Thông Luận

Cơ quan ngôn luận của Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên

Tng thng Joe Biden và Đng Dân ch t tín hiu quyết tâm theo đui gói cu tr kinh tế tr giá 1.900 t đô la bt chp s phn đi ca phe Cng hòa Quc hi trong khi mt chuyên gia nhn đnh vi VOA rng đ xut ca hai phía đu có đim tích cc và tiêu cc.

kinhtemy1

Ông Biden tiếp các lãnh đo Dân ch Thượng vin Nhà Trng đ bàn v gói cu tr kinh tế

S liu mi được công b cho thy nn kinh tế M đã gim 3,5% - mc st gim sâu nht k t Đ nh Thế chiến. T l tht nghip vn đang mc cao và nhiu doanh nghip vn phi đóng ca do đi dch.

Trong lúc này, hai đng Dân ch và Cng hòa vn tiếp tc bàn tho đ gii quyết các mc mu trong gói cu tr nhưng có v như không đi đến đâu vì hai phía vn quyết gi lp trường vn quá khác bit.

Hai Đng tranh đu

"Chúng ta s có s ng h ca Đng Cng hòa", Tng thng M Joe Biden được kênh ABC dn li nói v các cuc đàm phán v d lut cu tr Covid-19 tr giá 1,9 nghìn t đô la ca ông. "Tôi nghĩ chúng ta s có được lá phiếu ca mt s đng viên Cng hòa".

Ông Biden đưa ra tuyên b này vào sáng ngày 3/2 trong cuc gp vi 11 Thượng ngh sĩ hàng đu ca Đng Dân ch.

Ging điu t tin trong phát biu công khai ca ông Biden không cho thy được mc đ đu tranh trong các cuc đàm phán, khi mà mt s thành viên Dân ch trong cuc hp vn tiếp tc thúc đy chun b mt công c ngân sách đ thông qua d lutmà không có bt k s ng h nào ca phe Cng hòa Quc hi.

Đng Dân ch đang nm đa s c hai vin Quc hi. H có th mt mình mt ch thông qua gói cu tr mà không cn phiếu ca Đng Cng hòa nhưng thế đa s Dân ch mong manh khiến điu này tr nên ri ro.

Sau cuc hp vi ông Biden, Lãnh đo khi Đa s ti Thượng vin, ông Chuck Schumer, cũng đã c gng nhn mnh s hp tác lưỡng đng, nhưng vn đ ng kh năng sn sàng tiến lên phía trước mà không cn bt k phiếu bu nào ca phe Cng hòa.

"Tt c chúng tôi (Đng Dân ch) s làm vic cùng nhau vi Tng thng, chúng tôi đng lòng như mt, vì mt gói cu tr táo bo, và s làm vic vi nhng người đng nghip Cng hòa khi có th", ông Schumer nói.

"Chúng tôi hy vng các đng nghip ca chúng tôi bên Đng Cng hòa s đng cùng chúng tôi - trong chương trình cu tr to ln, táo bo này mà nước M cn. Đi đa s c tri Đng Cng hòa ng h phn ln ni dung gói cu tr. Chúng tôi mun có gói cu tr lưỡng đng, nhưng chúng tôi phi mnh m. Chúng ta không th chm chp, không th trì hoãn, không th làmloãng, bi vì khó khăn mà đt nước gp phi và nhng cơ hi mà chúng ta có th đem đến là to ln", ông được kênh ABC dn li nói.

Sáng ngày 3/2, Tng thng Biden đã tiếp đón các Thượng nghđng hương đến t bang Delaware là các ông Chris Coons và Tom Carper, ti Phòng Bu dc. Sau cuc hp kéo dài mt gi, Thượng ngh sĩ Coons đã chuyn li li rng Tng thng s tiếp tc các cuc đàm phán, nhưng vn s kiên đnh gi li ha ca ông là cp ngân phiếu kích thích kinh tế cho các gia đình lao đng.

