Thông Luận

Cơ quan ngôn luận của Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên

Lời tòa soạn : Tác giả Cao Tuấn chuyển đến Ban biên tập Thông Luận một bài viết về cố Đại tướng Võ Nguyên Giáp, đăng trên trang mạng Bauxite Việt Nam hồi tháng 9/2012. Nội dung bài tham luận này cho đến nay vẫn còn tính thời sự, chúng tôi đăng lại nguyên văn bài viết để quý độc giả cùng tham khảo.

Ban biên tập Thông Luận

-----------------------

Lời giới thiệu : BVN nhận được bài viết dưới đây, bước đầu lý giải về con người Đại tướng Võ Nguyên Giáp và thông qua việc lý giải này muốn nhìn sâu vào những mối quan hệ bí ẩn và phức tạp nơi đỉnh cao quyền lực của Đảng cộng sản và Nhà nước Việt Nam một thời. Đây là vấn đề hết sức khó bởi mọi tài liệu tận chốn thâm cung bí sử đến nay đều chưa được bạch hóa. Vì thế dù cố gắng nhìn nhận thật khách quan, tác giả đã không tránh khỏi có chỗ khiên cưỡng, chẳng hạn trong việc xem xét cách ông Hồ Chí Minh sử dụng ông Võ Nguyên Giáp – vừa rất biết tài của ông nhưng lại vừa có phần e sợ uy tín ông cao hơn mình. Sự thật việc đặt ai vào chức Bí thư thứ nhất Đảng cộng sản Việt Nam khóa III (1960) – ông Lê Duẩn được bầu vào chức này mà không phải là ông Giáp vốn đã lừng danh sau Điện Biên Phủ và được đinh ninh như là "người giữ vị trí thứ hai" – có khi không tùy thuộc ở một mình ông Hồ Chí Minh dù bấy giờ ông là nguyên thủ, và ngay chính bản thân ông – một người rất biết lẽ xuất xử chứ không bao giờ là một bạo chúa hám quyền kiểu Mao – hình như cũng đã có lúc không phải không bị vô hiệu hóa ở một chừng mực nào đấy.

Với cách nghĩ như trên, chúng tôi trân trọng đăng bài này lên như một số gợi ý bước đầu để bạn đọc tham khảo ; toàn bộ ý tưởng đề xuất trong bài đều có tính chất giả thuyết của người viết và do người viết chịu trách nhiệm.

Bauxite Việt Nam

---------------------

vng00

Bút họa Đại tướng Võ Nguyên Giáp lúc còn uy quyền

Rồi chung cuộc thì lịch sử sẽ phán xét ông Võ Nguyên Giáp như thế nào ?

Cao Tuấn, 02/09/2012

"Giai nhân tự cổ như danh tướng

Bất hứa nhân gian kiến bạch đầu !"

vậy mà ông Võ Nguyên Giáp theo âm lịch đã vượt quá 102 tuổi, để trở thành danh tướng sống lâu nhất từ trước tới nay. Tuy nhiên ông đã nằm liệt trên giường bệnh viện cả năm nay và không còn nhiều sinh khí. ông có thể ra đi bất cứ lúc nào theo luật của Tạo Hoá. Đảng cộng sản Việt Nam chắc đã có những quyết định liên quan đến tang lễ của ông, một biến cố có thể gây nhiều chú ý trong và ngoài Việt Nam : quốc táng hay không quốc táng ? Sẽ truy tặng Nguyên soái Việt Nam cho ông như "tội phạm" Cù Huy Hà Vũ đề nghị trước đây hay một danh hiệu độc đáo nào khác ? Bộ máy thông tin, tuyên truyền của Đảng cộng sản sẽ phải tận dụng cơ hội thế nào để vực dậy uy tín của chế độ vốn đã suy sụp quá thấp vì nạn tham nhũng, bất lực, lạm quyền, sa đoạ... đồng thời phải cố gắng giảm thiểu thế nào những tác hại do những "phản tuyên truyền" của những "thế lực thù địch" sẽ không bỏ lỡ dịp mà cáo giác nhóm Lãnh đạo Đảng cộng sản Việt Nam hiện tại bất xứng vì đã phản bội lý tưởng và công nghiệp của Đại tướng tổng tư lệnh Võ Nguyên Giáp, vị đệ nhất khai quốc công thần.

Tiến sĩ Hà Sĩ Phu được kể là một thành phần của "thế lực thù địch" nói trên – thực ra lại là một người Việt Nam rất đáng kính trọng, một bậc sĩ phu đích thực của thời đại – đã viết một bài thơ hay cách đây hơn 2 năm vào ngày 23/08/2010 mừng thọ Đại tướng Võ Nguyên Giáp tròn một trăm tuổi :

Trăm Năm Nguyên Giáp

Tính sổ Trời cho đã bách niên

Thử cân hạnh phúc với ưu phiền

Tiếc trang ĐỘC LẬP còn dang dở

Thương chữ QUYỀN DÂN chửa đáp đền

Một trận ĐIỆN BIÊN vang quốc sử

Ba thư "BÔ XÍT" động Dân quyền

Một đời ái quốc, VĂN thành VÕ

Chưa cởi chiến bào GIÁP vẫn NGUYÊN

Bài thơ không được phổ biến rộng rãi ở trong nước vì thuộc loại "văn thơ quốc cấm" gần giống như số phận ba thư "Bô Xít" cũng bị hạn chế lưu hành của chính Đại tướng Giáp. Không ai biết chính xác ông Giáp đã tiếp nhận bài thơ với cảm nghĩ như thế nào, rất có thể ông mong đợi một "luồng" dư luận như vậy và cũng rất có thể ông cũng có ấn tượng tốt với nội dung mới mẻ, sâu sắc của bài thơ mà tác giả là một người trí thức "đặc biệt", hơn là với những văn thơ ca ngợi đã trở thành nhàm như "Anh Văn – Đại tướng Võ Nguyên Giáp – thiên tài quân sự, người học trò xuất sắc của Bác Hồ" hay "Đại tướng Võ Nguyên Giáp đọ sức và đánh thắng 10 Đại tướng của Pháp và Mỹ...".

Bài thơ ngoài việc biểu lộ sự khâm phục thành thực của tác giả đối với ông Võ Nguyên Giáp còn là một tác phẩm văn chưong cổ động việc tranh đấu bảo vệ Tổ quốc trước sự uy hiếp của nước láng giềng phương Bắc, vừa đòi hỏi Dân Chủ Tự Do nên đã nêu lên những thắc mắc khá tự nhiên đối với một số người đã đọc và suy nghĩ về nó : Con người thực của nhân vật lịch sử nổi tiếng Võ Nguyên Giáp là gì ? Có sự mâu thuẫn nào giữa một Võ Nguyên Giáp Cộng Sản và một Võ Nguyên Giáp yêu nước theo Dân Tộc Chủ Nghĩa ? ông Giáp còn có những "ưu phiền" nào quan trọng hơn ngoài vụ chính quyền Cộng sản Việt Nam cho Tàu khai thác mỏ Bô xít ở Cao nguyên Trung phần ? Đảng cộng sản thực sự trọng đãi hay bạc đãi ông Giáp ? Khi phú quý, công danh đã trở thành hư ảo, khi sự sống là ngọn đèn trước gió, ông Giáp muốn lịch sử phán xét ông thế nào ? Và chung cuộc thì lịch sử sẽ phán xét ông Võ Nguyên Giáp thế nào ?

"CÂY THÔNG TRĂM TUỔI ĐỨNG VỮNG GIỮA TUYẾT SƯƠNG, DÔNG BÃO" (lời tựa bài thơ của Hà Sĩ Phu mừng thọ Đại tướng VNG)

Về ông Võ Nguyên Giáp những ghi nhận sau đây là sự thực hoặc rất gần với sự thực :

- Nếu ông Hồ Chí Minh là Hoàng đế trong nước Việt Nam cộng sản thì ông Giáp là đệ nhất khai quốc công thần.

- Ông Giáp được sự ủy nhiệm của ông Hồ đứng ra thành lập đơn vị quân đội đầu tiên của Việt minh ngày 22/12/1944 – Đội Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân – nên được coi là người sáng lập ra "Quân đội Nhân dân Việt Nam" ngày nay. Trong thời gian 10 năm ông xây dựng, tổ chức, huấn luyện, phát triển tập thể quân đội ấy từ mấy chục người thành một lực lượng hữu hiệu mấy trăm ngàn chiến binh. Chính ông Giáp đã đào tạo, trực tiếp chỉ huy hàng chục tướng lãnh xuất sắc có tên tuổi trong đó nhiều người gốc nông dân, công nhân như Văn Tiến Dũng, Hoàng Văn Thái, Hoàng Cầm, Vương Thừa Vũ...

- Không phải trải qua các cấp bậc quân hàm ông Giáp được phong Đại tướng vào tháng 5/1948, vị đại tướng đầu tiên của quân đội cộng sản Việt Nam.

- Dưới sự lãnh đạo tổng quát của ông Hồ và Bộ Chính trị, ông Giáp điều khiển thắng lợi cuộc chiến đấu quân sự chống Pháp 1945-1954 với cương vị Tổng tư lệnh kiêm Bí thư Quân ủy Trung ương.

- Ông Giáp tiếp tục làm Tổng tư lệnh, Bí thư Quân ủy Trung ương cho tới năm 1975, tổng cộng 30 năm bao gồm cả cuộc chiến tranh chống Mỹ và thôn tính miền Nam Việt Nam (Việt Nam Cộng hòa) thống nhất đất nước bằng vũ lực.

- Trên mặt nổi thời kỳ vẻ vang nhất của ông Giáp là 30 năm nói trên (1945-1975) vì kèm với chức vụ Tổng tư lệnh, Bí thư Quân ủy Trung ương ông còn là Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Quốc phòng, Ủy viên Bộ Chính trị của Đảng cộng sản Việt Nam và chức Ủy viên Bộ Chính trị là quan trọng nhất.

