Thông Luận

Cơ quan ngôn luận của Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên

Trong thời gian vừa qua, ngành tài chính ngân hàng Việt Nam đã chứng kiến cảnh hỗn loạn và khủng hoảng bao trùm. Chưa bao giờ người dân, những nhà đầu tư, giới được cho là trung lưu của Việt Nam lại cảm thấy hoang mang như lúc này khi chủ của hàng hoạt các trái phiếu phát hành mất khả năng thanh toán. Kéo theo đó là ngân hàng bảo lãnh cho các trái phiếu doanh nghiệp mất thanh khoản do người dân lo sợ bán lại hàng loạt các trái phiếu không cứ của dự án nào. Lĩnh vực bất động sản, nhà đất (cùng với xuất khẩu, du lịch) vốn là một mũi nhọn phát triển kinh tế của Việt Nam bị đình trệ. Tình hình kinh tế Việt Nam cực kỳ bi đát !

bds1

Từ Nam ra Bắc, đất nền tăng giá mặc dù mức độ quan tâm giảm ở nhiều khu vực.

Để xảy ra sự cố này, có nhiều nguyên nhân đã được nhắc đến như :

1. Thị trường nhà đất, bất động sản sau một thời gian phát triển bùng nổ tăng giá liên tục đã có dấu hiệu chững lại, niềm tin vào sự phát triển của lĩnh vực này đã không còn thì phát triển quay đầu.

2. Người sở hữu các công ty phát hành trái phiếu (chủ yếu là công ty hoạt động trong lĩnh vực xây dựng, bất động sản) lớn nhất Việt Nam, như bà chủ Vạn Thịnh Phát vừa bị bắt và đang trong quá trình điều tra, tài sản liên quan bị kê biên.

3. Cuộc chiến tranh xâm lược của Nga vào Ukraine kéo theo là giá lương thực, dầu mỏ tăng mạnh, nguồn cung khan hiếm dẫn đến lạm phát cao, suy thoái kinh tế ở các nước phát triển. Theo đà lạm phát của thế giới, một nước phụ thuộc vào xuất khẩu như Việt Nam cũng không là ngoại lệ. Lạm phát tăng, ngân hàng phải tăng lãi suất để kiềm chế lạm phát. Lãi suất cho vay tại Việt Nam đã tăng từ 6% lên đến 9-10%. Việc đầu tư bất động sản không còn là kênh đầu tư hấp dẫn bằng cho ngân hàng vay với ít rủi ro hơn, nguồn tiền bị rút từ bất động sản sang tiền gửi cho ngân hàng vay như một hệ quả tất yếu.

Các nguyên nhân kể trên, được rất nhiều người chia sẻ, nhưng theo tôi đây chỉ là một hê quả tất yếu của hàng loạt các vấn đề nền tảng cố hữu đã được mặc định từ trước đến nay. Giống như một người mắc Hội chứng nhiễm Virus gây suy giảm miễn dịch ở người (AIDS), nạn nhân có thể bị tử vong bởi nhiễm trùng, cảm cúm, lao phổi, ung thư... hoặc hàng loạt các nguyên nhân kết hợp do suy giảm miễn dịch. Nhưng điều chúng ta cần nhận diện ở đây là thủ phạm đằng sau gây ra cái chết cho người bệnh là virus HIV mà người bệnh nhiễm phải. Nguyên nhân của cái chết, do đó là virus HIV chứ không phải các bệnh kể trên. Tương tự như vậy, các nguyên nhân 1, 2, 3 kể trên cũng chỉ là biểu hiện của một sự suy giảm miễn dịch mắc phải của nền kinh tế mà chúng ta cần tìm ra thủ phạm chính chứ không phải các nguyên nhân bề nổi đó.

Để tìm ra nguyên nhân trước hết chúng ta phải tìm câu trả lời cho câu hỏi : tại sao trong tình trạng suy thoái kinh tế toàn cầu chỉ có hai quốc gia Việt Nam và Trung Quốc gặp các vấn đề về bong bóng bất động sản, khủng hoảng kinh tế do tiền cho vay dưới hình thức trái phiểu ? Vậy ắt hẳn có một vấn đề gì đó đặc trưng tại 2 nước khiến lĩnh vực bất động sản và thị trường nhà đất kém đề kháng để dễ dẫn tới khủng hoảng đến vậy ?

Để đánh giá sự phát triển kinh tế của mỗi quốc gia, một chỉ số thường được nhắc đến là tăng trưởng GDP (tổng sản phẩm quốc nội). Tỉ lệ tăng trưởng GDP cao có thể biện minh và tăng tính chính đáng cho một đảng cầm quyền.

Tổng sản phẩm quốc nội = (1) Tổng tiêu dùng của người dân + (2) Đầu tư công + (3) Chi tiêu của chính phủ + (4) Giá trị cán cân xuất nhập khẩu

Trong bốn số liệu trên, việc tác động vào chỉ số thứ (1) và thứ (4) là điều bất kỳ một chính phủ nào cũng muốn nhưng rất khó để tác động. Nó đòi hỏi một chính quyền phải có hệ thống an sinh xã hội tốt để người dân không lo tích trữ của cải đề phòng đau ốm, hoặc có một nền kỹ thuật công nghệ phát triển để tăng cán cân xuất –nhập. Để thực hiện 2 điều này cần một cố gắng vượt bậc và ưu tư dài hạn, nói chung rất khó để thực hiện và kết quả của nó không thể thấy ngay được.

Còn hai chỉ số về (2) Đầu tư công và (3) Chi tiêu của chinh phủ là hai con số mà chính quyền hoàn toàn có thể tác động để làm tăng GDP.

Vấn đề là tiền ở đâu ra để đầu tư công và chi tiêu ? Có 3 cách :

1. Tiền thuế hoặc các khoản đóng góp công cộng thu của nhân dân

2. Vay các tổ chức cá nhân nước ngoài

3. Bán các tài sản thuộc sở hữu công

Dễ nhận thấy tiền thuế hoặc đi vay không thể tác động  vì ai cũng biết là không thể thu thuế quá nhiều và không thể vay vượt khả năng đáo hạn. Còn tài sản thuộc sở hữu công thì bao gồm những gì ? Ở các quốc gia dân chủ tôn trọng sở hữu cá nhân thì nó là tài nguyên thiên nhiên, các hiện vật, công trình mang ý nghĩa lịch sử về quốc gia và không gì khác. Ở Việt Nam và Trung Quốc nó còn có thêm một nguồn tài sản công vô tận có thể đấu giá là "quyền sử dụng đất".

bds2

Tác nhân của sự suy giảm miễn dịch trong sinh hoạt kinh tế Việt Nam là những điều 53 và 54 Hiến pháp 2013 : Ảnh minh họa Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất được sử dụng rộng rãi trên phạm vi cả nước theo một mẫu thống nhất

Điều 53, 54 trong Hiến pháp của Việt Nam ban hành năm 2013 quy định :

"Điều 53 : Đất đai, tài nguyên nước, tài nguyên khoáng sản, nguồn lợi ở vùng biển, vùng trời, tài nguyên thiên nhiên khác và các tài sản do Nhà nước đầu tư, quản lý là tài sản công thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước đại diện chủ sở hữu và thống nhất quản lý. 

Điều 54 :

1. Đất đai là tài nguyên đặc biệt của quốc gia, nguồn lực quan trọng phát triển đất nước, được quản lý theo pháp luật. 

2. Tổ chức, cá nhân được Nhà nước giao đất, cho thuê đất, công nhận quyền sử dụng đất. Người sử dụng đất được chuyển quyền sử dụng đất, thực hiện các quyền vànghĩa vụ theo quy định của luật. Quyền sử dụng đất được pháp luật bảo hộ.

3. Nhà nước thu hồi đất do tổ chức, cá nhân đang sử dụng trong trường hợp thật cần thiết do luật định vì mục đích quốc phòng, an ninh; phát triển kinh tế - xã hộivìlợi ích quốc gia, công cộng. Việc thu hồi đất phải công khai, minh bạch và được bồi thường theo quy định của pháp luật.

4. Nhà nước trưng dụng đất trong trường hợp thật cần thiết do luật định để thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, an ninh hoặc trong tình trạng chiến tranh, tình trạng khẩn cấp, phòng, chống thiên tai".

Như vậy thông qua việc bán và đấu giá "quyền sử dụng đất" – một loại tài sản quốc gia ngân sách địa phương sẽ được bổ sung để đầu tư công, nhà nước độc quyền đầu ra và chỉ định nhà đầu tư phát hành đấu giá nên nguồn cung luôn trong tình trạng khan hiếm hoặc các nhà đầu tư luôn tạo khan hiếm giả tạo để đẩy giá. Giá nhà đất nhất định phải cao thì tiền bán "quyền sử dụng đất" thu về mới lớn để đầu tư công tạo tăng trưởng. Tất nhiên phần lớn số tiền thu về trong việc hô biến quyền sử dụng đất đó sẽ chảy vào túi tài phiệt tạo ra hàng loạt các tỉ phú bất động sản và quan chức giầu nứt đố đổ vách như hiện nay, nhưng vào túi cá nhân 8 thì chỉ 2 phần trong đó để đầu tư công cũng là một con số quá kinh khủng.

Đến đây thì chúng ta có thể trả lời câu hỏi : Tại sao thị trường bất động sản và nhà đất ở Việt Nam và Trung Quốc lại phát triển nóng và thiếu đề kháng với khủng hoảng kinh tế ? Và thủ phạm gây ra sự suy giảm miễn dịch của nền kinh tế này không gì khác chính là điều 53, 54 trong hiến pháp mà Đảng cộng sản quyết tâm giữ dù có phải răn đe bằng súng ống, dùi cui hoặc bắn bỏ một vài cá nhân chống đối quyền bất khả xâm phạm đó.

Duy Quang

(14/11/2022)

Published in Quan điểm

Trưởng đại diện Quỹ Tiền tệ Quốc tế IMF tại Việt Nam, ông Francois Painchaud, nhận định rằng khi kinh tế thế giới đi vào suy thoái thì Việt Nam cũng không thể nào không bị tác động trước những thách thức có tính toàn cầu.

canhbao1

Xe tải chở container đi qua các dãy container ở cảng Đình Vũ, Hải Phòng hôm 12/8/2019 (hình minh hoạ). AFP

Cần nhìn vào bức tranh kinh tế toàn cầu để hình dung Việt Nam không thể nào thoát khỏi ảnh hưởng toàn cảnh kinh tế thế giới ‘u ám’ hiện nay là quan điểm của chuyên gia kinh tế Nguyễn Huy Vũ trong điện thư gởi cho RFA từ Na Uy :

"Lạm phát tại nhiều nước không có dấu hiệu hạ nhiệt nhanh chóng. Ngân hàng Trung ương Mỹ dự định tăng lãi suất cho đến khi kiểm soát được lạm phát. Các Ngân hàng Trung ương các nước sẽ đi theo hướng đó. Hậu quả là kinh tế thế giới có thể nhanh chóng đi vào suy thoái ngày càng cao".

"Việt Nam phụ thuộc rất nhiều vào kinh tế thế giới, từ FDI (vốn đầu từ trực tiếp từ nước ngoài) cho đến xuất, nhập khẩu. Vì vậy mà khi kinh tế thế giới suy thoái Việt Nam sẽ chịu ảnh hưởng lớn".

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Ngô Trí Long, nguyên viện trưởng Viện Nghiên cứu Thị trường Giá cả thuộc Bộ Tài chính cho rằng nhận định của IMF là hợp lý :

"Nói chung thì tăng trưởng Quí II được ghi nhận là cao nhất so với suốt 10 năm vừa qua, đặc biệt trong bối cảnh như vậy nó đã tăng 6,7%. Điều đó thể hiện khả năng năm nay vượt chỉ tiêu Quốc hội đề ra trên 7% là có trong tầm tay. Cho nên nhận xét của Quĩ Tiền Tệ Quốc Tế là phù hợp với thực trạng Việt Nam hiện nay".

Đối với năm 2023, ông François Painchaud cho biết dù bị hạ nhưng dự báo tăng trưởng GDP của Việt Nam vẫn cao nhất trong số các nền kinh tế chủ chốt tại Châu Á.

Từ điểm này, khuyến cáo tiếp theo từ vị trưởng đại diện IMF là Việt Nam cần theo dõi sát rủi ro lạm phát, cần chính sách tài khóa linh hoạt trong điều kiện kinh tế liên tục biến động.

Rủi ro lớn nhất đằng sau khuyến cáo của IMF theo Phó Giáo sư Tiến sĩ Ngô Trí Long là tăng trưởng thường đi đôi, thường có quan hệ rất chặt chẽ với lạm phát.

Hiện tại, ông nói, theo chỉ tiêu Quốc hội đưa ra về lạm phát dưới 4%, tám tháng là 2,6 - 2,8% thì khả năng kiểm soát là có thể. Cái rủi ro lớn nhất của Việt Nam là tăng trưởng không đảm bảo hiệu quả :

"Có nghĩa là đầu tư chiều rộng chứ không đầu tư chiều sâu. Đầu tư chiều rộng ảnh hưởng rủi ro rất lớn. Tăng trưởng cao nhưng không chú ý đến hiệu quả, chất lượng mà chỉ chú ý đến số lượng… Hậu quả là bỏ ra một nhưng thu về không được một là thua lỗ. Cẩn thận hay không cẩn thận thì rủi ro nằm trong cái bẫy nợ công cao. Muốn tăng trưởng phải tăng cường đầu tư, nếu không đủ thì phải đi vay, mà đi vay thì phải trả nợ. Cuối cùng là nếu không có hiệu quả thì không thể trả nợ. Đấy cái rủi ro lớn nhất là như vậy".

Quan trọng nhất là tốc độ tăng trưởng cao phải gắn với hiệu quả và chất lượng, là kết luận của chuyên gia kinh tế Ngô Trí Long.

Không chỉ IMF mà cả World Bank cũng có đánh giá tương tự về kinh tế Việt Nam. Tiến sĩ Khương Hữu Lộc, giám đốc tài chính CFO cho một số tập đoàn lớn của Mỹ, giảng viên chương trình MBA Quản trị Kinh doanh cho một vài đại học ở Hoa Kỳ, phân tích :

"GDP của Việt Nam năm 2020-2021 gia tăng 2,6%, gần như rất thấp vì bị Covid hoành hành. Trong mấy tháng đầu 2022 họ đánh giá GDP của Việt Nam thấp, nhưng cuối 2022 GDP của Việt Nam sẽ gia tăng 7,5. Tức là lúc trước họ dự tính 6,5 % nhưng bây giờ họ tăng thêm 1%. Cả IMF và World Bank đều đánh giá như vậy".

Sở dĩ kinh tế Việt Nam có dấu hiệu gia tăng nhiều hơn là vì so với hiện trạng trì trệ từ năm trước đó. Đối với Việt Nam, GDP gia tăng 2,6 là trì trệ, TS Khương Hữu Lộc giải thích :

"Vì một nền kinh tế đang phát triển mà gia tăng 7, 8 hay 9% là chuyện thường lắm. Một nền kinh tế trưởng thành và lớn như Hoa Kỳ hay nguyên khối Châu Âu mà tăng 3% là quá tốt rồi, thành ra phải nhìn một cách tương đối".

Do vậy nói kinh tế Việt Nam trên đà hồi phục là điều không thể phủ nhận nhờ các yếu tố sau :

"Việt Nam bây giờ trở thành một trong những nước chủng ngừa cho người dân nhiều nhất, cao nhất, mà lại chủng ngừa với thuốc tân tiến từ Hoa Kỳ với Châu Âu, thành ra đường lối sống chung với Covid để bành trướng kinh tế của Việt Nam vững chãi hơn".

Việt Nam xuất khẩu nhiều nhất sang Hoa Kỳ, kế đó là Châu Âu và Trung Quốc. Hoa Kỳ và Châu Âu, theo Tiến sĩ Khương Hữu Lộc cho hay, đang đối diện tình trạng ‘stagflation’ có nghĩa là ‘kinh tế trì trệ và lạm phát tăng’. Đây là điều rất khó giải quyết trong ngắn hạn :

"Nhưng mà Việt Nam hiện tại được hưởng lợi vì nhiều công ty ví dụ như Intel đang đầu tư thêm 500 triệu USD vào Việt Nam, rồi Samsung rời Trung Quốc để hoàn toàn đầu tư ở Việt Nam".

"Rồi chuỗi cung ở Việt Nam hiện tại cũng không bị ảnh hưởng nhiều. Mặc dù giá dầu xăng có ảnh hưởng phần nào nhưng Việt Nam gần như tự lực tự cường về thực phẩm trong khi các quốc gia khác phụ thuộc vào thực phẩm từ Ukraine và Nga. Thành ra mức tăng trưởng 7,5 này có thể tin tưởng được".

Để tránh rủi ro khi kinh tế tăng trưởng cao, Việt Nam có theo được cảnh báo của IMF là theo dõi sát lạm phát cũng như áp dụng chính sách tài khóa linh hoạt trong hoàn cảnh kinh tế nhiều biến động hay không ? Tiến sĩ Khương Hữu Lộc cho rằng lạm phát ở Việt Nam hiện ở mức 3,8% thế nhưng từng có một cảnh báo là Việt Nam đo lường mức lạm phát không chính xác :

"Việt Nam không đi theo từng mẫu hàng. Họ dùng con số đại cương do đó có thể rất sai lạc. Thí dụ bên Hoa Kỳ khi nói thịt heo, thịt gà, thịt bò… hay là xăng hay tất cả thì họ đi theo từng vùng, họ làm tỷ trọng nên rất chính xác. Mặc dù vậy thỉnh thoảng họ cũng làm sai và sau vài tháng phải chỉnh đốn. Còn Việt Nam thì không có khả năng theo dõi sát từng mặt hàng. Ví dụ thịt bò, thịt heo ở Đà Nẵng khác ở Sài Gòn và khác ở Cần Thơ. Tính không chính xác thành ra mức lạm phát ở Việt Nam có thể cao hơn 3,8%".

