Thông Luận

Cơ quan ngôn luận của Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên

Văn bản ký kết có tính giá tr duy nht, tuy có th ch mang tính tượng trưng ch không hề thực cht, trong chuyến công du Cng hòa liên bang Nga ca Nguyn Phú Trng vào đu tháng Chín năm 2018 ch là "Vit Nam đã đt mua các vũ khí và dch v quân s ca Nga tr giá hơn 1 t đôla" - theo hãng tin TASS ca Nga.

ngahung1

Ông Trọng và tng thng Nga, Putin, ti Sochi, Nga, 6 tháng Chín, 2018.

Còn trong toàn bộ các văn kin được ký kết gia phía Vit Nam và Hungary sau chuyến công du Hungary cũng ca Nguyn Phú Trng vài ngày sau đó, người ta thy duy nht bn hip đnh liên chính ph v tương tr tư pháp trong lĩnh vc dân s, ngoài ra ch là các bản ghi nh v hp tác quc phòng, v hp tác y tế, hp tác giáo dc, hp tác v ngành nước gia Hungary vi chính quyn mt s tnh Vit Nam như Qung Nam, Vĩnh Long, Thanh Hóa. Nhưng không thy bóng dáng Hip đnh Thương mi T do EU-Vit Nam (EVFTA) đâu.

Gấp 10 ln M (!?)

Con số 1 t USD mà Vit Nam đt mua vũ khí trong chuyến đi Nga ca Nguyn Phú Trng gp đến 10 ln so vi hp đng đu tiên ca B Quc phòng Vit Nam mua vũ khí ca M giá tr gn 100 triu USD, được tiết l bi cơ quan quc phòng Mỹ ngay sau chuyến công du đến M vào đu tháng Tám năm 2018 ca Phó ch tch Quc hi Vit Nam Đ Bá T.

Cho tới nay, Nga vn là đi tác cung cp đến 90% vũ khí ch lc cho Vit Nam. Nhưng t khong năm 2013 đến nay và đc bit gn đây, đã xut hin quan điểm trong gii chuyên gia quc phòng rng s rt ri ro nếu Vit Nam ch ph thuc vào mt hay mt s ít các đi tác, vì vy Vit Nam nht thiết phi đi tìm cách đa dng hóa ngun cung và b sung thêm vào biên chế nhng khí tài có xut x "ngoài Nga".

Ngân sách quốc phòng ca Vit Nam đã tăng t 1,3 t đôla lên đến 4,6 t đôla (tăng 258%) trong vòng 10 năm, t năm 2006 - 2015, và hin thi chiếm khong 9% tng chi ngân sách quc gia.

Tuy nhiên, ngày càng nhiều thông tin cho biết ngân sách quc phòng phi "giật gu vá vai" trong nhng năm qua, đc bit trong bi cnh ngân sách quc gia có xu hướng cn kit nhanh chóng và Vit Nam đc bit thiếu ngoi t đ nhp khu hàng hóa và tr n nước ngoài.

Nói cách khác, Việt Nam đang rơi vào h trũng hết tin. Hết tin cho nhiu chương trình, d án đu tư phát trin và cho c quc phòng.

Giá trị mang tính tượng trưng duy nht v 1 t USD Vit Nam đt hàng mua vũ khí Nga cũng cho thy v thc cht, chuyến đi Nga ca Nguyn Phú Trng đã có th chng thúc đy được hot đng trao đi thương mi hai chiu hay m rng th trường xut khu cho Vit Nam, trong bi cnh kim ngch hai chiu Nga - Vit vn ch lt đt con s 3,5 t USD/năm.

Cho dù giá trị đơn đt hàng mua vũ khí t Nga ca B Quc phòng Vit Nam ch có 1 t USD, nhưng trong bi cnh ngân sách Vit Nam đang quá eo hp và đc bit đang thiếu ngoi t trm trng (mt phn ln ngoi t hin thi phi dùng đ tr n nước ngoài t 8 - 10 t USD mi năm), du hi rt ln là Vit Nam s tìm đâu ra 1 t USD đ mua vũ khí Nga ?

Vào năm 2016, để mua vũ khí ca n Đ, Vit Nam còn không có ngoi t mà phi nh v vào na t USD tín dng quân s cho mua chu ca nước này.

Ngơ ngáo EVFTA

Vào đầu năm 2017, Ch tch quc hi Vit Nam là Nguyn Th Kim Ngân đã nhn được ch đo của Tổng bí thư Trng đ có mt chuyến đi Hungary nhm vn đng chính ph nước này ‘vn đng y ban châu Âu và Ngh vin châu Âu sm ký kết và thông qua EVFTA’. Tuy nhiên kết qu ca chuyến đi này gn như là con s 0 : các quan chc cao cp ca Hungary đã không có bất kỳ ha hn, và càng không có bt kỳ cam kết ming hay cam kết bng văn bn nào t gii chc các nước châu Âu v vic s h tr Vit Nam vn đng nhm sm thông qua EVFTA. Khi đó chưa n ra v bt cóc Trnh Xuân Thanh ti Đc.