- Trong thực tế tột đỉnh danh vọng và quyền lực của ông Giáp là chiến thắng Điện Biên Phủ và thời kỳ vàng son nhất của ông Giáp chỉ kéo dài thêm được vài năm sau đó với một cao điểm khác là ngày 29/10/1956 khi ông Giáp thay mặt ông Hồ Chí Minh đọc báo cáo của Hội nghị khoá 10 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng cộng sản tại Hà Nội nhìn nhận những khuyết điểm, sai lầm trong cuộc Cải cách ruộng đất và xin lỗi đồng bào. Chính ở thời điểm này có nhiều dự đoán ông Giáp sẽ lên thay Trường Chinh làm Tổng Bí thư Đảng nhưng chỉ vài tháng sau chức vụ quan trọng này lại rơi vào tay Lê Duẩn, một người rất ít được biết đến vào lúc đó.

- Mặc dù dư luận chung vẫn xem Võ Nguyên Giáp là Đệ Nhất Công Thần của chế độ, nhưng trong cơ quan quyền lưc tối cao là Bộ Chính trị ông Giáp thường chỉ được sắp hạng 6 hay hạng 7, không những đứng sau Lê Duẩn, Trường Chinh, Phạm Văn Đồng mà sau cả Phạm Hùng, Lê Đức Thọ, chỉ trên Nguyễn Chí Thanh và Văn Tiến Dũng.

- Ngôi sao Võ Nguyên Giáp lu mờ hẳn sau chiến thắng 30/04/1975 của đảng cộng sản Việt Nam. Trong khi những người khác thăng quan, tiến chức thì ông Giáp lại bị hạ bệ dần : mất chức Bí thư Tổng Quân ủy năm 1977, phải bàn giao chức Bộ trưởng Quốc phòng cho Văn Tiến Dũng năm 1980, bị loại khỏi Bộ Chính trị năm 1982 trong khi Lê Duẩn, Trường Chinh, Phạm Văn Đồng, Lê Đức Thọ, Phạm Hùng, Văn Tiến Dũng vẫn tiếp tục ngôi vị của mình. Không có một lời giải thích chính thức nào về cái lý do của sự hạ bệ trắng trợn này. Mất căn bản quyền lực là Ủy viên Bộ Chính trị, ông Giáp vẫn còn chức "ngồi chơi xơi nước" là Phó Thủ tướng phụ trách Khoa học, Kỹ thuật kiêm Chủ tịch Uỷ ban Dân số và Sinh đẻ có kế hoạch cho đến 1991 mới chính thức nghỉ hưu. Không ai nghe ông Giáp than phiền vì bị đối xử bất công nhưng cũng không ai ghi nhận được với ông Giáp, nước Việt Nam đã có những tiến bộ đáng kể nào về khoa học, kỹ thuật hay sinh đẻ có kế hoạch. Người ta chỉ nghe truyền miệng câu ca dao thời đại nửa bi, nửa hài :

Ngày xưa Đại tướng cầm quân,

Ngày nay Đại tướng cầm quần chị em !

- Không ai có thể phủ nhận đươc vai trò trội yếu của ông Giáp trong cuộc chiến tranh chống Pháp. Mặc dù phải tham khảo, thảo luận thường xuyên với ông Hồ và Bộ Chính trị, ông được nhiều tự do hành động, trực tiếp điều binh, khiển tướng quần thảo với quân địch trên khắp chiến trường chính ở Bắc Việt trong suốt 8,9 năm, chủ động tung ra rất nhiều chiến dịch : Việt Bắc 1947, Biên giới 1950, Trung du 1950, Đông Bắc 1951, Đồng bằng 1951, Hoà Bình 1951, Tây Bắc 1952, Thượng Lào 1953, Điện Biên Phủ 1954. Tài năng quân sự của ông Giáp quả thực không thua kém gì đệ nhất danh tướng của Pháp lúc bấy giờ là Đại tướng De Lattre de Tassigny. Chiến thắng vang dội tại Điện Biên Phủ đã gắn liền với tên tuổi Võ Nguyên Giáp. Tuy không thể so sánh – về qui mô và cường độ – với những trận đánh lớn có trăm Sư đoàn, hàng triệu quân tham dự trong Thế chiến thứ Nhất và thứ Hai, Điện Biên Phủ vẫn được coi là một trận đánh rất quan trọng trong thế kỷ XX vì đã thúc đẩy và rút ngắn sự cáo chung của chủ nghĩa Thực dân của các đế quốc Âu Châu vốn đã suy yếu nhiều sau Thế chiến thứ Hai.

- Khi ca tụng hay phải ca tụng tài năng, thành tích của ông Giáp, báo chí, sử sách của người cộng sản rất ít khi thiếu vắng cụm từ : "Đại tướng Võ Nguyên Giáp, người học trò xuất sắc của Bác Hồ...". Nhưng nhấn mạnh quá như thế để làm gì ? Muốn trả lời phải nhìn lại những sự kiện và diễn biến lịch sử : ông Hồ Chí Minh, sinh năm 1890, hơn ông Giáp khoảng 20 tuổi, nên về tuổi tác cũng đáng là bậc tôn trưởng của ông Giáp. ông Hồ sáng lập ra cả một triều đại tất nhiên phải là người làm chính trị xuất sắc, có tài năng và những đức tính cần thiết. ông khôn ngoan, lão luyện, nhạy bén, mưu cơ, biến báo, biết nhiều ngoại ngữ như tiếng Pháp, Nga, Hoa, Anh vì mấy chục năm lăn lộn ở nước ngoài, và mặc dù chưa có công lao gì với phong trào cộng sản trong nước ông được tôn ngay làm lãnh tụ vì ông đáng mặt lãnh tụ, quan trọng hơn nữa, vì có chỉ thị từ "trên" đưa xuống – ông là người về từ "thánh địa Mạc Tư Khoa", ông là đại diện của Cộng sản Quốc tế đặc trách Việt Nam ! Mặt khác, ông chưa học hết trung học đệ nhất cấp. ông không tốt nghiệp trường học, ông chỉ tốt nghiệp trường đời ; tư tưởng của ông cũng không có gì đặc biệt hay sâu sắc ngoài những nguyên tắc giản dị về tổ chức và hành động. Quả thực ông Hồ Chí Minh là lãnh tụ của ông Võ Nguyên Giáp, là người trọng dụng ông Võ Nguyên Giáp nhưng ông không phải là sư phụ của ông Võ Nguyên Giáp. Lúc gặp ông Hồ lần đầu tiên năm 1939 trên đất Trung Hoa ông Giáp đã gần 30, có bằng Cử nhân Luật khoa và Kinh tế Chính trị học (1937) – rất hiếm hoi vào lúc bấy giờ – và còn là Giáo sư dạy sử ở Hà Nội, nổi tiếng về những bài giảng về chiến tranh, sách lược và chiến lược, đã gia nhập Đảng cộng sản sau khi đã thấm nhuần lý thuyết cộng sản, đã hoạt động cộng sản gần mười năm, đã nếm mùi nhà tù thực dân, đã làm báo tiếng Việt, tiếng Pháp, đã viết sách cùng với Trường Chinh (đồng tác giả cuốn sách Vấn đề dân cày đặt nền tảng dù là sơ lược cho cuộc cách mạng cộng sản ở Việt Nam).

Với trình độ và căn bản như thế ông Giáp có cần ông Hồ "dìu dắt" nữa không ? ông Giáp có thể học thêm đuợc gì ở ông Hồ về chủ nghĩa cộng sản ? Về kiến thức quân sự ? Cho nên nói ông Giáp là học trò của ông Hồ cũng phi lý như nói Hàn Tín là học trò của Lưu Bang ! Tóm tắt chỉ có thể giải thích : Sau Điện Biên Phủ, Đảng cộng sản Việt Nam thấy có nhu cầu đưa ông Hồ lên cao hơn nữa và kéo ông Giáp đang nổi tiếng lừng lẫy xuống thấp hơn. Tất nhiên ông Hồ đồng ý với... sáng kiến của chính mình vì học trò phải kém hơn thầy, phải phục tùng thầy và nhất là không bao giờ được phản thầy theo như đạo lý của người Việt Nam. Từ đây danh hiệu "người học trò xuất sắc của Bác Hồ" là vòng kim cô của Đường Tam Tạng tròng vào đầu Tôn Hành Giả. ông Giáp đành tự nguyện chấp nhận danh hiệu vì không có chọn lựa nào khác, vả lại, có thể ông hy vọng, tuy dưới một người nhưng lại trên mọi người. Hy vọng đã sớm thành ảo vọng.

- Tại Việt Nam, người ta không so sánh Võ Nguyên Giáp với Trần Hưng Đạo dù công nghiệp quân sự của hai danh tướng ở hai thời đại cách nhau hơn 6 trăm năm có nhiều điểm tương đồng. Bản thân ông Giáp cũng cố gắng tránh tự so sánh với Trần Hưng Đạo vì nhiều lý do nhưng lý do chính là ông Hồ đã so sánh chính mình, bác bác tôi tôi, với bậc tổ tiên anh hùng của chính ông và của dân tộc Việt Nam trước đó mất rồi !

Bác anh hùng, tôi cũng anh hùng

Tôi, bác cùng chung nghiệp kiếm cung

Bác đuổi quân Nguyên thanh kiếm bạc

Tôi nay đánh Pháp ngọn cờ hồng

Bác đưa một nước qua nô lệ

Tôi dắt năm châu đến đại đồng

Bác có linh thiêng cười một tiếng

Mừng tôi cách mạng sắp thành công [hiện chưa có nguồn tài liệu đích xác nào ghi rõ bài này do ông Hồ Chí Minh sáng tác – BVN chú thêm]

Bài thơ làm trong lúc cao hứng đã rọi ít nhất một tia sáng vào con người thực của ông Hồ Chí Minh và mang một thông điệp mà ông Võ Nguyên Giáp phải hiểu rõ hơn ai hết !