"Chúng tôi đã trao đi v các khon thanh toán trc tiếp và làm sao sa đi chúng đ đm bo rng chúng nhm đúng đi tượng hơn, nhưng Tng thng Biden đã nói rõ vi rng ông y s không quên tng lp trung lưu", Thượng ngh sĩ Coons được ABC dn li nói. "Ông y s không nut li cam kết không ch vi Georgia mà còn vi c nước là đem gói cu tr có mc tiêu đến vi nhng người dân M khn khó nht".

Ông Coons nói thêm rng vin tr cho chính quyn các bang và cp cơ s có th là đim phá v tha thun. Chính quyn các bang đã b tht thu thuế nng n do đóng ca đ chng dch. Kế hoch ca ông Biden kêu gi dành 350 t đô la cho khon này, nhưng phía Cng hòa đã b khon tr cp này trong đ xut đi chi mà h đưa ra.

"Bn thân tôi cho là nếu không có chút gì vin tr cho các bang và đa phương thì đó không phi là đim bt đu. Tôi đã nói chuyn vi mt s đng nghip Cng hòa v nhng điu khon gì h mun đ sn sàng tăng đáng k tin vin tr cho mt s bang và đa phương", ông Coons cho biết.

Trước đó, sau cuc hp kéo dài gn hai gi ca ông Biden vi các Thượng ngh sĩ Cng hòa v gói cu tr đi chi mà h đ xut tr giá 600 t đô la ti Phòng Bu dc vào đêm 1/2, c hai phía đu cm thy lc quan v các cuc đàm phán, nhưng không có tiến trin rõ ràng nào.

Nhng đim khác bit

Ông Mitt Romney, mt trong 10 Thượng ngh sĩ Cng hòa đã gp ông Biden hôm 1/2, nói rng cn phi có nhng thay đi thc s đ giành được s ng h ca Đng Cng hòa.

"Nếu Tng thng Biden làm vic vi đng Cng hòa và chúng tôi sa đi mt s đim trong kế hoch ca ông, thì hoàn toàn có kh năng s có được mt s s ng h t phía đng Cng hòa. Nhưng nếu nó được đy đi mà không có bt k thay đi gì so vi nhng gì được đ xut ban đu, tôi đoán rng s không mt ai bên Đng Cng hòa s b phiếu cho kế hoch 1,9 nghìn t đô la", ông Romney nói trước báo gii ti Đin Capitol.

"Tôi nghĩ rng khong cách ln nht gia đ xut ca Tng thng và đ xut ca đng Cng hòa là khon tin 360 t đô la chi cho các bang và đa phương. Báo cáo mi đây nht cho thy các bang M trung bình trong năm 2020 ch tht thu 1/10 so vi năm 2019. Vì vy, con s như vy tht vô nghĩa", ông nói và cho biết vn đ tin cu tr cho người dân cũng có khác bit ln gia hai phía.

Gi vào phiên hp kín hàng tun ca phe Dân ch H vin, Tng thng Biden nói rng ông không sn lòng đi ý đi vkhon tin chi tr 1.400 đô la mt người, nhưng s xem xét hn chế đi tượng hưởng li ch nhng người dân M có thu nhp thp.

"Chúng ta không th t b s tin 1.400 đô la b sung trong ngân phiếu chi tr trc tiếp mà chúng ta đã đ xut bi vì người dân cn s tin đó và thành tht mà nói, h đã được ha là s có. Có l chúng ta có th, tôi nghĩ, chúng ta có th hướng đến đi tượng tt hơn. Chuyn đó không sao đi vi tôi. Nhưng tôi s không bt đu nhim k ca mình bng cách phá v li ha vi người dân M", ông Biden nói trong cuc gi.

Trao đi vi VOA, Giáo sư-Tiến sĩ Khương Hu Lc hin ging dy chương trình MBA ti Trường sau đi hc Keller v Qun lý và có 20 năm kinh nghim làm giám đc tài chính cho các tp đoàn ln, ch ra các đim khác bit trong đ xut cu tr gia hai Đng.

