Thông Luận

Cơ quan ngôn luận của Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên

Chiến tranh thương mại : kẻ khóc người cười (VOA, 10/07/2018)

Mọi người không nói v đánh thuế thương mi ti di đt thuc lưu vc sông Mississippi bang Missouri này, nơi mà nhiu thế h người M đã sng nh vào canh tác các loi ht và sn xut kim loi.

tq1

Một trang tri ti bang Missouri.

Họ né tránh ch đ này tại các buổi gây qu nhà th và không mun nhc ti nó ti các quán Jerry’s Café và Quick Stop nơi các nông dân và các công nhân nhôm nói chuyn phiếm v đ mi th trên đi.

Chính tại đây, k được-người mt trong chính sách chiến tranh thương mi ca Tng thống Donald Trump đang sng cnh nhau.

Việc ông Trump áp thuế lên kim loi nhp khu, bao gm nhôm và thép, có vai trò quan trng trong vic hi sinh mt nhà máy nhôm mà đa s người dân đa phương xem như đã chết ri. Nhưng nhng cánh đng xung quanh nhà máy và trên khắp qun ht, các nông dân đang lo lng trước s tr đũa đi vi các mt hàng nông nghip xut khu ca M. H hoãn mua thêm máy móc thiết b, cho nhng người đi săn thuê đt và bán sm mùa màng trước khi thu hoch trong n lc cht được giá của ngày hôm nay do lo s giá bán s gim vào ngày mai.

"Mọi người không mun nói v thương mi", ông Justin Rone, mt nông dân mt gia đình có truyn thng canh tác đu nành và cotton lâu đi, nói. "S d chu hơn nếu anh nói làm cách nào đ trng trọt tốt nht, đi cúi đu xung và cu nguyn".

Nỗi s ca các nông dân đã thành hin thc hôm 6/7 khi Hoa Kỳ và Trung Quc áp thuế quan lên 34 t đô la giá tr hàng hóa nhp khu t mi nước. Nhiu nhà xut khu nông nghip ca M, trong đó có đu nành, gi phải đi mt vi mc thuế 25%.

Ông Neil Priggel biết rõ hai mt ca tác đng ca chiến tranh thương mi đi vi cng đng ca ông. Ông tng làm vic ti nhà máy nu chy nhôm Noranda trước khi nó phá sn hi năm 2016. Đng thi ông cũng điu hành nông tri rộng 4.000 mu đt cùng vi hai người anh em.

Khi ông Trump loan báo sẽ áp thuế nhôm và thép hi tháng Ba, ông Priggel nhìn chm chm vào màn nh truyn hình và nghĩ : chúng ta được cu ri. Chúng ta s có công vic tr li.

Nhưng lin sau đó, ông y li nghĩ : Cần phi bo v nông tri thôi.

Priggel và những người nông dân đây, nơi khong 70% c tri ng h ông Trump, biết rõ rng mùa màng ca h là mc tiêu hin nhiên ca nhng nước mun phn công li chính sách thuế M. H cũng biết rng vic đánh thuế vào kim loại nhp khu s kéo nhng người ch mi v đây m li các nhà máy nhôm và thép vn t lâu giúp cho nhng người láng ging ca h có tin tr tin vay ngân hàng mua nhà, tin mua xe và vt dng hàng ngày.

Bà Kathee Brown đã làm việc Noranda được ba thập niên. Hi tháng Ba bà quay li b phn nhân s ch gm mt người ca nhà máy có tên gi là Magnitude 7 Metals. Đin thoi ca bà reo liên tc.

Có thật là nhà máy s m ca tr li không ?

Cô có nhận được h sơ xin vic ca tôi không ?

Trên bàn làm việc bám đy bi bn ca mình vi nhng ngăn kéo còn cht đy nhng hóa đơn cũ, bà đang kim tra hp thư thoi – mt ln na li đy. Nhiu người gi đến là nhng công nhân cũ nhà máy ; đôi khi h trào nước mt khi nhn được cuc gi li ca bà.

Giờ đây, người ch mi ca nhà máy có kế hoch tuyn 465 nhân công – nhiu hơn gp đôi s np h sơ xin vic.

Đưa nhà máy nu nhôm m ca tr li là mt n lc ln, người dân đa phương cho biết, cũng ging như khi h có nhà máy tr lương cao này m cửa lúc đầu ti vùng nông thôn này ca bang Missouri.

Các công nhân đã trải qua nhng năm tháng giá nhôm b gim, đình công, suy thoái và đu tranh vi các công ty cung ng đin. Công ty đã ct gi làm ri sa thi nhân công, người dân đa phương cho biết.

