Thông Luận

Cơ quan ngôn luận của Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên

Từ 2500 năm trước đã xuất hiện những nhà tư tưởng chính trị và triết gia đầu tiên của loài người mà tiêu biểu nhất là các triết gia Hy Lạp nổi tiếng như Socrates, Plato, Aristotle, Epicurus… Sau đó 500 năm, vào đầu thế kỷ thứ nhất, xuất hiện một nhà ‘tư tưởng chính trị lớn’ đó là Giêsu-Kitô, người sáng lập Kitô giáo. Dù vậy phải đợi đến cuối thế kỷ 17 và xuyên suốt thế kỷ 18 thì mới xuất hiện một trào lưu tư tưởng rộng lớn khắp Châu Âu.

Thế Kỷ Ánh Sáng là tên gọi mà thế giới đặt tên cho giai đoạn nở rộ các luồng tư tưởng chính trị này. Kết quả của giai đoạn bùng nổ về tư tưởng chính trị là hai cuộc cách mạng, Cách mạng Mỹ (1776) và Cách mạng Pháp (1789). Các chế độ thần quyền bắt đầu phải rút lui vào lịch sử, nhường chỗ cho những nhà nước dân chủ đầu tiên trên thế giới.

Xung đột giữa cái cũ và cái mới là đương nhiên, hậu quả đã rất đẫm máu bởi hai cuộc thế chiến I và II. Phải đến tận năm 1948 thì loài người mới nhìn nhận đầy đủ về các quyền căn bản của con người với việc Đại Hội Đồng Liên Hợp Quốc thông qua bản Tuyên Ngôn Phổ Cập về Quyền Con Người. khoảng 1/3 các nước trên thế giới đã thiết lập được dân chủ nhưng chiến tranh Lạnh vẫn tiếp tục bởi cuộc đối đầu giữa các nước dân chủ non trẻ với hai cường quốc độc tài cộng sản là Liên Xô và Trung Quốc.

Ngày 9/11/1989 bức tường Berlin sụp đổ và hai năm sau, ngày 26/12/1991 Liên Bang Xô Viết chính thức tan rã. Không ít các nhà tư tưởng Phương Tây hồ hởi và lạc quan khi cho rằng ‘quá trình tiến hóa tư tưởng của loài người và sự phổ quát hóa của dân chủ tự do phương Tây với tư cách là thể thức cuối cùng của lịch sử đã kết thúc’ (Francis Fukuzama, "Sự cáo chung của lịch sử? The End of History ?"). Thực tế nước Nga đã thất bại trong việc chuyển hóa đất nước về dân chủ do thiếu vắng một tầng lớp trí thức chính trị. Kết quả là sự hình thành một nhà nước độc tài – maphia do Putin đứng đầu và hiện đang lao đầu vào một cuộc chiến hủy diệt với Ukraine.

nixon

Cuộc gặp gỡ lịch sử giữa Mao và tổng thống Mỹ, Richard Nixon năm 1972 đã mở ra cánh cửa thế giới cho Trung Quốc.

Trung Quốc sau những đổ vỡ bởi Cách mạng Văn hóa và Đại nhảy vọt khiến hàng chục triệu người chết, Mao Trạch Đông đã lấy quyết định chung sống hòa bình và hợp tác với Mỹ và phương Tây. Cuộc gặp gỡ lịch sử giữa Mao và tổng thống Mỹ, Richard Nixon năm 1972 đã mở ra cánh cửa thế giới cho Trung Quốc. 50 năm sau, nhờ hợp tác và giao thương với thế giới mà Trung Quốc đã trở thành cường quốc kinh tế đứng thứ hai thế giới, chỉ sau Mỹ. Tuy nhiên sự phát triển của Trung Quốc đã không đi cùng với sự thay đổi về chính trị như kỳ vọng của thế giới, Trung Quốc vẫn duy trì một nhà nước độc tài cộng sản cứng rắn. Khi chính trị không theo kịp sự phát triển của kinh tế - xã hội thì khủng hoảng sẽ là tất yếu.

