Thông Luận

Cơ quan ngôn luận của Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên

Sự kin Bộ trưởng quốc phòng James Mattis thăm Vit Nam, cùng trin vng ln đu tiên mt tàu sân bay ca M s đến Vit Nam trong năm 2018 cho thy mt ch trương có th tm gi là "da M đi Trung" ca gii chóp bu Vit Nam - như mt bin pháp tình thế trong ngổn ngang và hn tp tâm thế "không ưa M nhưng vn cn M", vn chưa có gì thay đi tính t gia năm 2014 đến nay và đc bit trong gn na năm qua.

tau1

Bộ trưởng  quốc phòng M, Jim Mattis, và đng nhim Vit Nam duyt đi quân danh d ti Hà Ni, 25 tháng Giêng.


"Dự
a M đi Trung"

2014 là năm tung tóe vụ giàn khoan Hi Dương 981 ca Trung Quc xông thng vào vùng lãnh hải Vit Nam như chn không người và như mt cú v mt ny đom đóm vào B Chính tr Vit Nam.

Còn gần na năm trước, vào đu tháng 8/2017, tướng Ngô Xuân Lch đã đt ngt thc hin chuyến công du Hoa Kỳ ln đu tiên k t khi nhm chc Bộ trưởng quốc phòng Việt Nam.

Thật ra chng có gì ngu nhiên cho tt c nhng gì đu cha đng đng cơ và xo thut chính tr ca Vit Nam. Ngay trước chuyến đi trên, vào cui tháng 7/2017 đã xy ra mt s kin mà được dư lun xã hi lit vào loi "nhc quc th" : chính quyền Vit Nam phi "giương c trng" khi yêu cu ngng hot đng thăm dò khí đt ca Repsol – mt công ty Tây Ban Nha liên doanh vi Vit Nam – ngay ti Bãi Tư Chính mà luôn được Bộ ngoại giao Vit Nam chiến đu võ ming "thuc vùng ch quyn không tranh cãi của Vit Nam". Dù chưa bao gi gii tuyên giáo hay Bộ ngoại giao Vit Nam dám nói toc v cái ngun cơn sâu xa ca v "nhc quc th" y, nhung v "giương c trng" này li trùng hp vi tin tc quc tế cho biết sau khi Bc Kinh đe da s tn công mt số căn c quân s ca Vit Nam qun đo Trường Sa nếu Vit Nam cho phép Repsol tiếp tc khoan thăm dò du khí.

Vào thời gian trên, cho dù có mun loan ti nhng thông tin trên kèm theo thái đ phn n, mt s t báo nhà nước cũng b Ban Tuyên giáo trung ương - cơ quan ni tiếng vi bit danh "vòng kim cô" - cm cn. Chính th đc đng Vit Nam đã giu bit thông tin được coi là quá sc nhy cm này và như co rúm trong ni s hãi ca lch s "ngàn năm Bc thuc" ln và hin ti "mười sáu ch vàng".

Từ sau vụ giàn khoan Hi Dương 981 vào năm 2014 đến khi v Bãi Tư Chính và cho đến tn gi đây, chưa bao gi gii chóp bu Vit Nam cô đơn đến thế trên trường quc tế, dù Vit Nam đã th đến chn hàng chc "đi tác chiến lược" trong túi. Vi "đi tác chiến lược toàn diện" ln nht ca Vit Nam li là "bn vàng" Trung Quc.

Tình thế lúc này là vi Vit Nam, hy vng mng manh còn li ch là M - đi trng quân s duy nht vi Trung Quc ti Bin Đông.

Nhưng mt tréo ngoe trong não trng gii quân s Vit Nam, đc bit là b phn bo th và "thân Trung", là vn duy trì thói quen không đi : va s M li va cn M.

Nhưng tiếp cn gn hơn vi M thì không, hoc vô cùng chm chp. Nhng bng chng gn nht và rõ nhất là sau v Hi Dương 981, ch có mt ít chuyến thăm qua li gia B Quc phòng Vit Nam vi gii quân s M, trong khi tha thun v mua vũ khí sát thương vn hu như chưa trin khai gì dù đã được M gii ta lnh cm vn, tình hình hp tác hi quân cùng dấu hi v quân cng Cam Ranh vn chm lt đến mc đáng nghi ng, trong lúc Vit Nam liên tiếp mt vài chiếc máy bay tiêm kích SU mà nhiu dư lun đt nng nghi vn v bng chí Trung Quc" h sát.

Chỉ vào năm 2017, khi chính sách đu dây ca Việt Nam đã hu như v vn, nhng quan chc b xem là "bo th" như Ngô Xuân Lch mi tìm cách tiếp cn vi M. Đ trong chuyến công du trên, tướng Lch đã nhn được li ha hn t B trưởng quc phòng M James Mattis v "mt tàu sân bay M s đến Vit Nam vào năm sau".