Một khi không đo lường được chính xác mức độ lạm phát thì biện pháp linh hoạt tài khóa sẽ không mang lại hiệu quả :

"Khi Việt Nam nghĩ rằng lạm phát 3,8% nghĩa là dưới 4% thì họ không lo. Thứ nữa Việt Nam theo mẫu kinh tế tương tự như Trung Quốc. Mà Trung Quốc bây giờ đang vỡ nợ vì thị trường địa ốc thổi giá. Hiện tại mức thổi giá của địa ốc Việt Nam có thể sẽ là triệu chứng ung thư cho nền kinh tế Việt Nam".

Kèm theo đó, vẫn lời Tiến sĩ Khương Hữu Lộc, mức nợ công, tư của Việt Nam chưa chính xác và chưa được chỉnh đốn.

Thanh Trúc

Nguồn : RFA, 31/08/2022

Published in Diễn đàn

Cuc ‘đt lò’ ca Vit Nam làm tiêu tan 40 t đô la chng khoán

VOA, 29/04/2022

Hàng lot v bt gi doanh nghip cp cao đã khiến chng khoán Vit Nam b xóa s 40 t USD và làm lung lay nim tin ca các nhà đu tư vào mt thi đim mong manh đi vi nn kinh tế đang phát trin nhanh, hãng thông tn Reuters nhn đnh.

nhathau2

Nhng cáo buc v gian ln, thao túng th trường và tham nhũng đã khiến mt s công ty đang đnh cao nht rơi t do và giáng nhng cú giáng mnh vào th trường chng khoán Vit Nam.

Bt đu t v bt gi t phú Trnh Văn Quyết cách đây mt tháng, các nhà môi gii chng khoán, phát trin bt đng sn và thm chí lãnh đo hàng đu đã b bt khi mt chiến dch chng tham nhũng kéo dài nhiu năm ca Vit Nam m rng t b máy hành chính sang các lãnh đo doanh nghip.

Nhng cáo buc v gian ln, thao túng th trường và tham nhũng đã khiến mt s công ty đang đnh cao nht rơi t do và giáng nhng cú giáng vào mt trong nhng th trường chng khoán lp lánh nht thế gii.

Sau khi ch s chun tăng hơn gp đôi giá tr so vi mc đáy vào tháng 3 năm 2020, cuc đàn áp đã gây ra đt lao dc mnh nht trong mt ngày ca th trường tun này, k t nhng ngày đu ca đi dch, xung mc thp nht trong chín tháng vào hôm 26/4.

Th trường chng khoán hin đã b thi bay 11% trong vòng ba tun. Trái phiếu và tin t cũng trượt giá.

Các nhà đu tư nói rng cuc đàn áp đã làm lung lay ít nht nim tin ngn hn vào trin vng ca Vit Nam và có nguy cơ khiến cho dòng vn b rút đi gia bi cnh áp lc đang đến t t giá hi đoái tăng nhanh ca M và ni lo lng trên toàn cu v cuc chiến Ukraine và nhng căng thng đa chính tr khác.

i vi nhng người quan tâm đến vic đu tư vào Vit Nam như mt phn ca câu chuyn m ca tr li (h) có th có chút lo ngi", Carlos Casanova, nhà kinh tế Châu Á cp cao ti Union Bancaire Privée, nói vi Reuters trong mt cuc phng vn qua đin thoi t Singapore. "Môi trường chung không thun li cho vic thu hút các nhà đu tư nước ngoài".

Các v bt gi đang m rng chiến dch chng tham nhũng ca Đảng cộng sản cm quyn mà Tổng bí thư Nguyn Phú Trng đã thúc đy t năm 2016.

Ông Trng cho biết hôm 27/4 rng n lc này là nhm ci thin nim tin vào ng, Nhà nước và toàn b h thng chính tr", theo tuyên b ca chính ph đưa ra sau cuc hp ca y ban chng tham nhũng.

Mc dù th trường đã n đnh vào ngày 27/4 vi hy vng tình trng rt giá được kim chế, nhưng nó vn chưa phc hi hoàn toàn.

Vit Nam là mt trung tâm sn xut đã được hưởng li khi các công ty toàn cu đa dng hóa sn xut bên ngoài Trung Quc. Nn kinh tế Vit Nam đã đt tăng trưởng 5% trong qúy đu tiên.

Theo nhà cung cp ch s MSCI, hu hết tin nước ngoài chy trc tiếp vào xây dng nhà máy và mua bt đng sn, thay vì vào c phiếu ti quc gia mà th trường này ch được xếp hng là "th trường biên". Các nhà giao dch ký qu chiếm phn ln hot đng.

Tuy nhiên, các v bt gi đã khiến mt s người bt ng khi nó tn công vào trung tâm th trường vn ca đt nước và lĩnh vc bt đng sn, vn chiếm khong 1/4 ch s.

Deirdre Maher, người đng đu b phn th trường biên ti Amundi, nhà qun lý tài sn ln nht Châu Âu, nhn xét : "Nhiu người trong s các nhà đu tư bán l chưa quen vi th trường và chưa quen vi s biến đng như vy ca th trường".

i vi nhng nhà đu tư này, tôi tin rng hu qu t các cuc điu tra tham nhũng s làm gim sút tình cm. Tuy nhiên, đi vi các nhà đu tư dài hn, s điu chnh gn đây thc s cung cp mt khi đim thú v".

Ngoài ông Trnh Văn Quyết, Ch tch tp đoàn bt đng sn và gii trí FLC, cnh sát đã bt gi ông Đ Anh Dũng, Ch tch tp đoàn bt đng sn Tân Hoàng Minh, và ông Đ Đc Nam, Giám đc điu hành công ty môi gii chng khoán Trí Vit.

Các quan chc ti y ban Chng khoán Nhà nước và S Giao dch Chng khoán Thành ph H Chí Minh cũng b quy trách nhim v các vi phm th trường.

Ông Dũng không tr li yêu cu bình lun ca Reuters, trong khi FLC cho biết ông Quyết đang hp tác vi các cơ quan chc năng và chưa có kết qu điu tra nào được công b. Chng khoán Trí Vit cho biết đang phi hp vi điu tra viên.

C phiếu FLC đã gim khong 20% trong tháng 4 và c phiếu TVB gim gn 40%.

(Vit Nam) s phi mt mt thi gian đ phc hi t vic thúc đy chng tham nhũng. Erik Jonsson, mt đi tác ti thành ph H Chí Minh ca công ty đu tư mo him toàn cu Antler, cho rng : "Vượt qua nhng thay đi tn gc r như chng tham nhũng thường không phi trong mt sm mt chiu".

Theo ông, "Nhng cuc đàn áp kiu này có th là mt phn trong hành trình lâu dài ca Vit Nam" và "Mi s kin có th dn đến nhng điu chnh trong mt giai đon, nhưng nhìn chung đu đóng góp vào sc hp dn và tăng trưởng tích cc".

Theo Reuters

***********************

Nhà thu Vit Nam đến Texas đ kiếm ‘lãi t đô’

VOA, 29/04/2022

Mt nhà thu lâu năm ca Vit Nam là Công ty c phn Tđoàn Xây dng Hòa Bình (HBC) có kế hoch đu thu ti M vàÚđ tăng doanh thu hàng năm lên 20 tđô la và thu v khon li nhuđến 1 tđô la trong vòng 10 năm.

nhathau1

Mt phn cng Houston  Pasadena, bang Texas, nơđược xem là có cáđiu kin và chính sách thuế thun li cho các công ty nước ngoài hođng.

đđược các ct mc này thì Hòa Bình không th không ra nước ngoài", t VnExpress dn lông Lê Viết Hi, Ch tch HĐQT Tđoàn xây dng Hòa Bình, nói ti phiên hp thường niên ngày 25/4, đng thi cho biết thêm rng hai văn phòng ti Sydney và Brisbane, Australia và Texas, Hoa Kỳ, ca tđoàn s bđu hođng trong qúy này.

Theo kế hoch d kiến, vào qúy IV, tđoàn s bđu xây dng dán ti nhiu khu v Australia nhm chun b cho Thế vn hi Olympic Brisbane s din ra vào năm 2032.

Ti Hoa K, tđoàn Hòa Bình cho rng Texas là bang có tăng trưởng kinh tếđáng k, th trường xây dng sôđng, và cáđiu kin và chính sách thuế ca bang cũng rt thun li cho các công ty nước ngoài hođng. Đc bit, cng quc tế Houston là mđiu kin thun lđ vn chuyn vt liu xây dng.

Nhà thu Vit Nam đt ra mc tiêu doanh thu đến năm 2032 là 20 t USD và li nhun là 1 t USD, tương đương 437.000 tđng và 21.800 tđng. Tđoàn hy vng sđđược mc tiêu trên bng cách đưa ra mc giá cnh tranh da trên kh năng tiếp cn vt liu và công ngh chi phí thp, cùng vi s lượng ln công nhân mà h có th huy đng.

Công ty c phn Tđoàn Xây dng Hòa Bình được thành lp vào năm 1987 vàđãđược hưởng li t nn kinh tếđang phát trin mnh ca Vit Nam. Tuy nhiên, tđoàn này cũng bnh hưởng bi tình trng suy thoái vìđi dch Covid-19.

Theo lông Lê Viết Hi, tham vng ra nước ngoài ca tđoàn Hòa Bình có t nhiu năm trước nhưng cho đến nay vn chưa thành công. Nguyên nhân mt phn là do dch bnh nên công ty tm ngưng rót vn vào các dán bđng sn ngh dưỡng, dân dng sut hai năm qua đ bo toàn vn. Lý do còn li là vì công ty thiếu và yếu v mt s mt như tim lc tài chính, kinh nghim hođng  nước ngoài, nhân lc có trình đ ngoi ng và chng ch chuyên môn quc tế, vn theo tường thut ca VnExpress.

Ti cuc hp thường niên năm ngoái, ông Hi cho biết năm 2020 là năm khó khăn nht trong sut 33 năm hođng ca tđoàn, bao gm c vic giá c phiếu rđến 42%.

*********************

Vit Nam trn an EU v Lut An ninh mng

VOA, 28/04/2022

B trưởng B Công an Vit Nam nói vi nhà ngoi giao ca Liên Hiệp Châu Âu (EU) rng Lut An ninh mng ca nước này "không làm nh hưởng đến môi trường đu tư kinh doanh ca các nhà đu tư nước ngoài", đng thi đ ngh EU tiếp tc chia s kinh nghim v bo đm an ninh mng đi vi các cơ s h tng thông tin trng yếu ca Vit Nam.

nhathau3

B trưởng Công an Tô Lâm tiếp ông Gunnar Wiegand, Tng V trưởng ph trách Châu Á - Thái Bình Dương, thuc Cơ quan Đi ngoi Châu Âu (EEAS). Photo CAND.

Hôm 27/4, khi tiếp ông Gunnar Wiegand, Tng V trưởng ph trách Châu Á - Thái Bình Dương, thuc Cơ quan Đi ngoi Châu Âu (EEAS), B trưởng Công an Tô Lâm nói : "Lut An ninh mng không làm nh hưởng đến môi trường đu tư kinh doanh ca các nhà đu tư nước ngoài, vic kim soát cht ch các hot đng trên không gian mng là nhm đm bo an ninh và li ích quc gia, nhiu quc gia cũng ban hành các văn bn Lut tương t như Vit Nam...", theo Cng thông tin B Công an.

Lut An ninh mng ca Vit Nam, thông qua vào tháng 6/2018, có hiu lc t ngày 1/1/2019, theo đó yêu cu các công ty Internet phi d b các ni dung mà chính quyn cho là ‘đc hi, đng thi cũng cm nhng người s dng Internet Vit Nam lan truyn nhng thông tin được cho là "chng phá Nhà nước, chng phá chính quyn".

Hôm 27/4, B trưởng Tô Lâm đ ngh EU tiếp tc chia s kinh nghim v bo đm an ninh mng đi vi các cơ s h tng thông tin trng yếu, kinh nghim qun lý d liu xuyên biên gii, cơ chế bo v d liu trong mt s lĩnh vc quan trng. Ông Lâm cũng yêu cu hai bên tăng cường tho lun, chia s quan đim, tham gia xây dng, hoàn thin khuôn kh pháp lý quc gia v an ninh mng.

Trước khi Lut An ninh mng ca Vit Nam có hiu lc, đi din các doanh nghip M và Châu Âu cnh báo vic thc thi này có th gây ra "thit hi kinh tế nghiêm trng", cũng như "nh hưởng" đến sc hp dn và tính cnh tranh ca Vit Nam.

*************************

Sau Covid, doanh nghip Vit cht vt tìm lao đng

Nguyễn Lại, VOA, 29/04/2022

Đi dch Covid ti Vit Nam đang có du hiu h nhit. Chính sách sng chung vi dch và vic g b hoàn toàn nhng lnh phong tỏa hay các bin pháp phòng dch nghiêm ngt trước kia giúp cuc sng tr li bình thường. Vào thi đim này, Vit Nam cũng đang bước vào mùa du lch bin. Khách quc tế đang dn tr li Vit Nam sau 2 năm đi dch, ha hn ngun thu t lĩnh vc quan trng này s góp sc phc hi dn nn kinh tế.

nhathau4

Mt áp phích tuyên truyn cuc chiến chng đi dch Covid-19 Vit Nam. (nh chp màn hình Tui Tr Online)

Tuy vy, nhiu ch khách sn, resort ngh dưỡng trên c nước cho biết đang lâm vào tình trng thiếu lao đng trm trng, dù tt c các đa phương đã m ca tr li và vic đi li không còn phi hn chế.

Ch Nguyn Thúy Hng, ch chui khách sn 4 sao Thành ph H Chí Minh, cho hay các khách sn ca ch cũng như nhiu công ty taxi trong thành ph hin không th tìm được lao đng.

"Đăng tuyn các nơi mà chúng tôi không th tìm được nhân s cho các hot đng như dch v phòng, bếp hay thm chí c bo v cũng không th tuyn được luôn. Căng lm vì nếu không đ nhân s mà mình vn cho chy thì các dch v ca mình nó không tt được", ch Hng chia s vi VOA.

Không hot đng trong lĩnh vc dch v cn nhiu lao đng, ch Nguyn Thu Huyn, ch mt công ty ln v truyn thông, cho biết doanh nghip ca ch cũng cùng chung cnh ng dù ch đã tìm mi cách, đưa ra nhiu ưu đãi cao đ lôi kéo nhân viên t các cơ quan báo chí nhà nước hay các doanh nghip khác.

"Không tuyn được nhân viên luôn. Nhân viên bây gi bun cười lm. Có nhng đa nó đang làm vi mình thì nó nhy sang hc v digital vì lĩnh vc đy đang hot ti Vit Nam, thế là người người digital, nhà nhà digitalXong h sơ là nhy vic liên tc, vài ba tháng các bn li nhy mt ch... Thế là mình quyết đnh s dng cng tác viên ngoài, ch phi nuôi, làm theo job, ch không lao vào tuyn dng. Nhưng thc s thì đến lúc mình cũng phi tìm, thì tìm không ra", ch Huyn cho biết.

Theo ch Hng thì do dch kéo dài và lnh phong to-hn chế đi li áp dng quá lâu nên sau khi các lao đng v quê, h đã quen vi cuc sng ti đa phương trong khi ti các thành ph thì giá c leo thang, tình hình công vic và thu nhp chưa chc chn nên ít ai mun quay tr li thành ph làm vic ngay vào thi đim này.

"Ngay trong đt dch, dù mình có h tr cho các bn nhưng các bn vn b v quê vì các bn s quá. Và khi h đã v quê và 2 năm ri thì h không còn mun lên li na", ch nói.

Đng tình vi nhn đnh này, ch Huyn cho biết thêm : "H không lên li vì h s ch. C đt dch va ri h s quá đi ch. H nhà h làm vic v vn cũng còn có cái ăn. Bây gi lên ví d như lên thành ph H Chí Minh thì cái gì cũng đt đ mà tin kiếm không ra nên h s. Trong khi ch thi gian trước thôi, xóm tr nào cũng có người chết. Có xóm chết c xóm y. Khiếp lm".

Nguyễn Lại

Published in Việt Nam

Kinh tế chỉ đang phục hồi…

Ti phiên hp thường k ca Chính ph hôm 2/12, Th tướng Phm Minh Chính cho rng, qua gn hai tháng thc hin quy đnh v thích ng an toàn, linh hot, kim soát hiu qu dch bnh, tình hình dch bnh Covid-19 ti Vit Nam đã được kim soát, kinh tế đã khi sc vi nhiu đim sáng.

kinhte1

Một hành khách chờ phương tiện di chuyển bên ngoài ga đến của sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất, Thành phố Hồ Chí Minh ngày 1/12/2021. Nhac NGUYEN / AFP

Phó Giáo sư Tiến sĩ Ngô Trí Long, nguyên vin trưởng Vin Nghiên cu Th trường Giá c thuc B Tài Chính, khi trao đi vi Đài Á Châu T Do hôm 3 tháng 12 năm 2021, liên quan vn đ này, cho rng :

"Bt đu khôi phc thôi... khi thế nào được... chưa khi được... hi phc thôi... T ch tăng trưởng quý ba b âm, làm cho 11 tháng va ri cũng thm là do quý ba thit hi quá nng n, bây gi ch có du hiu hi phc... còn nếu nói là khi sc thì nó phi khác, khi sc là trên cái nn đã phát trin, hot đng bình thường... Dùng t khi sc... mà sau mt s khng hong suy tàn thì ch là hi phc thôi".

Theo Phó Giáo sư Tiến sĩ Ngô Trí Long, t sau khi Ngh quyết 128 được ban hành hôm 11/10/2021 v qui đnh tm thi "Thích ng an toàn, linh hot, kim soát hiu qu dch Covid-19"v cơ bn kinh tế có du hiu phc hi. Tuy nhiên theo ông Long, ch mi gn hai tháng sau áp dng Ngh quyết 128, bây gi dch Covid-19 li đang tái bùng phát, do đó nếu Chính ph không kim soát tt thì vic phc hi kinh tế li tiếp tc b nh hưởng.

B Y tế Vit Nam trong nhng ngày qua liên tc thông báo mi ngày có trên 10.000 ca nhim Covid-19 mi, khiến s ca nhim Covid-19 ti Việt Nam t đu năm 2020 đến nay là hơn 1,2 triu ca, vi hơn 25 ngàn trường hp t vong.