Th nht, v tin cu tr người dân, phía Dân ch mun cho 1.400 đô la mt người dân (nhiu kh năng có thu nhp t 70.000 đô la mt năm tr xung), trong khi phe Cng hòa ch mun cho 1.000 cho nhng ai có thu nhp ti đa 40.000 đô la mt năm.

Th hai, s tin tr cp tht nghip mà Đng Dân ch đ xut là 400 đô la mi tun cho ti tháng 9, trong khi phía Cng hòa ch mun cho 300 đô la mi tun cho ti tháng 6.

Ngoài ra, phe Dân ch đ xut 170 t đô la cu tr trường hc tt c các cp, k c đi hc, trong khi phe Cng hòa ch chu chi 20 t nhưng không đng ý cu tr các trường đi hc. Ngoài ra, vic có tr giúp chính quyn bang và đa phương hay không cũng là tranh chp ln gia hai đng.

Ông Lc nói rng có nhng ch ông đng ý vi Đng Dân ch và cũng có đim bên đ xut ca Đng Cng hòa mà ông cho là tha đáng hơn.

Chng hn, ông nói, cho mi người dân thêm 1.000 đô la như đ xut ca Đng Cng hòa là quá ít, không đ sng nhưng ông đ xut nên gii hn đi tượng như yêu cu ca Cng hòa, tc là ch nhng người có thu nhp t 40.000 đô la tr xung.

"Chính quyn đa phương cn được tr giúp mà Đng Cng hòa không cho gì hết", ông than phin.

Mt đim mà ông Lc rt tán đng trong kế hoch ca phe Cng hòa là ch cho tin tht nghip đến tháng 6 nhưng ông cho rng nên cho s tin như phía Dân ch đưa ra là 400 đô la mt tun thay vì 300.

ng cho tin tht nghip kéo dài đến tháng 9 đ người dân có đng lc đi làm tr li", ông phân tích.

Ông Lc ch trích đ xut ca phe Dân ch là tăng lương ti thiu cho người lao đng lên 15 đô la mt gi là không giúp ích gì cho nn kinh tế trong đi dch mà s giết chết các tiu thương.

"Nhng tiu thương gn c năm nay đã rt èo ut, h mướn người và tr lương ti thiu mà bây gi bt h thay vì tr 7,25 li lên đến 15 đô la mt gi thì h s sa thi người hay đóng ca luôn", Tiến sĩ Lc phân tích và ch ra rng các doanh nghip nh chiếm 50% xương sng kinh tế M.

Trin vng kinh tế M ?

Giáo sư Khương Hu Lc nói trước tình hình M gánh n cao do đã my ln b ra s tin ln cu tr nn kinh tế, Tng thng Biden s tăng thuế đi vi các cá nhân có thu nhp cao, chng hn tăng t 37% lên 39.6% đ bù đp ngân sách.

"Thuế phi gia tăng đ phn nào gánh n cho quc gia", v giáo sư này khng đnh.

Tuy nhiên, ông phn đi vic tăng thuế doanh nghip tr li. Thi cu Tng thng Donald Trump đã gim thuế này t 35 xung còn 21%. Ông nói ông Biden s tăng li lên 28%. iu này không cn thiết vì thuế doanh nghip ch đóng góp không bao nhiêu vào ngân sách quc gia nhưng nếu tăng thì các công ty s không tr v M nhiu".

Ông hoan nghênh chương trình đu tư vào cơ s h tng ca ông Biden đ kích thích nn kinh tế - điu mà c hai đng đu ng h, nhưng bày t nghi ng vào kế hoch đu tư 2.000 t đô la vào các k ngh xanh vì theo ông ‘đây là chương trình dài hơn trong bi cnh M đang chy đua vi Trung Quc vn dùng k ngh than đá gây ô nhim.

