Thông Luận

Cơ quan ngôn luận của Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên

Tin truyền thông cho hay, sáng ngày 2/7/2019, Công an tnh Khánh Hòa đã khi t, tiến hành khám xét ch và nơi làm vic ca Lut sư nhân quyn Trn Vũ Hi ti Hà Ni, vi cáo buc "trốn thuế". Nhưng cơ quan điu tra li thu gi h sơ liên quan đến Blogger Trương Duy Nht.

Trang Tui Tr Online hôm 2/7 loan tin rng Cơ quan điu tra Công an tnh Khánh Hòa ra quyết đnh khi t v án và khi t b can đi vi v chng lut sư Trn Vũ Hi v hành vi được coi là "giúp sức cho người bán đt trn thuế".

luatsu0

Luật sư Trn Vũ Hi. Photo Facebook Vu Hai Tran

Sau khi đọc bn tin trên, chúng tôi liên tưởng đến thân phn ca các lut sư trong các chế đ xã hội chủ nghĩa thiết lp trên nn tng ch nghĩa cng sn nói chung, chế đ xã hi ch nghĩa Vit Nam nói riêng. T s liên tưởng này, chúng tôi so sánh thân phn ca gii lut sư với thân phn người dân thường trong chế đ hin nay ti Vit Nam, đ thy rng quyn an toàn cá nhân v mt pháp lý cũng như thc tế đu không được bo đm, ch khác nhau đôi chút. Đng thi, thân phn ca lut sư cũng như người dân trong chế đ xã hội chủ nghĩa (duy vật) có khi còn tệ hi hơn nhiu so vi các chế đ đc tài các kiu tng có trong lch s hình thành các chế đ chính tr ca loài người trên nn tng duy thn,duy tâm, như giáo ch chuyên chế, quân ch chuyên chế, đc tài phát-xít, đc tài quân phit…Thật vậy,

1. Thân phận lut sư và người dân thường trong chế đ đc tài toàn tr xã hội chủ nghĩa, quyn an toàn cá nhân v pháp lý cũng như thc tế đu không được bo đm, ch khác nhau đôi chút.

Chẳng hn vi gii lut sư, nhà cm quyn Vit Nam thn trng hơn, chun bị cn thn hơn dân thường v mt pháp lý, cũng như thc tế, mi khi mun trn áp mt lut sư có các hot đng bt li, không phù hp vi chế đ.

Thật vy, đi vi dân thường, nhà cm quyn có th bt b, giam cm, bo hành d dàng, vì nghĩ rng người dân ít am tường lut pháp hay lit ý chí phn kháng, luôn lo s không giám khiếu ni kêu oan do lâu ngày sng b áp chế dưới chế đ "công an tr", nên thường câm lăng chu đng, vi tâm trng an phn, "tránh voi chẳng xu mt nào". Nhưng vi lut sư thì không dễ dàng, nên cn thn trng chun b k càng v mt pháp lý cũng như bo hành trn áp trên thc tế.

Về mt pháp lý, như mun khi t mt lut sư nhân quyn được công lun biết đến, như lut sư Trn Vũ Hi (do có nhiều thành tích bào cha, h tr pháp lý cho dân oan, thấp c bé ming… đ bo v cho các quyn li hp pháp, chính đáng b nhà cm quyn xâm hi…) thì nhà cầm quyn phi dàn dng cn thn, có bài bn như là do vi phm pháp lut là "giúp sức cho người bán đt trn thuế".Thế nhưng khi khám xét chỗ ở và nơi làm vic ca Lut sư nhân quyn Trn Vũ Hi ti Hà Ni,  quan điu tra li thu gi h sơ liên quan đến Blogger Trương Duy Nht, một nhà bt đng chính kiến đang được lut sư Trn Vũ Hi nhn bo v pháp lý. S th này đã khiến công lut nghi ng vic nhà cm quyn Vit Nam khi t Lut s Trn Vũ Hi v ti trn thuế mt cách gượng ép, thiếu cơ s pháp lý, ch là s dàn dng đ có c thc hin ý đ đàn áp chính tr. S nghi ng này đã tr thành s tht, khi mi đây, ngày 11/7 cơ quan Cnh sát Điu tra B Công an chính thc thông báo t chi cho phép Lut sư Trn Vũ Hi làm lut sư bào cha cho nhà báo-blogger Trương Duy Nht vi lý do đang b khi t ti trn thuế, dù lut sư Hi đã np đơn xin bin h t 3 tháng trước không được tr li.