Doanh nghiệp còn khó

Trước tình hình thc tế đó liu kinh tế Việt Nam có tht s khi sc ? Đ gii quyết cho câu hi này, hôm 3/12,RFA liên lc ông Nguyn Văn M, Ch tch Công ty La Vit Tour. Qua đó, ông M xác nhn hot đng kinh doanh ca doanh nghip vn đang còn rt khó khăn. Ông nói :

"Làm sao mà n được và nó cũng chưa khi sc đâu, dĩ nhiên là nó có khi đng li nhưng mà còn rt nhiu khó khăn. Khó khăn th nht là mình hết phong ta nhưng mình đã khng chế được dch đâu ? Nó vn lây lan và tăng trưởng bt thường trong điu kin vc-xin chưa ph hết. Cho nên phi nói là chng nhng không khi sc mà thm chí còn rt nhiu khó khăn, thm chí còn khó hơn thi k phong ta. Các công ty du lch khi b phong ta thì ai cũng chp nhn, mà hết phong ta vn tiếp tc khó khăn, thm chí người ta cm thy là không kêu na vì không có sc mà kêu, hoc có kêu thì cũng không làm được gì vì nhà nước đâu có tin như các nước Âu M đ mà giúp, nên thôi mình ráng cm c theo cách nào thì cm c".

Mt vic căn bn nht, theo ông Nguyn Văn M, mun kinh tế phát trin nói chung và ngành du lch nói riêng thì tr con phi được đi hc bình thường, nhu cu đi hc là cp thiết, vy mà hin nay ch có chín tnh, thành cho hc sinh đến trường hc trc tiếp còn li vn hc trc tuyến đ ngăn chn dch lây lan.

Muốn "khởi sắc" phải kiểm soát dịch bệnh

Theo Trung tâm Thông tin và D báo kinh tế - xã hi Quc gia (NCIF), sau quý 3, GDP Vit Nam tăng trưởng âm 6,17% và nhng nh hưởng ca dch Covid-19 còn phc tp, tăng trưởng GDP c năm 2021 ca Vit Nam được d báo dao đng trong khong 1,5-1,9%...

C th, NCIF cho rng, kinh tế quý 4/2021 khó có kh năng phc hi nhanh, tăng trưởng quý 4/2021 s dao đng ch t 2,02 - 3,17% và c năm s đt 1,9% theo kch bn kh quan và 1,52% theo kch bn cơ s. Tuy nhiên, NCIF cũng cnh báo, nếu trong trường hp phc hi chm và nhiu tình hung xu do kim soát dch bnh không tt, kinh tế 2021 ca Việt Nam có th tăng trưởng mc khong ch 0,43%.

Chuyên gia kinh tế, Tiến sĩ Lê Đăng Doanh, nguyên là Vin trưởng Vin Nghiên cu Qun lý Kinh tế Trung ương, khi tr li RFA cũng cho rng mc tiêu phc hi kinh tế ch có th đt được nếu kim soát tt dch bnh :

"Tôi thy kh năng Vit Nam đt được tăng trưởng tùy thuc rt nhiu vào Vit Nam có kim soát được dch bnh hay không ? Hin nay tình hình dch bnh ca Vit Nam đang rt phc tp, cho nên v mt tim năng thì có th đt được, nhưng tùy thuc rt nhiu vào vic kim soát và kim chế dch bnh".

Mi đây, Công ty Chng khoán Mirae Asset trong Báo cáo cp nht kinh tế vĩ mô v nhng ri ro ca dch Covid-19 đi vi nn kinh tế Vit Nam ghi rng, tăng trưởng kinh tế năm 2021 có th thp hơn k vng do tính cht phc tp ca đt bùng phát dch Covid-19 mi đây. Trong đó, mt s yếu t tác đng tiêu cc đến hot đng sn xut, kinh doanh ca doanh nghip như giá c vt liu tăng đt biến, đc bit là thép xây dng ; nhiu d án b chm tiến đ, nh hưởng đến công tác gii ngân đu tư công ; đt bùng dch ln bn cũng nh hưởng đến sc tiêu th hàng hóa và doanh s bán l ti Vit Nam.

V d báo thu hút đu tư vào Việt Nam trong năm 2022, Phó Giáo sư Tiến sĩ Ngô Trí Long nói :

"Cũng có biến chuyn tt, đc bit là sau chuyến đi d Hi ngh biến đi khí hu ca Th tướng, cũng như va ri Ch tch quc hi và Ch tch nước đi thăm mt s nước... do đó d báo thu hút đu tư s tăng cường m rng quan h thêm trong mi lĩnh vc thương mi và dch v. Mc tiêu năm ti t 6-6,5% GDP, nhưng cái đó còn ph thuc vn đ kim soát dch bnh. Nếu dch bnh li không kim soát được, li tiếp tc giãn cách xã hi, thì chc chn kinh tế s khó có kh năng hi phc".

Tiến sĩ Phm Quý Th trong mt bài phân tích đăng trên RFA mi đây cho rng, cú sc kinh tế Vit Nam va xy ra là khá nghiêm trng, là s "mt mát" có nguyên nhân ch quan, nhưng b ph nhn và hơn thế là s ng nhn v năng lc làm ny sinh s nóng vi tăng trưởng kinh tế.

Nguồn : RFA, 03/12/2021

Published in Việt Nam

Biến thể Delta cướp đi hơn 2 điểm GDP của Việt Nam trong năm 2021. Báo cáo của Ngân Hàng Thế Giới tháng 10/2021 giảm dự phóng tăng trưởng của Việt Nam đang từ 4,8 % xuống còn từ 2 đến 2,5 % do "những bất cập và sự chậm trễ trong biện pháp chống dịch".

dongluc1

Khách hàng đi mua sắm đồ tại Hà Nội, Việt Nam, ngày 01/10/2021.  Reuters - Sringer

Việt Nam vấp phải hai trở ngại để có thể nhanh chóng bình phục như mùa xuân 2020, song Covid-19 cũng là một cơ hội để quốc gia Đông Nam Á này trở thành một nền kinh tế "phát triển hơn". Trên đây là phân tích của kinh tế trưởng Ngân Hàng Thế Giới tại Hà Nội, Jacques Morisset trong bài trả lời phỏng vấn qua điện thoại dành cho RFI tiếng Việt.

RFI : Công tác tại Hà Nội từ hai năm nay, thưa ông Jacques Morisset, câu hỏi đầu tiên Ngân Hàng Thế Giới đánh giá thế nào về mức độ sụt giảm đột ngột của kinh tế Việt Nam năm nay, đến nỗi mà lần đầu tiên, định chế tài chính đa quốc gia này giảm dự phóng tăng trưởng đến hơn hai điểm trong chưa đầy hai tháng ?

Jacques Morisset : Để hiểu được tình hình hiện tại ở thời điểm cuối 2021, chúng ta cần nhìn lại 2020 : Tăng trưởng của Việt Nam năm ngoái là 2,9 %. Đó là một trong những thành tích cao nhất so với tất cả các quốc gia khác. Phải nói là năm ngoái, Việt Nam đã rất thành công trong việc ngăn chận dịch lây lan với những quyết định y tế vừa sớm, vừa thích hợp. Nhờ vậy đã nhanh chóng phục hồi. Bước sang đầu năm nay, tại sao kinh tế lại lao đao ? Thống kê của quý ba 2021 cho thấy GDP giảm 6,17 %. Từ 40 năm qua, chưa khi nào tăng trưởng của Việt Nam lại tệ như vậy. Đây cũng là lần đầu tỷ lệ này ở số âm và cũng chưa bao giờ các hoạt động kinh tế lại giảm mạnh đến mức độ này. Tất cả mọi người, kể cả Ngân Hàng Thế Giới đều đã ngỡ ngàng. 

RFI : Vì sao kinh tế Việt Nam đổ dốc mạnh trong 9 tháng đầu 2021 ?

Jacques Morisset : Thứ nhất là do y tế và thứ hai là kinh tế. Về y tế, cuối tháng Tư năm nay, biến thể Delta lan mạnh, dịch Covid-19 bùng phát vào lúc mà Việt Nam không sẵn sàng để đối phó. Có nghĩa là khi đó, tỷ lệ tiêm ngừa của Việt Nam rất thấp, nếu không muốn nói là con số không. Thêm vào đó là thái độ thả lỏng trước tình hình dịch tễ. Đầu 2020 Việt Nam cho xét nghiệm đại trà nhưng do có rất ít trường hợp dương tính nên đã lơ là vì cho rằng Covid-19 đã thuộc về quá khứ. Chẳng ngờ lại phải đối mặt với biến thể Delta. Nguyên nhân thứ hai là kinh tế : năm nay chính quyền đã không sẵn sàng đưa ra những quyết định để ngăn chận hậu quả khủng hoảng y tế gây nên. Thí dụ về ngân sách : Việt Nam vẫn dư thừa ngân sách vào thời điểm mà nhẽ ra phải nới lỏng chi tiêu để giới hạn những hệ quả về kinh tế, về xã hội Covid-19 gây nên. Trong chín tháng đầu năm nay, Việt Nam bội thu ngân sách : Việt Nam vẫn cứ tiết kiệm chi tiêu và để dành.

RFI : Giới phân tích đã nhấn mạnh nhiều đến những biện pháp chống dịch không phù hợp và thậm chí là đã được chính phủ Việt Nam ban hành quá trễ ?

Jacques Morisset : Cuối tháng Tư vừa qua, phản ứng của chính phủ không dứt khoát như ở vào hồi đầu năm 2020. Thí dụ như trong miền nam, các biện pháp cách ly, giới hạn đi lại không được ban hành ngay lập tức. Phải đợi nhiều tuần lễ thành phố Hồ Chí Minh và các vùng phụ cận mới bị phong tỏa. Trong khi đó thì virus lây lan : cuối tháng 5 –đầu tháng 6 số ca dương tính với virus corona đã rộ lên. Kế tới về mặt kinh tế, cũng đã có những bất cập : nhẽ ra là phải nhanh chóng hỗ trợ những thành phần bị tác động qua các chương trình xã hội. Nhưng mãi đến đầu tháng 7, những biện pháp giúp đỡ đó mới đến tay người dân, tức la có một sự chậm trễ từ hai đến ba tháng kể từ đầu khủng hoảng.

RFI : Sau ba tháng phong tỏa chặt chẽ, Việt Nam đang bắt đầu mở cửa lại, chính vì nhờ có vac-xin. Nhìn lại giai đoạn từ cuối tháng 7 đến đầu tháng 9/2021 mọi sinh hoạt gần như ngừng lại hoàn toàn nhất lai tại hai thành phố lớn là Hà Nội và Thành Phố Hồ Chí Minh. Các cửa hàng, hàng quán, công sở đóng cửa tòa bộ.. Giờ đây Việt Nam có hy vọng nhanh chóng bật dậy như năm 2020 ?

Jacques Morisset : Đà phục hồi vấp phải hai trở ngại : Rất nhiều người bị ảnh hưởng nghiêm trọng trong thời gian khủng hoảng với các sinh hoạt kinh tế hoàn toàn bị tê liệt như vừa nói trong gần ba tháng. Những hộ gia đình nghèo, không có tiền tiết kiệm thì họ không có phương tiện để chi tiêu trong những tháng tới. hệ quả kềm theo, là tiêu thụ nội địa không chóng phục hồi, đơn giản là vì một phần dân dư không có tiền. Thêm vào đó là tâm lý lo âu, không biết dịch sẽ kéo dài tới khi nào, kinh tế có chóng phục hồi hay không … thành thử người dân không dám mạnh dạn chi tiêu. Khuynh hướng chung là người ta để dành tiền tiết kiệm. Trong khi đó, từ nhiều thập niên qua, tiêu thụ nội địa là một trong những cột trụ của tăng trưởng Việt Nam. Do vậy Ngân Hàng Thế Giới chờ đợi trong ngắn hạn đà phục hồi sẽ ở mức trung bình.

Trở ngại thứ nhì, như đã biết, xuất khẩu là mũi nhọn của kinh tế Việt Nam, vậy mà từ đầu năm đến nay, hoạt động trong ngành bị khựng lại, thậm chí là sụt giảm đôi chút vì những lý do như sau : dưới tác động của dịch Covid-19, nhiều nhà máy công nghiệp phải đóng cửa ; tương tự như nhiều quốc gia khác trên thế giới, Việt Nam cũng chịu tác động do các phí tổn chuyên chở hàng hóa tiên tục tăng lên từ nhiều tháng qua. Với hai trở ngại này, theo thẩm định của Ngân Hàng Thế Giới đà phục hồi kinh tế của Việt Nam lần này không được tốt như hồi năm 2020.

RFI : Vậy Việt Nam phải làm gì để vượt qua được hai trở ngại đó ?

Jacques Morisset : Như vừa nói, động lực tăng trưởng của Việt Nam từ nhiều năm qua, không phải là Nhà nước, mà là do lĩnh vực kinh tế tư nhân, do tiêu thụ nội địa và xuất khẩu. Chúng tôi nghĩ rằng đã đến lúc tăng trưởng của Việt Nam có thể trông cậy nhiều hơn vào chính phủ. It ra là trong ngắn hạn. Có điều Việt Nam chưa sẵn sàng. Lĩnh vực công vẫn còn bị kẹt vì một số yếu tố, thí dụ như là về hành chính, thiếu một sự phối hợp giữa cấp trung ương và các địa phương. Trong trường hợp cụ thể của chính sách trợ cấp xã hội chẳng hạn, chính phủ thiếu những thống kê đầy đủ để xác định ai là những thành phần cần được giúp đỡ, để viện trợ nhanh chóng đến tay những người này. 

RFI : Sau kinh nghiệm những tháng qua, Ngân Hàng Thế Giới đánh giá như thế nào về tiềm năng tăng trưởng của Việt Nam trong năm tới ?

Jacques Morisset : Đây là một cuộc khủng hoảng nhất thời, như với phần lớn các quốc gia khác trên thế giới. Câu hỏi còn lại là dịch bệnh này sẽ kéo dài bao lâu. Không riêng gì Việt Nam, mọi người đều mong mỏi đẩy lùi được Covid-19, tình hình sáng sủa hơn. Các dự báo cho năm 2022 có khuynh hướng khả quan hơn trước viễn cảnh phần nào kiểm soát được virus corona. Ngân Hàng Thế Giới chờ đợi tăng trưởng của Việt Nam bật dậy, ở mức tối thiểu là 6 % cho năm 2022.

Chúng tôi lạc quan bởi vì những yếu tố nền tảng vẫn tồn tại. Những yếu tố đó là ổn định về đối nội, Việt Nam kiểm soát được những bất cân đối cả về mặt ngân sách lẫn ngoại thương, lạm phát, dự trữ ngoại tệ của Việt Nam cũng đang ở mức khá cao từ nhiều năm qua… Nói cách khác, nhiều chỉ số kinh tế của Việt Nam vẫn vững chắc. Tuy nhiên bênh cạnh đó tôi nghĩ rằng đây cũng là cơ hội để chính phủ tiến hành những biện pháp cải tổ cần thiết về mặt cơ cấu để Việt Nam thực hiện tham vọng trở thành một nền kinh tế phát triển hơn trong những năm sắp tới. Để đạt được mục tiêu đó, Việt Nam cần đẩy mạnh những phát minh về công nghệ, nâng cao đầu tư vào công việc đào tạo nhân sự". 

RFI : Xin một câu hỏi chót, trước đại dịch Covid-19, nhiều doanh nghiệp quốc tế đã bắt đầu chuyển hướng, di dời cơ sở sản xuất sang Việt Nam, giảm bớt mức độ lệ thuộc vào Trung Quốc- một phần do tác động từ xung khắc thương mại Mỹ- Trung. Nhật Bản chẳng hạn đã khuyến khích các tập đoàn đi tìm những bãi đáp mới, mà Việt Nam là một điểm đến được quan tâm. Covid-19 có nguy cơ làm mất đi sức thu hút đó của Việt Nam hay không ?

Jacques Morisset : Chúng ta cần phân biệt xu hướng chung với những khó khăn nhất thời. Từ trước đại dịch, một phần do căng thẳng Mỹ-Trung, nhiều công ty đã di dời cơ sở từ Trung Quốc sang Việt Nam. Xu hướng đó sẽ tiếp tục bởi vì Việt Nam có những lợi thế cạnh tranh tương đối chẳng hạn như là nhân công rẻ … và những yếu tố đó vẫn tồn tại. Điều này giải thích vì sao đầu tư nước ngoài tiếp tục đổ vào Việt Nam. Bên cạnh đó thì có yếu tố ngắn hạn cũng khá tiêu biểu. Năm ngoái, Việt Nam hưởng lợi nhưng năm nay tình huống đang bất lợi cho Việt Nam : Năm 2020 khi nhiều nước trên thế giới phải đóng cửa, Việt Nam với những biện pháp ít nghiêm ngặt hơn đã thúc hối nhiều doanh nghiệp đưa một số hoạt động sang Việt Nam. Ngành dệt may chẳng hạn đã chuyển một phần khâu sản xuất từ Bangladesh hay Mêhicô qua Việt Nam. Ngược lại năm, do Việt Nam bị nặng về mặt y tế, nhiều khu vực công nghiệp phải tạm đóng cửa, thậm chí là một số hải cảng cũng đã ngừng hoạt động hồi tháng Tư vừa qua … Địa bàn sản xuất có phần dời Việt Nam sang những khu vực khác. Nhưng đó chỉ là những thay đổi trong ngắn hạn.

RFI : RFI Việt ngữ thành thật cảm ơn ông Jacques Morisset, kinh tế trưởng Ngân hàng Thế giới tại Hà Nội.

Thanh Hà thực hiện

Nguồn : RFI, 19/10/2021

Published in Diễn đàn
mardi, 12 octobre 2021 08:48

Kinh tế Việt Nam lâm nguy !

