỹ : Trump đang rút ngắn khoảng cách với Biden

Để chiến thắng, ông Joe Biden phải giành được ba trong số sáu bang "swing state". Tại Pennsylvania và Michigan, ứng viên Dân chủ được cho là sẽ thắng lớn. Tuy nhiên các cuộc thăm dò mới nhất cho thấy khoảng cách đã thu hẹp rất nhiều, dư luận đang thay đổi : tỉ lệ người Mỹ cho rằng biểu tình là "chính đáng" giảm hẳn, và có bang thậm chí còn phản đối biểu tình.

trump1

Tổng thống Mỹ Donald Trump trong cuộc mít tinh vận động tranh cử tại Oshkosh, bang Wisconsin, Hoa Kỳ ngày 17/08/2020.  © Reuters/Tom Brenner

Bầu cử tổng thống Mỹ, những nỗi lo âu khi mùa khai trường diễn ra trong bối cảnh dịch bệnh ở Pháp, kỷ niệm năm năm Đức mở cửa tiếp nhận làn sóng người nhập cư đại quy mô, và cũng đúng năm năm sau vụ khủng bố Charlie Hebdo, phiên tòa được mở ra. Đó là những chủ đề chính được báo chí Pháp đề cập hôm nay 31/08/2020.

Xung đột Mỹ-Trung gia tăng tại Biển Đông

Liên quan đến Châu Á, Les Echos ghi nhận "Hỏa tiễn đạn đạo, phi cơ dọ thám : Leo thang nguy hiểm giữa Bắc Kinh và Washington tại Biển Đông".

Trong số những chủ đề bất đồng giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc, Biển Đông bỗng trở nên nguy hiểm với các cuộc tập trận của Bắc Kinh. Nhất là hôm thứ Tư 26/08, Trung Quốc cho bắn bốn hỏa tiễn đạn đạo tầm trung vào khoảng giữa Hải Nam và Hoàng Sa. Theo phía Mỹ, đó là hỏa tiễn chống hạm Đông Phong DF-21D và nhiều hỏa tiễn DF-26B - được mệnh danh là "Guam Express" vì có khả năng bắn tới căn cứ Guam của Hoa Kỳ tại Thái Bình Dương.

Chuyên gia Mathieu Duchâtel nhận định, rõ ràng đây là nhằm chứng tỏ với Mỹ Trung Quốc có thể đánh đắm một hàng không mẫu hạm hoặc khu trục hạm lớn. Tuy nhiên vẫn chưa biết được chỉ số khả tín về định hướng cũng như khả năng điều chỉnh đường bay ở giai đoạn rơi xuống để tấn công một mục tiêu di động.

Các hỏa tiễn này được bắn đi gần nơi Hải quân Mỹ tập trận những tuần lễ trước đây, sau khi Bắc Kinh hôm thứ Ba 25/08 tố cáo Mỹ "khiêu khích" khi gởi phi cơ do thám U2 đến không phận được Trung Quốc tuyên bố là vùng nhận diện phòng không, trong lúc quân đội Trung Quốc tập trận bắn đạn thật. Thứ Năm 27/08, thêm một sự cố nữa khi Bắc Kinh muốn xua đuổi một khu trục hạm Mỹ khỏi vùng biển Hoàng Sa.

Cũng theo ông Duchâtel, việc Washington nhấn mạnh đến phán quyết trọng tài năm 2016 là một bước ngoặt, mở ra hướng cho Việt Nam kiện lên tòa quốc tế, hoặc giúp Malaysia, Philippines có thái độ cứng rắn hơn trước Bắc Kinh.

Bên cạnh áp lực quân sự là áp lực về kinh tế, với việc Washington cho vào danh sách đen 24 công ty Trung Quốc tham gia quân sự hóa các đảo nhân tạo trên Biển Đông. Trong đó có nhiều chi nhánh của China Communications Construction Company, vốn là nhân tố hàng đầu của "Nhất đới, nhất lộ". Tuy đã có những doanh nghiệp Trung Quốc bị trừng phạt vì vai trò ở Tân Cương, nhưng đây là lần đầu tiên Hoa Kỳ áp đặt trừng phạt kinh tế liên quan đến các hành vi bành trướng trên Biển Đông.

Nhật Bản : Thủ tướng Shinzo Abe ra đi trong tiếc nuối

Cũng tại Châu Á, Les Echos quan tâm đến việc kế nhiệm thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe. Đứng đầu nước Nhật trong thời gian dài kỷ lục, ông Abe đã tái lập ổn định chính trị, tăng cường vị thế của Nhật Bản trên trường quốc tế, tuy nhiên chưa có những cải cách mạnh mẽ về kinh tế xã hội.

Chưa đầy một tuần lễ sau khi mừng 2.799 ngày ở chức vụ thủ tướng, thứ Sáu tuần rồi ông Shinzo Abe loan báo : "Tôi không thể là thủ tướng nếu không thể có những quyết định tốt nhất cho nhân dân", với lời xin lỗi về sự ra đi đột ngột trước khi nhiệm kỳ kết thúc.

Từ nhiều ngày qua báo chí Nhật đã chú ý đến sự vắng mặt của ông Abe trong những sự kiện lớn, và theo dõi những lần chiếc công xa màu đen của ông ra vào một bệnh viện Tokyo. Từ tuổi thiếu niên, Shinzo Abe đã phải chịu đựng chứng viêm đại tràng, và ông vừa bắt đầu một đợt chữa trị mới. Abe vẫn là thủ tướng cho đến khi người kế nhiệm được chỉ định trong tháng này, thông qua cuộc bầu cử nội bộ của đảng LPD.

Hôm Chủ nhật, chánh văn phòng nội các Yoshihide Suga cho biết sẽ tham gia cuộc đua. Nhiều nhân vật khác như cựu ngoại trưởng Fumio Kishida, bộ trưởng quốc phòng Taro Kono cũng được nêu tên. Vấn đề là sự khác biệt về phong cách chứ không phải đường hướng : trong tám năm qua, không ai muốn soán ngôi ông Shinzo Abe. Đảng LPD hài lòng với sự ổn định ở thượng tầng, tăng trưởng kinh tế, đặc biệt là khả năng "khuyến dụ" được ông Donald Trump – cho đến nay vẫn chưa hề trừng phạt thương mại Nhật Bản. Shinzo Abe cũng tô điểm được vầng hào quang của Nhật, nhất là tại Châu Á.

Tuy nhiên những vấn đề muôn thuở của nước Nhật vẫn tồn tại : nợ công, lão hóa dân số. Shinzo Abe tiếc nuối nhất là phải ra đi trong khi chưa thực hiện được lời hứa tu chính bản Hiến pháp hòa bình của Nhật. Trước sự đe dọa quân sự của Trung Quốc, ông Abe đã thành công trong việc tổ chức lại một phần lực lượng quốc phòng, nhưng chưa thuyết phục được dư luận chấp nhận tổ chức trưng cầu dân ý, giúp Nhật Bản có được một quân đội thực sự.

Trung Quốc cố thuyết phục Châu Âu không đứng về phía Mỹ

Về quan hệ giữa Trung Quốc và Liên Hiệp Châu Âu (EU), nhật báo kinh tế cho biết một thỏa thuận đầu tư có thể được ký kết trước cuối năm nay.

Trong vòng công du năm nước Châu Âu sẽ kết thúc vào ngày mai, ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị đã bày tỏ mong muốn như trên. Cuộc họp thượng đỉnh Liên Hiệp Châu Âu – Trung Quốc đã bị hủy bỏ vì dịch Covid, nên chuyến đi của Vương Nghị cũng nhằm chuẩn bị cho cuộc họp qua video giữa các nhà lãnh đạo EU và Tập Cận Bình ngày 14/09. 

Trung Quốc hy vọng hâm nóng lại quan hệ, trong khi hình ảnh của Bắc Kinh đang rất tệ hại vì đại dịch corona, việc đàn áp Hồng Kông và người Duy Ngô Nhĩ ; đặc biệt những lời lẽ xấc xược của một số nhà ngoại giao như đại sứ Lô Sa Dã (Lu Shaye) ở Paris. Sắp tới Dương Khiết Trì (Yang Jiechi), người đứng đầu thực sự ngành ngoại giao Trung Quốc sẽ thăm Hy Lạp, Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha.