V lý do kinh tế M suy thoái nng n đến 3.5% trong năm 2020, ông Lc nói là do đi dch virus corona.

"Kinh tế M trước khi có dch đang rt tt. Tht nghip thp, th trường chng khoán tăng k lc, tin lương mc cao", ông ch ra.

"Dưới thi ca Tng thng Trump, ông y rt là lng lo trong vn đ kim chế virus. Đó là đim mà Tng thng Biden đã sa đi mà tôi nghĩ là điu tt", ông gii thích và cho biết virus corona đã làm kinh tế M t ch tăng trưởng 2% trong năm 2019 ti ch b gim 3,5% trong năm 2020.

V trin vng kinh tế M, ông Lc d đoán rng trong na năm đu năm 2021, kinh tế M s không suy gim nhưng cũng không tăng trưởng. "Na cui năm sau s đi vào hướng dương, có th gia tăng 1-2% nếu kim soát được đi dch. Tc đ tăng bao nhiêu tùy vào vic trin khai vaccine", Tiến sĩ Lc nói.

Nguồn : VOA, 06/02/2021

Published in Quốc tế

Số du hc sinh Vit Nam hc bc đi hc ti Hoa Kỳ tăng năm th 18 liên tiếp, đóng góp "gn mt t đôla" cho nn kinh tế M, theo báo cáo thường niên Open Doors ca Vin Giáo dc Quc tế (IIE).

sinhvien1

Với gn 25 nghìn sinh viên, tăng 0,3% so vi năm hc 2017 – 2018, Vit Nam đng th sáu trong s các quc gia dn đu v con s du hc sinh ti M trong khong thi gian t 2018 ti 2019.

Đứng trước Vit Nam trong danh sách công b hàng năm hôm 18/11 nhân Tuần l Giáo dc Quc tế là các nước Trung Quc, n Đ, Hàn Quc, Saudi Arabia và Canada.

Sinh viên của quc gia đông dân nht thế gii đng đu bng vi gn 370 nghìn sinh viên, đóng góp cho kinh tế M gn 15 t đôla.

Theo dữ liu ca B Thương mi M, sinh viên quốc tế đóng góp gn 45 t đôla cho nn kinh tế Hoa Kỳ năm 2018, tăng 5,5% so vi mt năm trước đó.

Phúc trình được Đi s quán M ti Hà Ni dn li cho biết rng trong tng s 24.392 sinh viên Vit Nam du hc ti Hoa Kỳ, 69,9% hc bc đi hc, 15,2% học sau đi hc, 10,2% tham gia thc tp không bt buc, và 4,6% còn li theo hc các chương trình không cp bng.

Không chỉ công b s du hc sinh Vit Nam M, báo cáo cũng cho hay rng s lượng sinh viên M đến Vit Nam hc tp đã tăng 7,1%, t mc 1.147 sinh viên trong năm hc 2016 – 2017 lên ti 1.228 sinh viên trong niên khóa 2017 – 2018.

quan ngoi giao ca M ti Hà Ni cho rng d liu Open Doors là "bng chng rõ ràng cho thy giáo dc vn là nn tng ca mi quan h song phương".

Tuyên bố chung Vit – M nhân chuyến thăm ca Tng thng Trump cui năm 2017 viết rng ông Trump và Ch tch Vit Nam khi đó là ông Trn Đi Quang, "khng đnh ng h vic tăng cường quan h gia nhân dân hai nước, qua đó làm sâu sc thêm s hiu biết ln nhau, hợp tác và tình hu ngh gia hai dân tc, c th thông qua trao đi chuyên môn và hc thut".

Hai nhà lãnh đạo cũng nêu ví d v mi quan h liên quan ti giáo dc, trong đó có vic đưa trường Đi hc Fulbright Vit Nam vào hot đng cũng như các khoản tr cp vi tng tr giá 500.000 USD dành cho cu sinh viên ca Qu Giáo dc Vit Nam.

