Thông Luận

Cơ quan ngôn luận của Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên

Bài báo của tác gi Tom McCarthy trên The Daily Oklahoman đề ngày 20/05/1975 vi hình cu thiếu niên Nguyn T Hun trang nht có nhc đến chi tiết cu thiếu niên T Hun có kh năng tr thành ngh sĩ violin. Tuy nhiên, tên tui ông Hun sau này được vinh danh không phải trên sân khu giao hưởng. Ông khoác áo nhà binh. Con đường binh nghip đã giúp ông tr thành người M gc Vit đu tiên đt đến cp bc Phó Đ đc Hi quân Hoa Kỳ…

huan1

Đại tá Hun trong l khánh thành tượng Lone Sailor, Guam, 30/04/2019 (The Guam Daily Post).

Năm 1981, sáu năm sau khi đến M cùng hàng trăm người Vit Nam t nn khác sau ngày 30/04/1975, ông Nguyn T Hun tt nghip Đi hc Okahoma State vi bng c nhân đin cơ. Không dng li, ông lấy tiếp các bng thc sĩ ti ba đi hc : Đi hc Southern Methodist, Đi hc Purdue và Đi hc Carnegie Mellon (hng ti ưu) chuyên ngành k thut thông tin. Sau đó, ông làm vic cho mt cơ quan thuc B Quc phòng, thuc b phn thiết kế các h thng điều khiển đin t trên chiến đu cơ.

huan2

Thiếu tá Hun (th hai, phi sang) trong những ngày làm vic ti Iraq. (Hình : Nguyn T Hun cung cp)

Năm 1991, cuộc chiến Vùng Vnh n ra. Ông Hun đăng ký vào quân ngũ. Năm 1993, ông tr thành sĩ quan Hi quân tr b. Trong thi gian này, ông làm vic thêm B Năng lượng. Vi v trí k sư ph trách d án đc bit chuyên nghiên cứu k thut dn hai tia proton phóng vi vn tc gn bng vn tc ánh sáng sao cho chúng có th chm nhau (superconducting super collider), t đó cung cp các d liu nhm giúp hiu thêm v hin tượng Big Bang cũng như các hin tượng khác trong vũ trụ, ông Hun là mt trong s rt ít người Vit có mt trong nhóm nghiên cu này. T B Năng lượng, ông chuyn sang làm vic cho General Motors (GM), ph trách thiết kế các h thng đin t cho xe hơi. Ti đây, ông phát minh mt s sáng chế mà hin GM vẫn sử dng…

huan3

Một trong nhng bng sáng chế ca ông Hun. (Hình : Nguyn T Hun cung cp)

Năm 1993, internet chưa phát trin, c nước M ch có khong 20 website. Tuy nhiên, ông Hun đã nghĩ đến vic làm thế nào có th s dng network đ phục v quân đi và h tr tác chiến. Ý tưởng ca ông được mt đ đc ng h. Ông Hun được mi vào Ngũ Giác Đài tường trình cho gii lãnh đo Hi quân. Tiếng nói ca anh thiếu úy Hun tr nên lc lõng gia nhng hoài nghi. Cho đến thi đim đó, rt ít người có th hình dung cái gi là "network warfare". Không đy 10 năm sau, khi nước M bước vào cuc chiến Vùng Vnh ln hai (2003), k thut chiến tranh không gian mng đã tr thành mt trong nhng yếu t quyết đnh thng bi. Cuc chiến Vùng Vnh ln hai cũng là thời đim thiếu tá Hun được đưa sang Afghanistan và Iraq, vi vai trò sĩ quan ch huy đơn v k thut giúp phá hy các thiết b kích n bom t xa ca khng b… "Mt trong nhng th thách khó nht đi vi tôi là phi đi mt bước trước k thù" – ông Huấn tr li phóng viên Eric Schmitt trên New York Times số ra ngày 6/2/2006.

"Cách đây 44 năm, tôi là một trong nhng người t nn, lòng lo lng cho mt tương lai bt đnh nhưng vn cm thy vô cùng biết ơn khi đến được đây. Nhng hình nh tôi còn nh rõ mn mt khi đt chân đến Tri Asan đo Guam này, gi là công viên Asan Beach, là những thy th và thy quân lc chiến M phơi mình dưới cái nng cháy da, dng lu và lán thc ăn, phát nước ung và đ ăn nóng, giúp đ và chăm sóc mi người vi thái đ t tế và kính trng… Nhng người lính đó đã mang li cm hng cho tôi cng hiến cho Hải quân M đến tn hôm nay"… Phát biu trên ca Đi tá Nguyn T Hun trong dp khánh thành tượng Lone Sailor ti Guam ngày 30/04/2019 đã cho thy ti sao ông quyết tâm gia nhp và cng hiến cho quân đi (tượng đài Lone Sailor do chính ông Hun khi xướng vi s thc hin ca US Navy Memorial).