- Tuyệt đại đa số nhân dân trong những nước cộng sản độc tài toàn trị đều khốn khổ vì nghèo, vì áp bức nhưng "chính trị cung đình" triều đại Hồ Chí Minh ở Việt Nam quả thực không đến nỗi máu me lênh láng như triều đại Stalin ở Liên Xô hay triều đại Mao Trạch Đông ở Trung Hoa. Tuy vậy theo thói đời sự đoàn kết thường chỉ có trong buổi hoạn nạn, hàn vi, còn vinh quang, quyền lực không ai dễ nhường ai cho nên trong triều đình của ông Hồ Chí Minh cũng không hề thiếu những "ma nớp" trong bóng tối, không thiếu những tranh giành ngôi thứ mà người bị thiệt thòi nhất là ông Giáp. Như đã nói ông Hồ trọng dụng ông Giáp : "Việc quân sự thì giao cho chú Văn !" vì "chú Văn" là người có trình độ nhất, có tầm nhìn chiến lược cao nhất, có nhiều năng khiếu quân sự nhất. Nhưng chính ông Hồ cũng là người tìm cách kiềm chế ông Giáp khi ông cảm thấy uy tín của ông Giáp lên quá cao và có thể trở nên nguy hiểm. Vòng "kim cô" chưa đủ làm ông an tâm. Là một kịch sĩ đại tài, trong khi vẫn tỏ ra ưu ái, nâng đỡ, che chở "người học trò xuất sắc" ông phó thác công việc kiềm chế, đè nén ông Giáp cho các Ủy viên khác của Bộ Chính trị là những người có mặc cảm thua kém ông Giáp về trí thức, ghen tức về hào quang ông Giáp được hưởng sau chiến thắng Điện Biên Phủ và lo lắng một ngày nào đó ông Giáp có thể vượt qua họ, lấy mất chức vụ cao cấp của họ trên đường tiến dần đến vị trí tối cao. Phải chăng đó là lý do chính khiến ông Giáp, người có uy tín thứ hai của chế độ sau ông Hồ – cái uy tín có được chủ yếu do công lao chiến trận chứ không phải do kết quả của tuyên truyền phóng đại – cứ phải lẹt đẹt mãi gần cuối danh sách Ủy viên Bộ Chính trị của Đảng cộng sản Việt Nam ? Phải chăng đó cũng là lý do Nguyễn Chí Thanh, một Ủy viên khác của Bộ Chính trị, Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị của Quân đội Nhân dân Việt Nam cũng được phong Đại tướng (1959) để làm đối trọng ngang ngửa với Đại tướng Giáp trong quân đội ? Cũng như trường hợp của Văn Tiến Dũng sau này ? Phải chăng đó cũng là lý do ông Hồ đã chọn Lê Duẩn, một người từ trong bóng tối, thay Trường Chinh làm Tổng Bí thư của Đảng thay vì chọn Võ Nguyên Giáp như mọi người chờ đợi vào lúc bấy giờ ? Phải chăng ông Hồ đã sử dụng tuyệt hảo kỹ thuật "balance and check" để duy trì ngôi vị độc tôn ?

- Ông Hồ Chí Minh càng già yếu, cuộc chiến tranh chống Mỹ "giải phóng miền Nam" càng khốc liệt, quyền hành của Lê Duẩn càng gia tăng. Sau khi ông Hồ Chí Minh mất tháng 9/1969 Lê Duẩn từng bước thu tóm trọn quyền hành và trở nên Tổng Bí thư mạnh nhất, quyết đoán nhất trong lịch sử của Đảng cộng sản Việt Nam với sự phụ tá đắc lực của Lê Đức Thọ. ông Giáp phải làm việc với ông chủ mới khó tính, thiếu thiện cảm, đầy ngờ vực và rất nhiều thành kiến. Nỗi ưu phiền càng thêm chồng chất. Cặp bài trùng Lê Duẩn - Lê Đức Thọ vì nhiều lý do khác nhau vẫn giữ ông Giáp trong các chức vụ Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng, Bí thư Tổng Quân ủy, Bộ trưởng Quốc phòng, Tổng Tư lệnh nhưng chỉ trên giấy tờ hình thức, quyền hành thực sự của ông Giáp hoàn toàn khác thời chiến tranh chống Pháp. Trái với những biểu hiện bề ngoài, sự đóng góp thực tế của ông Giáp rất mờ nhạt trong thời kỳ này. Trong quân đội ông phải san sẻ quyền hành với Tổng Tham mưu trưởng Văn Tiến Dũng trước kia là đàn em của ông nhưng bây giờ đã chuyển sự trung thành sang phía Lê Duẩn và được cất nhắc lên ngang với ông Giáp trong Bộ Chính trị và sau cùng sẽ thay ông Giáp trong cương vị Bộ trưởng Quốc phòng năm 1980 như đã nói. ông Giáp được ngồi hay bị ngồi ở Hà Nội – quá xa chiến trường chính ở miền Nam Việt Nam, lại không quen thuộc với địa thế, nhân tình người dân Miền Nam bằng chính Lê Duẩn và những cán bộ cao cấp khác. Người điều khiển thực sự cuộc chiến đấu tại chỗ lúc đầu là Nguyễn Chí Thanh (chết năm 1967) sau là Phạm Hùng. Cả hai đều cùng đẳng cấp với Võ Nguyên Giáp trong Bộ Chính trị, nhận lệnh của Lê Duẩn, không nhận lệnh của Võ Nguyên Giáp. Chức Tổng Tư lệnh của ông Giáp có tiếng mà không có miếng, ngay cả chức Bí thư Quân ủy Trung ương cũng vậy. "Đại thắng mùa xuân" tháng 4/1975 là quân công của Văn Tiến Dũng, không phải của Võ Nguyên Giáp. ông Giáp rút cục chỉ là một trong những phụ tá của Lê Duẩn, một phụ tá bất đắc dĩ, một phụ tá không được tin dùng. Thảm kịch là vòng lẩn quẩn : không được tin dùng thì khó có đóng góp xuất sắc, không có đóng góp xuất sắc thì càng không được tin dùng. Trong triều đại Lê Duẩn, ông Giáp bị dồn vào vị trí của kẻ hàng thần lơ láo, rồi bị liên tiếp hạ tầng công tác kể từ 1977 trở về sau. Điều này có nghĩa Ban Lãnh đạo Đảng đánh giá công lao của ông Giáp kém hơn các "đồng chí" khác trong các cuộc chiến tranh chống Mỹ, chống Pol Pot (1978-1979) và chống quân xâm lược Tàu năm 1979. Khi Lê Duẩn và Lê Đức Thọ có đủ tự tin về quyền lực của mình thì họ đã làm nhục, tước binh quyền, gạt bỏ ông Giáp một cách thô bạo mà không chịu một phản ứng bất lợi nào.

- Lê Duẩn chết tháng 6/1986, Trường Chinh trở lại làm Tổng Bí thư, Phạm Văn Đồng vẫn làm Thủ tướng nhưng ông Giáp, dù còn khoẻ mạnh, minh mẫn vẫn "ngồi chơi, xơi nước". Sau này các đồng liêu, đồng chí, địch thủ cùng thế hệ của ông trong Đảng đã lần lượt chết hết, ông Giáp, "cây thông trăm tuổi đứng giữa tuyết sương", trở thành hiếm quý, được ca tụng nhiều hơn và có vẻ được đối xử tử tế hơn. Các lãnh tụ cao cấp nhất của chế độ gồm các Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, Thủ tướng, Bộ trưởng Công an, Bộ trưởng Quốc phòng... thường xuyên đến vấn an, chúc Tết, mừng sinh nhật, tặng quà, tặng hoa, luôn luôn cung kính... Họ cung kính là phải : lúc Đại tướng Tổng Tư lệnh Võ Nguyên Giáp đánh tan quân Pháp tại Điện Biên Phủ thì Tổng Bí thư Lê Khả Phiêu (nhiệm kỳ 1997-2001) mới là Chính uỷ cấp Đại đội và đương kim Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng mới là đứa bé con 5 tuổi. ông Giáp luôn giữ vẻ lịch sự, bình thản với những màn trình diễn để quay phim, chụp hình như thế. ông giữ kín những ý nghĩ thực của mình vì ông biết đằng sau bức màn cung kính vẫn tiềm ẩn những nguy hiểm chết người – mỗi thời đều có nguy hiểm riêng của nó.

Bí quyết của Đại tướng Tổng Tư lệnh

Vị trí đặc biệt độc nhất vô nhị của Võ Nguyên Giáp trong nước Việt Nam Xã hội chủ nghĩa buộc ông phải hết sức cẩn thận trong mọi hành động, cử chỉ và lời nói. Cơ bản ông là chiến lược gia. Trong nghịch cảnh, bí quyết để tồn tại của Võ Nguyên Giáp là : biết mình, biết người !