Cũng vào năm 2017, một quan chc cao cp ca chính ph Vit Nam là Phó Th tướng Vương Đình Hu cũng đã có mt chuyến "dân vn" Tây Âu và Đông Âu nhm thuyết phc các nước châu Âu mau chóng chp thun cho Vit Nam được tham gia vào EVFTA. Tuy nhiên, các cuc gp ca ông Vương Đình Huệ vi gii chc B, Slovakia, Thy Sĩ đu ch mang li mt kết qu chung chung : không có bt kỳ ha hn, và càng không có bt kỳ cam kết ming hay cam kết bng văn bn nào t gii chc các nước châu Âu v vic s h tr Vit Nam vn đng nhm sm thông qua EVFTA.

Tháng Ba năm 2018, ông Trọng đích thân đi Pháp. Mt trong nhng mc tiêu quan trng nht, hoc chính là mc tiêu cao nht trong chuyến công du này đã được xác nhn : vn đng cho EVFTA được Hi đng châu Âu và Ngh vin châu Âu "linh hot sớm thông qua".

Nhưng trong "Tuyên b chung Vit Nam - Pháp" - bn văn được phát ra báo chí sau ba ăn trưa gia Macron và Trng, ch không như Tuyên b chung Vit - M được phát đi sau mt cuc hi đàm chính thc Obama - Trng kéo dài đến hơn mt gi đng hồ ti Phòng Bu dc Washington vào tháng By năm 2015, ch đ cp : "Hai bên bày t mong mun sm ký kết và phê chun Hip đnh thương mi t do gia Vit Nam và Liên minh châu Âu trong năm 2018 và đưa Hip đnh vào thc hin nhanh chóng, hiu qu".

Cần chú ý, "Hai bên bày tỏ mong mun…" luôn là mt cm t th hin ý nguyn, thm chí ch là mt cm t thun cht ngoi giao và xã giao ch chưa hoc không th hin tính hành đng c th. Có l người Pháp đã t thái đ thn trng cn thiết khi dùng cm ty để hãm bt s nôn nóng mun "ăn ngay" ca gii chóp bu Hà Ni, vi mt hip đnh thương mi mà có th cu vãn nn kinh tế ln chân đng ca chế đ Vit Nam trong mt khong thi gian ít năm na.

Có thể hiu, "Hai bên bày t mong mun…" là tt c nhng gì mà Nguyễn Phú Trng đt được v EVFTA trong chuyến công du Pháp. Thc tế quá đi sơ sài này, dù có được nêu trong "Tuyên b chung Vit - Pháp" như mt s an i, cũng chng khác gì kết qu mà gii quan chc cp cao ca Vit Nam đã nhn, hoc phi nhn, trong các chuyến "dân vn" gii chính khách châu Âu cho EVFTA vào năm 2017.

Khác hẳn vi nhng chuyến ‘quc tế vn’ ca Nguyn Th Kim Ngân Vương Đình Hu vào năm 2017, nhng chuyến công du Pháp, Nga và Hungary ca Nguyn Phú Trng vào năm 2018 li din ra trong bối cnh v bt cóc Trnh Xuân Thanh đã tr nên tung tóe, biến thành mt cơn đa chn kéo t Đc sang Slovakia và còn có th lan ra c Pháp, Ba Lan, Nga…

Với tư cách là mt thành viên ca khi Liên minh châu Âu (EU), hn Hungary đang rt thn trng trong việc tiếp đón nhng phái đoàn, dù là do ‘đng trưởng’ Nguyn Phú Trng dn đu, ca mt chính th đang b dư lun quc tế lên án là đã nhúng tay trc tiếp vào v bt cóc trên.

Và hẳn đó cũng là ngun cơn vì sao đã không có bt kỳ ch du nào cho thy EVFTA được gii lãnh đo Hungary ha hn, hoc cam kết, càng không có văn kin ký kết vi ông Nguyn Phú Trng, ít ra vào thi đim này.

Hình như 2018 không phi là năm may mn trong công tác đi ngoi ca ông Nguyn Phú Trng. T Pháp đến Nga và Hungary, tất cả đu m nht.

Trừ mt n tượng sáng chói t mt phát ngôn ca ông Trng : ‘Vit Nam - Hungary mãi mãi là bn, là đng chí ca nhau’.

Phạm Chí Dũng

Nguồn : VOA, 14/09/2018

Published in Diễn đàn