Chuyên gia Antoine Bondaz nhận định đó là nhằm "khuyến dụ các nước Nam Âu, đồng thời cố giữ các nước khác duy trì thái độ trung lập". Theo nhà phân tích Lucrezia Poggetti, "Sở dĩ Trung Quốc nhấn mạnh đến đa phương là để ngầm chỉ trích Hoa Kỳ và kêu gọi Châu Âu tiếp tục độc lập với Mỹ". Mục tiêu chung là thuyết phục Châu Âu không đứng về phía Mỹ để chống Trung Quốc, và không cấm Hoa Vi (Huawei).

Tuy nhiên tại Ý chuyến đi của ông Vương Nghị đã bị nhà hoạt động Hồng Kông La Quán Thông (Nathan Law) gây phiền phức, tại Hà Lan và Pháp, các dân biểu nêu ra vấn đề Hồng Kông và Duy Ngô Nhĩ, còn tại Thụy Điển ông được chất vấn về việc tặng giải Nobel cho người dân Hồng Kông.

Đội quân tin tặc bí mật của Bắc Triều Tiên

Vẫn về Châu Á, Le Monde có bài điều tra công phu mang tựa đề "Bắc Triều Tiên : Đội quân tin tặc bí mật". Các vụ tấn công tin học là vũ khí chính trị và kinh tế của Bình Nhưỡng, gây ra nhiều thiệt hại đáng kể.

Cho dù bị cô lập và kinh tế èo uột, nhưng Bình Nhưỡng chứng tỏ vẫn quấy phá được nếu quyết tâm. Một chuyên gia Pháp nhận định, các tin tặc Bắc Triều Tiên tuy không phải là xuất sắc, nhưng lại kỷ luật và kiên nhẫn nhất. Từ 2009, họ đã vô hiệu hóa được các trang web của Phủ tổng thống, Bộ Quốc phòng, Quốc Hội, hai ngân hàng lớn và một nền tảng quan trọng nhất của Hàn Quốc chỉ bằng phương pháp cổ điển "từ chối dịch vụ".

Dù phương tiện hạn chế, nhưng tin tặc Bắc Triều Tiên lợi dụng những sai sót của con người : trong một bộ, một ngân hàng, một nhân viên nhấp chuột vào một đường liên kết chứa mã độc, và tin tặc chỉ chờ có thể. Vụ tấn công lịch sử sáng thứ Sáu 05/02/2016 đã xảy ra như vậy, tại ngân hàng trung ương Bangladesh. Phó giám đốc nhận thấy hệ thống SWIFT bị trục trặc, nhưng không liên lạc được với New York vì cuối tuần, còn Philippines thì không ai trả lời vì là ngày Tết.

Hậu quả là 81 triệu đô la bị bốc hơi. Nhờ một sự tình cờ mà 951 triệu đô la còn lại không bị cướp mất : từ "Jupiter", tên đường của ngân hàng ở Manila đã kích hoạt hệ thống kiểm soát tự động của Quỹ dự trữ liên bang Mỹ, vì cũng là tên một công ty bình phong của một đại gia Hy Lạp vi phạm cấm vận với Iran !

Theo Hàn Quốc, năm 2017 có 1.700 tin tặc cao cấp làm việc cho Bắc Triều Tiên, chia thành bảy nhóm do quân đội và đảng Lao Động kiểm soát. Để che dấu vết, một số được đưa ra nước ngoài hoạt động, chủ yếu tại Trung Quốc hoặc ở Ba Lan, Nga. Họ được nhà nước biệt đãi, có người khi trở về Bình Nhưỡng đã nhận được một căn hộ lớn. Tháng Ba năm nay, ủy ban theo dõi trừng phạt của Liên Hiệp Quốc ước lượng tin tặc Bắc Triều Tiên đã cướp được 2 tỉ đô la qua những cuộc tấn công vào các định chế tài chính và sàn giao dịch tiền ảo.

Cựu tổng thống François Hollande : Người dân Pháp có quyền biết sự thật về khủng bố

Thời sự nước Pháp nổi bật là phiên tòa xử các vụ khủng bố tháng Giêng năm 2015, sẽ được mở ra từ ngày 02/09 tại Paris. Trong bài trả lời phỏng vấn báo La Croix, cựu tổng thống François Hollande bày tỏ những gì ông chờ đợi nơi phiên tòa, và nêu ra vai trò của nguyên thủ trong ba ngày những kẻ thánh chiến tấn công vào Charlie Hebdo, Montrouge và Hyper Cacher.

Các hung thủ chính đã chết, nhưng lần này những bị cáo phải trả lời trước pháp luật là những kẻ đã cung cấp vũ khí, đồng lõa với tội ác, và người dân Pháp có quyền được biết tất cả xung quanh các vụ khủng bố dã man. Tại sao lại đánh vào nước Pháp, và ai đã tấn công ? Theo cựu tổng thống, đó không thể là những hành động đơn lẻ của cá nhân, và dù đó là Ai Qaida hay tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS, Daesh), thì đều là quân thánh chiến.

Tổng thống không trực tiếp chỉ đạo cuộc điều tra, mà đó là vai trò của công tố. Tuy nhiên ông Hollande được báo cáo diễn tiến từng phút một, và phải đưa ra quyết định quan trọng về thời điểm đặc nhiệm can thiệp. Bốn, năm phút chờ đợi kết quả thật là khủng khiếp, như trong vụ bắt con tin ở Hyper Cacher.

Tháng Giêng năm 2015, các nhà báo, cảnh sát và người Do Thái là mục tiêu, nhưng đến tháng 11 thì cả nước Pháp bị tấn công ngay trên lãnh thổ của mình, bọn khủng bố được điều khiển từ Syria và Irak. François Hollande cho rằng mối đe dọa khủng bố Hồi giáo vẫn hiển hiện, cả trong nước lẫn ngoài nước.

Bầu cử tổng thống Mỹ : Donald Trump rút ngắn khoảng cách tại các "swing state"

Về bầu cử Mỹ, Le Monde ghi nhận vấn đề chủng tộc đang là trung tâm, đám đông biểu tình đa số là người da đen cổ vũ bỏ phiếu chống Donald Trump. Les Echos nhấn mạnh, chỉ có một số tiểu bang đóng vai trò quyết định trong cuộc bầu cử tổng thống.

Cử tri các thành phố lớn sẽ không nhìn thấy những quảng cáo bầu cử, hai ứng cử viên Donald Trump và Joe Biden sẽ không đến gặp họ trong những tuần lễ tới. Đó là vì phải tập trung vào "swing state", những bang dễ "nghiêng ngả" từ phía này sang phía khác. Thắng lợi bất ngờ của Donald Trump hồi năm 2016 là nhờ tất cả những bang này đều ngả sang Cộng hòa, đôi khi chỉ hơn vài ngàn phiếu.

Để chiến thắng, ông Joe Biden phải giành được ba trong số các bang : Pennsylvania, Michigan, Wisconsin, Bắc Carolina, Arizona, Florida. Tại hai bang đầu, ứng viên Dân chủ được cho là sẽ thắng lớn, và cũng có ít nhiều hy vọng ở những bang còn lại. Tuy nhiên các cuộc thăm dò mới nhất cho thấy khoảng cách đã thu hẹp rất nhiều, và chiến lược đi thực địa của ông Trump đã mang lại kết quả.

Ngày mai ông Trump sẽ đến Kenosha (Wisconsin), nơi một đợt biểu tình mới đã diễn ra sau khi một người da đen bị trúng 7 phát đạn từ cảnh sát. Tổng thống thăm lực lượng cảnh sát, các thương nhân bị thiệt hại do bạo động, bảo đảm lập lại trật tự.

Dư luận đang thay đổi : chỉ còn 53% người Mỹ cho rằng biểu tình là "chính đáng", so với 62% hồi tháng Sáu, và ở Wisconsin, thậm chí còn phản đối biểu tình. Tại một tiểu bang mà Donald Trump từng vượt được trên bà Clinton 23.000 phiếu, ông muốn chuyển cuộc tranh luận về chủng tộc sang vấn đề an ninh. Về phía Joe Biden đã chậm chân so với Donald Trump, cũng sẽ đi một vòng các "bang chiến địa", sợ rằng đối thủ nhờ tâm lý sợ hãi bạo loạn sẽ hớt tay trên những cử tri truyền thống.