Năm 2022 vừa trôi qua là một năm đầy biến động cho thế giới với cuộc ‘tiểu thế chiến’ giữa Nga và Ukraine. Cuộc chiến này sẽ thay đổi hoàn toàn trật tự thế giới. Chưa bao giờ các nước dân chủ lại đoàn kết như vậy và chưa bao giờ họ có một thái độ rõ ràng với các chế độ độc tài như vậy. Việc cam kết ủng hộ Ukraine đến cùng trong việc đánh bại nước Nga và quyết định rời bỏ Trung Quốc là những minh chứng cho sự kết thúc ‘tuần trăng mật’ giữa các nước dân chủ và độc tài.

Có nhiều khả năng là Nga sẽ thất bại trong năm 2023 tại chiến trường Ukraine và Trung Quốc sẽ bắt đầu rơi vào khủng hoảng trên diện rộng. Làn sóng dân chủ thứ Tư tiếp tục tăng tốc. Việt Nam sẽ không nằm ngoài vùng ảnh hưởng của làn sóng này vì Việt Nam vẫn là một nước độc tài và kinh tế Việt Nam đã hội nhập khá sâu vào thế giới.

Chỉ 5 ngày trước Tết nguyên đán 2023, chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc đã bị loại bỏ hết các chức vụ đang nắm giữ. Điều này diễn ra sau khi hai ông phó thủ tướng, trong đó có ông phó thủ tướng thường trực là Phạm Bình Minh và Vũ Đức Đam bị cách chức. Các cuộc thanh trừng báo hiệu một năm mới đầy bão tố trong lòng nội bộ Đảng cộng sản Việt Nam. Điều này không có gì lạ, Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên đã nhận định, một tổ chức chính trị chỉ có thể duy trì và tồn tại dựa trên những đồng thuận chính trị. Khi không còn đồng thuận và lý tưởng chung thì bế tắc và khủng hoảng là tất yếu.

nixon2

Việc chủ tịch nước và hai phó thủ tướng cùng bị cách chức là một việc chưa từng xảy ra trong lịch sử Đảng cộng sản Việt Nam. Nó báo hiệu một tương lai đầy bất trắc và sóng gió cho Đảng cộng sản.

Đây cũng là 1 trong 4 điều kiện cần và đủ cho một cuộc cách mạng dân chủ :

1. Điều kiện thứ nhất là mọi người trong nước đồng ý rằng chế độ hiện hữu là tệ hại và phải thay đổi.

2. Điều kiện thứ hai là đảng hay giai cấp cầm quyền, vì mất đồng thuận trên lý tưởng chung hay vì bị ung thối, đã chia rẽ, phân hóa và đã mất bản năng tự tồn của một đoàn thể.

3. Điều kiện thứ ba là đại đa số quần chúng đạt tới đồng thuận về một chế độ mới và những mục tiêu quốc gia mới.

4. Điều kiện thứ tư là có một tập hợp chính trị xuất hiện phù hợp với nguyện ước của toàn dân làm điểm hội tụ cho những khát vọng đổi mới.

Năm 2023 sẽ là một năm khó khăn cho Việt Nam. Các nguồn đầu tư nước ngoài sẽ giảm sút và bong bóng bất động sản có thể vỡ bất cứ lúc nào. Đảng cộng sản hoàn toàn bế tắc, họ không còn bất cứ giải pháp nào cho đất nước, thậm chí ngay cả cho chính họ. Phong trào dân chủ Việt Nam cũng đã dần dần đi vào thực chất, những tiếng nói ồn ào nhằm mục đích gây tiếng vang của các nhân sĩ đã dần lắng xuống, nhường nhỗ cho những ý kiến đúng đắn và có chiều sâu.