Theo phúc trình Open Doors, có hơn 1 triu sinh viên quc tế hc tp ti các trường đi hc và cao đng ca Hoa Kỳ trong năm hc 2018 – 2019, chiếm 21% tng s du hc sinh bc đi hc trên toàn thế gii.

Các môn được nhiu du hc sinh la chn khi ti M đó là k thut, toán hc và khoa hc máy tính, kinh doanh và qun trị. Số lượng sinh viên theo hc ngành Nông nghip tăng nhanh nht, vi 10,3%. 10 bang có nhiu sinh viên quc tế du hc nht gm California, nơi có cng đng người M gc Vit ln nht Hoa Kỳ, cùng các bác khác như New York, Texas, Massachusetts, Illinois, Pennsylvania, Florida, Ohio, Michigan và Indiana.

Báo cáo Open Doors được công b hàng năm vào Tun l Giáo dc Quc tế, vn là mt sáng kiến chung gia B Ngoi giao và B Giáo dc Hoa Kỳ nhm qung bá giáo dc đi hc.

Theo Đại s quán M ti Hà Ni, quan đi din ngoi giao Hoa Kỳ này đã đánh du tun l này vi các khoá tp hun dành cho chuyên viên tư vn và c vn hc tp ti các trường đi hc và trung hc ph thông khu vc Thành phố Hồ Chí Minh và Đà Nng, cũng như các bui thông tin du hc M và các chương trình hc bng trao đi ca chính ph Hoa Kỳ ti Hà Ni và Thành phố Hồ Chí Minh.

Trong khi đó, tin cho hay, Tổng Lãnh s Marie Damour hôm 18/11 đã khánh thành Đim hn Hoa Kỳ ti trường Đi hc An Giang, văn phòng v tinh th hai sau Cn Thơ, nhm tăng cường cơ hi tiếp cn thông tin cho sinh viên khu vc đng bng sông Cu Long v Hoa Kỳ, hc tiếng Anh, và dch v tư vn giáo dc ca Văn phòng Giáo dc Hoa Kỳ.

Viễn Đông

Nguồn : VOA, 25/11/2019

Published in Diễn đàn

Từ giữa thế kỷ 20, khi nào kinh tế Mỹ lên thì kinh tế thế giới cũng lên, Mỹ xuống thì các nước khác cũng xuống theo. Thí dụ, năm 2001 công nghiệp tin học ở Mỹ mất đà hay năm 2008 bị khủng hoảng tài chánh vì địa ốc, cả thế giới chịu tai nạn.

kinhte1

Nước Đức xuất cảng rất nhiều xe hơi. Trong 12 tháng qua ở nước Tàu số xe bán giảm bớt 12%. Bắc Kinh đã hạn chế không để các ngân hàng vung tiền cho vay nữa, Đức chịu ảnh hưởng nặng nề, một nguyên nhân khiến kinh tế Đức tụt giảm. Trong hình, xe hơi nhập cảng của Mercedes-Benz tại một phòng trưng bày ở Thanh Đảo, phía Đông tỉnh Sơn Đông, Trung Quốc. (Hình : STR/AFP/Getty Images)

Năm 2019 một hiện tượng mới xuất hiện : Kinh tế thế giới xuống và đang kéo nước Mỹ xuống theo.

Nguyên nhân một phần cũng vì cuộc chiến tranh thương mại do Mỹ khởi động khiến kinh tế các nước khác yếu đi. Trung Quốc lao đao vì các đòn quan thuế của Tổng Thống Donald Trump. Người Mỹ thì vui mừng khi thấy khiếm hụt mậu dịch của Mỹ đối với nước Tàu bắt đầu giảm.

Trong tháng Tám năm nay số thâm thủng bớt được 3,1% so với tháng trước, và giảm bớt 11,4% so với tháng Tám năm ngoái. Nhưng khiếm hut giảm được ở phía Đông thì lại tăng lên ở đằng Tây. Thâm thủng mậu dịch của nước Mỹ đối với tất cả thế giới vẫn tăng thêm gần 55 tỷ vào cuối tháng Tám. Riêng số khiếm hụt với Đức tăng hơn 7 tỷ USD.