Ẩn số cuối cùng là việc bỏ phiếu bằng thư tín. Tại đa số "swing state", luật pháp cấm kiểm phiếu trước ngày bầu cử chính thức, hoặc trước khi các phòng phiếu đóng cửa. Như vậy kết quả cuối cùng có thể được tuyên bố nhiều ngày sau đó, và nếu số người bỏ phiếu qua đường bưu điện đông đảo, số phiếu bất hợp lệ cũng sẽ nhiều. Rất có thể phải chờ đến hai tháng sau mới biết được tên tổng thống sắp tới của Hoa Kỳ !

Thụy My

Published in Quốc tế
samedi, 15 août 2020 15:15

Về bầu cử tổng thống Mỹ 2020

Chuyện trò với Giáo sư Jonathan London về bầu cử tổng thống Mỹ 2020

Trước khi đến Hà Lan, Giáo sư Jonathan London từng sống và làm việc ở Việt Nam, Singapore, Hong Kong. Sống xa quê hương suốt 23 năm qua, nhưng ông cho biết năm nào cũng về Mỹ thăm gia đình.

baucu1

Nhận định về kỳ bầu cử tổng thống năm nay, Giáo sư Jonathan London, một công dân Mỹ hiện đang sống ở Hà Lan, nói đây là cuộc bầu cử "quan trọng nhất trong lịch sử của Hoa Kỳ và đối với tương lai của thế giới".

Và đặc biệt, dù ở xa, kỳ bầu cử tổng thống nào ông cũng tham dự, qua đường bưu điện.

Trả lời câu hỏi ông là thành viên của đảng Cộng hòa hay Dân chủ, Giáo sư Jonathan London nói ông "bỏ phiếu theo lương tâm, và không muốn tiết lộ đảng phái chính trị" của mình.

Jonathan London : Cuộc bầu cử này là bầu cử quan trọng nhất trong lịch sử của Hoa Kỳ và là cuộc bầu cử quan trọng đối với tương lai của thế giới. Từ tình hình môi trường và địa chính trị trong nền kinh tế thế giới, và các xu hướng chính trị toàn cầu và khu vực, đây là cuộc bầu cử mang tính hệ quả nhất của thời đại chúng ta.

BBC : Ông có thể cho biết sẽ bỏ phiếu cho ứng cử viên nào và tại sao ?

Jonathan London : Tôi sẽ không, trong bất kỳ hoàn cảnh nào, bỏ phiếu cho Donald J trump, một tổng thống phá hoại nhất có thể được trong lịch sử Hoa Kỳ. Tôi rất nóng lòng bỏ phiếu chống Donald Trump và tin rằng những người trong liên danh của Biden sẽ phục vụ lợi ích của người dân Mỹ trong lợi ích của thế giới, tốt hơn về tất cả mọi khía cạnh.

BBC : Ông có nghĩ rằng Hoa Kỳ đang đi đúng hướng không, tại sao ? Và ông hy vọng gì trong mùa bầu cử này ?

Jonathan London : Rõ ràng là Mỹ đang không đi đúng hướng do thất bại của lãnh đạo vì hệ thống chính trị bị thối nát. Tiền bạc đã đầu độc hệ thống chính trị Hoa Kỳ. Nền dân chủ của Mỹ đã thất bại vì nó phục vụ một cách có hệ thống cho những người giàu có nhất, cũng như cho quyền lợi của các nhóm lợi ích, điều mà đa số dân thường phải trả giá. Hệ thống chính trị và xã hội Mỹ tiếp tục bị đầu độc bởi động thái mị dân của tổng thống. Trump và đồng minh của ông có ý định loại bỏ cơ chế kiểm soát và cân bằng của nền dân chủ, điều hiển nhiên mà bất kỳ ai đã theo dõi chính trường Mỹ trong ba năm qua đều thấy.

BBC : Ủng hộ Trump hay chống Trump, và dồn phiếu cho ai có là chủ đề nóng trong gia đình ông không ? Và phản ứng của gia đình với quan điểm của ông là gì ?

Jonathan London : Cuộc thảo luận duy nhất mà tôi có với gia đình liên quan đến Trump không thay đổi : nhiệm kỳ tổng thống của ông ấy đã gây hoàn toàn tác hại như thế nào và tình hình nước Mỹ đáng buồn ra sao.

BBC : Đặc biệt trong cuộc bầu cử này, nước Mỹ đang bị chia rẽ sâu sắc giữa giới ủng hộ và chống đối Trump. Ông giải thích hiện tượng này như thế nào ?

Jonathan London : Sự chia rẽ của đất nước không chỉ đơn giản là giữa những người ủng hộ Trump và những người chống đối Trump. Chúng ta đang nói về một hệ thống chính trị trong đó ít hơn 50% cử tri đủ điều kiện thực sự đi bỏ phiếu trong các cuộc bầu cử tổng thống. Nhiều người cảm thấy chán nản và không tham gia đi bầu.

Thật thế, trong quá khứ, một số người bỏ phiếu cho Trump có cảm giác không biết là hệ thống kinh tế và chính trị của Hoa Kỳ có bị gian lận hay không. Phân tích này không sai. Ông ta [Trump] là một người lừa đảo và đã dùng văn hóa và thù ghét để huy động sự ủng hộ. Ông Trump là người theo chủ nghĩa ưu đãi các tầng lớp ưu tú trong xã hội, là một người dối trá, lợi dụng sự phẫn uất âm ỉ từ lâu trong một xã hội bất bình đẳng để thắng cử và duy trì quyền lực chính trị. Do đó không gì ngạc nhiên khi ông ta đã dùng quyền lực để thực hiện các chính sách có lợi cho người giàu, với hậu quả mà mọi tầng lớp dân cư khác phải chịu.

BBC : Mạng xã hội kháo nhau rằng có đến 90% người Mỹ gốc Việt và người Việt ở Việt Nam ủng hộ ông Trump. Với kinh nghiệm làm việc ở Việt Nam, ông nghĩ gì về con số giả định và hiện tượng này ?

Jonathan London : Người Việt ở Việt Nam nghĩ gì về ông Trump không hẳn là mối quan tâm của tôi, vì họ ít được tiếp cận thông tin và không hiểu biết nhiều về xã hội Hoa Kỳ. Người Mỹ gốc Việt nghĩ gì về Trump lại là một vấn đề khác.

Tôi sẽ không nói "90%" trừ khi chúng ta có dữ liệu để chứng minh, mặc dù tôi không nghi ngờ là số người ủng hộ ông Trump cao hơn 50%. Tôi đoán là cũng có một sự phân chia thế hệ đáng kể. Chúng ta nên lưu ý điều này vì đã có những giải thích thẳng thắn về sự ủng hộ ông Trump của những người Mỹ gốc Việt lớn tuổi, những người chiếm ưu thế trong giới truyền thông Việt Mỹ.

Cũng giống như cộng đồng người Mỹ gốc Cuba, cộng đồng người Mỹ gốc Việt được định hình bởi một kinh nghiệm lịch sử rất cụ thể. Diễn ngôn chính trị trong cộng đồng người Mỹ gốc Việt, cho đến gần đây, bị chi phối bởi một cái nhìn phiến diện, hoang tưởng, ảo tưởng về chính trị bị ám ảnh bởi những âm mưu của cộng sản. Điều đó không khó hiểu với những kinh nghiệm lịch sử cụ thể của họ và bầu không khí chính trị phổ biến trong các cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong nhiều thập niên.

Đối với những người Mỹ gốc Việt trẻ tuổi và có tư duy độc lập hơn, những người coi trọng dân chủ và chống phân biệt chủng tộc có một cảm giác xấu hổ khi rất nhiều người Mỹ gốc Việt ủng hộ Trump - một ứng cử viên rõ ràng là không trung thực và phân biệt chủng tộc với danh nghĩa 'chống Trung Quốc' và ' chống chủ nghĩa cộng sản'. Có rất nhiều người Việt Nam phản đối chính sách bành trướng của Trung Quốc đại lục và bác bỏ mọi vi phạm nhân quyền xảy ra ở khắp mọi nơi, kể cả những vi phạm nhân danh chủ nghĩa cộng sản hoặc nhân danh "bảo vệ biên giới ".

Với kinh nghiệm lịch sử của họ, tôi không ngạc nhiên chút nào khi nhiều người Mỹ gốc Việt tin rằng kẻ nói dối hàng loạt, mắc bệnh vĩ cuồng này, và kẻ thù của dân chủ và nhân quyền này, đang hành động vì lợi ích tốt nhất của người Mỹ trong và ngoài nước.