Tuy nhiên nhà máy đã đóng cửa vào đu năm 2016 sau mt loi cú sc khiến h chao đo : giá nhôm toàn cu đi xung ; mt qu c phn riêng New York mc khon n 1 t đô trong mt v mua li tài sn bng vn vay ; mt v n làm cho khu xưởng cán nhôm tê lit và tình trạng thiếu đin đã khiến hai dây chuyn sn xut b đóng ca.

Khoảng 1.000 người phi đi tìm công vic khác và thường là được tr lương thp hơn, ông Mark Baker, nông dân và là y viên hi đng ca Qun ht New Madrid, cho biết.

"Người ta mt nhà", ông Dick Bodi, thị trưởng ca New Madrid, bang Missouri, nói. "Người ta ly d".

Ngân sách cho cảnh sát và cu thương khu vc b ct gim. Qun ht này đã lâm vào cnh n nn trong hai năm, ông Baker nói. Công ty Noranda không th nào tr được khon thuế 3,1 triệu đô cho New Madrid, khiến vic làm b ct gim và công vic sa cha trường hc phi dng li, ông Sam Duncan, người giám sát h thng trường trong qun ht cho biết. Khi các gia đình chuyn đi nơi khác, s hc sinh trong qun đã gim 10%, Duncan nói.

Nhưng đa s mi người li và thường là chuyn sang các lĩnh vc khác đ tìm vic.

"Những người duy nht cn thuê mướn nhân công là nông dân", anh Dalton Bezell, 31 tui, tng làm vic cho hãng Noranda, nói.

Vào cuối mùa hè, lc lượng lao đng ca Noranda đã giảm xung còn chín người và nhng người này ch kiếm được mt phn trong mc lương trước kia ca h. Công vic ca h là đm bo duy trì nhà máy và tìm cách phc hi nó.

Ông Steve Rusche, giờ đây là giám đc điu hành ca Magnitude 7 Metals, là mt trong s 9 người đó. Ông đã chng kiến nhng người có ý đnh mua li nhà máy đi tham quan cơ s - không phi mua v đ cho nó hot đng tr li mà là đ rã nó ra và bán st vn. Tuy nhiên, mt công ty li làm khác ; đó là Magnitude 7 Metals LLC do thương gia nhôm Matt Lucke sáng lập. Ông Lucke mun vn hành nhà máy nếu nó đng vng v mt tài chính, Rusche nói.

quan lp pháp ca bang Missouri do Đng Cng hòa kim soát đã h tr bng cách thông qua mt đo lut gây tranh cãi giúp cho các nhà máy d dàng thuê mướn nhng nhân công không là thành viên công đoàn. Nhng nhân viên còn li ca Noranda cũng giúp thương tho gim được giá đin và gi giá nguyên liu đu vào cho công ty mi.

"Điểm xoay chuyn tình thế là khi có tin t Washington là M s đánh thuế kim loi", ông Rusche nói.

Tháng Sáu vừa qua, giám đc điu hành ca Magnitude 7 Metals, ông Bob Prusak đã ra làm chng trong mt phiên điu trn B Thương mi trong n lc điu tra ca B v nhôm nhp khu. Ông nói rng thuế quan ‘không phi là không quan trọng đ giúp chúng tôi đng vng và hot đng tr li".

Thêm nhiều nhà đu tư na tham gia vào n lc này đ ông Trump đe da và sau đó là áp thuế kim loi. Nhà máy ca ông Prusak đã tăng cường tuyn dng và m dây chuyn sn xut đu tiên hôm 14/6.

"Giờ đây đã có hy vng", ông Bodi, th trưởng New Madrid nói.

Tuy nhiên, hy vọng đó li m dn trên nhng trang tri ca qun ht New Madrid. Khu vc này là nơi sn xut đu nành và bp hàng đu ca Missouri hi năm ngoái, theo s liu ca B Nông nghip M. Hãng DuPont Pioneer có một nhà máy sn xut ht đu nành khng l đây. B sông gn đó có đy nhng kho cha và nhng cu chuyn hàng xung tàu do công ty Archer Daniels Midland, nhà giao dch ht toàn cu, vn hành.

Những nông dân trng ht đa phương bán hầu hết thu hoch ca h cho nhng trm thu mua ven sông đ xut khu ra các th trường nước ngoài do nhu cu ít i trong nước. Nhng nhà thu mua vn chuyn hàng xuôi dòng Mississippi xung các cng vnh Mexico đ phân phi ra quc tế.

Trước khi có chiến tranh thương mi, các nông dân đã b tn thương vi thu nhp ròng b gim trong nhng năm gn đây do tình trng dư tha ht toàn cu kéo giá đi xung.

Khoảng phân na lượng đu nành trng M hi năm ngoái là đ xut khu, theo d liu ca B Nông nghiệp. Trên mt phn tư sn lượng thu hoch, tr giá 12,3 t đô la, là xut sang th trường Trung Quc. D liu ca chính quyn liên bang cho biết bang Missouri xut khu lượng hàng hóa nông nghip tr giá 2 t đô la.