Số khiếm hụt lên cao vì các công ty Mỹ lo mua nhiều, đề phòng chính phủ sẽ tăng thuế nhập càng. Tổ chức Mậu Dịch Thế Giới (WTO) mới tuyên án cho Mỹ được phép đánh thuế nhập cảng trên 7,5 tỷ USD hàng hóa Châu Âu. Sẽ tăng thuế trên rượu vang, pho ma, cho đến máy bay Airbus ! Đây là một thắng lợi, vì Mỹ nạp đơn thưa kiện từ năm 2014, tố cáo các nước Liên Âu (EU) trợ cấp cho công ty Airbus, cạnh tranh không công bằng với Boeing !

Nhìn chung thì nền thương mại toàn cầu đã thay đổi khiến kinh tế Mỹ không còn đóng vai trò đầu tàu kéo thế giới chạy theo nữa. Ngược lại, bây giờ Mỹ cũng bị lôi kéo, không cưỡng được.

Trước đây, khi các nước suy thoái, bớt mua hàng Mỹ xuất cảng, Mỹ vẫn chịu đựng được dễ dàng. Vì trong nền kinh tế Mỹ tỷ số hàng xuất cảng tương đối thấp. Ba phần tư việc sản xuất ở Mỹ là để cung ứng cho nhu cầu người tiêu thụ trong nước. Khi kinh tế thế giới xuống, Mỹ không bị ảnh hưởng nặng so với các nơi khác, như nước Đức chẳng hạn.

Nước Đức xuất cảng rất nhiều xe hơi và cả những thứ máy móc để chế tạo xe hơi. Khi người tiêu thụ bên Tàu hay bên Ấn Độ không mua xe nhiều nữa thì người Đức lo ngại. Từ 2012 đến 2018 số xe hơi dân Tàu mua tăng gấp rưỡi. Nhưng trong 12 tháng qua ở nước Tàu số xe bán giảm bớt 12%. Bắc Kinh đã hạn chế không để các ngân hàng vung tiền cho vay nữa, sợ trái bong bóng nợ xấu bùng nổ. Đức chịu ảnh hưởng nặng nề, một nguyên nhân khiến kinh tế Đức tụt giảm.

Trước đây, nước Mỹ không bị lôi cuốn vào cơn thoái trào của thế giới như vậy. Kinh tế Mỹ chịu áp lực từ các yếu tố trong nước, như tỷ số lạm phát, chính sách chi tiêu của chính phủ, mức lãi suất do Ngân Hàng Trung Ương ấn định, vân vân.

Nhưng đến năm 2019 tình hình bắt đầu khác. Nguyên do vì tỷ trọng của nền kinh tế Mỹ trong hệ thống toàn cầu giờ đây nhỏ hơn trước. Nhiều quốc gia mới phát triển nhanh, thế giới bên ngoài đã giàu hơn. Riêng nước Tàu, Tổng Sản Lượng đã tăng gấp bốn lần kể từ năm 1980, bây giờ chỉ thua GDP nước Mỹ.

Lý do thứ hai, từ ba chục năm qua Mỹ bắt đầu bán ra ngoài nhiều hơn, nhờ nền kinh tế toàn cầu hóa. Năm 1980 Mỹ xuất cảng 272 triệu USD hàng hóa và dịch vụ (trong khi mua vào 291 triệu USD) ; tới năm 2018 Mỹ xuất cảng 2.500 triệu. Số xuất cảng đã tăng gần gấp mười lần (và số nhập cảng 3.100 triệu USD tăng hơn 10 lần).