Mặc dù quyết định của ông Hồ Chí Minh chọn Lê Duẩn thay Trường Chinh (1957) làm Tổng Bí thư Đảng cộng sản Việt Nam là căn nguyên làm suy sụp sự nghiệp chính trị của Võ Nguyên Giáp sau này, ông Giáp đối với ông Hồ vẫn ơn nhiều hơn oán và trước sau vẫn giữ phận bề tôi trung thành. Tương quan Lê Duẩn-Võ Nguyên Giáp thì khác hẳn, họ là địch thủ từ lúc khởi đầu, có phần tương tự như sự cạnh tranh quyền lực giữa Stalin và Trostky, một người nắm bộ máy Đảng, một người nắm Quân đội. Điều khác biệt là ông Giáp chịu thua ngay. Các sử gia về sau có thể ngạc nhiên tại sao ông Giáp chịu thua dễ dàng như thế. Lý do thực chỉ mình ông Giáp biết rõ : ông không muốn mất mạng như Bộ trưởng Quốc phòng, Nguyên soái Bành Đức Hoài ở Tàu, không muốn bị thanh trừng như Bộ trưởng Quốc phòng, Nguyên soái Zhukov ở Nga ? Lê Duẩn lợi hại, sắc bén gấp mấy lần Tào Sảng trong Tam quốc chí mà ông thì không bằng Tư Mã Ý ? Lê Duẩn, Lê Đức Thọ đã nắm chặt guồng máy Đảng, an ninh, tình báo có mặt khắp nơi, bên quân đội thì Tổng Tham mưu trưởng Văn Tiến Dũng đã là người của "phía bên kia"... ? Là chiến lược gia kiêm thầy giáo dạy sử, ông Giáp đã phải nghiên cứu cuộc đảo chính ngoạn mục của Khrushchev/ Zhukov loại trừ Beria, cuộc đảo chính của Hoa Quốc Phong/ Diệp Kiếm Anh bắt Tứ Nhân Bang, nhưng địch thủ của ông cũng rút tỉa kinh nghiệm từ những biến cố chấn động này tại hai nước cộng sản đàn anh để phòng vệ cẩn thận rồi ? ông Giáp đầu hàng thực sự, "nín thở qua sông", cố gắng chăm chỉ làm công việc chuyên môn quân sự của mình, không phe phái, không bè đảng, không đàn anh, đàn em, không chiêu hiền, đãi sĩ, nêu gưong đảng viên kỷ luật, trong sạch, gưong mẫu, chí công vô tư, chấp hành nghiêm chỉnh mọi quyết định của thượng cấp, cố gắng loại trừ mọi lý do để có thể bị hãm hại. Tuy vậy ông Giáp biết rõ ông vẫn bị ghét, bị ghen tức vì là "người Việt Nam số 2 sau Bác Hồ", bị ngờ vực, bị theo dõi nhất cử, nhất động... ông tập thiền để bớt căng thẳng, để bình tĩnh sáng suốt, để nhẫn nhục, chịu đựng. Khi nghỉ hưu ông vẫn làm việc, luôn luôn đọc sách, báo, tài liệu, xem tin tức trong nước, ngoài nước, viết ra những kinh nghiệm, những suy nghĩ. ông ăn ngủ rất điều độ, tập thể dục đều đặn... Và đặc biệt hơn nữa, một tờ báo trong nước, tờ ww.vietnam.net ngày 25/08/2012 trong một bài về ông Giáp vô tình tiết lộ "bí mật" của ông Giáp như sau : theo lời của Bác sĩ riêng trong suốt 30 năm (1965-1995) của Đại tướng Võ Nguyên Giáp là Đại tá Phạm Văn Ngà, năm nay 90 tuổi, thì ông là người được Đại tướng Giáp tin tưởng tuyệt đối và "Đại tướng có một nguyên tắc bất di bất dịch không bao giờ uống thuốc của ai đưa, kể cả con cái, trừ Bác sĩ Ngà". Phải chăng ông Giáp bị ám ảnh bởi hàng trăm những vụ ám sát chính trị khắp hai miền Nam, Bắc mà Đảng cộng sản Việt Nam thực hiện trong suốt 30 năm máu lửa chiến tranh, bị ám ảnh với cái chết mờ ám, bất đắc kỳ tử của Đại tướng Hoàng Văn Thái, một người thân cận ? Hay ông Giáp cũng bị ám ảnh với cái chết do thuốc độc nhưng được... quốc táng mà Hitler dành riêng cho Nguyên soái Rommel thời Đức Quốc Xã ?

Lê Duẩn chết, ông Giáp như được giải thoát. Đến nay, ông đă sống thêm 26 năm không có Lê Duẩn trong cuộc đời. Trong guồng máy quyền lực hậu Lê Duẩn không ai coi ông Võ Nguyên Giáp là địch thủ. ông đã quá già để có thể cạnh tranh quyền lực với họ. Các Ủy viên Bộ Chính trị Đảng cộng sản Việt Nam, nhất là những người thuộc thế hệ sau sẵn lòng kính trọng ông Giáp như một bậc nguyên lão đệ nhất khai quốc công thần. Bởi vì ông Giáp còn sống và Bác Hồ đã chết là bông hoa, là chậu kiểng của chế độ, là lý do "chính đáng" cho họ – "hậu duệ của các bậc tiền bối anh hùng" – được tiếp tục làm "vua tập thể" của gần 90 triệu người Việt Nam. Họ không những kính trọng mà còn hậu đãi ông Giáp – dinh thự, xe cộ, vệ sĩ, giúp việc, phụ tá, nhân viên văn phòng, bác sĩ, y tá thường trực và mọi thứ bổng lộc, phụ cấp... và có thể còn hứa hẹn làm quốc táng cho ông với điều kiện : ông không được can thiệp vào việc cai trị đất nước của họ. Cờ đến tay ai, người ấy phất, thời của ông đã qua rồi, bây giờ là thời của họ, ngay cả Bác Hồ sống lại họ cũng không nhường quyền huống chi ông Giáp ! Trước đây, họ đã mời Phạm Văn Đồng, Lê Đức Anh, Đỗ Mười... làm cố vấn chính thức của của Ban Chấp hành Trung ương Đảng nhưng không bao giờ "dại dột" mời Võ Nguyên Giáp. Họ không muốn, không cần ý kiến của ông Giáp. ông càng ít ý kiến họ càng "dễ làm việc". Họ muốn ông Giáp làm tượng gỗ cho họ "cung kính" ngay khi ông còn sống. Sự việc như vậy rất giản dị : ông muốn uống rượu mời hay rượu phạt ?

Đối với ông Giáp, sự chọn lựa tưởng như dễ dàng, thực ra lại rất khó khăn. Một chút suy nghĩ, phân tích khách quan cũng có thể hiểu được nỗi "ưu phiền" của ông Giáp. ông nhìn xuyên qua được những cung kính giả dối. Cuộc đời, sự nghiệp của Võ Nguyên Giáp không có chỗ cho những tính toán vật chất. ông không thể bị mua chuộc – với một giá rẻ mạt so với những tài sản triệu triệu hay tỉ tỉ đô la của bọn tham nhũng. Chắc chắn ông không ưa đám người cầm quyền hiện thời, thậm chí có thể rất khinh bỉ – một bọn quyền gian làm việc thoán đoạt, một bầy sâu (dùng chữ của ông Chủ tịch nước Trương Tấn Sang) khổng lồ đục ruỗng đất nước, một xã hội truỵ lạc, hèn yếu trước hiểm hoạ bị ngoại bang thôn tính. ông đánh trận Điện Biên Phủ chấn động thế giới chấm dứt "một trăm năm nô lệ giặc Tây" không phải để ngồi nhìn lịch sử "một ngàn năm nô lệ giặc Tàu" đang từng bước, từng bước lập lại ? ! ông Giáp không phải không biết rất nhiều người Việt Nam, trong nước, ngoài nước đủ mọi tầng lớp – cựu chiến binh, trí thức, văn nghệ sĩ, nông dân nghèo khổ, công nhân bị bóc lột, tù nhân chính trị, những người tranh đấu... trông đợi ở ông như nắng hạn mong mưa rào. Nhưng ông phải cân nhắc kỹ – luôn luôn như một chiến lược gia "biết mình, biết người" : nếu ông lên tiếng đáp ứng một người, ông sẽ phải đáp ứng nhiều người và sẽ bị cuốn vào cơn gió lốc chính trị mới... rồi trở thành kẻ thù của những kẻ cầm quyền nguy hiểm. Rồi an toàn của ông, an toàn của con cháu ông..."Cuộc cách mạng có thể phải làm lại" nhưng đó là việc của người khác, ông Giáp không muốn làm chính trị nữa. Bởi thế ông đã không lên tiếng khi chính quyền đàn áp rất thô bạo người dân Việt Nam biểu tình chống Tàu lấn chiếm Biển Đông, không lên tiếng khi tham nhũng lan tràn thành quốc nạn, im lặng trước "vấn đề dân cày mất ruộng", chỉ gửi vòng hoa phúng viếng tỏ lòng thương tiếc khi Trung tướng Trần Độ qua đời. ông không biết, không nghe, không bình luận vụ án nổi tiếng "hai bao cao su đã qua sử dụng" Cù Huy Hà Vũ. ông cũng "quên"cảm ơn Tiến sĩ Hà Sĩ Phu đã tặng ông một bài thơ mừng thọ thật hay. ông rất tiếc nhưng mọi người nên thông cảm ! Một cụ già 99 tuổi chỉ có thể làm được đến thế !

Nói cho công bằng, ông Võ Nguyên Giáp cũng không khuất phục hoàn toàn trước quyền lực của đám hậu sinh như ông đã làm trong thời Lê Duẩn – nhân danh sự trung thành với Đảng. Bằng cớ là ông đã gửi công khai và liên tiếp 3 lá thư cho "đồng chí Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng", Bộ Chính trị, Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Quốc hội trong năm 2009 yêu cầu ngưng việc cho người Tàu khai thác mỏ bô xít ở Tây Nguyên vì việc ấy có hại cho quyền lợi quốc gia. Lời lẽ trong thư rõ ràng, đĩnh đạc như văn phong của một bậc lão thần, một bậc trưởng thượng trình lên ấu chúa. Ba lá thư làm sôi nổi dư luận một thời gian, dấy lên bao hy vọng. Bộ Chính trị dĩ nhiên bác bỏ quan điểm của Đại tướng Giáp nhưng không coi ông là "thế lực thù địch". Như thế là nhà chiến lược đã đạt mục đích : Trước công luận ông không phải là tượng gỗ. ông vẫn chú tâm, lo lắng cho đất nước. ông không thể bị đồng nhất với cái chế độ xấu xa mà ông có những bất đồng. Mặt khác ông chọn vấn đề khai thác bô xít là một đề tài vừa phải, trung bình không nặng ký, không quá nhạy cảm như vấn đề tham nhũng chẳng hạn là một vấn đề có thể làm các Ủy viên Bộ Chính trị mất mặt rồi sinh căm thù. Ngoài ra, ông đã ngừng lại đúng lúc. Rất nhiều người đã hy vọng rồi thất vọng nhưng ai nỡ trách ông "đánh trống, bỏ dùi" ? Khi thời gian còn lại đếm từng tháng, từng ngày thì cái quan trọng nhất là chỗ đứng của Đại tướng Võ Nguyên Giáp trong lịch sử. ông muốn được nhớ đến như một anh hùng dân tộc có công giành độc lập và suốt đời vì dân vì nước nhưng lịch sử lại có những tiêu chuẩn khách quan riêng... Vậy thì chung cuộc lịch sử sẽ phán xét ông Võ Nguyên Giáp thế nào ???