Sau 2 năm vật lộn với dịch Covid-19, tình hình kinh tế Việt Nam đang đứng trước viễn ảnh u tối nhất kể từ khi Đổi mới 35 năm trước đây (1986).

kinhte1

Tình hình kinh tế Việt Nam đang đứng trước viễn ảnh u tối nhất kể từ khi Đổi mới 35 năm trước đây (1986). Ảnh minh họa Thành phố Hồ Chí Minh nhìn từ Khánh Hội

Theo Tổng cục Thống kê Việt Nam thì : "Tổng sản phẩm trong nước (GDP) quý III/2021 ước tính giảm 6,17% so với cùng kỳ năm trước, là mức giảm sâu nhất kể từ khi Việt Nam tính và công bố GDP quý đến nay. Trong đó, khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản tăng 1,04% ; khu vực công nghiệp và xây dựng giảm 5,02% ; khu vực dịch vụ giảm 9,28%".

Tin xấu lan nhanh

Suy ra từ tin xấu này, Tổng bí thư đảng Nguyễn Phú Trọng nhìn nhận tại lễ bế mạc Hội nghị Trung ương 4 ngày 7/10/2021 :

"Tăng trưởng kinh tế 9 tháng đầu năm chỉ đạt 1,42%, là mức thấp nhất từ năm 2000 đến nay ; dự báo cả năm chỉ đạt khoảng 3%, thấp xa so với mục tiêu Quốc hội đề ra (6%).

Kinh tế - xã hội cả nước đang đứng trước nhiều khó khăn, thách thức lớn, và có thể còn tiếp tục kéo dài trong những tháng cuối năm 2021 và năm 2022. Các hoạt động sản xuất kinh doanh, việc học tập, nhất là học trực tuyến của học sinh, sinh viên và đời sống của người lao động trên hầu hết các lĩnh vực gặp nhiều khó khăn ; không ít doanh nghiệp phải dừng hoạt động, thậm chí bị giải thể, phá sản. Nợ xấu ngân hàng có khả năng tăng cao ; tiềm ẩn nhiều rủi ro đối với thị trường tài chính - tiền tệ, thị trường lao động, ổn định kinh tế vĩ mô, môi trường đầu tư kinh doanh. Đời sống của nhân dân, sức chống chịu của người lao động ở vùng dịch bị ảnh hưởng rất nặng nề ; nẩy sinh nhiều vấn đề phức tạp về tâm lý, tâm trạng xã hội, an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội. Dự báo, không hoàn thành được nhiều mục tiêu, chỉ tiêu chủ yếu đã đề ra cho năm 2021".

Bức tranh kinh tế-xã hội ảm đạm này là bằng chứng cho thấy đã có ít nhất 50 triệu người ở tuổi lao động từ 15 tuổi trở lên đang lâm vào cảnh thất nghiệp ngắn hoặc dài hạn, theo ước tính của các chuyên gia kinh tế. Tình hình này sẽ không thay đổi, hoặc tồi tệ hơn trong năm 2022, vì Việt Nam đã chậm ưu tiên chích ngừa lực lượng lao động và khối công nhân tại các trung tâm công nghiệp, nhất là ở vùng thành phố Hồ Chí Minh (Sài Gòn cũ) và các tỉnh Bình Dương, Đồng Nai và Long An.

Trước mắt có ít nhất 1,3 triệu công nhân mất việc ở Sài Gòn và các tỉnh ở trong Nam do bỏ chạy về quê lánh nạn từ ngày tháng 7 đến ngày 15/9/2021, theo Tổng cục Thống kê Việt Nam. Chi tiết phổ biến cho biết :

"Khoảng 324.000 người trở về từ Hà Nội, 292.000 người về từ Thành phố Hồ Chí Minh và 450.000 người trở về từ các tỉnh, thành khác phía Nam".

Tuy nhiên, số liệu thống kê lần này chưa tính đến dòng người về quê từ đầu tháng 10, khi Thành phố Hồ Chí Minh và các tỉnh phía Nam nới lỏng giãn cách.

Thống kê 930.000 người từ 15 tuổi trở lên đã trở về địa phương, khoảng 34% đang có việc làm ; 38% mất việc, không tìm được việc làm do cách ly, giãn cách và số còn lại không có nhu cầu làm việc do e ngại dịch bệnh" (VnExpress, 12/10/2021).

Nhưng sau khi đã hồi cư rồi, số công nhân thất nghiệp sẽ sống ra sao, trong khi ngày Tết đã gần và các doanh nghiệp lại thiếu công nhân là bài toán sản xuất nan giải của Việt Nam trong những tháng cuối năm 2021 và đầu năm 2022.

Bằng chứng tại phiên họp, báo cáo kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2021, dự kiến kế hoạch năm 2022, Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và đầu tư Trần Quốc Phương cho biết :

"Dự kiến 4/12 chỉ tiêu chủ yếu chưa đạt mục tiêu, trong đó có GDP ước chỉ đạt 3,5-4% (mục tiêu là khoảng 6%).

Tuy năng lực và khả năng ứng phó dịch bệnh tiếp tục được nâng lên nhưng sức chống chịu và nguồn lực của Nhà nước, doanh nghiệp và người dân giảm sút. Trong khi đó, còn tiềm ẩn nguy cơ lỡ nhịp với kinh tế thế giới, khu vực ; thiên tai, biến đổi khí hậu tiếp tục là nguy cơ thường trực" (Thời báo Kinh tế Việt Nam, 12/10/2021).

Tiếng nói từ trong nước

Vì vậy, theo Ngân hàng phát triển Á Châu (Asian Development Bank-ADB) thì mức phát triển kinh tế của Việt Nam hết năm 2021 sẽ giảm dưới 5% thay vì tăng 5,8% như dự kiến hồi tháng 7/2021.

Theo tin của Chính phủ Việt Nam thì việc tháo gỡ giãn cách để từng bước phục hồi phát triển kinh tế sẽ được thực hiện từ tháng 10/2021. Tuy nhiên các doanh nghiệp không hy vọng có thể phục sức nhanh chóng vì thiếu công nhân, từ sau các đợt công nhân bỏ chạy về quê lánh dịch.

Theo Trung tâm dự báo nhu cầu nguồn nhân lực Thành phố Hồ Chí Minh (tên cũ Sài Gòn) cho biết :

"Nhu cầu lao động của các doanh nghiệp trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh trong quý III là 43.600-56.800 người. Con số này trong thời gian tới ở Bình Dương là khoảng 40.000-50.000 người.

Còn Trung tâm dịch vụ việc làm tỉnh Đồng Nai cho biết có 28 doanh nghiệp đã tham gia sàn giao dịch trực tuyến với tổng nhu cầu tuyển dụng gần 4.700 lao động. Nhu cầu lao động phổ thông lên đến hơn 4.500 người" (Zing.vn, 8/10/2021)

Các chuyên gia của Ngân hàng Thế giới đã khuyến cáo Việt Nam phải thận trọng trong quyết định này để tránh rủi ro không lường trước được.

Do đó, theo báo VietTimes thì : "Các chuyên gia cảnh báo, nếu Việt Nam không nhanh chóng kiềm chế được dịch bệnh và có lộ trình rõ ràng để mở cửa lại nền kinh tế thì những tổn thất sẽ vượt quá ngưỡng có thể khôi phục được".

Quốc hội Việt Nam dự trù họp vào ngày 20/10/2021 để thảo luận các biện pháp cứu nguy kinh tế.

Những tin không sáng về tình hình bệnh dịch còn lây lan ở nhiều nơi đã ảnh hưởng không nhỏ đến các hoạt động kinh tế, thương mại, du lịch và giao thông. Bằng chứng này đã phản ảnh khá đấy đủ trên các báo ở Việt Nam trong thời gian hai tháng 8 và 9 (2021) như sau :

Thời báo Kinh tế Việt Nam viết ngày 22/09/2021 :

"Bức tranh kinh tế 9 tháng có nhiều gam màu trầm, nhiều chỉ số vĩ mô bị kéo tụt bởi dịch Covid-19. Trong đó, lần đầu tiên GDP hàng quý ghi nhận mức tăng trưởng âm ; nhập siêu hơn 2 tỷ USD trong 9 tháng ; ngành du lịch bị đóng băng hoàn toàn.

Tổng cục Hải quan vừa công bố số liệu sơ bộ tính từ đầu năm đến hết 15/9/2021 với tổng kim ngạch xuất nhập khẩu cả nước đạt gần 455 tỷ USD. Trong đó, tổng kim ngạch xuất khẩu hàng hóa đạt 225,198 tỷ USD ; tổng kim ngạch nhập khẩu hàng hóa đạt 229,384 tỷ USD, cán cân thương mại hàng hóa thâm hụt gần 4,186 tỷ USD.

Cụ thể, về xuất khẩu, trong kỳ 1 tháng 9/2021 (từ 01/09 – 15/09) đạt 11,57 tỷ USD, giảm 27,1% so với kỳ 2 tháng 8/2021".

Đến ngày 25/09/2021, Thời báo Kinh tế Việt Nam chạy tựa bài "Doanh nghiệp đối mặt với thách thức duy trì sản xuất, giữ chân lao động". Giải thích thêm, báo này tiết lộ : "70,6% doanh nghiệp gặp khó khăn trong "đảm bảo khả năng cạnh tranh", 39,9% doanh nghiệp khó "tuyển dụng lao động", 34% chật vật "thực hiện các hợp đồng đã ký kết", 28,8% doanh nghiệp lo duy trì được sản xuất kinh doanh...".

Tình trạng này còn được phản ảnh ngày 21/09/2021 trên Tạp chí Nông Nghiệp : "Không chỉ các doanh nghiệp phải ngừng hoạt động, doanh nghiệp còn khốn đốn duy trì sản xuất "3 tại chỗ" hiện đã gần như kiệt sức vì chi phí sản xuất quá lớn".

Biện pháp "3 tại chỗ" gồm : ăn, ngủ và làm việc ngay tại cơ sở đã làm cho nhiều doanh nghiệp phải chi phí cho đầu vào quá lớn so với khi chưa có bệnh dịch. Thêm vào đó, do phải ở tại chỗ lâu dài nên có nhiều công nhân lâm cảnh "tâm thần" gây khó khăn cho doanh nghiệp.

Báo VietTimes viết :

"Sự bùng phát của biến chủng Delta từ cuối tháng 4 tại Thành phố Hồ Chí Minh và các tỉnh phía Nam đã đảo ngược hoàn toàn bức tranh kinh tế lạc quan của Việt Nam nửa đầu 2021.

Hàng loạt các tổ chức quốc tế đã điều chỉnh hạ dự báo tăng trưởng kinh tế Việt Nam năm nay về mức dưới 5%.

Các chuyên gia cảnh báo, nếu Việt Nam không nhanh chóng kiềm chế được dịch bệnh và có lộ trình rõ ràng để mở cửa lại nền kinh tế thì những tổn thất sẽ vượt quá ngưỡng có thể khôi phục được".

Xuất khẩu đã giảm 5,8% trong tháng 8 do tác động của các đợt giãn cách xã hội khiến các nhà máy phải đóng cửa, ngừng sản xuất.

Dù tính chung tám tháng đầu năm vẫn tăng hơn 20% nhưng khối doanh nghiệp trong nước nhập siêu đến hơn 20 tỉ USD, trong khi khối doanh nghiệp FDI xuất siêu hơn 16,7 tỉ USD. Ngược với năm 2020, cán cân thương mại đang bị thâm hụt hơn 3,71 tỉ USD".

Kinh tế đóng băng ?

Trong khi đó, tình hình kinh tế ở miền Bắc Việt Nam cũng không sáng sủa gì, dù lây nhiễm bệnh dịch ít hơn trong Nam.

Theo Thời báo Kinh tế Việt Nam ngày 20/09/2021 thì :

"Chỉ tính riêng trong tháng 8, Thành phố Hà Nội có 1.077 doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường, trong đó có 244 doanh nghiệp giải thể ; 833 doanh nghiệp đăng ký tạm ngừng hoạt động. Trung bình mỗi ngày trong tháng có hơn 33 doanh nghiệp rút lui gây ra hệ lụy là có hàng nghìn lao động phải đối mặt với nguy cơ ngừng việc, mất việc làm, mất thu nhập".

Trong khi đó, một nhóm nhà khoa học của trường Đại học Kinh tế Quốc dân đã gửi đến Chính phủ, các cơ quan Bộ, Ban, Ngành trung ương lời cảnh giác "Giãn cách cứng nhắc : Đứt gãy sản xuất, đe dọa an sinh xã hội" :

"Việc thực hiện giãn cách theo Chỉ thị 16, mô hình "ba tại chỗ" và "một cung đường – hai điểm đến" một cách cứng nhắc đang gây khó khăn lớn cho các doanh nghiệp cả về chi phí lẫn rủi ro kiểm soát bệnh tật, sức khỏe và không gian ăn ở, do điều kiện vật chất đáp ứng "ăn" và "nghỉ" không được thiết kế từ đầu. Nhiều lao động có trình độ cao tại các thành phố lớn như Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh, Hải Phòng, Đà Nẵng… nơi bị phong tỏa bị chốt chặt, không thể đến nơi làm việc, làm đứt gãy nguồn lao động. Biện pháp kiểm soát lưu thông và quan niệm "hàng thiết yếu" ở các địa phương khác nhau đã gây cản trở hoạt động vận chuyển và lưu thông hàng hóa, cụ thể : Chuỗi cung ứng mặt hàng chế biến chế tạo như điện, điện tử, máy móc thiết bị… bị đứt gãy cung lao động và nguyên vật liệu. Chuỗi cung ứng mặt hàng thủy sản và nông sản đứt gãy lao động, thị trường, vận chuyển. Chuỗi cung ứng hàng dệt may đứt gãy do lao động bị giãn cách, chi phí đáp ứng điều kiện sản xuất quá cao".

Bằng chứng đã được báo Người Đưa Tin ngày 26/09/2021 cho biết :

"Trong 9 tháng qua, các doanh nghiệp ngành du lịch chỉ kinh doanh được 3 tháng mà chỉ có khách trong nước không có khách quốc tế. Khách quốc tế đóng cửa từ tháng 3/2020 đến giờ, nếu có thì chủ yếu là chuyên gia. Các khách sạn nhà hàng, lữ hành vận chuyển và dịch vụ, hầu như là dừng hết, đóng cửa 100%.

Nhiều hệ thống trung tâm du lịch, giải trí từ 18 triệu khách quốc tế và 83 triệu lượt khách nội địa thì đến tháng 6/2021 tất cả chỉ là con số 0, hàng vạn lao động doanh nghiệp và lao động thất nghiệp.

Ông Nguyễn Quốc Kỳ - Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần Du lịch và Tiếp thị Giao thông Vận tải Việt Nam (Vietravel) cho hay, tình hình du lịch đến cuối năm còn khó nữa, dự báo du lịch mất hết năm 2021 này và bắt đầu từ tháng 1/2022 mới hồi phục được. Và đây là dự báo rất xấu".

Nông lâm điêu đứng

Bước sang lĩnh vực nông, lâm nghiệp, những ách tắc trong giãn cách cứng nhắc cũng đã gây rất nhiều khó khăn cho sản phẩm nông và lâm nghiệp. Bằng chứng đã xuất hiện trên trang báo của Trung ương Đảng cộng sản Việt Nam : "Đợt dịch Covid-19 thứ 4 bùng phát tại Việt Nam vào đúng thời điểm nhiều địa phương thu hoạch nông sản. Khó khăn chồng chất khó khăn khi thị trường xuất khẩu thu hẹp, tiêu thụ trong nước chật vật, tại những nơi có sản phẩm nông nghiệp, người ta lại lao vào "giải cứu" nông sản, nhưng có lẽ người nông dân cần là một giải pháp bền vững cho thị trường này".

Báo này nêu tỷ dụ : "Những ngày này, về huyện Bình Tân, tỉnh Vĩnh Long, giá khoai lang tím (xuất khẩu) ở đây đã xuống giá ở mức kỷ lục chỉ còn khoảng 650 đồng/kg, với mức giá này, người nông dân trồng khoai thua lỗ nặng nề.

Nỗi xót xa của người trồng khoai ở huyện Bình Tân càng nhân lên gấp bội khi họ phải chứng kiến những ruộng khoai đã quá kỳ thu hoạch, nhưng đồng ruộng vẫn vắng bóng người, các chủ ruộng để mặc khoai ngoài đồng vì có thu hoạch lại mất thêm tiền công thuê người".

Đến ngày 18/07/2021, báo Đồng Tháp online loan tin :

"Đợt dịch Covid-19 lần thứ 4 bùng phát đúng vào thời điểm nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh đang thu hoạch nông sản, nông dân gặp nhiều trở ngại, khó khăn chồng chất khó khăn khi thị trường xuất khẩu nông sản thu hẹp, thị trường tiêu thụ trong nước chật vật do chuỗi cung ứng hàng hóa đứt gãy...

Lúa gạo được xem là mặt hàng "miễn nhiễm" trước 3 đợt dịch Covid-19. Vậy nhưng, từ khi đợt dịch thứ 4 bùng phát, giá lúa giảm mạnh khiến nông dân vô cùng lo lắng".

Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và phát triển nông thôn tỉnh Đồng Tháp thì : "Vụ hè thu năm 2021, toàn tỉnh xuống giống trên 187.200ha. Hiện các diện tích giai đoạn thu hoạch rộ tập trung tại các huyện : Tân Hồng, Tam Nông, Thanh Bình với giá lúa chất lượng cao tại ruộng là 6.000 đồng/kg, lúa IR50404 giá 5.200 đồng/kg, giảm gần 1.000 đồng/kg so với hơn 1 tháng trước".

Nhưng không chỉ có lúa xuống giá mà nhiều loại trái cây cũng chịu chung số phận. Nhiều thương lái đã bỏ cả tiền cọc không đến mua khiến nông dân điêu đứng.

Đó không chỉ là nỗi xót xa riêng của nông dân vùng Đồng bằng sông Cửu Long mà của cả nền kinh tế. Bởi vì chừng nào Nhà nước chưa biết sống chung hiệu quả với dịch Covid 19 như các nước khác thì doanh nghiêp không thể ngóc đầu lên được.

Phạm Trần

(12/10/2021)

Published in Diễn đàn

Việt Nam chống dịch hỗn loạn : Nhà đầu tư nước ngoài tháo chạy !