Rõ ràng là ông Trump đã gây tổn hại cực kỳ nghiêm trọng đến uy tín và vị thế của Hoa Kỳ trên thế giới, và rõ ràng nhiệm kỳ tổng thống của ông đã gây tổn hại cực kỳ lớn cho nước Mỹ. Sự thất bại nặng nề của tổng thống đối với đại dịch virus corona tự nó là điều đáng lên án, với hơn 160 nghìn người Mỹ đã chết, gây đau thương cho gia đình họ.

BBC : Một số học giả Trung Quốc khi trả lời phỏng vấn trước đây từng nói rằng Trung Quốc muốn ông Trump tái đắc cử, trong khi tình báo Mỹ gần đây có tin ngược lại. Ông nghĩ sao về sự kiện này ?

Jonathan London : Các báo cáo tình báo đã lưu ý rằng Nga lại đang ủng hộ Trump và Cộng hòa nhân dân Trung Hoa đang cố gắng thúc đẩy cơ hội đắc cử của Biden. Điều này đáng tin cậy.

Điều đáng buồn là ảnh hưởng của các cường quốc nước ngoài trong cuộc bầu cử của Mỹ vẫn được cho phép kéo dài, do thất bại của chính phủ Hoa Kỳ và đặc biệt là của Tổng thống Trump trong việc đảm bảo hệ thống đại cử tri, vốn đã yếu của đất nước.

Bây giờ có vẻ như Trump đang hy vọng sẽ làm suy yếu sự bầu cử một cách có hệ thống ; trong nỗ lực này, lợi ích của ông và của Putin một lần nữa sẽ được đồng nhất.

Tina Hà Giang thực hiện

Nguồn : BBC, 14/08/2020

Giáo sư Jonathan London là một nhà xã hội học và kinh tế chính trị học, hiện giảng dạy tại trường đại học Leiden (Hà Lan), được xem là chuyên gia về Việt Nam.

Published in Diễn đàn

Quan chc phn gián M : Nga, Trung Quốc, Iran tìm cách can thip bu c 2020 (VOA, 08/08/2020)

Quan chc phn gián hàng đu ca M ngày th Sáu cnh báo rng Nga, Trung Quc và Iran đu s tìm cách can thip vào cuc bu c tng thng năm 2020, và Nga hin đã bt đu chiến dch h uy tín ca ng c viên Đng Dân ch Joe Biden.

canthiep1

Giám đc Trung tâm Phn gián và An ninh quc gia William Evanina đưa ra cnh báo công khai bt thường v hot đng ca ba nước này nhm gây nh hưởng

Trong mt phát biu công khai bt thường, William Evanina, Giám đc Trung tâm Phn gián và An ninh Quc gia, cho biết ba nước này đang s dng thông tin xuyên tc trên mng và các phương tin khác đ c gng gây nh hưởng đến c tri, khuy đng ri lon và làm suy yếu lòng tin ca c tri M vào tiến trình dân ch.

Tng thng Donald Trump, được hi ti mt cuc hp báo New Jersey rng ông s phn ng như thế nào trước s can thip vào cuc b phiếu ngày 3 tháng 11, nói : "Chúng tôi s theo dõi tt c h, chúng ta phi rt cn thn".

Ông nói thêm ông tin rng Nga, Trung Quc và Iran đu mun ông thua trong cuc bu c.

Các đi th nước ngoài cũng có th tìm cách can thip vào h thng bu c ca M bng cách c gng phá hoi quy trình b phiếu, đánh cp d liu bu c hoc đt nghi vn v tính hp l ca kết qu bu c.

"Các đi th ca chúng ta s khó mà can thip hoc thao túng kết qu b phiếu trên quy mô ln", ông Evanina nói.

Ông cnh báo rng Nga đang nhm mc tiêu vào cu Phó Tng thng Biden và điu mà nước này coi là "tng lp chính thng đương quyn" chng Nga ca M.

Ông Evanina cho biết "các tác nhân có liên h vi Đin Kremlin" cũng đang c gng "thúc đy v thế ng c viên ca Tng thng Trump thông qua mng xã hi và truyn hình Nga".

Ông cho biết cơ quan ca ông đánh giá rng Trung Quc không mun ông Trump tái đc c vì Bc Kinh xem ông là người quá khó lường.

Ông nói Trung Quc đã và đang m rng nhng n lc nh hưởng đến chính trường M trước cuc bu c đ c gng đnh hình chính sách ca M, gây áp lc lên các chính tr gia M mà h coi là chng Trung Quc và chng đ nhng ch trích nhm vào Trung Quc.

Ông Evanina cho biết Iran có th s dng các chiến thut trên mng như lan truyn thông tin xuyên tc đ làm mt uy tín ca các cơ quan ca M và Tng thng Trump, đng thi khuy đng s bt mãn ca c tri M.

Các nhà lãnh đo ca y ban Tình báo Thượng vin, Thượng ngh sĩ Đng Cng hòa Marco Rubio và Thượng ngh sĩ Đng Dân ch Mark Warner, cm ơn li cnh báo ca ông Evanina trong mt phát biu và nói thêm rng tt c người M "nên n lc ngăn chn các tác nhân bên ngoài có th can thip vào cuc bu c ca chúng ta, nh hưởng đến chính tr ca chúng ta, và làm xói mòn nim tin vào các đnh chế dân ch ca chúng ta".

*********************

Nhật Bản diễn tập an ninh mạng cùng ASEAN, Mỹ và Châu Âu (RFA, 10/08/2020)

Một cuộc diễn tập an ninh mạng cấp chính phủ đầu tiên với sự tham gia của hơn 20 quốc gia, do Nhật Bản tổ chức trực tuyến, dự kiến sẽ diễn ra vào mùa thu tới đây.

canthiep2

Một quang cảnh làm việc trên máy tính tại Diễn Đàn An ninh mạng Quốc tế, ngày 22/1/19 tại Lille, Pháp. AFP

Truyền thông trong nước, vào ngày 10/08 dẫn nguồn mạng Nikkei Asia Review cho biết như vừa nêu hôm 9/8.

Cụ thể, các quốc gia gồm Mỹ, Hiệp hội 10 nước Đông Nam Á (ASEAN), một số nước ở Châu Âu như Anh, Pháp…và Nhật Bản sẽ cùng diễn tập mô phỏng chống lại cuộc tấn công mạng vào hệ thống lưới điện, cấp nước, trong đó yêu cầu chia sẻ thông tin giữa chính phủ Nhật Bản và các nước đối tác.

Cuộc diễn tập an ninh mạng cấp chính phủ lần đầu tiên được nói diễn ra trong bối cảnh các cuộc bầu cử sắp tới là cơ hội cho những chiến dịch cung cấp thông tin sai lệnh và tấn công mạng.

Tin nói rằng hiện tại, Mỹ và một số nước cáo buộc các nhóm hacker ở Trung Quốc và Nga hỗ trợ các hoạt động này.

Cuộc diễn tập an ninh mạng này nhằm mục đích tăng cường phối hợp giữa các nước chống lại âm mưu tấn công mạng.

Ông Yoshihide Suga, Chánh văn phòng Nội các Nhật Bản, được dẫn lời rằng điều quan trọng là phải phát hiện và xử lý kịp thời, giảm thiểu thiệt hại và sự lây lan của các cuộc tấn công mạng nguy hiểm. Ông Yoshihide Suga nhấn mạnh "Chúng ta không thể hành động nhanh chóng và phù hợp nếu không có sự hợp tác chặt chẽ với các nước khác".

Hồi tháng 12/2019, Nhật Bản lần đầu chính thức tham gia vào các cuộc tập trận quy mô lớn của Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), cũng như tham gia vào hoạt động chia sẻ thông tin. Nhật cũng đã tham gia diễn tập an ninh mạng quốc tế Cyber Storm, do Mỹ dẫn đầu và hợp tác an ninh mạng với nhiều quốc gia.

Published in Quốc tế
vendredi, 03 juillet 2020 00:54

Bầu cử Tổng thống Mỹ 2020

Lê Minh Nguyên, Đinh Quang Tiến, Hoàng Bách, 03/07/2020

Lê Minh Nguyên và Đinh Quang Tiến trò chuyện cùng Luật sư Đỗ Phủ

+ Covid-19 đang gia tăng lây lan giai đoạn 2 ở nhiều tiểu bang : Texas, Arizona…

+ Lần đầu tiên Tổng thống Trump đề nghị dân chúng đeo khẩu trang

+ Hé lộ nhiều tin tức tình báo Nga treo giải thưởng cho Taliban sát hại lính Mỹ.