Cao Tuấn

Cuối thu 2012

Nguồn : BViệt Nam, 02/09/2012

Published in Tư liệu

 

Đúng 1 : Gia đình tướng Giáp bất bình phản đối.

Ai nghe đùa cợt tục tĩu về người thân của mình, đặc biệt là người quá cố, đều có quyền bất bình như vậy cả. Nhẹ thì có thể viết bài phản ứng, nặng hơn thì chửi lại, ức quá thì còn có thể kiện ra tòa.

vng1

Cố đại tướng Võ Nguyên Giáp - Ảnh minh họa

Đúng 2 : Người ngoài gia đình bất bình.

Ai cũng có quyền chọn ai đó, còn sống hay đã khuất, người thân hoặc người lạ, trong nước hay ngoài nước, làm thần tượng của mình. Nghe lời không hay về thần tượng đó thì có quyền phẫn nộ. Nhẹ thì phản bác lại, nặng thì chửi luôn. Bức xúc hơn thì tự mình hoặc lập hội (Hội thần tượng tướng Giáp chẳng hạn) cùng kiện Dan ra tòa, chứng minh mình chịu thiệt hại gì đó (trầm cảm chẳng hạn) sau khi nghe thấy lời lẽ của Dan.

Sai 1 : Lời của Dan xúc phạm người Việt, niềm tự hào dân tộc của Việt Nam, và đi ngược lại thuần phong mỹ tục, bản sắc văn hóa của Việt Nam.

Có nhiều hơn một cách làm người Việt. Xã hội của chúng ta, nhìn từ quá khứ thăng trầm lẫn hiện thực phong phú của nó, đủ rộng lớn cho vô số cách làm người Việt khác nhau, với vô vàn khuynh hướng nhận thức và quan điểm khác nhau về từng nhân vật, từng sự kiện cả đương thời lẫn lịch sử.

Xã hội càng hiện đại lại càng xa lạ với lối suy nghĩ, đã là người Việt thì phải thế này thế kia, phải yêu người này, ghét người kia, xem người nọ là thần tượng quốc gia ; phải thích món này, thù món kia, tôn món nọ lên hàng quốc hồn quốc tuý. Đồng một lối nghĩ, chung một thần tượng, cùng một nhịp điệu vui buồn ái oán, thì chẳng những là biểu hiện của một cộng đồng đơn điệu, mà tệ hơn, còn làm xói mòn xã hội ngay ở thuộc tính cố hữu đồng thời là vẻ đẹp của nó : tính đa dạng.

Vậy nên chẳng ai cấm bạn chọn ai đó làm thần tượng của mình, nhưng vui lòng nhận ra những giới hạn. Đừng nên áp đặt điều đó với người khác. Đừng coi những ai không chung lối nghĩ với mình không xứng làm người Việt, hoặc không phải là một người Việt thực thụ. Bởi khi làm thế, vô tình bạn đã coi cách làm người Việt của mình là duy nhất. Nghĩa là, đang lẩn khuất đâu đó trong bạn một tia tư duy nguy hiểm : bạn đang coi niềm tự hào của bạn là uy nghiêm quốc gia, tiếng nói của bạn là vọng lại từ lương tri sông núi, lối sống của bạn là bản sắc dân tộc - bạn đồng nhất mình với toàn bộ dân tộc, nghĩa là, bạn bắt đầu trở thành một nhà độc tài nho nhỏ, ngay khi chưa có binh quyền - một dạng độc tài trong tư tưởng. Tia tư duy này khiến bạn xuất hiện trong một cung cách tự mãn kệch cỡm lạ thường nhờ vào khả năng ru ngủ đặc biệt của nó. Nó ru ngủ bạn bằng sự im lặng của các khái niệm trừu tượng : tất cả những "uy nghiêm quốc gia", "lương tri sông núi", "bản sắc văn hoá" đều không thể tự lên tiếng, nên chúng không thể cãi lại bạn dù bạn có nói bất cứ điều gì - và vì thế bạn tự huyễn hoặc rằng mình quả thực là đại diện của dân tộc này rồi, chẳng còn nghi ngờ gì nữa.

Đừng như vậy. Hãy cứ phản ứng với Dan bằng niềm tin cá nhân của mình, hoặc với nhóm chia sẻ niềm tin đấy, chứ không nên vũ trang cho niềm tin của bạn bằng thanh kiếm dân tộc, tấm khiên quốc gia, và bắt người khác ngay hàng thẳng lối xung phong sau thanh kiếm và tấm khiên này. Làm thế chỉ thể hiện bạn chưa đủ tự tin với điều cá nhân bạn cho là đúng, nên mới cần viện dẫn quốc gia-dân tộc cho niềm tin của riêng mình.

Sai 2 : Dan nói thế là ăn cháo đái bát, vô ơn với những người trả tiền cho mình.

Điều này thì thậm sai. Dan dạy tiếng Anh, nghĩa là cung cấp một dịch vụ cho khách hàng, là người học. Bản chất là đây là một giao kèo dân sự, thuận mua vừa bán, tiền trao cháo múc. Người dạy và người học, ai phải chịu ơn ai là điều còn cần phải bàn cãi, song cho đến khi nào Dan chưa vi phạm giao kèo, sao có thể chất vấn cậu ấy ở phương diện này ? Mà nếu cậu ấy vi phạm giao kèo thì có thể nói cậu ấy vô trách nhiệm, chứ sao lại bảo cậu ấy vô ơn ? Vô ơn với ai, cụ thể là người nào ? Vô ơn với tướng Giáp thì đương nhiên không rồi, với gia đình tướng Giáp thì cũng càng bất hợp lý ? Hay vô ơn với toàn thể dân tộc Việt Nam thì còn vô lý hơn nữa.

Dĩ nhiên, người học luôn có quyền tẩy chay người dạy nếu thấy điều gì không phù hợp từ người dạy về lối sống, hệ giá trị, tính cách, quan điểm. Chẳng hạn, những người thần tượng tướng Giáp có thể dễ dàng tẩy chay lớp học của Dan, và kêu gọi những người chung niềm tin với mình, làm điều tương tự. Chứ bảo người ta vô ơn thì thật là kỳ quặc, mà lại còn là vô ơn với toàn bộ dân tộc Việt Nam thì chỉ có thể là sản phẩm từ lối tư duy ‘ta là dân tộc’ được nêu ở trên.

Nguyễn Anh Tuấn

Nguồn : RFA, 26/01/2048 (nguyenanhtuan's blog)

********************

Nhập gia tùy… lãnh tụ

Trinh Hữu Long, Luật Khoa, 26/01/2018

Có thể nói, trong cái nhìn của phần lớn người Việt Nam chúng ta, vị tướng lừng danh Võ Nguyên Giáp chỉ kém Chủ tịch nước Hồ Chí Minh một thứ, đó là một lăng mộ giữa quảng trường Ba Đình.

vng2

Daniel Hauer. Ảnh : VietNamNet.

Đại tướng Võ Nguyên Giáp chiếm giữ một vị trí đặc biệt trong văn hóa chính trị của chúng ta. Vị trí ấy đặc biệt đến nỗi chỉ cần tôi viết là "ông Võ Nguyên Giáp", hay loại bỏ đại từ nhân xưng đi, chỉ gọi là "Võ Nguyên Giáp" thôi, cũng đủ để tôi hứng chịu cơn thịnh nộ của không ít người.

Trong bài này, tôi gọi tướng Giáp là "ông", "ông ấy" và dùng các động từ có liên quan đến ông theo những nghĩa bình thường, trung dung của từ đó. Theo tôi, mức độ tôn trọng như thế với một cá nhân đã khuất như ông Giáp là đủ.

Daniel Hauer, không biết vô tình hay cố ý, giờ đã có đủ gạch đá để xây được 10 quần đảo Hoàng Sa lẫn Trường Sa cộng lại.

Quyền sùng bái lãnh tụ

Văn hóa sùng bái cá nhân của nước ta sâu sắc đến nỗi nó được thể chế hóa thành luật. Thật vậy, bạn có thể bị xử phạt hành chính, hoặc thậm chí bị bỏ tù dựa trên những điều luật mơ hồ nếu xúc phạm đến những người được cho là danh nhân, anh hùng dân tộc, dù họ còn sống hay đã chết.

Nhà nước cũng bỏ ra những khoản tiền khổng lồ để tuyên truyền cho những danh nhân này, thông qua việc in ấn sách vở, xây tượng đài, thông qua báo chí và loa phường.

Không thể phủ nhận rằng, tất cả những nỗ lực khổng lồ và có hệ thống đó là một trong những yếu tố chính, nếu không muốn nói là yếu tố chủ đạo, hình thành nên văn hóa sùng bái lãnh tụ như đối với Hồ Chí Minh và Võ Nguyên Giáp ở nước ta.

Tuy nhiên, ở khía cạnh khác, tôi cho rằng người ta có quyền sùng bái một ai đó. Gọi sùng bái thì nghe có vẻ chính trị, trên thực tế nó chỉ là một tình cảm vô điều kiện dành cho một cá nhân, nó là niềm tin nội tâm và vượt ra ngoài những suy xét lý tính.