Tụt hậu lớn nhất của Việt Nam là tụt hậu về tư tưởng chính trị. Cho đến giờ nhiều trí thức vẫn không phân biệt được giữa ‘trí thức khoa bảng’ và ‘trí thức chính trị’. Một bác sĩ nha khoa là có toàn quyền phát biểu về chính trị và người nói quan trọng hơn lời nói. Nhiều trí thức khoa bảng vẫn còn mang nặng tinh thần Khổng Minh, họ cho rằng chính quyền và các tổ chức chính trị phải tìm đến họ, cầu cạnh họ, mời họ ra làm việc, giao cho họ những chức vụ và trọng trách quan trọng chứ tự họ không bao giờ chủ động tìm đến với các tổ chức, dấn thân phục vụ cho một lý tưởng lại càng không. Họ cho rằng xã hội cần đến họ chứ họ không có trách nhiệm và bổn phận gì với bất cứ ai, kể cả với tổ quốc.

Điều đáng mừng cho Việt Nam là ‘tư tưởng chính trị’ của người Việt đã được khai thông, trong đó có sự đóng góp đáng kể của anh chị em Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên trong 40 năm qua. Chúng ta đã tiến những bước rất lớn về tư tưởng chính trị. Đúng như ông Nguyễn Gia Kiểng nhận định trong bài viết ‘Trước thềm năm mới 2023’ :

‘Phải nói là dân trí Việt Nam và văn hóa chính trị Việt Nam đã thay đổi hẳn trong vài thập niên và chúng tôi đã góp phần chính cho bước tiến quyết định này, bước tiến mà trong lịch sử thế giới các dân tộc tiến bộ nhất cũng cần hàng thế kỷ. Trong lịch sử Việt Nam đã có triều đại nào, tổ chức nào tạo được một bước nhẩy vọt văn hóa lớn và lành mạnh như thế ? Chúng tôi đã đóng góp tích cực cho thành quả vĩ đại này mà không hề phản bội và lừa dối ai, không hề gây ra bất cứ thiệt hại nào cho bất cứ ai. Chúng ta, những người dân chủ Việt Nam, đã thắng lớn về mặt tư tưởng và trong chính trị một thắng lợi về tư tưởng bao giờ cũng trở thành thắng lợi chính trị, chỉ còn vấn đề thời gian’.

Đó cũng là lý do để chúng ta có quyền và lạc quan tin vào tương lai của đất nước.

Xin chúc mừng năm mới tất cả mọi người.

Việt Hoàng

(22/01/2023)

Published in Pub

Ngày cuối tháng Chạp, chỉ còn chưa đầy 24 giờ đồng hồ nữa là Giao Thừa, sương đục giăng mắc, đoán rằng trời sẽ nắng to, nhưng tin bão số hai đang vần vũ ngoài khơi biển Đông khiến cho mọi thứ trở nên lạc lỏng. Mẹ gánh một gánh rau ra chợ bán, một ít đậu tây, một ít xà lách, một ít lá tía tô, một ít đọt bí và một nhành mai. Toàn bộ số rau mà mẹ bán, tôi đoán chắc rằng không tới 100 ngàn đồng, trong khi đó, nhành mai có thể giúp gia đình mẹ đủ tiền ăn Tết, nhìn nhành mai cốt cách, da sần sùi, nụ và búp non mỡn, tôi đoán chắc nó có giá không dưới 500 ngàn đồng. Tự dưng, tôi nghĩ về đất nước.

ganhrau1

Từ thời trước 1975, rồi thời kinh tế tập trung bao cấp, cho đến thời kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa, thời nào người nông dân cũng trồng rau bán Tết.

Nhìn gánh rau của mẹ, nhìn nhành mai rồi lại nghĩ về đất nước liệu có logic, có hợp lý ? Và giữa gánh rau, nhành mai và đất nước có gì liên quan ?

Trước nhất, tôi muốn nói về sức nặng của đôi gánh cũng như giá trị thiết thực và tầm nhìn chứa trong đôi gánh. Chuyện trồng rau, trồng cải, trồng đậu, dưa... để bán vào dịp Tết của người nông dân Việt là câu chuyện muôn thuở, từ thời trước 1975, rồi thời kinh tế tập trung bao cấp, cho đến thời kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa, thời nào người nông dân cũng trồng rau bán Tết. Có thể trước năm 1975, đất đai phì nhiêu, rộng rãi và giống rau chưa bị biến đổi gen như bây giờ. Nhưng thời nào, tư duy của người nông dân vẫn quanh quẩn theo thời vụ.