Nguồn : Hoangbach Channel, 03/07/2020

Published in Video

Vì sao Trung Quốc sẽ thủ lợi nếu Donald Trump tái đắc cử ?

Les Echos hôm 29/06/2020 có bài viết lý giải "Vì sao Bắc Kinh bầu cho ông Trump". Theo thông tín viên của tờ báo, nếu tổng thống Donald Trump tái đắc cử vào tháng 11 tới, Trung Quốc không mấy buồn lòng vì sẽ lợi dụng được việc Mỹ co cụm để dấn tới trên trường quốc tế, trong khi Joe Biden có thể liên kết được các đồng minh truyền thống của Hoa Kỳ.

thuloi1

Tổng thống Donald Trump trong buổi tiếp tân do Tập Cận Bình khoảng đãi tại Bắc Kinh ngày 08/11/2017 - Ảnh Jonathan Ernst / Reuters

Cộng hòa và Dân chủ Mỹ đều muốn đối đầu với Trung Quốc

Ông Trump trong bốn năm qua đã liên tục đối địch với Trung Quốc, tố cáo thâm hụt thương mại lớn lao, chỉ trích việc xử lý đại dịch "virus Trung Quốc", cáo buộc Hoa Vi (Huawei) đe dọa an ninh quốc gia. Nhiều lần Donald Trump tuyên bố "Không ai cứng rắn với Trung Quốc như tôi", nói rằng Trung Quốc sẽ làm mọi cách khiến ông thất cử và mô tả đối thủ Joe Biden là một người nhu nhược trước Bắc Kinh. Tuy nhiên cuốn sách gây bão của cựu cố vấn an ninh John Bolton vẽ lên một chân dung ngược lại : một ông Trump muốn Trung Quốc mua nông sản Mỹ để ông có thể tái đắc cử, và làm ngơ trước các trại cải tạo Tân Cương.

Vương Nghĩa Nguy (Wang Yiwei), viện trưởng Viện quan hệ quốc tế của trường đại học Nhân Dân Trung Quốc, cũng cho rằng "đó là ứng cử viên đỡ tệ hại nhất cho Trung Quốc". Đối với các chuyên gia, rõ ràng là quan hệ giữa Bắc Kinh và Washington tiếp tục xuống cấp, cho dù ông chủ sắp tới của Nhà Trắng là ai đi nữa. Tín Cường (Xin Qiang), phó giám đốc Trung tâm nghiên cứu Mỹ của trường đại học Phục Đán ở Thượng Hải, giải thích : "Có một sự đồng thuận chiến lược giữa Cộng hòa và Dân chủ về việc Trung Quốc là một địch thủ cần phải kìm hãm lại".

Trong những tháng gần đây, Quốc hội Mỹ đã vượt qua những bất đồng nội bộ để gần như là đồng thuận trong việc tố cáo việc Bắc Kinh siết lại tự do của Hồng Kông, đàn áp người Duy Ngô Nhĩ. Đại dịch do virus xuất phát từ Vũ Hán gây ra chỉ làm cho quan điểm của phía Mỹ thêm cứng rắn.

Trump tái đắc cử : Đồng minh chia rẽ, Bắc Kinh thủ lợi

Với một Donald Trump bất định, đành rằng chế độ Bắc Kinh phải tiếp tục chịu áp lực về thương mại và những tuyên bố bốc đồng, nhưng có thể lợi dụng chủ trương cô lập của Mỹ để gia tăng ảnh hưởng trên trường quốc tế và các định chế đa quốc gia. Coi đây là "cơ hội cho Trung Quốc", ông Tín Cường cũng cho rằng "một doanh nhân thực dụng như ông Trump không thực sự có quan điểm về ý thức hệ, và không quan tâm lắm đến nhân quyền".

Ngược lại, phe Dân chủ được cho là thiên về bảo vệ các giá trị dân chủ. Tuy Joe Biden có thể cố gắng nối lại đối thoại với Trung Quốc về khí hậu, khủng bố hay nguyên tử Iran, Bắc Kinh lo rằng ông Biden tìm cách liên kết các quốc gia, đặc biệt là Châu Á và Châu Âu, vốn đang quan ngại trước sự hung hăng của Trung Quốc.

Les Echos kết luận, vào lúc đại dịch corona làm tăng sự nghi ngại của phương Tây trước Bắc Kinh, một tổng thống Mỹ đoàn kết được nhiều nước trong một mặt trận chung là trở ngại cho Trung Quốc, còn việc ông Donald Trump tái đắc cử sẽ mở ra một đại lộ cho Bắc Kinh tung hoành.

Phe sinh thái Pháp đứng trước thử thách quyền lực

Cuộc bầu cử địa phương lần hai tại Pháp là tựa trang nhất của nhiều báo Paris hôm 29/06/2020. Libération chơi chữ "Phe sinh thái tiến bước" : đảng Xanh liên minh với cánh tả giành được nhiều ghế thị trưởng, nắm lấy ngọn cờ đổi mới từ tay đảng Cộng Hòa Tiến Bước của tổng thống Emmanuel Macron. La Croix chạy tựa trang nhất "Sự đột phá của đảng Xanh", Le Figaro nhận định "Làn sóng sinh thái giúp cánh tả hồi sinh". Le Monde ra từ ngày hôm trước, chú trọng vào "Bài biện hộ cho Châu Âu của bà Angela Merkel". Les Echos quan tâm đến "Việc cho ngưng hoạt động nhà máy điện Fessenheim gây tranh cãi" : lò nguyên tử "cao niên" nhất nước Pháp sẽ đóng cửa vào ngày mai, do chính phủ hứa giảm tỉ lệ điện nguyên tử từ 70% xuống còn 50%.

Trong bài xã luận mang tên "Trước thử thách quyền lực", La Croix ví von : một sa mạc và một làn sóng. Trước hết là sa mạc : có đến 6/10 cử tri không đến phòng phiếu để bầu ra thị trưởng của mình. Và một làn sóng xanh đã dâng lên : nhiều người Pháp tại các thành phố lớn như Lyon, Bordeaux, Strasbourg, Marseille… đã ngả sang sinh thái.

Các thành phố này trong sáu năm tới sẽ được một thị trưởng Sinh thái-Xanh lãnh đạo. Về chính trị, đây là một làn sóng ngoạn mục, vì đảng này hồi bầu cử tổng thống Pháp năm 2017 còn không thể giới thiệu nổi một ứng cử viên, nay lại đang đứng trước cánh cửa quyền lực. Ở cấp quốc gia, thách thức quyền lực lại thường trở thành ảo tưởng, như trường hợp của ông Nicolas Hulot.

Kết quả bầu cử lần này còn là một thách thức cho tổng thống Emmanuel Macron. Đảng Cộng Hòa Tiến Bước (LREM) của ông đã thất bại khi muốn cắm rễ tại địa phương. Nhân vật duy nhất trong đảng chiến thắng oanh liệt là thủ tướng Édouard Philippe, tái đắc cử ở Havre, người mà ông Macron ngần ngại chưa dám chia tay.

Cánh tả hồi sinh, Macron chật vật

Bài xã luận dài "Phía sau làn sóng xanh" của Le Figaro nhận định, đó là một kết quả đáng buồn cho đảng cực hữu vốn đang hy vọng thủ lợi từ tâm trạng bất ổn, đáng thất vọng cho đảng cánh hữu Những Người Cộng Hòa (RN) vì làn sóng này lấn lướt những kết quả khích lệ tại các thành phố nhỏ và trung bình. Nhưng thất bại càng nặng nề hơn đối với đảng của tổng thống Macron vì phải từ bỏ giấc mộng bắt rễ trong trái tim đất nước. Trong giai đoạn sắp tới, ông sẽ phải thích ứng với một cuộc khủng hoảng dịch tễ luôn sẵn sàng tái phát, một trận sóng thần kinh tế xã hội và nhiều khó khăn khác nhau về chính trị.

Theo tác giả, sai lầm thứ nhất là nghĩ rằng hiện tượng này chỉ là nhất thời. Vấn đề môi trường nay là lương tâm chính trị tại các nước phát triển. Ban đầu từ giới trẻ và trung lưu đô thị, nay mọi giai cấp trong xã hội và mọi thế hệ đều ý thức được.

