Thông Luận

Cơ quan ngôn luận của Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên

Tại Hi ngh trung ương 10 ca đng vn còn cm quyn Vit Nam din ra vào tháng 5 năm 2019, có l đim nhn ni bt nht không phi là ch đ nhân s gn như không có gì c th mà ln đu tiên ‘Tng tch’ Nguyn Phú Trng khen kinh tế tư nhân ‘phát triển tốt’, trong lúc đt du hi v năng lc thc tế ca khi kinh tế nhà nước và có nên tn ti loi hình này hay không.

kinhte1

Trong bài diễn văn khai mc Hi ngh 10, ông Trng không nhn mnh v vai trò ch đo ca khi kinh tế nhà nước như trước đây.

Lần đu tiên kinh tế tư nhân được Trng khen

Trong bài diễn văn khai mc Hi ngh 10, ông Trng đã không trc tiếp nhn mnh v vai trò chủ đo ca khi kinh tế nhà nước như cái cách mà ông ta đã nhn mnh trong rt nhiu ln trước đây.

Ngay trước khi Hi ngh trung ương 10 din ra, đã có mt hi ngh v kinh tế tư nhân do phía chính ph t chc. Có ý kiến cho rng không phi t nhiên mà Nguyễn Xuân Phúc đng ra t chc hi ngh này, mà phi có ch đo t bên đng mà trc tiếp là t Nguyn Phú Trng.

Cùng lúc, giới truyn thông nhà nước không ch c vũ cho kinh tế tư nhân mà còn lp ra nhng din đàn trên truyn hình, k c đài truyn hình quốc gia là VTV đ so sánh gia thc trng kinh tế hin thi vi nhng ưu đim ca kinh tế thi chế đ cũ, tc thi Vit Nam Cng Hòa - mt ni dung truyn thông mà trước đây b xem là ‘nhy cm chính tr’ và thuc vào loi cm k đi vi báo chí quc doanh.

Còn trước đó thì sao ?

Vào năm 2017, tại Hi ngh trung ương 5, Nguyn Phú Trng đã cho ban hành "Ngh quyết trung ương 5 v hoàn thin th chế kinh tế th trường đnh hướng xã hi ch nghĩa", trong đó khư khư gi vai trò ch đo ca kinh tế nhà nước, bt chấp cho đến lúc đó ông ta đã phi đi mt vi 12 đi án doanh nghip nhà nước làm ăn thua l ngp đu và tham nhũng vô biên.

Trong thực tế Vit Nam, s rõ nht nếu đi chiếu gia khi doanh nghip nhà nước và khi doanh nghip tư nhân. Khi doanh nghiệp nhà nước chiếm ti 2/3 tng tài sn, 60% ngun vn tín dng, 70% ngun vn ODA và được ưu đãi rt ln v kh năng tiếp cn tín dng và nhng điu kin v chính sách, nhưng li hot đng quá t. Ít nht 30% doanh nghip nhà nước b l và khi này ch đóng góp được khong 1/3 tng sn phm xã hi.

Gần như ngược li, khi doanh nghip tư nhân ch chiếm 1/3 tài sn, chng my được ưu đãi v tín dng và ch có th "ht cn" vn ODA, li còn b phân bit đi x đ đường, nhưng li to ra đến 2/3 tng sn phm xã hội.

Tuy nhiên, khác biệt trên đã tn ti t quá lâu, vi mt trong nhng lý do chính là não trng bo th ca Nguyn Phú Trng.

Vậy vì sao Trng li có hơi hướng thay đi cách nhìn v kinh tế nhà nước và kinh tế tư nhân ti Hi ngh trung ương 10 ?

Làm thế nào đ được công nhn ‘kinh tế th trường’ ?

Nguồn cơn trc tiếp nht ca s thay đi trên rt có th đến t chiến dch ‘đt lò’ ca Nguyn Phú Trng. T gia năm 2017, ông ta khi đng nhanh chiến dch này và liên tiếp phi đi din vi quá nhiu v đi án tham nhũng và thua lỗ do các doanh nghip nhà nước gây ra. Thc trng cay đng v s hư đn đã tr thành bn cht ca nhng con đ ca chế đ như thế đã buc Trng phi nhìn nhn li lý thuyết v vai trò ch đo kinh tế nhà nước ca ông ta, hoc cách nào đó phải ngm tha nhn lý thuyết đó đã tht bi chua chát.