Và ít ai nghĩ đến chuyện trồng thêm vài cây mai trong vườn rau để bán Tết, gần đây thì người ta đã làm như vậy nhiều chứ trước đây chừng 10 năm, dường như chẳng mấy ai làm vậy. Và có ai đó trồng vài cây mai trong đất trồng rau, có khi lại bị cho là không bình thường hoặc có thể bị vợ hục hặc vì ảnh hưởng đất trồng sau. Bởi cây mai phát triển chậm, không cho thấy giá trị ngay tức thời trong quãng thời gian ngắn như cây rau. Với tư duy ngắn hạn, với nếp nghĩ ăn xổi, sẽ chẳng mấy ai quan tâm tới việc trồng những gốc mai xen canh để tính chuyện lâu dài. Và gánh rau nặng trĩu trên vai những người mẹ vô hình trung lại chứa cả nỗi trĩu nặng của một nền nông nghiệp lạc hậu, một kiểu tư duy có tính truyền thống, bền bĩ của người Việt về những giá trị trước mắt, giá trị ngắn hạn.

Ngược lại, một nhành mai nhỏ có thể giúp cho một gia đình nghèo có tiền ăn Tết mặc dù nó không phải là điển hình hay mẫu mực của tư duy dài hạn hay chuẩn mực nông cao sản. Nhưng nó lại phản ánh một cách suy nghĩ có tính chất lâu dài và thậm chí đột phá, dám đập vỡ hoặc chịu đánh đổi với cái ngắn hạn, với nếp nghĩ cố hữu để chọn một phương cách mới hơn, mạo hiểm hơn và nhẹ nhàng hơn bởi nó đã được tính toán hoặc chí ít nó hàm chứa tư duy bứt phá khỏi nếp truyền thống. Chính vì vậy mà nó trở nên nhẹ nhàng nhưng lại chứa sức nặng về hiệu quả kinh tế. Cụ thể ở đây là giúp người nông dân ăn Tết thoải mái hơn.

Điều này cũng giống như đất nước phát triển, nếu nói suốt nửa thế kỉ nay Việt Nam không phát triển hoặc đi thụt lùi thì không đúng. Việt Nam vẫn phát triển, những con đường thời chiến tranh là đường bùn, sình lầy, thì bây giờ đã được bê tông hóa, nhà cửa cũng khang trang, xe cộ cũng đầy đường, mọi thứ cũng phát triển hơn rất nhiều so với các nước châu Phi, các nước thế giới thứ ba. Bởi Việt Nam không phát triển kia mới là chuyện đáng ngạc nhiên, chứ Việt Nam phát triển là lẽ đương nhiên. Bởi xét về địa lý, tài nguyên, môi trường, Việt Nam là nước giàu tài nguyên, từng có một thảm thực vật dày đặc điều hòa môi trường, từng có một lãnh hải rộng lớn, phong phú. Và đáng nói hơn cả là tài nguyên con người. Mặc dù không thể so sánh với những nước tiến bộ, văn minh nhưng rõ ràng tài nguyên con người của Việt Nam là nguồn tài nguyên khổng lồ.

Nhưng nguồn tài nguyên Việt Nam đã được khai thác, sử dụng ra sao ? Ở đây có thể ví quốc gia như một mảnh đất, tài nguyên chính là hạt giống và chất xám được gieo vào mảnh đất đó và chăm sóc ra sao. Thành tựu kinh tế, văn hóa, giáo dục, chính trị chính là đôi gánh mẹ mang ra chợ, là nông sản thu được. Và trong thời gian suốt gần nửa thế kỉ, mảnh đất Việt Nam được trồng như hạt giống gì, thu hoạch những cây rau gì ? Rất tiếc phải nói rằng suốt quá trình phát triển từ 1975 đến nay, những hạt giống đại trà, có sức tồn tại và chịu đựng tốt nhưng lại không có giá trị thoát nghèo, thậm chí trở thành gánh nặng trên đôi vai người mẹ Việt Nam đã gieo đầy mặt đất Việt Nam.