Bình Phương, SaigonnhoNews, 01/10/2021

Nhiều công ty nước ngoài sản xuất hàng hóa tại Việt Nam để cung cấp cho thị trường thế giới đang tìm cách di chuyển sản xuất ra khỏi Việt Nam, sang Trung Quốc hoặc các quốc gia láng giềng vì những thiệt hại to lớn mà họ phải gánh chịu do chính sách phong tỏa kéo dài để chống dịch của nhà cầm quyền Hà Nội.

dautu1

Công nhân làm việc trong một dây chuyền sản xuất giày thể thao Nike ở Sài Gòn. Biện pháp phong tỏa nghiêm ngặt đã làm cho Nike mất đi 10 tuần sản xuất, tương đương 100 triệu đôi giày và công ty đang chuyển hoạt động sản xuất hàng may mặc ra khỏi Việt Nam sang những nơi như Trung Quốc (Ảnh : Peter Charlesworth/LightRocket/Getty Images)

Trong thời gian thương chiến Mỹ – Trung, các nhà sản xuất đã tìm cách chuyển hoạt động ra khỏi Trung Quốc và dồn tới Việt Nam do bị thu hút bởi mức lương thấp và tiếng đồn chính phủ thân thiện với doanh nghiệp. Tuy nhiên, các lệnh cấm nghiêm ngặt của chính phủ Hà Nội để ngăn chặn làn sóng truyền nhiễm của Covid-19 đã làm tê liệt hoạt động sản xuất kể từ Tháng Bảy. Cuộc "phong tỏa" kéo dài đã buộc các công ty như Nike Inc. và Lululemon Athletica Inc. phải chuyển sản xuất sang các quốc gia khác và khiến một số doanh nghiệp phải suy nghĩ lại về việc phụ thuộc quá nhiều vào các nhà máy ở Việt Nam, tờ báo kinh doanh The Wall Street Journal cho biết. 

Công ty Nike sản xuất khoảng một nửa số giày dép của mình tại Việt Nam, tuần trước cho biết họ đã mất 10 tuần sản xuất ở đó vì nhà máy ngừng hoạt động. Theo BTIG Llc, một công ty môi giới của Mỹ, mất 10 tuần sản xuất có nghĩa là khoảng 100 triệu đôi giày Nike không được xuất xưởng. Hiện Nike dự đoán nhu cầu các sản phẩm của Nike sẽ vượt quá nguồn cung trong tám tháng tới.

"Kinh nghiệm của chúng tôi về việc đóng cửa nhà máy liên quan đến Covid cho thấy việc mở cửa trở lại và tăng trở lại quy mô sản xuất đầy đủ sẽ mất nhiều thời gian", ông Matt Friend, Giám đốc tài chính của Nike, cho biết vào tuần trước. Công ty cho biết họ đang tối đa hóa năng lực sản xuất giày dép ở các nước khác và đang chuyển hoạt động sản xuất hàng may mặc ra khỏi Việt Nam sang những nơi như Trung Quốc.

Một cuộc khảo sát do Phòng Thương mại Hoa Kỳ (AmCham) tại Việt Nam thực hiện hồi cuối Tháng Tám với gần 100 đại diện của các công ty trong lĩnh vực sản xuất cho thấy một phần năm đã chuyển hoạt động sản xuất sang các nước khác.

Ông Jonathan Moreno, trưởng nhóm phụ trách mảng sản xuất và dây chuyền cung ứng của AmCham, cho biết : "Mọi người đang nhận ra rằng, cho dù là Trung Quốc hay Việt Nam, bạn không nên bỏ tất cả trứng vào một giỏ. Từ quan điểm chuỗi cung ứng, bạn không nên để dễ bị tổn thương bởi một quốc gia".

Các doanh nghiệp phương Tây vẫn đang đoán già đoán non về việc khi nào Việt Nam sẽ dỡ bỏ các quy định hạn chế sản xuất, bao gồm cả việc buộc các nhà máy phải cho công nhân của họ sống bên trong cổng để cách ly với xã hội, hoặc trong một số trường hợp, đóng cửa hoàn toàn nhà máy. Trong các tuyên bố công khai, một số quan chức nói rằng các hạn chế sẽ kéo dài đến Tháng Tám hoặc giữa Tháng Chín, nhưng rồi những thời hạn đó trôi qua mà không có bất kỳ sự thay đổi đáng kể nào trong chính sách phong tỏa.

Chính phủ Việt Nam – năm ngoái khá yên tâm với thành công trong việc điều trị Covid-19 cho khoảng 1,500 trường hợp nhờ phong tỏa một phần xã hội – đã rất chậm trễ trong việc đặt mua vaccine, chậm hơn nhiều quốc gia khác. Gần đây Bộ Y tế Việt Nam dường như đã thừa nhận sai lầm về chính sách vaccine, đã làm chậm việc mua vaccine. Ngày nay, mới chỉ có khoảng 9% người Việt Nam được tiêm chủng đầy đủ so với 65% người Cambodia, theo dữ liệu của Our World in Data. 

Năm nay, nhà chức trách Việt Nam, mất cảnh giác trước sự bùng phát dữ dội của các đợt dịch mới, đã quay trở lại áp dụng các biện pháp phong tỏa và ngăn chặn. Vào Tháng Sáu và Tháng Bảy, khi có thông tin rõ ràng rằng biến thể Delta của coronavirus đang lây lan rộng trong cộng đồng dân cư nơi có ít hơn 1% dân chúng được tiêm chủng đầy đủ, chính phủ Hà Nội đã áp đặt các hạn chế thậm chí còn nghiêm ngặt hơn trước, gây khó khăn hơn nhiều so với một số quốc gia có lĩnh vực sản xuất lớn khác.

Ở phía Nam của đất nước, nơi tập trung nhiều nhà máy công nghiệp, các công ty muốn tiếp tục hoạt động thì phải thực hiện các quy trình phức tạp, chẳng hạn như thường xuyên xét nghiệm tìm virus trong công nhân hoặc áp dụng biện pháp "ba tại chỗ", theo đó người lao động phải ăn, ngủ và làm việc ngay trong nhà máy. Các nhà máy sản xuất giày và may mặc lớn với hàng chục nghìn công nhân nhận thấy họ không thể thường xuyên tổ chức xét nghiệm cho mọi người hoặc chu cấp cho quá nhiều người trong nhà máy hoặc trong các ký túc xá. Nhiều nhà máy đã phải ngừng hoạt động hoặc hoạt động cầm chừng với số ít nhân viên.

Một số công ty đang nỗ lực để giảm bớt sự phụ thuộc vào Việt Nam. 

Ông Jeremy Hoff, Giám đốc điều hành của Hooker Furniture Corp, công ty sản xuất một phần đáng kể sản phẩm của mình tại Việt Nam cho biết : "Chúng tôi thực sự đã đa dạng hóa khá nhiều ra bên ngoài Việt Nam. Chúng tôi thậm chí còn quay trở lại Trung Quốc khi cần thiết".

Ông Andrew Rees, Giám đốc điều hành của công ty giày Crocs Inc., cho biết vào giữa Tháng Chín, họ đang chuyển một số hoạt động sản xuất sang các khu vực khác trên thế giới. Ông nói công ty đã có kế hoạch chuyển sản xuất ra khỏi Việt Nam và đang bổ sung thêm các cơ sở ở Indonesia và Ấn Độ. "Sự đa dạng hóa đang diễn ra", ông Rees nói.

Gần đây, các ca bệnh và tử vong do Covid-19 đã bắt đầu giảm ở Việt Nam, mà chính phủ cho rằng đó là kết quả của các biện pháp phong tỏa nghiêm ngặt của họ. Các ca nhiễm hàng ngày của Việt Nam đạt đỉnh vào khoảng đầu Tháng Chín, với khoảng 13,000 ca nhiễm mới hàng ngày, nhưng kể từ đó đã giảm xuống còn khoảng 9,000 ca. Tiêm phòng đang được tăng tốc. Khoảng một phần ba dân số hiện đã được tiêm ít nhất một liều vaccine. Nhà chức trách cho biết thành phố Sài Gòn một trung tâm sản xuất, sẽ giảm bớt các hạn chế vào Thứ Sáu, ngày 1 Tháng Mười.

Nhưng các công ty và nhóm kinh doanh cảnh báo rằng ngay cả khi họ được cho phép khởi động lại hoạt động, cũng phải mất nhiều tháng mới phục hồi lại được toàn bộ hoạt động sản xuất. Rất nhiều người lao động đã trở về quê và có thể không muốn quay lại thành thị nếu họ chưa được tiêm phòng. Các công ty cho biết, các hạn chế đi lại liên tỉnh, cấm di chuyển từ tỉnh này sang tỉnh khác có thể tạo ra những trở ngại trầm trọng hơn nữa cho việc bổ sung lực lượng lao động.

Một số nhà phân tích kinh doanh cho biết biện pháp cứng rắn của Việt Nam trong việc đóng cửa nhà máy có thể làm tổn hại đến khả năng cạnh tranh của Việt Nam. Tại Indonesia, một số nhà máy xuất khẩu vẫn tiếp tục hoạt động hết công suất trong đợt Covid-19 năm nay và việc ngừng hoạt động chỉ diễn ra trong thời gian ngắn. Nhà chức trách Trung Quốc đã ngăn chặn sự bùng phát dịch từ trong trứng nước bằng cách xét nghiệm hàng loạt và đóng cửa có mục tiêu các cảng và các nhà máy cụ thể mà không cần thực hiện các đợt đóng cửa kéo dài hàng tháng tại các khu vực sản xuất giống như Việt Nam đã làm.

Những người khác vẫn lạc quan về Việt Nam. Ông Peter Mumford, Giám đốc khu vực Đông Nam Á của Eurasia Group, một công ty tư vấn về rủi ro chính trị, cho biết bất chấp những khó khăn hiện tại, Việt Nam có những lợi thế dài hạn – bao gồm sự ổn định chính trị tương đối, cởi mở với đầu tư nước ngoài và có biên giới trên bộ với Trung Quốc – điều đó sẽ tiếp tục thu hút các nhà sản xuất.

Tuy nhiên việc phong tỏa kéo dài ở Việt Nam đã bắt đầu làm thay đổi nhận thức về nguồn cung cấp hàng hóa ổn định ở Châu Á. "Khi bạn nghĩ về nỗ lực mà mọi người đã bỏ ra để thoát khỏi Trung Quốc để rồi bây giờ một trong những nơi có thể cung cấp hàng hóa cho bạn lại là Trung Quốc – tôi có nghĩa đó là điều thực sự điên rồ", ông Roger Rawlins, Giám đốc điều hành của Designer Brands Inc., một nhà bán lẻ giày dép ở Bắc Mỹ, nói tại một hội nghị hồi đầu Tháng Chín.

Bình Phương

Nguồn : SaigonnhoNews, 01/10/2021

*********************

Con người không phải robot

Nguyễn Ngọc Già, RFA, 01/10/2021

Nhà cầm quyền cộng sản Việt Nam đi từ sai lầm này đến sai lầm khác. Sai lầm sau tệ hơn sai lầm trước. Mỗi bước đi của họ lại là một sai lầm không thể cứu vãn. Tôi không biết nên dùng chữ gì để diễn đạt giản dị nhứt, ngoài chữ : SA LẦY. Sa lầy quá sâu.

robot0

Lực lượng bảo vệ làm việc nghiêm túc, không cho người ngoài vào cổng khu chế xuất và giải thích chưa mở cửa đón công nhân vào nhà máy làm việc...

Lãnh vực quan trọng nhứt, mang tính chi phối lớn nhứt của toàn xã hội : Kinh tế - Nó đang chịu đựng quá nhiều cú sốc, khó gượng dậy từ đại dịch có một không hai trong 100 năm qua.

Báo Dân Trí [1] ra ngày 01 tháng Mười năm 2021, cho biết : (trích) "...ông Phạm Đức Hải - Phó trưởng ban Chỉ đạo phòng, chống Covid-19 Thành phố Hồ Chí Minh - chia sẻ : Bất kỳ người dân nào đến thành phố từ học tập, làm việc, du lịch... thành phố đều trân trọng đón tiếp và chăm sóc, tạo điều kiện tốt nhất. Đối với việc người dân tụ tập về quê tự phát đêm qua, thành phố cảm thấy có trách nhiệm và sự chăm lo chưa thật sự chu đáo. Thành phố xin trân trọng mời bà con ở lại để tiếp tục đóng góp…" (hết trích).

Nhà cầm quyền cộng sản Việt Nam cố gắng tối đa ngăn cản hàng ngàn công nhân nghèo đủ mọi ngành nghề về quê. Những con người bình thường đó đang mang tâm trạng vô cùng khát khao mà có người đã thốt lên : "Có chết em cũng phải chết bên gia đình !". Nhà cầm quyền cộng sản Việt Nam đang nhìn những người công nhân nghèo khổ cùng bầy trẻ nheo nhóc, thậm chí có người đang mang bầu sắp tới ngày sanh nở ; những khuôn mặt hốc hác, đen nhẻm, bơ phờ sau nhiều tháng sống vật vờ cùng với tâm trí rối bời, áo não và tận cùng nỗi bi ai như là những con robot. Tang thương là chỗ đó. Hàng chục ngàn công nhân nghèo đó vẫn là và mãi là những con người bình thường với "thất tình lục dục" đầy đủ chứ ko phải con robot, chỉ cần "on là chạy", off là nghỉ" với chương trình cài đặt sẵn cho nó.

Báo Pháp Luật ngày 01 tháng Mười năm 2021 đưa tin [2] : "...sáng 1-10, các tuyến đường đến các khu chế xuất - khu công nghiệp tại thành phố Thủ Đức, khu công nghệ cao Thành phố Hồ Chí Minh khá thông thoáng. Nhiều nhân viên văn phòng đi làm trở lại, tuy nhiên lực lượng công nhân vẫn chưa đi làm nên không khí tại các khu công nghiệp khá trầm lắng. Lực lượng bảo vệ làm việc nghiêm túc, không cho người ngoài vào cổng khu chế xuất và giải thích chưa mở cửa đón công nhân vào nhà máy làm việc...".

Nhà cầm quyền cộng sản Việt Nam ngoài những lời sáo rỗng như thượng dẫn, có lẽ họ mang trong mình dòng máu lạnh tanh, nên không có khả năng nhìn những con người bình thường đó khác hẳn những con robot. Sự thất bại cay đắng sẽ nhanh chóng xảy ra, một khi ép uổng những người cùng khổ cùng với tâm trạng ủ ê, rã rời, chán chường, đầu óc mệt mỏi dẫn đến thân xác rời rã v.v. họ không còn tâm trí và sự tha thiết trong công việc. Sản phẩm làm ra không đạt chất lượng theo yêu cầu, năng suất tụt giảm thảm hại, mất đơn hàng, ảnh hưởng nặng nề xuất nhập khẩu. Từ đó ảnh hưởng đến lợi nhuận doanh nghiệp, đồng lương nhân công, thuế các loại sẽ hụt hẫng, hàng hóa không còn nhiều nhặn so với nhu cầu, tất nhiên sẽ dẫn đến chênh lệch cung - cầu. Từ đó, dễ dàng làm cho giá cả hàng hóa gia tăng với kết cuộc lạm phát. Trong khi "thanh gươm" thao túng tiền tệ vừa được Hoa Kỳ tạm gỡ bỏ vẫn chưa đáng được an tâm cho nền kinh tế èo uột bấy lâu nay.

robot001

Điều ghê gớm nữa, hàng trăm ngàn người với tâm trạng như vậy thì tan nát hết các khu công nghiệp, khu chế xuất từ Thành phố Hồ Chí Minh đến Bình Dương, Đồng Nai, Long An. Đây là 4 nơi mạnh nhứt về thu nhập quốc dân của các tỉnh phía Nam.

Khó khăn chưa dừng lại đó [3], ngày 01 tháng Mười năm 2021, RFA cho biết : (trích) "Các công ty tại Việt Nam đến nay vẫn chưa báo cáo về các vấn đề liên quan thu mua nguyên liệu thô hoặc các nguyên liệu đầu vào khác trong bối cảnh khủng hoảng năng lượng kéo dài ở nước láng giềng Trung Quốc, nơi cung cấp nguyên liệu và thiết bị cho lĩnh vực sản xuất đang bùng nổ tại đất nước hình chữ S. Hãng tin Reuters dẫn nguồn từ Bộ Công thương Việt Nam đưa tin ngày 1/10. Tin cho biết, Trung Quốc đang phải vật lộn với tình trạng thiếu điện trong bối cảnh nguồn cung than thắt chặt, tiêu chuẩn khí thải khắt khe hơn và nhu cầu sản xuất mạnh mẽ..." (hết trích).

robot01

Doanh nghiệp trong nước cũng đang lao đao [4] vì thiếu hụt nguồn nhân lực như báo VnExpress đưa tin hôm 01 tháng Mười năm 2021.

Siêu thị hiu hắt [5] vì muốn vô mua hàng phải chứng minh đã chích ngừa, trong khi quy định phạt vạ người dân nếu ra đường không có lý do chính đáng vẫn tiếp tục đe dọa người dân (!).

Những nghịch lý vừa bi thương vừa khôi hài đến mức người dân cứ phải thốt lên : Mình đang sống ở đâu vậy ? Mình đang sống trong thời đại nào đây ?

Sơ phác vài nét trong ngày đầu mà nhà cầm quyền cộng sản Việt Nam gọi là trở lại tình trạng "bình thường mới" đang gieo vào tâm trạng người dân một cảm giác ngược lại bằng ý nghĩa "bất thường cũ" cùng những ngôn từ mơ hồ, chập chờn từ quan chức Thành phố Hồ Chí Minh đầy ý nghĩa giả dối và đe dọa người dân tiếp tục diễn ra...

Nguyễn Ngọc Già

Nguồn : RFA, 01/10/2021 (nguyenngocgia's blog)

Chú thích :

[1] https://dantri.com.vn/xa-hoi/tphcm-len-tieng-viec-hang-nghin-nguoi-do-ra...

[2] https://plo.vn/kinh-te/ngay-dau-mo-cua-khu-cong-nghiep-vang-lang-vi-cho-...

[3] https://www.rfa.org/vietnamese/news/vietnamnews/vietnam-says-companies-n...

[4] https://vnexpress.net/doanh-nghiep-tp-hcm-dau-dau-voi-bai-toan-thieu-lao...