Sai lầm thứ hai là cho rằng đây chỉ là những lá phiếu để bày tỏ sự không hài lòng với hệ thống chính trị truyền thống. Đó là sự tái sinh của khối cánh tả từ xã hội đến cực tả, đảng xanh, đảng cộng sản, mà cột trụ nay không còn là đảng xã hội mà là phe sinh thái. Trước một cánh tả hồi sinh từ đống tro tàn, ông Macron không còn chọn lựa nào khác ngoài việc liên kết cánh trung và cánh hữu, với một lượng cử tri đủ rộng cho cuộc bầu cử tổng thống năm 2022 mà ông có một ít hy vọng chiến thắng.

Nhà máy điện hạt nhân Fessenheim bị bức tử

Bước sang lãnh vực năng lượng, Le Figaro tỏ ra nuối tiếc khi "Fessenheim tắt lịm", Les Echos chạy tựa trang nhất "Việc cho ngưng hoạt động nhà máy điện Fessenheim gây tranh cãi". Lò nguyên tử "cao niên" nhất nước Pháp sẽ đóng cửa vào ngày mai, do chính phủ hứa giảm tỉ lệ điện nguyên tử từ 70% xuống còn 50%.

Vào lúc nửa đêm thứ Hai rạng sáng thứ Ba 30/06, lò phản ứng số 2 của nhà máy điện nguyên tử ở vùng Haut-Rhin sản xuất ra những megawatt điện cuối cùng trong lịch sử của mình, bốn tháng sau khi lò số 1 bị cho ngưng hoạt động. Le Figaro cho biết điều mỉa mai là lò số 2 đã tự động ngưng khi bị giông gió mạnh hôm thứ Sáu, rồi cuối ngày thứ Bảy lại phải phục vụ thêm vài tiếng đồng hồ cuối cùng.

Việc đóng cửa Fessenheim đã được hai tổng thống liên tiếp hứa hẹn là François Hollande và Emmanuel Macron. Ngoài lời hứa do ông Hollande đưa ra nhằm kiếm phiếu của phe sinh thái năm 2012 nay phải thực hiện, chính quyền Macron hiện nay còn cho rằng nhà máy đã già cỗi, và cũng muốn giảm tỉ lệ điện nguyên tử xuống còn 50%. Tuy nhiên Cơ quan Năng lượng Quốc tế (AIE) nhấn mạnh vai trò của nguyên tử trong việc giảm thải carbonic.

Les Echos trong bài xã luận "Nguyên tử : Cuộc tranh luận bị cấm đoán" nhận định nước Pháp đã dần dà ngả sang một dạng tư duy độc tài sinh thái. Dư luận cho rằng nguyên tử là nguy hiểm, để lại rác thải phóng xạ cho thế hệ tương lai, nên tập trung cho năng lượng tái tạo. Bảo vệ cho uranium trở thành cấm kỵ, và như vậy tương lai của điện nguyên tử được dựa trên cảm tính chứ không phải lý tính, trong khi vấn đề này cần phải được tranh luận đến nơi đến chốn.

Xe hơi, xe đạp chạy điện ngày càng phổ biến, như vậy phải sạc pin nhiều hơn, và nguyên tử lực bổ sung được cho những hạn chế của điện mặt trời và điện gió. Tất nhiên không phải hoàn hảo, nhưng khi không dám nêu ra những ưu điểm của nó trước dư luận, các nhà lãnh đạo chính trị đã tự bắn vào chân của một nước Pháp lẽ ra phải coi nguyên tử là một trong những ưu thế của mình. Chính nhờ điện nguyên tử mà Pháp là một trong những nước góp phần nhiều nhất vào việc chống hâm nóng khí hậu.

Nga : Phòng phiếu "trăm hoa đua nở" để phục vụ cho Putin

Tại Nga, một cuộc bỏ phiếu diễn ra từ thứ Năm tuần trước 25/06 để giúp tổng thống Vladimir Putin tiếp tục tại vị.

Libération mô tả vô số phòng phiếu đủ kiểu được dựng lên khắp nơi với cớ tránh tập trung đông người trong mùa dịch, nhưng thực chất nhằm khoác cái vỏ trưng cầu dân ý một cách dân chủ, để ông Putin cai trị thêm 12 năm nữa.

Thành phố Moskva còn tổ chức xổ số trúng thưởng để thu hút người đi bỏ phiếu, công nhân viên bị thúc giục đi bầu, có người dù từ chối bỏ phiếu trên internet nhưng vẫn nhận được tin nhắn xác nhận đã đăng ký. Dojd, một tờ báo độc lập phát hiện có những thẻ SIM và số an sinh xã hội được phân phát. Mỗi tài khoản tạo ra để bỏ phiếu trên mạng được tặng 75 RUB (gần bằng 1 euro), mỗi lá phiếu được thưởng thêm 50 rúp.

Leyen, Lagarde, Merkel : Ba phụ nữ sẽ cứu vãn Châu Âu

Trên lãnh vực kinh tế, Les Echos vinh danh "Ba người phụ nữ sẽ cứu vãn Châu Âu". Đó là Ursula von der Leyen, Christine Lagarde và Angela Merkel, ba phụ nữ ở độ tuổi 60 đã đánh thức Liên Hiệp Châu Âu (EU) để đối mặt với một trong những cuộc khủng hoảng tệ hại nhất. Cả ba đã biết đưa ra quyết định đúng đắn kịp thời, tuy họ chưa hề được chờ đợi trong vai trò này.

Angela Merkel được cho là đang ở vào buổi hoàng hôn chính trị, sau 13 năm cầm quyền. Gần như không còn ai trông cậy vào bà để thúc đẩy EU. Ursula von der Leyen, bộ trưởng Quốc phòng Đức, vừa làm chủ tịch Ủy Ban Châu Âu có vài tháng. Christine Lagarde được lên làm chủ tịch Ngân hàng Trung ương Châu Âu (BCE) một phần nhờ là phụ nữ, vì bà chưa bao giờ lãnh đạo một ngân hàng quốc gia, thậm chí còn không phải là nhà kinh tế.

Ngày 18/03, bà Lagarde loan báo một kế hoạch đại quy mô để hỗ trợ nền kinh tế : BCE cam kết mua lại trong vòng vài tháng 1.000 tỉ euro trái phiếu nợ của các nhà nước thành viên và doanh nghiệp, một chiến lược còn tham vọng hơn cả Cục Dự trữ Liên bang Mỹ. Một ít thời gian sau, bà Merkel mới hành động, nhưng bà đã ý thức được rằng giảm phát sẽ làm các nước Nam Âu suy sụp, tạo nguy cơ cho thị trường chung. Nữ thủ tướng thận trọng và lý tính chấp nhận đề nghị của tổng thống Pháp : EU vay 500 tỉ euro và phân phối cho những nước dễ tổn thương nhất. Khi trả lời phỏng vấn của Le Monde, bà Merkel nhấn mạnh "Cần phải có lời đáp đặc biệt trong tình huống đặc biệt".

Nhờ sự đổi hướng của bà Merkel, bà Leyen đã tiến hành các chương trình mua chung và dự trữ thiết bị bảo hộ y tế cho EU, đưa ra kế hoạch tái thúc đẩy 750 tỉ euro. Bà cũng đặt nền tảng cho một liên minh y tế, bảo vệ các ngành kỹ nghệ chiến lược của Châu Âu trước Trung Quốc, lập quỹ nghiên cứu vac-xin chung.

Thụy My

Published in Quốc tế
vendredi, 20 mars 2020 22:15

Joe Biden có thể làm gì ?

Có mọi triển vọng Joe Biden sẽ đánh bại dễ dàng Donald Trump trong cuộc bầu cử tháng 11 sắp tới để trở thành tổng thống thứ 46 của Hoa Kỳ. Ở tuổi 78 cũng có mọi triển vọng ông sẽ chỉ tại chức một nhiệm kỳ và chủ yếu sẽ cố gắng hàn gắn những đổ vỡ do Trump gây ra đồng thời dành cho nước Mỹ bốn năm tương đối bình yên để nghĩ về mình và chuẩn bị cho đoạn đường tương lai.

 

joe1

Có mọi triển vọng Joe Biden sẽ đánh bại dễ dàng Donald Trump trong cuộc bầu cử tháng 11 sắp tới để trở thành tổng thống thứ 46 của Hoa Kỳ.