Mặt khác, chuyến đi sp ti ca Nguyn Phú Trng đến Washington gp Donald Trump là rt quan trng, trong đó có mt ni dung là làm thế nào đ M công nhn Vit Nam là ‘kinh tế th trường’.

Nếu được công nhn "kinh tế th trường", hàng Vit Nam xut khu sang nhiu quc gia s được hưởng mc thuế sut nh nhàng hơn nhiu so vi hin thi, do đó mang li li ích cho các danh nghip nhà nước, nht là nhng doanh nghip đc quyn nhà nước, b tr cho chân trụ ca khi "còn đng còn mình" hãm bt đà r rã hin thi và cng c thêm hy vng cho đng "th được ngày nào hay ngày ny".

Nếu được công nhn "kinh tế th trường", Vit Nam s được các t chc tín dng ln nht như Ngân hàng thế gii, Qu tin t quc tế, Ngân hàng Phát trin Á Châu cho vay tín dng vi nhng điu kin ưu đãi hơn là cơ chế mt bng lãi sut tăng gp ba và thi gian ân hn gim xung mt na như hin nay.

Nhưng trong tt c các đnh chế v vay mượn tín dng trên thương trường quc tế, li hoàn toàn không có mt ni dung nào đ cp hoc chp nhn "kinh tế th trường đnh hướng xã hi ch nghĩa", mà ch là kinh tế th trường…

Việt Nam li là quc gia t ra hăng hái với kinh tế th trường, trên đu môi chót lưỡi, đc bit khi cn phi "vác rá xin vin tr".

Từ năm 2013, nhng chuyến đi M ca các nhân vt như ông Trương Tn Sang – khi đó còn là ch tch nước, và ông Nguyn Tn Dũng – khi đó còn là th tướng, vẫn một mc đ ngh "M sm công nhn nn kinh tế th trường ca Vit Nam". Không h có tính t "xã hi ch nghĩa" gn kèm ca ming.

Đó là thói khôn vặt ca gii chính khách Vit ! Khi cn t ra kiên đnh thì luôn "chua" tính t trên vào bt c khu hiu nào. Nhưng đ đi ngoi thì li giu kín vào túi qun.

Muốn có được mt phn vay ưu đãi thì Vit Nam phi dt khoát chuyn sang nn kinh tế th trường theo đúng nghĩa.

"Đúng nghĩa" có nghĩa là phải minh bch, công bng, chng tham nhũng… như nhng tiêu chí của kinh tế th trường mà quc tế quy đnh. Nhưng v tt c nhũng mt này, Vit Nam vn luôn là "đin hình tiên tiến" trên thế gii khi nm trong nhóm hàng đu v tham nhũng và chót bng v đ minh bch.

Ngay trước mt, trong khi các cánh ca cho vay ưu đãi đã khép chặt trước mũi gii chóp bu Vit Nam, bn ngh quyết "hoàn thin th chế kinh tế th trường đnh hướng xã hi ch nghĩa" ca Nguyn Phú Trng được ban hành thành văn bn đang thc s ngáng chân chính ph ca Nguyn Xuân Phúc.

Vào tháng 5 năm 2017, Bộ trưởng B Thương Mi M Wilbur Ross đã phi nhc li "Khi đng li cơ chế trao đi v quy chế th trường cho Vit Nam" khi gp Th tướng Vit Nam Nguyn Xuân Phúc ti Washington. Rt cuc, quc tế đã không còn kiên nhn ni vi thói lp l v mt khái niệm trong lúc không có bt kỳ ci cách nào ca Vit Nam.

Nguyễn Xuân Phúc s làm thế nào đ tr li câu hi "làm thế nào đ mt nn kinh tế th trường đnh hướng xã hi ch nghĩa được vay vn và quan h thương mi song phương ?" ca các t chc tài chính quốc tế ?

Mà không vay được tin thì ly cái gì đ nuôi cái đng sp hết sch tin này ?

Phạm Chí Dũng

Nguồn : VOA, 30/05/2019

Published in Diễn đàn