Tin tức gn nht cho biết, tàu sân bay này s cp cng Tiên Sa, Đà Nng, vn là nơi có căn c hi quân M trong thi chiến tranh Vit Nam.

ExxonMobil ?

Tất nhiên, tàu sân bay M, dù có cp cng nào Vit Nam, thì điu đó cũng mang ý nghĩa như một s hin din ca hi quân M khu vc Bin Đông, và cách nào đó s làm Trung Quc chùn chân nếu mun bước xung "ao nhà" như cách h thường tuyên b.

(Ai cũng biết, Cam Ranh - cng nước sâu và có v trí chiến lược đc dng v quân s mà có th qua đó khống chế đến 2/3 Bin Đông - là nơi mà Vit Nam luôn ly làm con bài đ mc c và tr giá vi Nga và M, vn còn quá "nhy cm", chưa th ‘bán" được).
Trong khi đó, nhu c
u hin hin trước mt ca Vit Nam li là khu vc vùng bin Đà Nng, nơi mà tp đoàn dầu khí khng l ExxonMobil ca M đã được gii quan chc Hà Ni bt đèn xanh cho vic chính thc khi đng d án đu tư khai thác khí đt ti m Cá Voi Xanh. Trước đó, ExxonMobil tng thăm dò và hp tác vi Vit Nam đ khai thác m khí đt Cá Voi Xanh ngoài khơi Qung Nam, Qung Ngãi. M này có tr lượng khong 150 t mét khi.

Kể t khi Trung Quc tuyên bường Lưỡi Bò" 9 đon chiếm ti 90% din tích Bin Đông, nhiu hãng du khí khác ca M đã b cuc trước áp lc t Trung Quc. Nhưng ExxonMobil vn tiếp tc thăm dò và tp đoàn này đã phát hin m khí đt ln nht ca Vit Nam t trước đến nay, nm cách đt lin khong 100km.

Vào tháng Giêng năm 2017, Tập đoàn du khí ExxonMobil ca M đã tr thành nhà khai thác khí đt ln nht ca Vit Nam sau khi ký kết mt hp đng tr giá 10 t đô la đ khai thác du khí trên bin Đông vi PetroVietnam. Mt chi tiết đáng chú ý là hp đng gia hai bên được ký ngày 13/1/2017 trong khi ngoi trưởng John Kerry đang thăm Vit Nam và tng bí thư Nguyn Phú Trng đang đi thăm Trung Quốc.

Có thể xem m Cá Voi Xanh là d án du khí ln nht ca Vit Nam. D kiến khai thác khí m này s đóng góp gn 20 t đô la vào ngân sách Vit Nam.

Trong bối cnh ngân sách Vit Nam đang nhanh chóng cn kit và đc bit đang quá thiếu ngoại t đ trang tri n quc tế - lên ti 10 – 12 t USD/năm, và đ phc v cho nhu cu nhp khu hàng hóa t các nước, đng thi phi bo đm d tr ngoi hi, 20 t USD là con s rt đáng đ gii lãnh đo Vit Nam t mt chút can đm trước "đng chí tt" Trung Quc.

Tuy nhiên đã có một s c xy ra : trùng vi thi gian Tng thng Trump d Hi ngh thượng đnh kinh tế APEC Đà Nng mà được báo chí đng tung hô "thành công tt đp" và "Vit Nam là nước hưởng li kinh tế ln nht trong APEC", ExxonMobil đã mang lại ni tht vng ln lao cho gii chóp bu Vit Nam bi vào ngày 7/11/2017, Ch tch Liam Mallon ca Công ty Phát trin ExxonMobil đã tuyên b s hoãn d án hp tác vi Vit Nam trên bin Đông ti năm 2019.

Một nguyên nhân ca vic phi hoãn d án có thể là Trung Quc gây sc ép mà đã khiến Vit Nam có th phi điu đình đ ExxonMobil tm ngng khai thác m Cá Voi Xanh.

Nếu đúng vy, kch bn tht bi đến mt ng Bãi Tư Chính đang lp li, khiến gii chóp bu Vit Nam mt ăn du khí ngay trên vùng lãnh hải ca mình.

Giờ đây, mt kh năng có th xy ra là trong cơn qun bách mt ng ln mt ăn, Hà Ni đã mt ln na phi "cu vin" Hoa Kỳ, mà c th là kêu gi mt s h tr t hi quân Hoa Kỳ. Vic mt tàu sân bay ca M có th hin din trong vùng biển Đà Nẵng, mà không phi là Cam Ranh, trong thi gian ti rt có th là mt đng tác nhm bo v ExxonMobil và phc v quan đim "tăng cường hơn na s hin din ca hi quân Hoa Kỳ Bin Đông" nhm đi trng vi nhng sc ép đang gia tăng không ngng và có thể kích đng chiến tranh t phía Trung Quc.

Phạm Chí Dũng

Nguồn : VOA, 26/01/2018

Published in Diễn đàn