 

Dịch cúm Covid-19 đã có tác dụng kết thúc nhanh chóng cuộc tranh cử sơ bộ trong Đảng Dân Chủ Mỹ và giáng một đòn chí tử vào hy vọng tái đắc cử của Donald Trump.

Joe Biden bất ngờ trỗi dậy mạnh mẽ sau khi thất bại trong ba cuộc bầu cử sơ bộ đầu tiên. Ông thắng lớn tại South Carolina và thắng liên tục sau đó, vượt xa đối thủ duy nhất còn lại, Bernie Sanders. Mới đây lại vừa thắng thêm ba cuộc bầu cử sơ bộ tại Florida, Illinois và Arizona. Rồi dịch Covid-19 ập đến Mỹ khiến những cuộc mít tinh tranh cử không còn sôi nổi nữa để có thể thay đổi tình thế. Trừ một bất ngờ không thể tưởng tượng được Joe Biden sẽ được chọn làm ứng cử viên của Đảng Dân Chủ và sau đó sẽ đánh bại Donald Trump trong cuộc bầu cử tổng thống tháng 11/2020 sắp tới.

Dow Jones xuống, một "mặt trận thống nhất" mạnh lên

Lý do đầu tiên khiến Donald Trump gần như chắc chắn sẽ thất bại chính là Covid-19. Trump đã hành xử quá tệ. Mới đầu nói ông đây chỉ là một trò đùa của Đảng Dân Chủ, rồi nói dịch này chẳng có gì đáng ngại, tự nó sẽ qua đi khi trời ấm lại, rồi tuyên bố sẽ tìm ra vacxin nhanh chóng trong vài tháng, sau cùng là tuyên bố tình trạng khẩn cấp. Liên tục khoe khoang và liên tục bị lố bịch hóa mà không hề biết ngượng. Nhưng nếu chỉ có thế thì thế đứng của Trump cũng không hề hấn gì. Trump có một khối cử tri cơ sở ủng hộ ông một cách gần như không điều kiện dù ông có nói bậy hay làm bậy đến đâu đi nữa, miễn là kinh tế Mỹ vẫn khả quan.

Đối với Trump kinh tế thể hiện qua ba con số : tỷ lệ tăng trưởng của GDP, tỷ lệ thất nghiệp và chỉ số chứng khoán Dow Jones, trong đó chỉ số Dow Jones là quan trọng nhất. Kinh tế dĩ nhiên không đơn giản như vậy nhưng đó là niềm tin của Trump và khối người ủng hộ ông. Trump có vẻ tin rằng thắng lợi hay thất bại của ông chủ yếu tùy thuộc chỉ số Dow Jones.

joe2

Trong bài Diễn văn về Tình hình Liên bang Trump khoe rằng trong ba năm cầm quyền ông đã làm cho chỉ số Dow Jones tăng lên 70%...

Trong bài Diễn văn về Tình hình Liên bang (State of the Union Address), làm bà chủ tịch Hạ Viện Nancy Pelosi nổi giận xé bỏ ngay trước các ống kính truyền hình vì đánh giá nó gian dối, Trump huênh hoang khoe rằng trong ba năm cầm quyền ông đã làm cho chỉ số Dow Jones tăng lên 70%. (Thực ra Dow Jones có tăng mạnh thật, cũng như mọi chỉ số chứng khoán khác trên thế giới, nhưng tăng 46% chứ không phải 70%). Nhưng Covid-19 đã đến và trong hai tuần lễ đã xóa sạch những thành quả tích lũy trong ba năm, đưa Dow Jones xuống mức thấp hơn lúc Trump lên cầm quyền và hy vọng phục hồi, dù chỉ là một phần, rất mong manh. Trump trắng tay. Khủng hoảng do dịch Covid-19 gây ra sẽ còn kéo dài ít nhất đến tháng 5 và từ tháng 5 cho đến hết mùa hè là giai đoạn mà hoạt động kinh tế cũng như các thị trường chứng khoán lắng xuống. Giới chơi chứng khoán Mỹ có câu "Sell in May and go away" (Tháng 5 bán hết, rồi đi). Đối với Trump đây là một đòn chí tử, ông có thể mất một phần những cử tri trung thành.

Lý do thứ hai và quan trọng không kém là một thành quả của chính Trump. Người ta có thể ngạc nhiên là các ứng cử viên khác của Đảng Dân Chủ đã nhanh chóng rút lui và tuyên bố ủng hộ Biden. Bà Elisabeth Warren tuy chưa chính thức ủng hộ nhưng cũng bày tỏ thiện cảm, Bernie Sanders tuyên bố nếu không được chỉ định làm ứng cử viên của Đảng Dân Chủ sẽ ủng hộ Biden. Có thể nói là có sự đoàn kết chặt chẽ chưa từng thấy của phe Dân Chủ sau lưng Joe Biden trong quyết tâm đánh bại Trump, trái ngược hẳn với sự hờ hững dành cho Hillary Clinton năm 2016.  Số người tham gia bỏ phiếu trong các cuộc bầu cử sơ bộ, trước khi dịch cúm Covid-19 xẩy ra, đã đông đảo hơn hẳn so với năm 2016. Điều này chứng tỏ rằng cử tri Dân Chủ cũng đã được động viên.

joe3

Bernie Sanders (phải) tuyên bố nếu không được chỉ định làm ứng cử viên của Đảng Dân Chủ sẽ ủng hộ Biden.

Donald Trump chỉ có thể tự trách mình. Khác hẳn với các tổng thống khác, ngay từ khi đắc cử Trump đã chỉ tự coi là tổng thống của một thiểu số người Mỹ, những cử tri cơ sở của ông, phần lớn là những người da trắng ít học (non college-educated Whites). Trump từng nói là ngay cả nếu ông ta có ra đường bắn chết một người nào đi nữa thì ông cũng không mất đi một phiếu nào. Trump không tự coi là tổng thống của cả nước Mỹ, ông lúc nào cũng sử dụng ngôn ngữ thù địch và xúc phạm đối với Đảng Dân Chủ và những người không ủng hộ ông, cũng như đối với các nước đồng minh của Mỹ, kể cả các đồng minh truyền thống, để chỉ khai thác sự hằn học của khối cử tri cơ sở của ông. Khối người này theo nhiều nghiên cứu chỉ vào khoảng 25% người Mỹ nhưng với sự tăng viện của những thành phần bất mãn khác -và với một tỷ lệ tham gia bầu cử ở mức 55% - có thể giúp ông giành được đa số đại cử tri và đắc cử nhờ thể thức bầu cử rất đặc biệt của Mỹ, ngay cả nếu thua về số phiếu trên cả nước. Đó là điều đã xẩy ra năm 2016. Nhưng cũng chính vì chỉ cố gắng giữ cho bằng được cảm tình của một thiểu số mà Donald Trump dần dần đã khiêu khích quá nhiều người và tạo ra cả một "mặt trận thống nhất" chống lại ông và mặt trận này đang mạnh lên, động viên được cả những người bình thường không đi bầu. Các cuộc bầu cử sơ bộ của Đảng Dân Chủ vừa qua cho phép dự đoán rằng số người tham gia bầu cử tháng 11 sắp tới sẽ đông hơn và nhiều người chỉ đi bầu để chống Trump. Cơn ác mộng của Trump (trên 60% người Mỹ sẽ đi bầu) rất có thể sẽ thành sự thực.

Đối thủ mà Trump lo ngại nhất

Joe Biden đã đoàn kết được mọi người chống Trump bởi vì ông là mẫu người lý tưởng để đánh bại Trump. Ông là người có kiến thức sâu rộng về chính trị nước Mỹ cũng như về tình hình thế giới. Giáo sư đại học về luật hiến pháp, ông đã từng làm chủ tịch các ủy ban pháp lý và đối ngoại tại Thượng Viện trong khoảng mười năm ở mỗi chức vụ. Có lúc đã từng bị chê trách là quan tâm tới tình hình thế giới nhiều hơn là tới bang Delaware của ông. Bây giờ, sau khi Trump đã phơi bày một cách lộ liễu sự thiếu hiểu biết về thế giới và gây những thiệt hại lớn cho uy tín của Mỹ, lý do trách móc ngày xưa trở thành một ưu điểm.