Ta thấy điều đó trong mọi lĩnh vực. Trong chính trị, chúng ta có Hồ Chí Minh và Võ Nguyên Giáp. Trong âm nhạc, chúng ta có những ngôi sao Hàn Quốc đủ sức khiến bao thế hệ người Việt trẻ khóc đứng, khóc ngồi. Trong bóng đá, chúng ta chẳng phải đang có một đội U23 quốc gia được yêu mến đến mức bất kỳ ai đụng đến lông chân của họ thì lập tức sẽ lãnh hậu quả ngay hay sao ?

Chuyện sùng bái này cũng chẳng riêng gì ở nước ta. Những ngôi sao như Michael Jackson, The Beatles đều có những "fan cuồng" của họ, những người mất ăn mất ngủ vì họ, và sẵn sàng bảo vệ họ một cách vô điều kiện. Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng có hàng triệu "fan cuồng", sẵn sàng chửi nát nước bất kỳ ai chỉ trích ông ta. (Trong số các "fan cuồng" đó có không ít người Việt Nam, cả trong nước lẫn nước ngoài).

Tình cảm đó biến thành một hành động bảo vệ tự nhiên, đó là tấn công và tẩy chay những ai chỉ trích thần tượng của mình. Daniel Hauer đang trở thành mục tiêu của một chiến dịch tấn công và tẩy chay đó. Đây là cơ chế vận hành bình thường của xã hội, hoàn toàn nằm trong phạm vi dân sự. Daniel Hauer đã phát ngôn và phải chịu trách nhiệm với phát ngôn đó của mình.

Xúc phạm lãnh tụ

Khi buông lời được cho là xúc phạm tới Võ Nguyên Giáp, Dan hoặc là không biết, hoặc là quên mất một trong những giá trị được người Việt Nam hết sức coi trọng : nhập gia tuỳ tục. Ở trong trường hợp cụ thể này, có thể gọi là nhập gia tuỳ lãnh tụ.

Trên thực tế thì việc dành một sự tôn trọng nhất định đến văn hóa tại địa phương mình đến cư trú là một giá trị được thừa nhận rộng rãi trên thế giới, chứ không riêng gì nước ta. Tuy nhiên, cái thế giới bên ngoài chúng ta cũng muôn hình vạn trạng, chẳng nơi nào giống nơi nào.

Nếu bạn sang Thái Lan và buông lời chỉ trích hoặc xúc phạm hoàng gia hoặc Phật tổ ở nơi công cộng, cứ chuẩn bị sẵn tinh thần vào tù ngồi. Điều luật lèse-majesté về tội phỉ báng hoàng gia khét tiếng của xứ Chùa Vàng không từ một ai. Cơn thịnh nộ của người dân sùng bái hoàng gia sẽ khiến cho bạn không còn dám bén mảng lại đất nước này nữa.

Nếu bạn sang xứ Hồi giáo như Iran hay Arab Saudi mà nói về Muhammad thì có lẽ phải cẩn thận hết mức, lý do vì sao thì chắc không cần phải nói.

Nhưng nếu bạn sang Anh thì mọi chuyện lại khác. Bạn sẽ thấy nhiều show truyền hình chửi hay pha trò chọc Nữ hoàng không thương tiếc, thậm chí còn lôi bộ phận sinh dục của Nữ hoàng ra làm trò cười. Người dân có người phản đối, có người đồng tình, mọi chuyện rồi cũng qua, không ai bị phạt gì. Bạn có muốn chửi góp cũng chẳng sao.

Ở Mỹ cũng tương tự. Bạn có thể đến trước Nhà Trắng giơ biển "Fuck Trump", chẳng mấy ai thèm đoái hoài đến bạn ngoại trừ mấy người hiếu kỳ (có thể là từ Việt Nam tới). Bạn muốn dựng hình nộm ông Trump khoả thân và tiện tay sờ "chim" ông ấy ở vỉa hè cũng chẳng ai làm gì bạn.

Chẳng riêng gì lãnh tụ Trump, các lãnh tụ khác cũng chẳng thoát.

Khi tới thủ đô Washington vào năm 2016, tôi mê cái Văn khố Quốc gia của họ quá mà dành hẳn hai buổi lang thang trong đó. Ở đó có một quầy hàng lưu niệm bán những thứ liên quan đến lịch sử Mỹ. Tôi đến gian bán tất và thấy mặt mũi của đủ các tổng thống, kể cả Abraham Lincoln, được (hoặc bị) in lên những đôi tất này. Có nghĩa là khi bạn mang những đôi ấy vào thì mặt mũi các ông ấy sẽ nằm dưới chân bạn. Không tin bạn xem hình dưới đây thì biết.

vng3

Ảnh : Trịnh Hữu Long/ LK

Đó là thế giới mà cái cậu Dan sinh ra và lớn lên, nhưng cái thế giới bên ngoài nước Mỹ thì khác rất nhiều.

Gia đình tướng Giáp có kiện được không ?

Khi vụ Dan nói về tướng Giáp trong một nhóm kín trên Facebook bị lộ ra ngoài, nhiều người thắc mắc liệu gia đình tướng Giáp có kiện được không ?

Câu trả lời là có. Bộ luật Dân sự 2015 quy định rõ như sau :

Cá nhân có quyền yêu cầu Tòa án bác bỏ thông tin làm ảnh hưởng xấu đến danh dự, nhân phẩm, uy tín của mình. Việc bảo vệ danh dự, nhân phẩm, uy tín có thể được thực hiện sau khi cá nhân chết theo yêu cầu của vợ, chồng hoặc con thành niên ; trường hợp không có những người này thì theo yêu cầu của cha, mẹ của người đã chết, trừ trường hợp luật liên quan có quy định khác. (Khoản 2, Điều 34)

Như vậy, các con của ông Võ Nguyên Giáp hoàn toàn có thể khởi kiện Daniel Hauer ra tòa dân sự. Đến đây, mọi việc vẫn dừng lại ở đúng chừng mực hợp lý của nó là một vấn đề thuần tuý dân sự, do các bên tự dàn xếp với nhau. Hai bên có thể thoả thuận về việc có tiếp tục ra tòa hay không, hay tự đàm phán, họ cũng có thể thoả thuận xem có phải bồi thường không, nếu bồi thường thì là bao nhiêu. Gia đình tướng Giáp hoàn toàn có thể rút đơn kiện và tòa án hết phận sự.

Nhưng sẽ rất khác nếu như nhà nước nhúng tay vào vụ này và xử phạt hành chính hay xử lý hình sự đối với Daniel Hauer, bởi khi đó nó sẽ vượt quá giới hạn công quyền và can thiệp vào một quan hệ dân sự. Ở dưới đây tôi sẽ nói rõ hơn.

Yêu thôi, đừng yêu quá ?

Có một thực tế chúng ta phải thừa nhận rằng, việc bạn yêu ai đó cũng chính đáng ngang ngửa với việc bạn ghét ai đó. Vậy nên nếu có ai đó ghét người mà bạn yêu thì đó là cũng chuyện bình thường. Nếu họ có lỡ ghét, hay không yêu không ghét người mà bạn yêu thì đó cũng chẳng phải là việc gì to tát.

Cũng giống như mọi người khác trên đời, lãnh tụ cũng có cái hay và cái dở. Cái hay của họ được tôn vinh, cái dở của họ bị phê phán. Đó là lẽ bình thường. Sẽ là bất bình thường nếu như chúng ta chỉ được tôn vinh mà không được phê phán người đó, hoặc chỉ được phê phán mà không được tôn vinh.

Các lãnh tụ chính trị, những người đứng dưới ánh đèn công cộng của đời sống xã hội, lại càng bị soi xét kỹ hơn nữa.

Trong chuyện của cậu Dan, mọi thứ không dừng lại ở việc phê phán, mà còn là tấn công một cá nhân.

Tôi không bàn tới khía cạnh tình cảm và đạo đức vì yêu ghét là chuyện riêng của mỗi người. Tôi không thấy có vấn đề gì với việc ai đó sùng bái tướng Giáp, hay ghét tướng Giáp, hay chẳng yêu chẳng ghét tướng Giáp. Tôi cho đó là chuyện giữa người đó và tướng Giáp, không liên quan gì đến mình, mặc dù tôi cũng có những nghi ngờ và phán xét riêng của mình về văn hóa ứng xử của cậu Dan, cũng như những người phản đối cậu ấy.

Tuy vậy, sự giận dữ của những người sùng bái tướng Giáp sẽ có hại nếu nó hậu thuẫn cho việc nhà nước dùng sức mạnh cưỡng chế của mình để trừng phạt cậu Dan. Bởi ngày nay nó trừng phạt cậu Dan, ngày mai nó sẽ trừng phạt cậu Đàn, ngày mốt nó sẽ trừng phạt cậu Đản, và nó không dừng lại ở việc trừng phạt một người nước ngoài.

Ban đầu nó trừng phạt những ai xúc phạm tướng Giáp, sau đó nó trừng phạt những ai phê phán những quyết sách quân sự của tướng Giáp, sau đó nữa nó trừng phạt những ai dám nghi ngờ vai trò của tướng Giáp trong những sai lầm của đảng Cộng sản Việt Nam trước đây, những sai lầm mà chính họ đã thừa nhận.

Rồi ban đầu nó chỉ trừng phạt những ai phê phán tướng Giáp, sau đó nó trừng phạt những ai phê phán Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng, sau đó nó trừng phạt những ai phê phán Bộ trưởng Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến, sau đó nữa nó trừng phạt những ai phê phán một ông chủ tịch tỉnh. Những chuyện như vậy đã xảy ra rồi.

Cơn giận dữ của những người sùng bái ông Giáp, có thể không có hàm ý ủng hộ chính quyền vi phạm tự do ngôn luận, nhưng sẽ là nguồn dinh dưỡng nuôi sống tham vọng kiểm soát ngôn luận của chính quyền. Đến đây, tất cả chúng ta sẽ là bị hại.