ganhrau2

Ban Chấp hành Trung ương Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh khóa XI đã bầu ra Ban Thường vụ Trung ương Đoàn khóa XI ngày 13/12/2017

Và đầu mối, mầm họa của nó lại nằm vỏn vẹn trong hơn năm triệu hạt giống cộng sản xã hội chủ nghĩa. Vì sao tôi gọi hơn 5 triệu hạt giống cộng sản này là mầm họa ? Vì lẽ, không có cách chứng minh hay phân tích nào mạnh hơn nhìn vào thực tiễn. Trong suốt gần nửa thế kỉ qua, những hạt mầm tư tưởng cộng sản nằm trộn lẫn trong giáo dục, văn hóa, tôn giáo và kinh tế đã dần đẩy nhiều thế hệ Việt Nam vào chỗ thực dụng, thiển cận và vô cảm.

Điều này chẳng khác nào việc người nông dân miệt mải trồng những cây cải, cây rau, miệt mài bơm thuốc trừ sâu và bón phân hóa học. Để đến một lúc nào đó, niềm tin vào cây cải, cây rau không còn ở chính người nông dân và nó trở thành một loại sản phẩm rẻ tiền, một gánh nặng trên đôi vai những người mẹ khi ra chợ. Thử nhìn lại, đất nước sau 50 năm đã đặt gánh nặng nào lên đôi vai nhân dân ? Đó là hệ thống cán bộ, đảng viên tham nhũng không từ một thứ gì, đó là hàng chục ngàn cán bộ quản lý nhưng thực tế là những tên trộm tài nguyên, trộm chính sách, đó là hàng trăm ngàn nhân viên, cán bộ kiểm lâm nhưng thực chất là những tên lâm tặc, đó là hàng trăm ngàn những nhà báo, nhà văn, nhà bút chiến nhưng thực chất đó là những kẻ bới lông tìm vết, soi mói và có thể qui kết, chụp mũ nhân dân vào thành phần "phản động, bán nước" một khi có những phản ứng, phản tỉnh về tự do, nhân quyền, chống Trung...

Để giữ độc tài, độc trị, đảng cộng sản Việt Nam đã không thoát khỏi luật chơi của cộng sản thế giới, đó là dùng những chiêu bài rẻ tiền, những chiến thuật man rợ nhất để trị dân, đàn áp dân. Và những chiêu bài rẻ tiền này cũng chính là thứ "nông sản" mà họ phải gánh chịu sau nhiều năm "canh tác". Hàng chục ngàn tiến sĩ, giáo sư, phó giáo sư, cử nhân được đào tạo trong hệ thống giáo dục Việt Nam xã hội chủ nghĩa không những không làm được gì mà còn có nguy cơ trở thành đám ăn hại đất nước. Nhiều thế hệ trở nên máu lạnh, nhiều thế hệ trở nên thực dụng và sẵn sàng đạp qua đồng loại để sung sướng... Những người tốt, những người thiện lương và có lòng tự trọng chỉ có thể đếm trên đầu ngón tay, trở nên hiếm hoi vô cùng trong chế độ cộng sản.

Trong khi đó, mùa xuân của thế giới văn minh, tiến bộ không cần những thứ rau xanh đầy độc tố, không cần những mùa vụ được ăn cả ngã về không, không cần những mùa vụ được làm từ những bàn tay, khối óc thiển cận.

Rất tiếc, suốt nửa thế kỉ và hơn thế nữa, Việt Nam đã chìm trong những vụ mùa chính trị, kinh tế, văn hóa, giáo dục, thậm chí y tế của bàn tay, của nếp nghĩ thiển cận và vô trách nhiệm. Dẫu sao, một mùa xuân mới lại về, đâu đó trong triệu triệu mùa xuân tâm hồn, có những tâm hồn đã nhen nhóm một màu xuân khác, thơm tho hương tự do, tình yêu và sự tử tế giữa người với người, người với thiên nhiên, vạn vật. Hãy tin là vậy !

Viết từ Sài Gòn

Nguồn : RFA, 15/04/2018 (VietTuSaiGon's blog)

Published in Diễn đàn