Joe Biden sau hơn 40 năm hoạt động chính trị cũng được mọi người nhìn nhận là có tài năng cao, thực thà, lương thiện và khiêm tốn, dù không mấy hùng biện và nhiều lúc phát biểu lỡ lời, hơn nữa còn có tật nói hơi cà lăm. Ông là một người hoàn toàn trái ngược với Donald Trump hời hợt, thô lỗ, dối trá, vô trách nhiệm và huênh hoang nhưng bảnh bao và hoạt bát. Joe Biden có khả năng mà Hillary Clinton trước đây không có là làm nổi bật những thói xấu không thể chấp nhận nơi Trump.

joe4

Đối mặt với Trump, Biden có ưu thế của một con người thực.

Thế mạnh của Donald Trump cho tới nay là khả năng thu hút sự ngưỡng mộ của những người nông cạn. Đẹp trai và giầu sang, Trump cũng là một diễn viên màn ảnh tài giỏi và quyến rũ. Trái với sự ngộ nhận của nhiều người, Trump không dị ứng với các Media mà còn là sản phẩm của Media. Chương trình The Apprentice mà ông hoạt náo và được chiếu trên các đài truyền hình bình dân là một bộ phim tập rất thành công. Nếu chọn nghề tài tử cinema Donald Trump không thua gì Clark Gable, Paul Newman hay Brad Pitt. Các diễn viên màn ảnh không bao giờ ngượng vì vai trò mà họ đóng và họ có tài khiến cái Giả quyến rũ hơn cái Thực. Anthony Quinn từng đóng vai một giáo hoàng và trông còn đạo mạo hơn mọi giáo hoàng thực. Cũng tương tự, Donald Trump vừa làm tổng thống Mỹ vừa là một tài tử đóng vai tổng thống Mỹ.

Đối mặt với Trump, Biden có ưu thế của một con người thực. Ông đã thực sự phấn đấu và thành công. Joe Biden đã thực sự vượt qua những khó khăn của một gia đình nghèo để trở thành một người uyên bác, tài giỏi và thành công lớn, rồi đã vượt qua những thảm kịch gia đình để tiếp tục thành công trong khi vẫn là một người trung thực. (Một thí dụ là năm 1988, giữa lúc đang tranh cử tổng thống, ông bị phát giác là đã đạo văn nguyên một câu của lãnh tụ Lao Động Anh Neil Kinnock. Dù theo bộ tham mưu của ông bài diễn văn đó chỉ là do một cộng sự viên viết cho ông nhưng Biden đã thẳng thắn nhận lỗi và rút lui khỏi cuộc tranh cử).

Người ta có thể nhận xét là những người ủng hộ Trump thường ủng hộ một cách rất cuồng nhiệt nhưng lại chẳng có lập luận nào vững vàng mà chỉ biết thóa mạ những người phê phán Trump. Đó là vì sự ái mộ mà họ dành cho Trump không do lý trí mà là một quan hệ thể xác. Họ bị quyến rũ bởi hình ảnh và ngôn ngữ của Trump và ái mộ Trump như ái mộ một tài tử màn ảnh. Họ yêu Trump vì cái giả của màn ảnh có sức quyến rũ hơn hẳn cái thực của đời thường. Với điều kiện là nó không phải đối mặt trực tiếp với cái thực. Đó là điều mà Trump sẽ gặp khi tranh cử tay đôi với Biden.

Cũng không may cho Trump là Biden giầu kinh nghiệm tranh cử. Ngay từ tuổi 30 ông đã đắc cử vào Thượng Viện và từ đó liên tục tái đắc cử với tỷ lệ cao, cho đến khi trở thành phó tổng thống. Trump và bộ tham mưu rất lo ngại Biden. Họ đã tìm mọi cách để triệt hạ ông, kể cả làm áp lực buộc chính quyền Ukraine phải bôi nhọ ông, với hậu quả là chính Trump bị luận tội.

joe5

Cả hai bà Jill Biden (trái) và Melania Trump (phải) đều đẹp và đều từng là người mẫu, nhưng…

Khó khăn của Donald Trump không dừng ở đó. Một nguy cơ khác là bà Jill Biden. Bà này chắc chắn sẽ được đem so sánh với Melania Trump xem trong hai người ai xứng đáng là đệ nhất phu nhân hơn. Sự so sánh này sẽ có kết quả dứt khoát và tức khắc. Cả hai bà đều đẹp và đều từng là người mẫu, nhưng Jill Biden đã từ chối sự nghiệp người mẫu để đi học và dạy học và để chăm sóc trẻ em khuyết tật. Bà là một tiến sĩ về ngành giáo dục, nói chuyện duyên dáng và thuyết phục, trong khi Melania Trump chỉ có nhan sắc. Sự so sánh giữa hai bà sẽ rất tàn nhẫn và càng khiến người Mỹ so sánh giữa hai ông chồng.

Chờ đợi gì ở Joe Biden ?

Có mọi triển vọng Joe Biden sẽ đánh bại dễ dàng Donald Trump trong cuộc bầu cử tháng 11 sắp tới để trở thành tổng thống thứ 46 của Hoa Kỳ. Ở tuổi 78 cũng có mọi triển vọng ông sẽ chỉ tại chức một nhiệm kỳ và chủ yếu sẽ cố gắng hàn gắn những đổ vỡ do Trump gây ra đồng thời dành cho nước Mỹ bốn năm tương đối bình yên để nghĩ về mình và chuẩn bị cho đoạn đường tương lai.

Với tài năng và kinh nghiệm của ông Joe Biden có thể thành công trong việc gắn bó lại người Mỹ với nhau sau khi đã bị chia rẽ thành những người ghét Trump thậm tệ và những người mê Trump cuồng nhiệt. Cuộc tranh hùng Mỹ-Trung Quốc -bắt đầu từ thời Obama mà chính Biden tham gia khởi xướng- sẽ có bài bản hơn. Ông cũng sẽ hòa giải được nước Mỹ với các đồng minh để cùng bảo đảm một trật tự dân chủ trên thế giới, dù chén nước đã đổ xuống đất không thể nào hốt đầy lại được và Mỹ sẽ được nhìn từ nay như một nước đã có thể bầu một tổng thống như Donald Trump.

Điều mà Joe Biden sẽ không thể làm được là lấy lại cho Mỹ vai trò lãnh đạo liên minh các nước dân chủ, chưa nói vài trò lãnh đạo thế giới. Trọng lượng kinh tế của Mỹ : 21% GDP thế giới hiện nay, 15% vào năm 2030 và sẽ còn tiếp tục xuống, không còn cho phép Mỹ đảm nhiệm vai trò này nữa. Văn hóa dân chủ của Mỹ càng không tương xứng với vai trò lãnh đạo mà vả lại chính người Mỹ cũng không muốn nữa. Bằng chứng cụ thể là ngày 29/02/2020 vừa qua, không một chính khách Mỹ nào -dù Cộng Hòa hay Dân Chủ- bày tỏ một cảm xúc nào khi Mỹ đơn phương thỏa hiệp với quân khủng bố Taliban để rút hết quân Mỹ khỏi Afghanistan trong vòng 14 tháng bất chấp chính quyền dân chủ Kaboul do chính Mỹ lập ra. Không khác bao nhiêu so với cách ứng xử tồi tệ của Mỹ với chế độ Việt Nam Cộng Hòa trước đây, hay với người Kurd gần đây.

Sau cùng có lẽ điều cần nhất và cấp bách nhất mà Joe Biden phải làm là giúp các nhà tư tưởng chính trị phát động mạnh mẽ cuộc thảo luận mà họ đã khỏi xướng từ vài năm nay và không ngừng gào thét lên sự cần thiết để xét lại và cải tiến mô hình dân chủ của nước Mỹ. Dù muốn hay không trong bốn năm tới Mỹ sẽ phải lo cho mình trước hết.

Còn đối với người Việt Nam chúng ta ?

Thỏa hiệp Mỹ-Taliban vừa nhắc lại một lần nữa rằng từ nay các dân tộc cần đấu tranh để có dân chủ như chúng ta sẽ phải trông cậy trước hết vào cố gắng của chính mình. Nói như thế không có nghĩa là bối cảnh quốc tế sẽ không thuận lợi. Trái lại, chúng ta cần chuẩn bị để tận dụng làn sóng dân chủ thứ tư đang sắp mạnh trở lại và sẽ cuốn đi các chế độ cộng sản cuối cùng, tại cả Trung Quốc lẫn Việt Nam.

Chúng ta không cần dựa vào Mỹ hay một cường quốc nào khác bởi vì chúng ta có sức đẩy toàn cầu mạnh hơn nhiều.

Nguyễn Gia Kiểng

(20/03/2020)

Published in Quan điểm