[5] https://dantri.com.vn/kinh-doanh/sieu-thi-hat-hiu-vi-quy-dinh-khach-da-t...

***********************

Sài Gòn hoạt động trở lại sau 3 tháng phong tỏa chống Covid-19

Trọng Nghĩa, Lê Hồng Phước, RFI, 01/10/2021

Vào hôm 01/10/2021, thành phố Hồ Chí Minh, thủ phủ kinh tế của Việt Nam, bắt đầu dỡ bỏ lệnh phong tỏa, vốn dĩ được ban hành từ cách nay 3 tháng để đối phó với dịch Covid-19. Khoảng 9 triệu cư dân thành phố đã bắt đầu được tự do ra khỏi nhà và đi lại, trong lúc nhiều sinh hoạt kinh tế đã được tái lập.

saigon1

Ngay khi có thông báo gỡ phong tỏa ở thành phố Hồ Chí Minh, hàng ngàn dân ùn ùn đổ về chốt kiểm soát để đi về quê.  © AFP - CHI PI

Theo ghi nhận của hãng tin Pháp AFP, quân đội đã bắt đầu tháo dỡ các rào cản dựng lên trên các tuyến đường, cũng như hàng trăm trạm kiểm soát ngăn cách các quận trong thành phố. Chủ nhân một cửa hàng bán trái cây, rau quả và thịt không che giấu thái độ vui mừng và giải thích : "Trong thời gian ngừng hoạt động vừa qua, công ty của chúng tôi đã bị ảnh hưởng rất nhiều ... Chúng tôi không có đủ nhân viên giao hàng vì họ phải xét nghiệm hai ngày một lần và điều đó rất tốn kém cho công ty".

Các con đường tại Thành phố Hồ Chí Minh đã đông đúc trở lại, lần đầu tiên trong nhiều tháng : hầu hết các doanh nghiệp được cho phép mở cửa trở lại và những người đã tiêm chủng được phép di chuyển tự do trong thành phố. Mặc dù chính quyền vẫn duy trì lệnh cấm đi qua các tỉnh thành khác, hàng nghìn người đi xe máy vẫn tập trung tại một chốt kiểm tra trên đường ra khỏi thành phố với hy vọng được phép về quê.

Theo AFP, trong 3 tháng qua, để hạn chế đà lây lan cực mạnh của dịch Covid-19, đặc biệt tại Thành phố Hồ Chí Minh, người dân đã không được rời khỏi nhà, ngay cả khi đi ăn, và hầu như mọi di chuyển vào khu vực đều bị đình chỉ. Tính đến hết tháng 9, Thành phố Hồ Chí Minh đã chiếm khoảng 50% trong tổng số gần 800.000 ca nhiễm Covid-19 được ghi nhận tại Việt Nam.

Điều bi thảm nhất chính là con số 14.850 ca tử vong vì dịch bệnh, chiếm khoảng 3/4 số 19.301 ca tử vong của cả nước được chính thức ghi nhận tính đến hết ngày hôm qua. Hiện chưa đến 10% người Việt Nam được tiêm chủng đầy đủ nhưng Thành phố Hồ Chí Minh đã được phân bổ số liều vac-xin nhiều nhất và hầu hết người lớn đều đã được tiêm chủng.

Việt Nam từng được ca ngợi là hình mẫu về ngăn chặn virus, nhưng đã phải vật lộn để chống lại làn sóng lây nhiễm thứ tư bắt đầu vào tháng 4 tại các khu công nghiệp phía Bắc và nhanh chóng tiến xuống phía Nam. Tác hại kinh tế của đợt phong tỏa rất nặng nề. Theo số liệu được công bố ngày 29/09, kinh tế Việt Nam ghi nhận mức suy giảm nặng nề nhất trong quý 3/2021 vừa kết thúc.

Trả lời ban Tiếng Việt đài RFI, Tiến sĩ Lê Hồng Phước, giảng viên Khoa Ngữ văn Pháp trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn cho biết cảm xúc và không khí tại Thành phố Hồ Chí Minh, sau ba tháng bị phong tỏa.

Lê Hồng PhướcBữa nay là ngày đầu tiên đi ra đường, cũng giống như mọi người, sau bốn tháng cảm giác lạ lắm. Tôi chạy xe ngoài đường mà tôi cứ lẩm bẩm một mình "Ôi sự sống ! Sự sống !" Bà con ra đường đông lắm. Ai cũng hồ hởi, phấn khởi. Hiệu ăn được mở bán đem về. Tiệm hớt tóc cũng thấy có mở cửa. Rồi chợ truyền thống cũng mở.

Siêu thị hôm nay đều mở cửa hết. Bà con đi siêu thị cũng đông hơn bình thường, nhưng không có chen lấn, xếp hàng đàng hoàng. Rồi cũng có kiểm tra nữa. Ai đã tiêm hai mũi thì được vào, một mũi mà trên 14 ngày cũng được phép, có kiểm tra nhiệt độ và phải trình giấy chứng nhận tiêm ngừa, khi vào rồi cũng phải giữ khoảng cách.

Người dân Sài Gòn sáng nay có rất nhiều người nói với nhau : Sài Gòn nó quen quen mà nó lạ lạ, mà nó lạ lạ, nó quen quen !

Tại Sài Gòn tuyệt đại đa số, trên 90% đã được tiêm ngừa, có những địa phương là 100% mũi một, còn lại khoảng 50% là được hai liều. Với độ phủ vac-xin như vậy, cũng yên tâm phần nào. Đương nhiên khi ra đường ai cũng phải đeo khẩu trang cả !

RFI : Là giảng viên đại học, chắc anh cũng hồi hộp mong được quay lại trường, gặp lại sinh viên của mình ?

Theo tôi, tất cả đều phụ thuộc vào độ phủ vac-xin. Thành phố Hồ Chí Minh thay đổi chiến lược mấy lần vì còn lệ thuộc vào độ phủ này. Hiện tại, Sài Gòn đã phủ được trên 90% cho mũi một, và được gần 50% cho mũi hai, như vậy là cũng tương đối, vì cũng không thể nào đóng cửa hoài được, ảnh hưởng đến kinh tế rất nặng nề, do vậy cần phải mở lại.

Nhưng chính quyền thành phố rất rõ ràng : Mở cửa nhưng phải có lộ trình, sẽ có một kế hoạch đi từng bước một sao cho vừa mở lại, hoạt động kinh tế được nhưng vẫn đảm bảo an toàn chống dịch. Tính mạng con người là quan trọng.

Tôi thấy là các trường học cũng vậy. Việc mở cửa trường học lại là chưa gấp. Chính quyền phải đảm bảo sao cho học sinh – sinh viên được tiêm đủ hai liều, thì như vậy mới đủ điều kiện trở lại trường. Đặc biệt là ở trường đại học ở Thành phố Hồ Chí Minh, đa phần các sinh viên là từ các tỉnh lên. Từ hơn một tháng nay, các em phải theo học trực tuyến và đa phần vẫn còn ở dưới các tỉnh, nhất là các tỉnh ở miền Tây, những ngày gần đây tình hình dịch bệnh cũng rất nghiêm trọng.

Các em ở tỉnh muốn trở về thành phố Hồ Chí Minh, trong khi ở Sài Gòn độ phủ vac-xin cao, thì phải cân nhắc như thế nào giữa các tỉnh phải làm sao độ phủ vac-xin càng cao càng tốt. Chỉ khi nào các em học sinh – sinh viên chích đủ hai liều thì mới có thể dần dần tính đến việc quay trở lại lớp học.

RFI : RFI tiếng Việt cảm ơn Tiến sĩ Lê Hồng Phước tại Thành phố Hồ Chí Minh.

Trọng Nghĩa

Nguồn : RFI, 01/10/2021

Published in Diễn đàn

Kinh tế Việt Nam trong năm 2020 vẫn thoát hiểm dù gặp khó vì Covid-19

 

Báo chí Pháp ra ngày hôm nay 06/01/2021 dĩ nhiên rất chú ý đến vấn đề dịch Covid-19 tại Pháp và chiến dịch tiêm chủng Covid-19 mà chính quyền Pháp muốn tăng tốc. Tình hình một số nơi khác cũng được quan tâm từ Mỹ, Cận Đông đến Trung Quốc… Đặc biệt nhất là một bài viết trên Le Figaro về kinh tế Việt Nam năm 2020 mang tựa đề "Việt Nam vươn lên nhờ máy tính".

kinhte1

Tại Vũng Tàu (Việt Nam) ngày 31/12/2020. (AP Photo/Hau Dinh)  AP - Hau Dinh

Theo Le Figaro, trong năm 2020, Việt Nam vẫn là một trong những quốc gia năng động nhất trên thế giới mặc dù do tác động của dịch Covid-19, tốc độ tăng trưởng 7% vào năm 2019 đã bị giảm xuống còn 2,8%. Tuy nhiên, Việt Nam hầu như đã xóa được tình trạng nghèo cùng cực từ 50% dân số năm 1990 xuống còn 2% ngày nay, và đang hưởng lợi từ chủ trương đa dạng hóa nền kinh tế, với công nghiệp chiếm 39% hoạt động và dịch vụ chiếm 47%.

Tờ báo Pháp cũng nêu bật sự kiện là dù vẫn duy trì "một chế độ cộng sản độc tài", Việt Nam đã mở cửa mạnh mẽ ra quốc tế bằng cách gia nhập nhiều cơ chế thương mại tự do. Một ví dụ gần đây là thỏa thuận ký kết vào tháng 7 năm 2020 với Liên Hiệp Châu Âu, sẽ xóa bỏ hầu như tất cả các loại thuế quan giữa Việt Nam và EU trong vòng 10 năm.

Thành tích chống dịch Covid-19 của Việt Nam, theo Le Figaro, cũng đáng tự hào và đã khá thành công với không đầy 40 trường hợp tử vong vì dịch Covid-19 trên đất nước có đến 96 triệu dân. Đối với tờ báo Pháp, một loạt các biện pháp nhanh chóng được đưa ra, từ cách ly hàng loạt, truy vết lây nhiễm trên quy mô lớn và kiểm soát nghiêm ngặt việc di chuyển, đã cho phép Việt Nam để cho các nhà máy mở cửa thường xuyên hơn và nhanh chóng đưa dân trở lại làm việc.

Khó khăn trong năm qua đối với Việt Nam là thị trường xuất khẩu hàng dệt may và điện thoại thông minh bị đình trệ do thiếu nhu cầu từ các nước lớn phương Tây, trong bối cảnh ngành du lịch sụp đổ như mọi nơi trên thế giới.

Tuy nhiên, theo nhật báo cảnh hữu Pháp, ngành xuất khẩu của Việt Nam đã kháng cự tốt, đặc biệt là nhờ lĩnh vực máy tính. Ngoài ra, quốc gia này cũng hưởng lợi từ quan hệ buôn bán quan trọng với Trung Quốc, nước láng giềng lớn đã đặc biệt phục hồi nhanh chóng sau đại dịch Covid-19.

Anh Quốc tái phong tỏa lần thứ ba vì Covid biến thể

Hồ sơ Covid-19 đã ngự trị trên trang nhất hầu hết các tờ báo lớn, với những hàng tựa lớn chủ yếu liên quan đến chiến dịch tiêm chủng tại Pháp. Le Monde nêu sự kiện một cách trịnh trọng : "Tiêm chủng : Chính phủ (Pháp) buộc phải tăng tốc", còn Libération cũng nói cùng một ý nhưng với lời lẽ rất bình dân : "Covid, làm thế nào để chích nhanh hơn". Nhật báo kinh tế Les Echos tất nhiên chú ý đến khía cạnh kinh tế và ghi nhận : "Vac-xin : thách thức công nghiệp".

Riêng nhật báo Le Figaro thì mở rộng tầm nhìn ra toàn Châu Âu, nhấn mạnh trong hàng tựa lớn trang nhất : "Nước Anh tái phong tỏa, Châu Âu lo lắng". Đối với tờ báo, biến thể mới của con virus gây Covid-19 là một nguyên nhân khiến cho số ca nhiễm tăng vọt đột ngột tại Anh. Trong lúc đó chính phủ Pháp đang tăng tốc độ tiêm chủng để đuổi kịp các láng giềng Anh, Đức.

Trong bài "Vương Quốc Anh bị phong tỏa lần thứ ba", tờ báo cánh hữu Pháp nhắc lại rằng thủ tướng Anh Boris Johnson đã công bố các biện pháp nghiêm ngặt, với việc đóng cửa các trường học, trong bối cảnh các trường hợp lây nhiễm vì biến thể mới của virus tăng vọt.

Thủ tướng Anh như vậy đã phải nhanh chóng hành động. Để biện minh cho bước ngoặt mới này, ông Johnson đã đưa ra những con số đáng lo ngại. Sau khi nhắc lại rằng biến thể mới của con virus corona "dễ lây hơn từ 50 đến 70%", ông nhắc lại rằng gần 59.000 trường hợp mới đã được phát hiện trong 24 giờ qua. Tại các bệnh viện ở Anh, số bệnh nhân nhiễm virus - gần 27.000 người - đã "tăng gần một phần ba" trong một tuần và cao hơn 40% so với mức đỉnh của đợt đầu tiên.

Lần phong tỏa thứ ba này, theo Le Figaro, rất giống với lần trước hồi tháng Ba năm ngoái, với việc đóng cửa các trường học (ngoại trừ các nhà trẻ và mẫu giáo), người Anh chỉ được ra đường vì những lý do cần thiết, các môn thể thao ngoài trời bị cấm nhưng các cuộc thi đấu chuyên nghiệp như giải bóng đá Ngoại Hạng Anh vẫn được phép. Các doanh nghiệp không thiết yếu sẽ đóng cửa, kể cả các quán rượu và nhà hàng. Các hạn chế mới đối với du lịch quốc tế dự kiến ​​s được ban hành.

Vào tối thứ Hai, thủ tướng Anh cho biết các biện pháp sẽ kéo dài đến giữa tháng Hai, nhưng bộ trưởng quốc vụ Michael Gove cảnh báo vào thứ Ba rằng phong tỏa chưa thể được dỡ bỏ trước tháng Ba. Điều đáng nói, theo Le Figaro, là có đến 79% dân chúng Anh tán thành việc tái phong tỏa này.

Pháp nâng cao cảnh giác trước biến thể mới của virus

Tình hình tại Anh dĩ nhiên khiến Pháp lo ngại. Bộ trưởng Y tế Pháp Olivier Véran cố gắng trấn an, cho rằng mới có khoảng 10 ca thực thụ hay tình nghi được ghi nhận trên đất Pháp.

Giới chuyên gia dịch tễ tuy nhiên cảnh giác hơn trước nguy cơ biến thể từ Anh này có thể lây lan ở Pháp như cháy rừng. Theo ông Yazdan Yazdanpanah, thành viên Hội đồng Khoa học Pháp, "con số thực tế người nhiễm bệnh ở Pháp vì biến thể mới có lẽ quan trọng hơn số 10 đến 15 ca được nói đến, và những người mang theo con virus này thực sự hiện diện khắp nước.

Theo chuyên gia Yazdanpanah, dù chưa thấy hiện tượng lưu hành đáng kể của biến thể virus này tại Pháp, nhưng do đặc trưng lây lan rất nhanh của loại siêu vi này, nguy cơ bùng phát mạnh của dịch bệnh không thể loại trừ với hệ quả là làm bão hòa công suất các bệnh viện.

Pháp bị buộc phải tăng tốc tiêm chủng Covid

Về chiến dịch tiêm chủng tại Pháp, Le Monde chạy ngay trên trang nhất hàng tựa lớn "Tiêm chủng : Chính phủ (Pháp) bị buộc phải tăng tốc".

Tờ báo ghi nhận là chính phủ đã phải loan báo các biện pháp cải thiện vấn đề tiêm chủng trong bối cảnh đối lập càng lúc càng gia tăng đả kích sự chậm trễ của chiến dịch chích ngừa. Bản thân tổng thống Pháp Macron cũng phê phán dữ dội tính chất phức tạp của chiến dịch : "Hãy đơn giản hóa không thương tiếc. Và hãy thực sự tăng tốc đi!"

Những lời chỉ trích như đã có tác dụng. Bộ trưởng Y tế Olivier Véran đã cam đoan rằng kể từ hôm nay, 06/01, nước Pháp sẽ có được 1 triệu liều vac-xin và mục tiêu nhắm tới cho đến cuối tuần sẽ tiêm chủng được 4.000 người mỗi ngày. Khoảng 100 "trung tâm" được trang bị thuốc chủng Covid-19 sẽ được thiết lập "ngoài phố", tức là không phải ở trong các bệnh viện hay cơ sở y tế, chăm sóc chuyên biệt.

Một yếu tố đáng ngại được Le Monde ghi nhận là Bộ Kinh tế Pháp và các doanh nghiệp đang sợ rằng việc khởi động chiến dịch tiêm chủng một cách chậm chạp sẽ đẩy xa khả năng triển vọng hồi phục kinh tế.

Làm sao chích nhanh hơn

Chiến dịch tiêm chủng tại Pháp cũng ngự trị trên trang nhất của nhật báo Libération với hàng tựa lớn rất bình dân : "Covid, làm thế nào để chích nhanh hơn".

Theo Libération, sau một bước khởi động ì ạch của chiến dịch tiêm chủng ngừa Covid-19, chính phủ Pháp sẽ phải làm như thế nào để bắt kịp chậm trễ ? Tờ báo liệt kê một loạt biện pháp từ giảm nhẹ quy trình hành chính, phân quyền cho các hội đồng địa phương cho đến lôi kéo giới dược sĩ tham gia chiến dịch, tái tạo các "sân tiêm chủng" đại trà…

Vac-xin chống Covid, một thách thức công nghiệp

Nhật báo kinh tế Les Echos cũng nói về vac-xin, nhưng dưới khía cạnh công nghiệp, với hàng tựa lớn trang nhất : "Vac-xin : thách thức công nghiệp".

Theo tờ báo, tại Châu Âu, áp lực đang gia tăng trên các chính quyền do việc các chiến dịch tiêm chủng đều diễn tiến chậm chạp. Trước sự mong đợi của mọi người, các viện bào chế đang làm hết sức mình để nâng cao năng lực sản xuất các loại vac-xin dựa trên công nghệ ARN thông tin.