Như vy là nhà cầm quyn Vit Nam đã c tình và có d mưu thc hin ý đ khng b, trn áp mt lut sư nhân quyn Trn Vũ Hi là người tng tham gia bào cha trong rt nhiu v án được xem là "nhy cm" Vit Nam, như v dân oan mt đt Văn Giang, v Đng Tâm, Thủ Thiêm, v Cù Huy Hà Vũ… và gn đây là v cưỡng chế Vườn rau Lc Hưng. Vic nhà cm quyn Vit Nam không cho ls. Trn Vũ Hi bào cha cho nhà bt đng chính kiến Trương Duy Nht, mt người đã đào thoát qua Thái Lan xin t nn chính tr thì b mt v Vit Nam bt cóc đem v nước xét ti, là hành đng bt cóc mt người trên đt nước mt quc gia khác, đã b công lun lên án là đã vi phm trng trn tư pháp và công pháp quc tế. Đng thi, vic tch thu tài liu h sơ nhim cách ca lut sư không liên quan đến ti danh b truy t, là xâm phm thô bo quyn hành ngh ca lut sư(bí mật ngh nghip) trong tương quan vi thân ch. Công lun bt bình và coi hành đng này ca nhà cm quyn Vit Nam có ch đích khng b, đe da, ngăn chn, loi tr mt lut sư có nhiều thành tích bo v pháp lý và nhân quyn cho nhiu người dân oan và các nhà bt đng chính kiến b bt cm tù bao lâu nay.

Về mt trn áp, bo hành thc tế, như các v công an bo hành người dân thường công khai ngoài đường ph gây thương tích hay đánh đập, tra tn đến vong mng trong nhà giam, xy ra nhiu hơn các v vic xy ra cho các lut sư. Thc tế, chưa thy có lut sư nào b bt cm tù, tra tn đến vong mng như các thường dân. Nếu có hành hung gây thương tích nng nh cho mt lut sư trên đường ph (như lut sư Võ An Đông và mt s lut sư khác trong quá kh xa gn…) thì công an thường gi dng thường dân hay dùng côn đ tn công bt ng gây thương tích cho nn nhân đ nhà cm quyn d phi tay không chu trách nhim.

2. Thân phận ca lut sư cũng như người dân trong chế đ xã hội chủ nghĩa (duy vật) có khi còn tệ hi hơn nhiu so vi các chế đ đc tài các kiu có trong lch s hình thành các chế đ chính tr ca loài người. Vì sao ?

Vì chế đ xã hi ch nghĩa là th chế chính tr ra đi sau các chế đ đc tài hay hay chuyên chính như : giáo ch chuyên chính, quân ch chuyên chính, đc tài phát-xít, đc tài quân phit…nên đã tng hp được tt c nhng t hi ca các chế đ đc tài này đ thành mt chế đ "Độc tài toàn tr xã hi ch nghĩa" (hay cộng sn ch nghĩa).

Vì là chế đ đc tài toàn tr nên chế đ xã hội chủ nghĩa th hin s cai tr đc đoán, đc tôn, đc quyn trên mi lãnh vc chính tr, kinh tế, xã hi, tư tưởng, văn hóa, giáo dc …Và do đó dẫn đến các h qu t hi hơn nhiu so vi các chế đ đc tài các kiu hình thành trước nó.

Riêng với gii lut sư, mt ngh nghip hình thành t Phương Tây sau cuc cách mnh nhân quyn và dân quyn Pháp năm 1789.lt đ chế đ quân ch chuyên chế, thiết lp nn cng hòa Pháp quc. Theo tiến trình thi gian ngh lut sư hình thành nhiu nước có chế đ dân ch pháp tr, vi nguyên tc tam quyn phn l(lập pháp, hành pháp và tư pháp) độc lp nhưng không bit lp mà tác đng qua li đ quân bình quyền lc cai tr, thc thi và bo v các quyn dân ch, dân sinh, dân quyn. Lut sư tr thành mt đnh chế pháp lý. Theo đó, lut sư đóng vai trò ph tá công lý làm nhim v bo v cho các quyn li hp pháp chính đáng cho nhng công dân nh cy (thân chủ) hay tự nguyn, trước các cơ quan có thm quyn (như Tòa án,cơ quan chính quyn, các din đàn pháp lý…). Khi thực thi năng quyn này, lut sư ch căn c và tuân th pháp lut, đc lp, không chu s ch đo và áp lc ca bt c thế lc nào. Có l chính vai trò này mà luật sư thường tr thành k thù ca các chế đ đc tài, nên không được các nhà cm quyn trong các chế đ đc tài các kiu ưa thích.