Một lúc nào đó, chính những điều luật hôm nay dùng để trừng phạt cậu Dan sẽ được dùng để phạt chúng ta.

Điều này cũng giống như điều luật chống phỉ báng hoàng gia ở Thái Lan. Ban đầu nó chỉ được áp dụng cho những ai chỉ trích hoàng gia, sau đó nó mở rộng sang bảo vệ họ hàng của hoàng gia, sau đó nó mở rộng sang các công ty của hoàng gia, rồi sau đó nữa nó mở rộng sang những đối tác làm ăn với hoàng gia.

Nói đến đây, tôi lại nhớ tới chuyện nghe được từ một số nhà hoạt động người Myanmar. Họ cho rằng, một trong những sai lầm lớn nhất của phong trào dân chủ Myanmar là đã đặt toàn bộ niềm tin vào bà Aung San Suu Kyi, biến bà thành một dạng lãnh tụ và kêu gọi quần chúng sùng bái bà. Kết quả là ngày nay, Suu Kyi đã biến thành một lãnh tụ bất khả xâm phạm nhờ sự ủng hộ mạnh mẽ của quần chúng, và phản bội lại những lý tưởng tự do mà bà đã tuyên bố trước đây mà chẳng ai làm gì được bà.

Cái giá của việc sùng bái lãnh tụ là có thật, vì nó biến thế giới của chúng ta trở nên đơn sắc, trong khi thực tế cuộc sống lại là cầu vồng.

Trịnh Hữu Long

Nguồn : Luật Khoa, 26/01/2018

********************

Thầy giáo Mỹ bị ‘mời làm việc’ vì xúc phạm tướng Giáp (VOA, 26/01/2018)

Một thy giáo dy tiếng Anh người M va b B Thông tin và truyn Thông gi giy mi làm vic vì xúc phm c Đại tướng Võ Nguyên Giáp trên mng Facebook.

vng4

Ông Daniel Hauer xin lỗi vì đã xúc phm c đi tướng Võ Nguyên Giáp (GDVN)

Báo Tuổi Tr chiu ngày 26/1 loan tin Cc Phát thanh, Truyn hình và Thông tin Đin t thuc B Thông tin Truyn thông có giy mi ông Daniel Hauer, ch tài khon Facebook Daniel Hauer - đến làm vic vào sáng 30/1 tới, sau khi b nhiu người ch trích vì dùng li l đùa ct xúc phm c Đi tướng Võ Nguyên Giáp.

Tờ báo nói rng nhng thông tin mà thy giáo dy tiếng Anh đăng ti vi phm pháp lut Vit Nam. Mt s li bình lun có phn "thiếu phù hp vi văn hóa Vit" ca Daniel Hauer trong mt nhóm trên Facebook, xoay quanh ni dung người hâm m Vit th hin kỳ vng vào chiến thng ca đi bóng U23 Vit Nam.

Chiều 26/1, ngun tin t Bộ ngoại giao Vit Nam khng đnh Bộ ngoại giao không ra thông cáo trc xut ông Daniel Hauer trước thm trn Chung kết U23 Châu Á, như thông tin đang lan truyn trên mng.

Báo Người Lao đng hôm 26/1 cho biết ông Daniel Hauer tng cng tác vi Trung tâm Ngoi ng Language Link Vit Nam t tháng 7/2013 đến 10/2016, sau đó ông hp tác với Trung tâm tiếng Anh Elsa Speak Hà ni đ thc hin mt chương trình khuyến mi, tuy nhiên Elsa Speak đã tuyên b chm dt hp đng vi Daniel Hauer k t ngày 26/1.

Lời bình ca Daniel Hauer là đ đáp li mt người Vit Nam nói rng s xăm hình lá c Việt Nam lên ngc nếu đi tuyn U23 Vit Nam giành chc vô đch. VOA không đăng li ca Daniel chiếu theo các quy đnh s dng ngôn ng ca đài.

Báo trong nước nói câu phát biu ca Dan Hauer nếu được dch ra mang mt hàm ý khá tc tĩu, đc bit li "đng chạm đến v tướng tài được c dân tc Vit Nam tôn kính, vì thế đã nhanh chóng phi đi mt vi làn sóng phn n d di t cng đng mng Vit Nam".

Trên trang Facebook cá nhân của Võ Thành Trung (Trung Võ), mt người mà báo Thanh Niên khng là cháu ni ca Đại tướng Võ Nguyên Giáp, ngày 25/1 nói rng ông Daniel Hauer đã có nhng li l xúc phm gia đình ông trên mng xã hi khi ma mai đi tuyn U23 Vit Nam và so sánh hình nh mt cách khiếm nhã.

Người mu Vũ Hà Anh hôm 26/1 cũng có phn ng mnh m. Cô nặng lời ch trích ông Dan trên Facebook v "nhng ct nh bn thu và vô hc".

Thầy giáo người M hôm 26/1 cũng đã đăng mt đon video đ gii thích và xin li v v vic này tuy nhiên vn không nhn được s tha th t cng đng mng. Trong video xin li, ông nói thêm : 'ở M, vic lôi George Washington (Tng thng đu tiên ca Hoa Kỳ) hay bt c ai ni tiếng đ đùa như thế này cũng chng có ai quan tâm.'

Ông Daniel Hauer có vợ Vit Nam và đã sng ti Vit Nam t 5 năm nay.

Published in Diễn đàn
vendredi, 29 septembre 2017 10:36

Tướng Giáp, tài năng và số phận

Bộ phim tài liu The Vietnam War ca hai đạo din Ken Burns và Lynn Novick va được trình chiếu rng rãi t trung tun tháng Chín. Có nhiu tin tc nói rng Hà Ni không hài lòng vi ni dung phim. Mt trong các lý do là vì nhc đến vai trò ca Tng bí thư Lê Dun, ln át ông H Chí Minh và Đi tướng Võ Nguyên Giáp. Ông Giáp mt ngày 4 tháng 10, 2013, tui 103. Sau đây là bài viết ca nhà báo Bùi Tín, người tng có nhiu dp gn gũi vi tướng Giáp, nhân dp công chiếu The Vietnam War.

giap1

Tướng Giáp trong mt ln tiếp cu B trưởng quc phòng Hoa Kỳ, Robert McNamara.


***

Tướng Giáp đã đi vào huyn thoi trong lch s Vit Nam, trong lịch s chiến tranh ca thế gii. Đã có nhng bn tiu s chính thc ca ông.

Cũng có những tin tc thêu dt v ông, ví d có nhng bài báo, cun sách trong nước viết rng ông tng được Hi đng Hoàng gia Anh Quc tuyên dương là mt trong 10 thiên tài quân sự thế gii, được đúc tượng đt trong bo tàng quân s Anh quc. Tôi đã sang London, tìm hiu, đây ch là tin vt không có tht, nhưng b máy tuyên truyn ca Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Vit Nam không h ci chính.

Vậy tướng Giáp là con người ra sao trong cái cơ chế chính tr Vit Nam do đng cng sn lãnh đo theo chế đ toàn tr ?

Tôi có nhiều dp tiếp cn ông, đôi lúc còn cùng ông tâm s, do tin cy quý mến nhau, vì cùng trưởng thành qua nn văn hóa hc đường Pháp, tôn trng quyn tư duy đc lp, theo lun lý. Hơn na ông sng kín đáo, ít tâm s cùng ai, sng ni tâm rt mnh, giàu suy nghĩ, không rượu chè, không thuc lá, không bia bt, gii trí hu như duy nht là đc sách, suy ngm và chơi nhc nh piano, mà ông ưa nht là bài "Sông Đa-núyp xanh" - Le Danube bleu.

Tôi nhiều ln được đi các chuyến xut ngoi ca ông, làm thư ký báo chí, giúp ông tr li phng vn ca các nhà báo Pháp, Anh, Nga, Trung quc, Ba lan, Đc, Hung… Chuyến đi lý thú nht là vào năm 1977 ông cm đu phái đoàn quân s đi cám ơn các nước sau khi chiến tranh kết thúc, trao huân chương cho nhiu chuyên gia quân s tng giúp Vit Nam. Đoàn được mi ngh Sochi bên b Hc hi, trong dinh th ngh hè sang trng ca B trưởng quc phòng Liên Xô. Ti đây, bên b bin, tôi có dp hi chuyn ông, gi ý dò hi nhiu chuyn ít ai biết, do bn tính tò mò ca nhà báo. Sau đó có vài ngày thăm Berlin, tôi nh nht là cuc hi ng mt ca 3 ông tướng 3 châu : Fidel Castro ca Cuba, đi tướng Hoffman ca Cộng hòa dân chủ Đc và tướng Giáp, sau khi Fidel rt cao hng va đi thanh tra 20 ngàn quân tình nguyện Cuba các nước Châu Phi như Angola, Congo, Mozambique… Ngày 1/5/1977, đoàn tr v Moscow, tướng Giáp là khách danh d duy nht đng bên ông Brezhnev trên l đài cuc duyt binh hoành tráng.

Một k nim khó quên là hồi năm 1978 tôi có dịp nghe ông nói chuyn v nhng kinh nghim quân s ti Hc vin quân s cao cp do tướng Hoàng Minh Tho làm hiu trưởng. Nghe nói chuyn có các tướng Hoàng Văn Thái, Lê Trng Tn, Nguyn Hu An rt gn ông Giáp. Ông tng nghiên cu v Napoleon, Kutuzov, Zhukov, Frounzé, đọc Binh gia yếu lược, Vn kiếp tông bí. Ông say sưa nói v "ng binh ư nông", dân binh, dân quân, v ch trương "đi đi đc lp, tiu đoàn tp trung" thi đu đến Đi Đoàn Công – pháo trước chiến dch Đin Biên, thành lập các Quân đoàn 1, 2, 3, 4 trước 30/4/1975. Ông ging v nguyên lý "đánh chc thng", v yếu t nghi binh, bt ng - Pháp không bao gi nghĩ đi phương có th mang đ lương thc t đng bng lên vùng núi xa Đin Biên, cũng không bao gi nghĩ đi phương có thể kéo pháo nng lên sườn núi cao him tr quanh Đin Biên ; đánh Buôn Ma Thut m đu chiến dch cũng bt ng… Binh thư ca ông là tng hp nhiu kinh nghim thc tế được đúc kết. Ông có năng khiếu ca giáo sư s hc, li có tư duy lun lý ca mt c nhân Luật. Đúng là mt trí thc toàn din cm quân, hiu quy lut.