Bên cạnh đó, một làn sóng vac xin dựa trên các công nghệ khác sắp được tung ra trong những tháng tới đây. Les Echos điểm qua khả năng sản xuất và giao hàng của các hãng dược phẩm.

Trung Quốc : Mã Vân "mất tích" sau khi bị thất sủng

Riêng về Trung Quốc, các báo Pháp tiếp tục chú ý đến sự kiện tỷ phú Trung Quốc Mã Vân bị "mất tích", một điều không hiếm đối với các nhân vật nổi tiếng trong chế độ cộng sản sau khi bị thất sủng.

Trên trang quốc tế của mình, nhật báo công giáo Pháp La Croix đã có một bài viết dài để mô tả chân dung của "Jack Ma (tức Mã Vân), nhà vô địch trong ngành kỹ thuật số Trung Quốc".

La Croix ghi nhận thực tế là người từng được xem là biểu tượng của chủ nghĩa tư bản Trung Quốc, nhà sáng lập tập đoàn thương mại điện tử khổng lồ Alibaba, lại đang nằm trong tầm ngắm của chế độ Bắc Kinh cho dù tập đoàn lớn của ông đã giúp chuyển đổi nền kinh tế Trung Quốc.

Là một lãnh đạo có tầm nhìn nhưng không chịu khép mình vào khuôn pháp, là doanh nhân giàu nhất Trung Quốc, Mã Vân hiện đang bị điều tra vì "lạm dụng tư thế thống trị". Tập đoàn Alibaba mà ông thành lập năm 1999 trong một căn hộ đơn sơ ở Hàng Châu, một thành phố phía nam Thượng Hải, với số vốn tương đương 50.000 euro, nay đã trở thành một kẻ khổng lồ của ngành thương mại điện tử Trung Quốc, với hơn 100.000 nhân viên và đang mở rộng hoạt động ra ngoài nước.

Không chỉ chuyên việc bán hàng qua mạng, Alibaba còn là nhà vô địch về lưu trữ dữ liệu, trí tuệ nhân tạo và game trực tuyến. Công ty con là Ant Group, thì quản lý hệ thống thanh toán di động, Alipay, được 730 triệu người Trung Quốc sử dụng hàng tháng, đồng thời phân phối các khoản cho vay tiêu dùng và bảo hiểm.

Đối với La Croix, Jack Ma đã có công đưa Trung Quốc bước vào kỷ nguyên kỹ thuật số hiện đại, nhưng phải chăng là ông đã đi quá xa ? Có thể là như vậy, nhưng điều chắc chắn, theo tờ báo Pháp là các lãnh đạo Trung Quốc đã thấy lo sợ trước con quái vật tài chính mà Ant Group đã trở nên trong mắt họ, đặc biệt là khi tập đoàn này đã có hoạt động cấp phát tín dụng trên mạng theo một cách mà chính quyền trung ương không kiểm soát được.

2020 và những mảnh đời cụ thể

Trái với các đồng nghiệp đã dành trang nhất cho hồ sơ Covid-19, nhật báo La Croix đã thu hút sự chú ý của độc giả trên một đề tài xã hội qua hàng tựa : "Năm 2020 đã thay đổi đời tôi như thể nào".

Đối với tờ báo đại dịch Covid-19 vào năm 2020 đã khiến cuộc sống của người dân Pháp bị đảo lộn, cho dù họ có bị mắc bệnh hay không. Để hiểu được mức độ của những chấn động, tờ báo công giáo đã mở diễn đàn cho 5 người mà các phóng viên của tờ báo đã gặp khi đi làm phóng sự, để họ cho biết cuộc khủng hoảng này đã thay đổi họ như thế nào.

Từ một hiệu trưởng trường trung học, cho đến một nhà sản xuất rượu nho, tất cả đều giải thích là dịch bệnh đã thay đổi những gì trong cuộc sống cá nhân, nghề nghiệp hoặc xã hội của họ.

Trọng Nghĩa

Published in Việt Nam

Apple ngừng lắp ráp iPhone tại Việt Nam vì điều (RFA, 18/08/2020)

Một báo cáo cho biết Apple đang xem xét lại khả năng sản xuất iPhone tại Việt Nam, sau khi công ty Cupertino đến thăm nhà máy thuộc sở hữu của đối tác lắp ráp Luxshare để kiểm tra các điều kiện của cơ sở này.

hau1

Một người bán hàng đi qua một cửa hiệu có hình biểu tượng của công ty Apple ở Hà Nội - AFP

Tờ Apple Insider loan tin ngày 17/8, cho biết thêm đại diện của Apple đã đến thăm nhà máy sản xuất tại Khu công nghiệp Vân Trung, tỉnh Bắc Giang, Việt Nam vào mùa hè vừa qua để kiểm tra quá trình xây dựng và khả năng sản xuất iPhone của cơ sở này.

Bài báo cũng trích dẫn lời Giám đốc đối ngoại Luxshare là Tăng Duệ Bằng khẳng định nhà máy tại Khu công nghiệp Vân Trung đã được kiểm tra để đảm bảo đúng quy mô, có đủ cơ sở vật chất và có đủ vốn đầu tư để bắt đầu lắp ráp iPhone. Đồng thời, ông cũng cho biết Apple đánh giá cao tiềm năng tại tỉnh Bắc Giang và những người lao động chăm chỉ.

Cơ sở này là một trong số các cơ sở tại Việt Nam lắp ráp sản xuất cho Apple.

Tuy nhiên, một phần của cơ sở vẫn chưa đáp ứng các yêu cầu của Apple, đặc biệt là những yêu cầu liên quan đến ký túc xá công nhân.

Apple Insider cho biết không rõ Luxshare đã bỏ qua những yêu cầu nào, nhưng có vẻ như đó là điều chính khiến cơ sở này không được Apple chấp thuận.

Khoản đầu tư của Luxshare vào tỉnh Bắc Giang được cho là đã lên tới 270 triệu USD, và mặc dù đã có 28.000 công nhân, nhưng sẽ cần tăng lên từ 50.000 đến 60.000 công nhân nếu được chấp thuận sản xuất iPhone.

Nhà máy rộng 30 ha được xây dựng trong 5 tháng sau khi Apple yêu cầu mở rộng sản xuất.

Việt Nam không phải là nơi duy nhất Luxshare muốn sử dụng để sản xuất iPhone. Vào tháng 7, họ đã mua một nhà máy iPhone ở Trung Quốc từ Wistron với giá khoảng 472 triệu USD.

*********************

Samsung nói không có việc chuyển sản xuất smartphone từ Việt Nam sang Ấn Độ (RFA, 18/08/2020)

Samsung Việt Nam lên tiếng phủ nhận tin chuyển một phần dây chuyền sản xuất smartphone tại Việt Nam sang Ấn Độ. Báo Nhà nước Việt Nam dẫn nguồn từ đại diện Samsung và đưa tin hôm 18 tháng 8.

hau2

Ảnh minh họa một cửa hàng bán sản phẩm Samsung ở Châu Á. AFP

Tạp chí Kinh tế Việt Nam trích lời đại diện Samsung Việt Nam rằng: "Thông tin về việc Samsung có thể chuyển một phần sản xuất smartphone từ Việt Nam sang Ấn Độ là không đúng sự thật. Hiện tại, các nhà máy sản xuất điện thoại của Samsung đặt tại Bắc Ninh và Thái Nguyên đang hoạt động bình thường mà không có liên quan gì đến sự điều chỉnh sản lượng sản xuất của nhà máy tại Ấn Độ. Samsung Việt Nam vẫn luôn giữ vững vai trò quan trọng là cứ điểm sản xuất toàn cầu của tập đoàn".

Sở dĩ Samsung Việt Nam phải lên tiếng là do báo giới trong nước đưa tin Samsung đã trình kế hoạch đa dạng hoá dây chuyền sản xuất smartphone với Chính phủ Ấn Độ, trị giá 40 tỷ USD. Do đó, Samsung có thể sẽ chuyển một phần dây chuyền sản xuất smartphone từ Việt Nam và các nước khác sang Ấn Độ.

Samsung bắt đầu xây dựng nhà máy tại Việt Nam vào năm 2008 với mức đầu tư 670 triệu USD, tập trung vào lĩnh vực sản xuất và những nhà máy ở đây đã trở thành những cứ điểm sản xuất của tập đoàn trên toàn cầu. Hiện Samsung là nhà đầu tư nước ngoài lớn nhất Việt Nam với tổng vốn đầu tư lên tới hơn 17,3 tỉ USD.

Tại buổi tiếp ông Choi Joo Ho, Tổng Giám đốc Tổ hợp Samsung Việt Nam chiều 11 tháng 8 năm 2020 vừa qua, Thủ tướng Việt Nam Nguyễn Xuân Phúc bày tỏ mong muốn Samsung tiếp tục coi Việt Nam là cứ điểm sản xuất chiến lược của Tập đoàn trên thế giới, đặc biệt trong bối cảnh Hiệp định CPTPP và EVFTA đã có hiệu lực.

***********************

Phá đường dây người Vit la hàng nghìn người M qua mng li dng đi dch (VOA, 18/08/2020)

Hơn 7.000 công dân M đã b mt nhóm người Vit Nam la đo qua mng, trong đó người mua hàng trc tuyến trên khp Hoa K đã tr tng cng gn 1 triu USD đ mua các sn phm ra tay khô nhưng không bao gi nhn được hàng, theo Đi s quán M ti Hà Ni cho biết hôm 18/8.

pha1

M t nhân viên công an canh gi bên ngoài khu dân c ư c ó d ch Covid-19 Hà N i hôm 29/7. B An ninh N i đ a M , đ ượ c s tr giúp c a B Công an Vi t Nam, v a phá m t đ ườ ng dây l a đ o qua m ng c a ng ườ i Vi t tr giá g n 1 tri u USD liên quan đ ế n đ i d ch virus corona.

Theo thông cáo đăng trên trang web ca Đi s quán M, ba nghi phm Vit Nam đã b bt sau cuc điu tra hp tác gia B Công an Vit Nam và B An ninh Ni đa Hoa K.

"Vic B Công an Vit Nam bt gi nhng nghi phm này rõ ràng cho thy Chính ph Vit Nam rt nghiêm túc trong đu tranh vi các loi ti phm liên quan đến Covid-19", Đi s M ti Vit Nam Daniel Kritenbrink nói trong thông cáo. "Cuc điu tra này cho thy các nn nhân đã mt mát s tin rt ln dù h đang phi đi mt vi nhiu thách thc to ln khác do đi dch COVI19 gây ra".

Theo Đi s quán M, cuc điu tra bt ngun t thành ph Tampa, bang Florida, vào tháng 3 va qua và sau đó văn phòng Cc Điu tra An Ninh Ni đa M ti Thành phố Hồ Chí Minh chuyn thông tin cho B Công an Vit Nam đ tiến hành bt gi.

Ông Kritenbrink nói rng "chúng tôi t hào khi B Công an Vit Nam và Cc Điu tra An ninh Ni đa Hoa K đang hp tác vi nhau đ điu tra v la đo xuyên quc gia rt phc tp này".

Ba nghi phm người Vit có tên Phan Dinh Thu, Tran Quoc Khanh và Nguyen Duy Toan được cho là đã tham gia vào mt v la đo bán sn phm sát khun tay cho công dân M trên c 50 tiu bang qua các trang mng trên internet, theo h sơ tòa án t mt đơn kin dân s M hôm 3/8.

Nhóm ba người này lp ra hơn 300 trang web mà h dùng đ bán các sn phm đang tr nên khan hiếm trong thi gian đi dch, trong đó có nước ra tay khô và khăn ướt dit khun. Nhng người này được cho là đã lp nên hàng trăm tài khon email gi mo đ giao dch và thanh toán.

"Các nn nhân tr tin cho các sn phm được cho là bán qua các trang mng này nhưng không bao gi nhn được các món hàng mà h đt mua", thông cáo ca Đi s quán M cho biết.

Các nhà điu tra M phát hin ra gn 40.000 giao dch tr giá tng cng khong 975.000 USD.

Cui năm ngoái, B An ninh Ni đa M cũng phá mt đường dây la đo qua mng sau 7 năm điu tra, trong đó bn người Vit Nam, gm mt cu cán b công an, b kết án hàng chc năm tù. Nhóm ti phm này sng Vit Nam và s dng th "Gift card" ca trang web mua bán hàng trc tuyến Amazon.com có ngun gc bt hp pháp đ thu li bt chính.

Trước đó trong năm, các cơ quan thc thi pháp lut M cũng phá mt đường dây la đo liên quan đến người Vit. Đường dây, do người gc Vit cm đu, dng ra các v kết hôn gi đ giúp nhng người mun vào M xin giy thường trú nhân bng các chng t gi mo.

*********************

Tránh cuc chiến thương mi M-Trung, 1.400 công ty Nht tính chuyn sang Việt Nam (VOA, 17/8/2020)

Hơn 40% trong s 3.500 doanh nghip Nht Bn tham gia cuc kho sát ca T chc Xúc tiến Thương mi Nht Bn (JETRO) cho biết h đang xem xét m rng hot đng ti Vit Nam trong ba năm ti, hãng thông tn Kyodo dn báo cáo mi được công b ca JETRO cho biết hôm 16/8.

hau3

Công xưởng ca hãng xe Honda Vũ Hán, Trung Quc. Nhiu công ty ca Nht đang xem xét chuyn hot đng t Trung Quc sang các quc gia Đông Nam Á.

Báo cáo công b vào ngày 30/7 cho biết ngày càng có nhiu công ty Nht Bn xem xét m rng hot đng ti các quc gia Đông Nam Á và thu nh hot đng ti Trung Quc nhm tránh các tác đng tiêu cc t cuc chiến thương mi gia Trung Quc và Hoa K.

Báo cáo được thc hin vào cui năm 2019 cho thy đim đến Vit Nam chiếm 41% la chn ca các công ty Nht tham gia kho sát, tăng 5,5 đim phn trăm so vi năm ngoái, trong khi Thái Lan nhn được 36%, tăng 1,5 đim phn trăm.

Th trường Trung Quc vn chiếm 48,1% la chn ca các công ty Nht tham gia kho sát mc dù gim 7,3 đim phn trăm so vi năm ngoái. Các công ty này cho hay h s tìm cách thúc đy hot đng ti Trung Quc.

Theo báo các ca t chc được chính ph Nht Bn hu thun, khong cách gia s lượng đu tư ca Nht Bn vào ASEAN và Trung Quc đã m rng lên 20,4 t yên (191 triu USD) vào năm 2019 so vi 10,2 t yên vào năm 2017.

Hi tháng 7, JETRO công b mt danh sách 30 công ty Nht Bn nói h sn sàng nhn tr cp t chính ph đ chuyn các cơ s sn xut ra khi Trung Quc. Trong s này, 15 công ty coi Vit Nam là đim đến ưa thích.

Khon h tr tài chính ca chính ph Nht Bn dao đng t 900.000 USD - 46,5 triu USD đ giúp cho các công ty trang tri vic m rng hot đng.

Ngoài nhng tác đng tiêu cc ca chiến tranh thương mi, đi dch Covid-19 cũng làm gim đáng k đu tư ca Nht Bn vào các th trường nước ngoài. Khong 80% các công ty Nht Bn hot đng nước ngoài d báo rng doanh s bán hàng s gim trong năm 2020 so vi năm trước do nhu cu gim sau đi dch virus corona. Trong 5 tháng đu năm 2020, đu tư ca Nht Bn vào toàn khu vc ASEAN đã gim 35,5%.

Cuc kho sát được JETRO thc hin trên gn 10.000 công ty Nht Bn, trong đó hơn 3.500 công ty tham gia tr li, tương đương 35,7%.

Published in Việt Nam

Việt Nam cần làm gì để kinh tế vượt qua dịch Covid-19 ?

Thanh Trúc, RFA, 06/08/2020

Việt Nam cần chuyển hướng mới để thúc đẩy tăng trưởng hầu vượt qua dịch bệnh Covid-19, phải cân bằng việc phòng chống dịch với việc đẩy mạnh tăng trưởng là nội dung bài viết của chuyên gia Ngân Hàng Thế Giới, ông Jacques Morisset, đăng trên trang mạng của World Bank hôm 4/8 vừa qua.

kinhte1

Việt Nam đang là quốc gia có sức khỏe tốt hơn trong hoạt động vừa chống dịch vừa tìm cách phục hồi kinh tế.

Theo ông Morisset, thực tế đã chứng minh không chỉ Việt Nam mà ngay cả nhiều nước khác, thành quả y tế không phải là cái được của kinh tế, và nền kinh tế Việt Nam đã bị tổn thương vì đại dịch từ đầu 2020 đến giờ.

Ông nói Việt Nam vẫn giữ được mức GDP 0,4% bước sang Quí 2 năm 2020, được coi là dấu hiệu tốt trong bối cảnh phòng chống dịch, thế nhưng vẫn là mức thấp nhất trong 35 năm qua.

Dưới con mắt quan sát của Ngân Hàng Thế Giới, mức độ chậm lại của nền kinh tế Việt Nam phần nào giống mức độ sụt giảm tại nhiều nước bị tác động bởi Covid-19 thời gian qua. Tuy nhiên, vẫn theo ông Jacques Morisset, Việt Nam đang là quốc gia có sức khỏe tốt hơn trong hoạt động vừa chống dịch vừa tìm cách phục hồi kinh tế.

Đây không hẳn là những đề xuất mới là nhận xét của tiến sĩ Hà Hoàng Hợp, chuyên gia về Việt Nam và Đông Nam Á :

"Chuyện kinh tế Việt Nam thì ông ấy nhìn đúng. Hơn 30 triệu người bị ảnh hưởng là có vẻ đáng tin cậy, còn con số thất nghiệp gần 3 triệu là chính phủ Việt Nam nói ngày hôm qua. Dựa trên những con số đấy thì ông nói rằng Việt Nam có 2 khả năng để thoát khỏi sự nặng nề của kinh tế do Covid-19 gây ra".

"Thứ nhất là nên tiếp tục chính sách tài khóa hiện hành, giữ mức nợ công thấp và chi tiêu công tăng, đấy là cái mà Việt Nam vẫn làm".