Chẳng thế mà Đi đếNapoléon Bonaparte của Pháp (1769 - 1821) đã từng tuyên b(nhưng không dám làm, vì biết không th làm được), rằng "nếu ta có th ct được hết lưỡi ca các tên lut sư (vì dám chống li ông ta) thì ta cũng sẽ làm ngay". Vì Năm 1799, Napoléon đã tổ chc mt cuc đo chính và t đưa mình tr thành v Tng tài th nht ; 5 năm sau đó ép Thượng vin Pháp tn phong ông là Hoàng đế Pháp quc. Gii lut sư là thành phn chng đi hàng đu vì Napoléon đã tái lp đế chế quân ch đã b cuộc cách mng 1789 tiêu hy, tr thành nhà đc tài vi câu tuyến b bt h, rng "Luật là ta, Ta là lut" (Loi, c'est moi. Moi, c'est la loi") với ý nghĩa tương t "Đảng ta là lut, lut là Đng ta" trong chế đ xã hội chủ nghĩa Vit Nam.

Tuy nhiên có khác, nếNapoléon là một nhà đc tài, nhưng trong thi gian là Hoàng đế ca người Pháp (1804-1815) Ông đã thực hin được cuc ci cách pháp lut theo hướng dân chBộ lut Napoléon, đã có những nh hưởng ln lên nhiu b ludân sự trên toàn thế gii. Trong khi "Đảng ta" trong chế đ đc tài đng tr, cai trị toàn cõi đt nước gn na Thế K qua, trước đòi hi ca nhân dân và xu thế thi đi, vn ch thc hi"cải cách lut pháp" một cách chm chp, theo hướng c bo v chế đ đc tài đ kéo dài quyn thng tr đc tôn. Tt nhiên, "Đảng ta" cũng không ưa thích gì gii lut sư và nếu có th bt ming, b tù được tt c nhng tên lut sư nào dám "thề bo v công lý" cũng là ước mun khó đt ca "Đảng ta". Một điu "Đảng ta" hơn hn đi đế Napoléon và ging chế đ quân ch chuyên chế thi vua Louis 16 Pháp quốc b cuc cách mng dân quyn 1789 git sp. Nghĩa là công an Vit Nam bí mt bt cóc người chng đi chế đ(như nhà báo Trương Duy Nht và nhiu nn nhân khác…), không thông báo cho thân nhân, giống như là "chế đ mt ch" của nhà vua Pháp quc bt những người chng đi giam vào ngc Bastile, mt biu tưởng ca chế đ vương quyn chuyên chế Pháp. Đến khi nhà ngc này b cách mng phá b mi hay nhiu người đt nhiên mt tích nhiu năm, nay mi biết b nhà vua ra "mt ch" bt nht vào đây và nhiu người đã chết…

Tựu chung, thân phn ca các lut sư cũng như nhân dân trong các chế đ đc tài toàn tr xã hi ch nghĩa như Vit Nam nhìn chung đu ging nhau v an toàn pháp lý cũng như thc tế, đu mang thân phn như "cá nm trên tht". Có khác chăng, như về pháp lý, mun khi t mt lut sư nhân quyn được công lun biết đến, như lut sư Trn Vũ Hi, thì nhà cm quyn phi dàn dng cn thn, có bài bn như là do vi phm pháp lut là "giúp sức cho người bán đt trn thuế".để che đây ý đ đàn áp chính tr. Về mt trn áp thc tế, như các v công an bo hành người dân thường công khai ngoài đường ph gây thương tích hay đánh đp, tra tn đến vong mng trong nhà giam, thì thường xy ra nhiu hơn cho người dân và chưa có trường hp nào xy ra cho các lut sư.

Houston, ngày 12/07/2019

Thiện Ý

Nguồn : VOA, 12/07/2019

Published in Diễn đàn