Ông có một s mng khác trong l sng ca mình. Ông đnh hình cuc đi ông bng nhng đnh nghĩa khác vi nhng đo lường v vt cht. Vi ông, có nhiu cách đ "tr n" nước M nhưng ông đã chn binh nghip, vì quân đội mi là hình nh đi din bo v cho quc gia nơi đã cưu mang nhng người t nn như ông, mt quc gia tng là ngn hi đăng cho nhng giá tr nhân bn, v t do, dân ch và nhân quyn. "Món n" đi vi nước M không phi là món n ln nht đi vi ông Huấn. Có mt món n khác cht cha gánh nng lương tri thm chí nng n hơn. Nó có ý nghĩa ln hơn c. Nó ám nh ông như mt li th mà ông nguyn phi làm, như mt cách đ báo hiếu cho cha ông - c Đi tá Ch huy trưởng Trường thiết giáp Việt Nam Cộng Hòa Nguyn Tuấn, như mt cách đ làm m ông mm cười nơi chín sui, như mt cách đ "tr li" cho mt cuc chiến tàn khc tng làm điêu linh dân tc mà toàn b gia đình ông là nn nhân, đ cui cùng, cho thy rng, hòa bình có giá tr như thế nào và ti sao bng mi giá phải bo v hòa bình.

Câu chuyện bi thương ca ông đã được k đi k li vi rt nhiu tình tiết không có thc. Và khi thut li câu chuyn, mt s nhân vt luôn được đy ra phía trước như th h là nhân vt chính. Cũng khó có th tránh điu đó vì câu chuyện đã tr thành mt phn ca lch s cuc chiến. Tuy nhiên, nhng thước phim chính xác đáng lý cn phi lt t thi khc kinh hoàng xy đến vi gia đình ông ch không phi nhng gì xy ra sau đó. Đó là hình nh kiên cường ca b và m ông trước hng súng của đc công Cng Sn.

n 50 năm trôi qua, ông Hun chưa bao gi quên nhng gì ông chng kiến. Ông không th quên tràng súng liên thanh điên cung nã vào by người trong gia đình mình – vào b, vào m, vào các người anh và c đa em út mà m bế trên tay, khi họ đang b bt làm con tin, ngay trong nhng ngày mà hai bên đã tha thun ngưng chiến. Ông không th quên cnh người anh th ht ra làn hơi cui cùng và cnh người em b bn thng bng rut đ ra ngoài. Ông không bao gi có th quên được cnh m ông, bị b nm đó đau đn, chy máu và rên xiết nhiu gi cho đến chết. Ông cũng không th quên cnh đc công cm lưỡi lê đâm vào lon bia đ ung, dn đ ra ăn, gia nhng nn nhân b thương đang rên xiết và gia nhng thi th va b thm sát man r.

huan4

Gia đình cố Đi tá Nguyn Tun (tt c đu b sát hi, tr ông Nguyn T Hun-đng gia ; nh chp năm 1967). (Hình : Nguyn T Hun cung cp)

Rồi có mt đc công chĩa súng vào đu Hun khi phát hin đa tr 9 tui duy nht còn sót li. Dưới ánh sáng ha Châu từ bên ngoài, tay đc công cng sn đi din ánh mt không h l chút s hãi ca cu bé Hun. Mt vết đn, t v thm sát trước đó, trúng vào đu khiến mt mày Hun bê bết máu. Có l đó cũng là lý do khiến toán đc công không bun bn tâm ban cho Hun "mt phát đn ân hu", bi nghĩ rng ông s không th nào sng ni. Tuy nhiên, ông đã không chết.

Vài giờ ca mt thi khc sáng mùng hai Tết Mu thân 1968 đã tr thành cơn ác mng dài lê thê đi theo sut cuc đi ông. Thay vì gc ngã, thay vì đu hàng s phn khi đt chân đến M vi hoàn cnh mt thiếu niên t nn nghèo khó, ông Hun đã chiến thng tt c thách thc và khó khăn, mt cách ngo ngh. Nước mt thương m và ni đau nh cha cùng các anh em trong gia đình đã không làm ông ngã qu mà giúp ông mnh mẽ đng lên, bng hình nh không phi là nn nhân mt cuc chiến mà mt mnh đn đến gi vn còn lưu trong đu. Ông đã tr được "món n" cho lương tri, cho l làm người, cho công dưỡng dc ca hai v chú thím cưu mang nuôi nng ông, và nht là cho l làm con đối vi hai bc sinh thành.

Tháng 10/2019 tới đây, l thăng chc Phó Đ đc cho ông Nguyn T Hun s được t chc ti Washington DC. Vi kinh nghim cùng s tn ty, tân Phó Đ đc Hun còn s đm nhn mt chc v mi : Tham mưu phó B tư lnh hi dương h thng Hi quân (Naval Sea Systems Command-NAVSEA), đặc trách an ninh mng. Cng đng người M gc Vit li có thêm mt nhân vt đáng đ t hào. Ông đã tr hết n chưa ? Chc là chưa – ông nói. Làm thế nào tôi có th yên tâm thn nhiên nhìn Trung Quc đe da quê hương mình tng ngày tng gi mà không chút xót xa lo nghĩ ? - ông Hun tâm s. Ông còn ôm nng mt món n ln khác : "n" mình là người Vit Nam.

Mạnh Kim

Nguồn : VOA, 27/09/2019

Published in Diễn đàn