Điểm thứ hai mà chuyên gia Ngân Hàng Thế Giới cho rằng Việt Nam nên nhân tình hình dịch bệnh để phát triển những lãnh vực đa dạng như e-learning học trực tuyến, e-commerce thương mại trực tuyến, e-government chính phủ điện tử, e-payment thanh toán điện tử, telemedicine dịch vụ y tế online vân vân. Theo tiến sĩ Hà Hoàng Hợp thì đây là những chương trình số hóa mà Việt Nam đã và đang thực hiện lâu nay :

"Thứ hai là khuyên Việt Nam nên chuyển đổi, đưa lên mạng một số những hoạt động căn bản như mua bán hàng hóa online, thanh toán trên mạng, cung cấp các dịch vụ xã hội trên mạng… Vừa cách ly xã hội để chống Covid-19 vừa làm kinh tế được. Lời khuyên đó là hoàn toàn xác đáng. Bài báo của ông này chỉ nói đến thế thôi, thì chính phủ Việt Nam cũng nói như thế".

Những số liệu do báo chí trong nước loan tải từ tháng Một, tháng Hai, tháng Ba đến những ngày đầu tháng Tám 2020 cho thấy kinh tế Việt Nam bị tổn hại vì dịch bệnh, ngành du lịch thất thu 97%, sản xuất dưới mức 50%, GDP đình đốn với 0,4% trong lúc số lượng thất nghiệp tăng dần lên.

kinhte2

Lắp ráp hoàn thiện bộ dây điện ô tô tại nhà máy Yazaki Việt Nam tại Quảng Ninh - Ảnh VietnamBiz

Tiến sĩ Đinh Trọng Thịnh, Học Viện Tài Chính Việt Nam, cho biết chính phủ đã đề nhiều biện pháp hỗ trợ tài chính nhằm kìm hãm mức độ thất nghiệp cũng như giúp doanh nghiệp trong hoạt động sản xuất :

"Nếu tình hình dịch bệnh căng thẳng thì con số thất nghiệp từ nay đến cuối năm có thể tăng từ 3,5 đến 5 triệu. Chính phủ đã có nhiều biện pháp hỗ trợ trong thời gian đại dịch này.

Đầu tiên là cho phép các Ngân Hàng Thương Mại kéo dài thời gian trả nợ của các doanh nghiệp đang gặp khó khăn, không chuyển sang nhóm nợ xấu. Với những biện pháp như vậy thì việc tái cơ cấu nợ của các doanh nghiệp thuận lợi hơn và tạo điều kiện về vốn. Chúng tôi đề nghị chính phủ nên tiếp tục kéo dài thời hạn cũng như biện pháp để giúp doanh nghiệp có vốn sản xuất kinh doanh.

Thứ hai là chính phủ đang hỗ trợ cho những thành phần yếu thế trong xã hội. Với những người tàn tật, nghèo, cận nghèo, lao động mất việc thì tìm cách đẩy mạnh giải ngân gói 62.000 tỷ này.

Thứ ba là xem xét, sửa đổi, cho phép doanh nghiệp có thể vay một cách đơn giản hơn và cụ thể hơn đối với lãi suất 0% để trả lương nhằm giữ chân người lao động, góp phần giúp doanh nghiệp vượt qua giai đoạn dịch bệnh chưa ổn định hiện nay.

Những biện pháp mà chuyên gia tài chính Đinh Trọng Thịnh trình bày cũng chính là những điều mà chuyên gia Morisset gọi là "mặt trận đối nội" vừa chống dịch vừa vực dậy nền kinh tế của Việt Nam.

Đối với kinh tế gia, nhà nghiên cứu độc lập Lê Đăng Doanh, nói thì dễ nhưng :

"Kinh tế số hóa, thương mại điện tử, chính phủ điện tử… là phương hướng cần thiết và thích hợp, có điều phải giúp các doanh nghiệp thiết lập lại mối quan hệ, thiết lập lại chuỗi giá trị của họ. Hiện nay các nguyên vật liệu nhập từ Trung Quốc thì hiện rất khó nhập lại được, còn thị trường tiêu thụ ở Châu Âu cũng như bên Mỹ thì đang giảm sút rất nhiều. Đấy là những điều phải khắc phục và khó có thể thực hiện bằng chỉ chính phủ điện tử hoặc là kinh tế số hóa.

Phải giảm thuế, giảm nợ và các khoản tín dụng, giúp doanh nghiệp chuyển sang thị trường mới. Tôi nghĩ Nhà Nước và doanh nghiệp phải liên kết với nhau, phải hợp tác chặt chẽ hơn nữa với các doanh nghiệp nước ngoài. Đấy là những điều không phải ngày một ngày hai có thể làm được".

Được biết hôm 1/8 vừa qua, Việt Nam thông báo miễn giảm 30% thuế cho những doanh nghiệp nhỏ có doanh thu dưới 200 tỷ VNĐ. Ông Đinh Trọng Thịnh của Học Viện Tài Chính cho biết đây là gói hỗ trợ thứ tư, được đề nghị nới rộng mức độ miễn giảm cao hơn.

Việt Nam đã khống chế dịch bệnh Covid-19 đợt 1 với 99 ngày liên tiếp không có ca tử vong và lây nhiễm trong cộng đồng cho đến khi bùng phát trở lại từ ngày 25 tháng 7 vừa qua.

Theo ông Morisset, khắc phục được Covid-19 là cơ hội cho Việt Nam trở thành điểm đến của các doanh nghiệp nước ngoài muốn rời bỏ Trung Quốc như 11 công ty Nhật Bản mà báo chí Việt Nam đưa tin lâu nay. Việc này cần được phân tích rõ hơn, là ý kiến của chuyên gia Đông Nam Á Hà Hoàng Hợp :

"Mười một doanh nghiệp đó không phải những doanh nghiệp thật lớn của Nhật Bản ở Trung Quốc đâu. Hàn quốc thì vẫn quyết định chuyển nốt cái sản xuất màn hình TV vào Việt Nam và một số phân xưởng sản xuất các phụ kiện, thiết bị điện tử của Samsung và LG. Doanh nghiệp vào Việt Nam sẽ tăng lên không nhiều, trong 3 tháng vừa rồi hơn 800 doanh nhân Hàn Quốc vào Việt Nam chỉ để tiếp tục những gì họ đã và đang làm. Một nghìn doanh nhân Nhật mới vào mà chưa biết họ tìm ra những cơ hội làm ăn gì.

Bỏ Trung Quốc vào Việt Nam không có nhiều, mà bỏ Trung Quốc vào các nước khác như Indonesia hay Thái Lan cũng không nhiều, cho nên Việt Nam cũng đừng trông mong vào đấy. Căn bản trong hơn 60% người lao động Việt Nam thì con số người có tay nghề công việc của người nước ngoài rất nhỏ. Nếu người ta vào thì mình phải để cho người ta tự tuyển lao động rồi người ta huấn luyện.

Việt Nam phải đi đến chỗ, tức là làm sao để các nước khác người ta đến Việt Nam không phải vì người ta bỏ Trung Quốc, mà người ta đến vì cần thị trường Việt Nam như một thành phần quan trọng trong chuỗi cung ứng hàng hóa chọ họ. Trước hết phải là như thế".

Những đánh giá và nhận định của Ngân Hàng Thế Giới, theo ông, có cái đúng mà cũng có những cái không sát với thực tế của Việt Nam. Chuyên gia Hà Hoàng Hợp cho rằng tốt nhất nên dùng để tham khảo, còn làm được hay không tùy thuộc phần lớn vào Việt Nam chứ không phải vào World Bank.

Thanh Trúc

Nguồn : RFA, 06/08/2020

*********************

Cỗ xe Việt Nam có thẳng tiến trên cao tốc EVFTA ?

RFA, 06/08/2020

Việt Nam sẵn sàng cho EVFTA

Tại Hội nghị trực tuyến vào sáng ngày 6/8, Bộ trưởng Bộ Công thương ví von rằng nếu Hiệp định Tự do Thương mại Việt Nam-Châu Âu (EVFTA) là con đường cao tốc cho việc thúc đẩy tăng trưởng nền kinh tế thì "ngày hôm nay chúng ta đã tự tin sẵn sàng thông xe cho con đường đó".

kinhte3

Đoàn tàu Việt Nam có thẳng tiến vào hải ảng EVFTA ? Ảnh minh họa

Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc, trong Hội nghị, cũng khẳng định rằng "cao tốc" EVFTA sẽ nối gần Việt Nam với Châu Âu (EU).

Vào tối ngày 6/8, tiến sĩ Ngô Trí Long lên tiếng với RFA về sự kiện Hội nghị trực tuyến "Triển khai kế hoạch thực thi EVFTA", diễn ra trong sáng cùng ngày :

"Tất nhiên đây là cơ hội rất lớn. Đồng thời bên cạnh cơ hội đấy cũng đặt ra nhiều thách thức. Và, thách thức lớn nhất là đối với năng lực cạnh tranh của Việt Nam rất yếu. Trình độ thì còn thấp hơn họ. Chính vì vậy, hôm nay trong cuộc họp trực tuyến của Chính phủ với các bộ, ngành để triển khai vấn đề này. Theo quan điểm của tôi, theo quá trình ký kết thì người ta đã xem xét lộ trình rất cụ thể. Tất nhiên để mở ra một cơ hội lớn thì cũng không phải là đơn giản. Tại vì tận dụng được cơ hội thì phải vượt qua được thách thức, mà như thế cũng đặt ra đối với nền kinh tế Việt Nam cũng còn rất nhiều hạn chế".

Hạn chế của Chính phủ và doanh nghiệp Việt Nam

Khi trao đổi với RFA liên quan về EVFTA có hiệu lực bắt đầu từ ngày 1/8, chuyên gia kinh tế-tài chính độc lập, tiến sĩ Nguyễn Trí Hiếu nhấn mạnh rằng :

"Thật sư với Hiệp định EVFTA thì Hiệp định chỉ là bước khởi đầu để Việt Nam có thể xuất khẩu sang Liên minh Châu Âu, và ngược lại. Thế nhưng, Hiệp định này không phải là cây đũa thần để có thể xoay chuyển được tình thế, đặc biệt là trong lúc này. Điều mà các doanh nghiệp phải làm khi xuất khẩu hàng hóa sang EU thì chất lượng phải tốt, giá cả phải rẻ và tất cả quy định về an toàn vệ sinh thực phẩm, về bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ…Tất cả những doanh nghiệp đó, các doanh nghiệp Việt phải hội đủ".

Năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trong nước khi Việt Nam thực hiện EVFTA thuộc một trong 6 vấn đề quan trọng mà Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nêu lên trong Hội nghị trực tuyến hôm nay. Ông Thủ tướng nói đến sản phẩm của Việt Nam còn phải cạnh tranh trên thị trường nội địa với các sản phẩm của EU. Ông Thủ tướng còn khẳng định rằng không thể đóng cửa, dựng hàng rào bảo hộ, mà phải thực hiện đúng cam kết, quản lý tốt thị trường, tạo nên môi trường kinh doanh lành mạnh.

Năm vấn đề còn lại được Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đưa ra bao gồm hoạt động tuyên truyền về hội nhập kinh tế quốc tế và hiệp định thương mại (FTA) chưa đạt hiệu quả ; chính sách cơ chế còn chưa thông thoáng, tạo ra rào cản vô hình cho doanh nghiệp và doanh nghiệp còn thụ động, chưa thay đổi tư duy kinh doanh ; vẫn còn thiếu hụt nguồn nhân lực có chất lượng cao ; phát triển kết cấu hạ tầng như thế nào mới đạt hiệu quả ; và yêu cầu phát triển bền vững là ràng buộc trọng tâm của EVFTA.

Qua 6 vấn đề như thế, người đứng đầu Chính phủ Việt Nam đặt câu hỏi rằng "Chính phủ và doanh nghiệp cần phải làm gì ?"

Đài RFA qua trao đổi với một số doanh nghiệp tại Việt Nam, trong đó có các doanh nghiệp xuất khẩu, chia sẻ rằng trong bối cảnh đại dịch Covid-19, họ gặp khó khăn rất nhiều về xoay vòng đồng vốn, khả năng thanh khoản, đầu vào nguyên vật liệu sản xuất cũng như đầu ra của thành phẩm. Và trước nguy cơ dịch bệnh bùng phát trở lại, doanh nghiệp tự thân cầm cự, tuy nhiên họ cho rằng đang rất đuối sức.

Tiến sĩ Nguyễn Trí Hiếu nhận định về thủ tục hành chính và hành lang pháp lý tại Việt Nam vẫn đang gây ra rất nhiều trở ngại.

"Một doanh nghiệp muốn xuất khẩu thì xin hết giấy phép này rồi xin tới giấy phép khác. Rất là rườm rà. Những thủ tục đó thừa kế từ thời kỳ bao cấp trước kia, có rất nhiều những quy định. Ở Việt Nam nhiều luật lệ lắm. So với Mỹ thì nhiều hơn lắm. Một nước nhỏ mà có rất nhiều luật lệ, thành ra làm trói chân trói tay các doanh nghiệp để họ hoạt động một cách hiệu quả".

Chuyên gia kinh tế, tiến sĩ Vũ Quang Việt, từng làm việc tại Cục Thống kê Liên Hiệp Quốc, nhận định thị trường xuất khẩu của Việt Nam lệ thuộc rất lớn vào EU và Mỹ. Và, không loại trừ trường hợp có thể xảy ra là doanh nghiệp Việt tiếp tục gia công hàng hóa Trung Quốc và gắn mác Việt Nam. Nói một cách khác, hoạt động xuất khẩu của Việt Nam trở thành "phương tiện" cho các doanh nghiệp Trung Quốc xâm nhập gián tiếp vào thị trường Mỹ và EU. Do đó, tình trạng này sẽ khiến cho doanh nghiệp Việt càng gặp khó khăn nhiều hơn một khi bị phát hiện.

Không những bị trở ngại trong khâu xuất khẩu hàng hóa theo EVFTA, mà tiến sĩ Ngô Trí Long còn lập luận rằng :

"Các doanh nghiệp Việt mà không cẩn thận thì thua ngay trên sân nhà. Nói thẳng là như vậy !"

Bởi vì theo tiến sĩ Ngô Trí Long, trước mắt khi hàng hóa của EU vào Việt Nam thì đó là một thách thức không nhỏ về sức cạnh tranh đối với doanh nghiệp Việt.

kinhte4

Một tàu container hàng hóa cập cảng EU. Ảnh minh họa

Giải pháp khẩn cấp

Tiến sĩ Vũ Quang cho rằng vấn đề quan trọng nhất hiện nay đối với sự sống còn của doanh nghiệp Việt để họ có thể còn cơ hội hoạt động kinh doanh và cạnh tranh trên thương trường là thanh toán những món nợ.

Báo mạng Kinh tế Sài Gòn Online, vào ngày 6/8, đăng tải một bài ghi nhận của tiến sĩ Vũ Quang Việt, có nhan đề "Nợ của doanh nghiệp Việt Nam trước tình trạng suy thoái trầm trọng vì Covid-19".

Trong bài viết này, tiến sĩ Vũ Quang Việt dẫn số liệu hồi năm 2017, nợ của doanh nghiệp Việt Nam lên đến 392% GDP. Tỷ lệ xuất khẩu trên GDP của Việt Nam là thuộc loại cao nhất thế giới, như năm 2018 chiếm 106% GDP. Cho nên, giảm xuất khẩu sẽ có ảnh hưởng trầm trọng đến kinh tế Việt Nam.

Tiến sĩ Vũ Quang Việt giải thích thêm với RFA liên quan bài ghi nhận của ông :

"Bây giờ tình trạng doanh nghiệp nợ rất nhiều. Khả năng sống còn trong thời gian này là rất khó. Cho tới vừa rồi đây thì Nhà nước cũng bơm tiền cho các doanh nghiệp sống, nhất là các doanh nghiệp Nhà nước. Còn doanh nghiệp tư nhân thì khốn khổ hơn, như trong bài viết của tôi đã phân tích rằng tỷ lệ lợi nhuận của họ rất thấp, mà bây giờ lãi suất rất cao. Do đó, các doanh nghiệp nếu bán hàng không được và phải trả lãi với mức lãi suất 12% thì rất khó khăn cho họ".

Giải pháp cấp thiết nhất mà Chính phủ Việt Nam phải tiến hành là giảm lãi suất cho doanh nghiệp, theo đề xuất của tiến sĩ Vũ Quang Việt :

"Làm sao phải giảm lãi suất cho họ, chứ lãi suất cao quá là một vấn đề. Tôi không muốn nói thẳng ra nhưng có thể nhiều nước khi cần thiết là phải đòi hỏi các ngân hàng giảm lãi suất xuống. Như Mỹ muốn giảm lãi suất thì bản thân ngân hàng trung ương đẩy tiền ra cho ngân hàng thương mại vay và ngân hàng thương mại cho vay với lãi suất thấp hơn".

Đồng quan điểm, tiến sĩ Nguyễn Trí Hiếu từng lập đi lập lại đề nghị của ông với Chính phủ Việt Nam là Chính phủ cần tăng cường quỹ bảo lãnh tín dụng. Quỹ này phải được bổ sung bằng nguồn ngân sách địa phương và Chính phủ phải mạnh dạn bảo lãnh các ngân hàng để cho các ngân hàng cho vay các doanh nghiệp vừa và nhỏ, thì bấy giờ các doanh nghiệp đó mới có tính thanh khoản.

Mặc dù vậy, tiến sĩ Vũ Quang Việt lưu ý :

"Vấn đề chính ở Việt Nam khó ở chỗ là khi đẩy tiền ra và doanh nghiệp vay tiền của Nhà nước rồi không trả được thì lại nợ thêm. Đặc biệt nợ của khối doanh nghiệp nhà nước là nhiều nhất. Thành ra, nếu doanh nghiệp nhà nước không sống được thì lại tiếp tục vòi tiền Nhà nước và tiếp tục… Đấy là vấn đề lớn".

Chủ một doanh nghiệp tư nhân trong lĩnh vực xuất khẩu hàng dệt may từng lên tiếng với RFA rằng :