Ngày nay, các công ty Mỹ đem tiền lời ở nước ngoài về nhiều hơn trước. Khi dân các nước khác ít tiêu tiền hơn thì Mỹ cũng chịu ảnh hưởng. Ngoài ra, nhờ tiến bộ kỹ thuật bây giờ Mỹ lại bắt đầu xuất cảng dầu, khi kinh tế thế giới xuống khiến giá dầu khí giảm, các công ty dầu khí của Mỹ bị ảnh hưởng nặng hơn.

Trong lãnh vực tài chánh, nước Mỹ cũng mất vai trò đầu tầu. Ngày xưa Ngân Hàng Trung Ương Mỹ (Fed) chỉ cần căn cứ trên các điều kiện kinh tế trong nước mỗi khi quyết định lãi suất, cho lên hay xuống. Ngày nay, họ phải ngó xem các nước khác đang làm gì.

Tháng trước, Ngân Hàng Trung Ương Âu Châu (ECB) cắt lãi suất, Tổng Thống Donald Trump đã thúc giục Fed phải cắt theo. Fed đã cắt tháng trước, và trong kỳ họp tới chắc còn cắt nữa. Vì mọi người đang lo kinh tế thế giới thoái trào sẽ kéo nước Mỹ xuống theo !

Ngân Hàng Trung Ương Mỹ không thể làm ngơ như hồi xưa. Vì khi ECB cùng với Ngân Hàng Trung Ương Trung Quốc, Ấn Độ, Nam Hàn, vân vân, cắt giảm lãi suất, giới đầu tư sẽ chuyển tiền vào nước Mỹ để kiếm lời cao hơn. Muốn đầu tư ở Mỹ, họ phải đi đổi tiền, tức là mua đô la Mỹ. Giá trị đồng đô la lên cao, khiến cho hàng hóa Mỹ bán ra ngoài sẽ tăng giá khi tính ra tiền nước khác. Các công ty Mỹ sẽ bán hàng khó hơn, trong khi dân Mỹ mua hàng ngoại quốc thấy rẻ hơn !

Hiện tượng đồng đô la lên giá đã diễn ra trong một năm qua. Cuộc chiến tranh thương mại nhắm cắt giảm khiếm hụt mậu dịch của Mỹ đối với cả thế giới ; đánh bằng cách tăng quan thuế. Nhưng những xáo trộn do cuộc chiến mậu dịch làm nhiều nước gặp khó khăn, người ta càng muốn đầu tư vào nước Mỹ. Thế là đồng đô la càng tăng giá. Nước Mỹ vẫn mua nhiều hơn số bán ra ; cán cân mậu dịch vẫn thâm thủng như cũ và còn cao hơn.

Khi phát động chiến tranh mậu dịch, chính phủ Mỹ suy nghĩ rất giản dị. Ông Peter Navarro, cố vấn thương mại của Tòa Bạch Ốc nói rằng mục tiêu cuộc chiến quan thuế này là làm cho bên địch chịu đòn đau, còn nước Mỹ thì không sao. Điều này nghe hợp lý, vì Trung Quốc và các nước Âu Châu, Canada, Mexico sống nhờ xuất cảng sang Mỹ. Khi quan thuế tăng làm cho giá hàng của họ đắt quá, không bán được nữa, thì họ sẽ không sống nổi, sẽ phải xếp giáo quy hàng. Trong khi đó nước Mỹ xuất cảng ít, có bán ít hơn chút cũng không sao.

Nhưng thực tế không giản dị như vậy. Chiến tranh mậu dịch khiến hầu hết các nước bị ảnh hưởng vì các nước khác cũng mua, bán hàng với các nước bị đánh thuế nặng. Do đó, cuộc chiến làm cho kinh tế cả thế giới đi xuống. Khi nghèo hơn, người ta cũng không thể mua hàng Mỹ xuất cảng nhiều như trước. Các công ty Mỹ không biết cuộc chiến bao giờ mới ngã ngũ, không biết sẽ dẫn tới đâu, đã bắt đầu ngưng không đầu tư và không tuyển mộ công nhân như trước nữa. Các số thống kê đang phơi bày hiện tượng này.