Ông Giáp có nhiều ni bun dai dng. Tôi c tìm hiu vn đ này.

Trước hết ông không được ông Trường Chinh đánh giá cao. Mà ông Đng Xuân Khu – Trường Chinh - li là Tng bí thư. Ông Trường Chinh có xu thế thân Trung Quc, sùng bái Trung Quc. Cái bí danh ông chn đã cho thy điu đó, ch có Trung Quốc có cuc vn lý Trường chinh. Hai cun sách kinh đin ca ông là "Trường kỳ kháng chiến nht đnh thng li" và "Nn dân ch mi" đu là bn dch 2 cuốn "Trì cu chiến" và "Tân dân ch ch nghĩa" ca ông Mao.

Ông Trường Chinh h hi đón các đoàn chuyên gia Tàu ca bác Mao gi sang, mt mc nghe theo h trong Ci cách rung đt – tàn sát gn 170.000 trung nông yêu nước có hc b chp mũ là đa ch ác bá chui vào đảng. Trong lúc đó ông Giáp mt mc chng li ý kiến ca La Quý Ba, Trn Canh và c ca Mao Trch Đông là dùng chiến thut bin người đ tn công Đin Biên Ph, theo phương châm tác chiến "tc chiến - tc quyết" - đánh nhanh - gii quyết nhanh.

Ông Giáp đã suy nghĩ rất k và quyết đnh thay hn phương châm trên thành "đánh chc, tiến chc", rút pháo ra, chun b k, kéo pháo lên các sườn núi cao chĩa thng xung v trí đch (không bn cu vng), đánh dũi, đánh ln dn tng bước, tng trn nhỏ đến ln, đánh chc tiến chc, mà ít tn tht. Không thay đi phương châm tác chiến thì có nguy cơ tht bi nng n cho c cuc kháng chiến chng Pháp. S thay đi phương châm có ý nghĩa quyết đnh.

Số phn tướng Giáp tht s lâm nguy khi ngay sau đó vp phi cp Lê Dun - Lê Đc Th có ý đnh h b ông đ giành quyn lãnh đo trên cao nht khi ông H sc bt đu suy yếu. Sau khi phát hin sai lm kinh khng trong Ci cch rung đt, ông Trường Chinh chịu trách nhim chính mt chc tng bí thư, ai s là người thay ? Thot đu ông H nghĩ đến ông Giáp, uy tín đang lên sau đi thng Đin Biên. Ông H chn ông Giáp đ thay mt đng nói chuyn vi nhân dân đông đo sân vn đng Hàng Đy nhn sai lm và hứa hẹn sa sai, n đnh tình hình. Nhưng Lê Đc Th li có ý đ khác. Th rt thân thiết vi Dun cùng li min Nam sau Hip đnh Geneva 1954, do có chung ý đnh phi ưu tiên đu tranh bng bo lc đ thng nht đt nước, nên quyết gt ông Giáp ra khi quyền lc ti cao. Lê Đc Th cùng Lê Dun tranh th Phm Hùng, Lê Đc Anh, Võ Chí Công thc hin âm mưu này, bng cách pha ra "v án xét li chng đng, làm tay sai cho nước ngoài", vu cáo tướng Giáp có mưu đ đo chính, ln lượt bt giam hơn 30 cán b cao cấp, t tướng Đng Kim Giang, tướng Nguyn Vnh, đi tá Đ Đc Kiên, đi tá Lê Trng Nghĩa, đi tá Lê Minh Nghĩa, vin trưởng triết hc Hoàng Minh Chính, v trưởng Vũ Đình Huỳnh, b trưởng Lê Liêm… Cy thế là Trưởng ban T chc trung ương đng, Lê Đc Th d đnh khai trừ tướng Giáp ra khi B Chính tr nhưng ông Phm Văn Đng không đng tình, đc bit là ông H lên tiếng bo v ông Giáp khi ông H nói rõ trong cuc hp ca B Chính tr khi ông Th t cáo ông Giáp nhiu ln tiếp riêng đi s Liên Xô Serbatov, rng "đó là các cuộc gp xã giao, chú Văn (Giáp) đu báo cáo vi bác".

Sau chiến thng Đin biên Ph trong cuc chnh hun chính tr, chn chnh t chc do các chuyên gia Trung Quc điu khin, phía Trung Quc đã đưa ra danh sách cho 2 ông Trường Chinh và Lê Đc Th yêu cu loi b các cp ch huy không có ngun gc công nông, nht là bn c nông, loi b hết các s quan gc gác tiu tư sn, cu an hưởng lc, bo mng, không thun, trong đó có ông Giáp, nhưng ông H đã kiên quyết t mình xé b, mt thái đ rt sáng suốt.

Thế ri nhóm Lê Dun, Lê Đc Th, Phm Hùng, Nguyn Chí Thanh, Lê Đc Anh… ngày càng thng thế, h thp vai trò ca ông H - vin c rng Bác cao tui, bát đu lm ln ri, m đau cn ngh ngơi, h thp vai trò ch huy quân s ca tướng Giáp, vin cớ là ông Giáp chưa h vào min Nam, nâng cao vai trò bao bin ca Lê Đc Th, va cm đu cuc đàm phán Paris, va trc tiếp vào chiến trường min Nam đ giành toàn thng trong chiến dch H Chí Minh.

Trong một s ln tâm s vi tôi, tướng Giáp không bao giờ t ra cay cú bc tc vì cá nhân mình b đi x bt công, nhưng ông luôn t ra đau bun khi nói đến sinh mng binh s b hy sinh quá nhiu trong và sau cuc tiến công Mu Thân.

Theo báo cáo mật do Cc tác chiến báo cáo riêng cho tướng Giáp, trong năm 1968 sau các đợt tiến công tháng 1, tháng 5 ri tháng 9, quân min Bc hy sinh min Nam lên đến 170.000, cng vi 32.000 quân đa phương min Nam và 30.000 cán b đng viên ca đng b min Nam. Nhng con s này tướng Giáp dn tôi gi kín vì chc là chưa đầy đ, nay tôi xin hé ra, vì là con s đã quá na thế k đ đc gi tham kho. Theo ông Giáp, sau đt 1 tht bi, ch có b ni là mt nhóm vào được trong tòa S quán M, không nên đánh thêm đt 2, tháng 5 và đt 3 tháng 8-1968, càng đánh càng thua to, lộ hết cơ s.

Tôi cảm thy rt rõ là tướng Giáp t ra không mn mà mà còn phn đi cuc tn công Mu Thân, ông cho là mo him, không chc thng, khi min Nam chưa có nhng qu đm mnh c Sư đoàn, c Quân đoàn như v sau này. Qua cuc mo him liu lĩnh vô trách nhiệm này, bao nhiêu vn liếng quân s ky cóp t năm 1963 đến năm 1968 b th tiêu gn hết, 17.000 quân nhân trai tráng min Bc b chết oan "sinh Bc t Nam", phi 3, 4 năm sau mi tm hi phc, mà không h có ni dy, không có tng khi nghĩa n mong mun và kêu gi.

Ông kể khi Mu Thân n ra ông đang Hungary đ m si mt và ông H thì sang Bc Kinh dưỡng bnh. H đã c tình cách ly 2 v đ không có mt tr ngi nào cho kế hoch ngông cung vô trách nhim ca h.

Sau 30/4/1975, vị trí ông Giáp ngày càng lu mờ. K t sau Mt ước Thành Đô (tháng 9/1990), 5 đi Tng bí thư đu ng hn v phía Trung Quốc, t Nguyn Văn Linh, qua Đ Mười ri Lê Kh Phiêu, Nông Đc Mnh cho đến Nguyn Phú Trng, cái thế ca ông Giáp b mt dn cho đến b trit tiêu hẳn.

Đầu năm 2004, nhân k nim 50 năm chiến thng Đin Biên Ph, ông Giáp c làm mt cuc phn công cui đi khi ông đã hơn 90 tui. Đó là mt lot kiến ngh tâm huyết gi B Chính tr, Ban chp hành trung ương Đng v "V án siêu nghiêm trng Tng Cc 2", v "Không nên khai thác mỏ bauxit Tây Nguyên", nhưng không có mt hi âm nào, dù cho các lá thư tâm huyết ca ông được hơn 30 tướng lĩnh đng tình. H coi ông không còn tn ti. Vì ông nói lên khá rõ là v Tng cc 2, v Bauxit đu có bàn tay lông lá ca bành trướng Trung Quốc.

Điều nhng người quý mến đúng giá tr ca tướng Giáp được an i nhiu là khi ông mt tui đi th cc hiếm 103, đông đo người dân tin đưa, lưu luyến xót thương, vào tn gn Đèo Ngang đ tin đưa ông v cõi vĩnh hng, vượt qua tt cả các cuc tin đưa ông Lê Dun, Lê Đc Th, Nguyn Chí Thanh, Phm Hùng, Văn Tiến Dũng, Nguyn Văn Linh… Mt s công bng đáng quý.

Bài báo này cũng là bó hương tôi thp đ tưởng nh mt v tướng tài ba, có tâm, có tm nhưng không gp thi thế, đ va là anh hùng, vừa là nn nhân bi thm ca mt chế đ thiếu tình yêu thương, thiếu tôn trng trí thc, li thiếu vng lut pháp và s công bng.

Bùi Tín

Nguồn : VOA, 29/09/2017

Published in Diễn đàn