Một s người làm công trong nông trại của ông Rone nói rng h biết ơn ông vì đã to công ăn vic làm cho h sau khi h mt vic nhà máy nhôm. Nhưng vi vic nhà máy m ca tr li, h đang xin vào làm công vic cũ.

"Tôi cảm thy vui cho h. Ai cũng vy", ông Rone nói. "Nhưng đi vi chúng tôi, đối vi các nông dân, mi vic cn phi ch xem".

Priggel và các anh em của ông đã ký hp đng bán trên phân na bp, đu nành và cotton h trng vào mùa xuân năm nay – mt đng thái đ gi trước giá phòng khi chiến tranh thương mi đy giá sn phm của h xung. Hi tháng Sáu, các hp đng mua bán trước đu nành ca M đã chm mc thp nht trong 10 năm qua.

Nhà tiếp th cotton Barry Bean bang Missouri cho biết mt trong s các nông dân đã quá lo s v các đe da thuế quan đến ni ông ta đã bán trước gn 80% sn lượng thu hoch ngay c trước khi xung ging trng trt vào mùa xuân này. Ông y không có bo him mùa màng nên ông y ch có nước gi cho ông Bean liên tc đ nài ép ông mua thêm nhiu cotton dù cotton còn đang trong giai đon phát trin trên các cánh đồng.

"Thôi nào", Bean cứ phi nói vi ông y. "Nếu có chuyn gì xy ra – nếu thi tiết bt li (làm cho mùa màng tht bát khiến không có sn phm giao cho khách hàng) thì anh s gp rc ri ln đy".

Còn ông Bobby Aycock, nông dân trồng đu nành thuc thế h th ba trong gia đình, đã phi ct gim chi phí vn hành, tránh mua thêm thiết b mi và cho thuê mt phn đt nông tri ca gia đình.

Theo Reuters

*******************

Vụ chìm tàu ở Phuket : Bộ trưởng Thái Lan quy lỗi công ty Trung Quốc (VOA, 10/07/2018)

Một B trưởng Thái Lan quy trách nhim các công ty điu hành du lch Trung Quc gây ra tai nn làm chết hơn 40 người, đa s là các du khách Trung Quc, trong v lt tàu ngoài khơi mt hòn đo ngh mát hi cui tun trước.

tq2

Thợ ln tìm thy mt thi th trong cuc tìm kiếm ngoài khơi Phuket, Thái Lan, ngày 6/7/18.

Hiện các th ln vn tiếp tc tìm kiếm 11 người còn mt tích.

Con tàu có tên Phượng Hoàng b chìm khi ra khơi hôm 5/7 phía tây đảo Phuket vi 101 người trên boong, trong đó có 89 du khách mà 87 người đến t Trung Quc, trong mt chuyến đi ra mt hòn đo nh đ ln snorkel.

Số t vong có nhiu kh năng s vượt qua mc 50, khiến v này tr thành thm ha du lch ti t nht Thái Lan trong nhiều năm và làm ni bt quan ngi lâu nay v mc đ an toàn ca ngành công nghip du lch quc gia Đông Nam Á này.

Vào mùa mưa hin nay, min nam Thái Lan thường có gió git mnh và sóng cao, nht là b bin phía Tây ca nước này và câu hi đang được đt ra là ti sao con tàu này li ra khơi bt chp cnh báo thi tiết xu.

Phó Thủ tướng Thái Lan Prawit Wongsuwan quy li các công ty l hành Trung Quc là không tuân th các quy đnh v an toàn ca Thái.

"Một s công ty Trung Quc s dng người Thái để đưa khách Trung Quc vào… h không tuân theo cnh báo… đó là lý do chuyn này xy ra. Vic này cn phi được điu chnh", ông Prawit nói.

Bộ Văn hóa và Du lch Trung Quc hôm 7/7 ra công văn khn nhn mnh tm quan trng ca vic tra cu v các công ty du lịch trên mng trước khi mua tour nước ngoài.

Nhiều du khách trên tàu Phượng Hoàng đã t đt tour thông qua các công ty trên mng, B này cho biết.

Bộ Du lch Thái cho biết s bi thường 1 triu baht (tương đương 30.202 đô la M) cho mi gia đình nạn nhân thit mng.

Người phát ngôn B Ngoi giao Trung Quc, Hoa Xuân Oánh, hôm 9/7 nói Bc Kinh đã yêu cu Chính ph Thái m rng n lc cu h, bo v quyn li ca công dân Trung Quc và điu tra đy đ nguyên nhân v tai nn.

Du khách Trung Quốc chiếm gn 1/3 trong tng s 35 triu du khách đến Thái Lan trong năm ngoái.

Theo Reuters

Published in Châu Á