Chỉ số dự báo kinh tế PMI (đo lường kế hoạch sản xuất công nghiệp) đã tụt xuống 49,1 trong tháng Tám, lại xuống 47,8 trong tháng Chín. Khi nào chỉ số PMI thấp hơn 50 nó báo hiệu hoạt động sản xuất công nghiệp sẽ giảm bớt. Hai tháng qua, PMI đã tụt giảm nặng nề nhất kể từ tháng Sáu, 2009, khi Mỹ đang lôi cả thế giới vào cơn thoái trào lớn.

Khi hoạt động sản xuất giảm bớt thì các công nhân trong những ngành đó sẽ tiêu thụ ít đi, khiến các ngành dịch vụ chịu ảnh hưởng. Trong tháng Chín, đến lượt chỉ số PMI trong các ngành dịch vụ, không sản xuất hàng hóa, cũng tụt giảm, ở nước Đức cũng như ở Mỹ ; nhưng vẫn là 50,4, cao hơn con số 50, tức là vẫn tăng trưởng, dù yếu ớt. Bốn lãnh vực dịch vụ ở Mỹ đi xuống trong tháng Chín là ngành địa ốc, cho thuê nhà thuê xe, và ngành bán sỉ.

Tóm lại, kinh tế Mỹ bây giờ không thể vững chân khi kinh tế thế giới đi xuống.

Điều đáng lo là hiện nay các người nắm quyền kinh tế khắp nơi sẽ khó chống đỡ khi kinh tế thoái trào, so với quá khứ.

Trước đây, muốn kích thích cho kinh tế đi lên, người ta vẫn dùng một phương pháp là cắt giảm lãi suất để người tiêu thụ cũng như giới sản xuất dễ vay tiền hơn. Nhưng Ngân Hàng Âu Châu (ECB) vừa mới giảm lãi suất cơ bản xuống dưới số không ; rất khó cắt xuống nữa. Fed ở Mỹ thì còn đường để cắt, nhưng đã báo trước không chấp nhận lãi suất âm. Chính phủ có thể kích thích kinh tế bằng cách tiêu tiền thật nhiều, nhưng mức khiếm hụt ngân sách hiện đã lên rất cao sẽ không cho phép mạnh tay nữa.

Nếu chính sách lãi suất âm của ECB không vực dạy được kinh tế Đức và Âu Châu thì họ có thể dùng đến sách lược cuối cùng là hạ giá đồng euro để xuất cảng dễ hơn. Khi đó, đồng đô sẽ la lên giá, Mỹ bán hàng khó, sẽ phải phản ứng bằng cách hạ giá đồng mỹ kim. Một cuộc chạy đua hạ giá tiền tệ có thể tai hại không khác gì cuộc chạy đua đánh thuế lẫn nhau đang diễn ra.

Giữa những tin tức bi quan đó, ngày Thứ Sáu, 4 tháng Mười, đã có một tin vui : Tỷ lệ thất nghiệp ở Mỹ đã giảm thêm, từ 3,7 xuống 3,5% mặc dù chỉ có 136.000 công việc làm mới, thấp hơn mọi dự đoán. Nhưng tin vui mừng cũng không làm người ta bớt lo lắng vì kinh tế thế giới vẫn trên đà uy yếu.

Trong kỳ họp cuối tháng này, Ngân Hàng Trung Ương Mỹ chắc sẽ hạ lãi suất một lần nữa, mặc dù kinh tế vẫn còn khỏe mạnh chưa cần tiêm thuốc kích thích. Cứ cẩn thận ngăn ngừa trước khi nước lụt đến chân thì hơn. Mỗi lần lãi suất lên hay xuống cũng phải chờ ít nhất nửa năm mới gây được ảnh hưởng trên đời sống. 

Ngô Nhân Dụng

Nguồn : Người Việt, 04/10/2019

Published in Diễn đàn