Thông Luận

Cơ quan ngôn luận của Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên

Chính phủ Singapore : phát biểu của Thủ tướng Lý Hiển Long không phải là mới

RFA, 07/06/2019

Bộ Ngoại giao Singapore hôm 7/6 lên tiếng cho biết Singapore đánh giá cao mối quan hệ với cả Campuchia và Việt Nam và luôn đối xử với các nước theo tinh thần tôn trọng và hữu nghị.

sing1

Thủ tướng Singapore Lý Hiển Long ở Đối thoại Shangri-La 2019 AFP

Tuyên bố của người phát ngôn Bộ Ngoại giao Singapore được đưa ra sau khi có những phản ứng khá gay gắt từ cả Campuchia và Việt Nam về phát biểu hôm 31/5 của Thủ tướng Lý Hiển Long trên Facebook và tại Đối thoại Shangri-La rằng Việt Nam đã xâm lược Campuchia và lập nên chính phủ Campuchia thay thế Khmer Đỏ.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Singapore nói về quan hệ với Campuchia và Việt Nam : "Mặc dù có những khác biệt trong quá khứ, chúng tôi luôn luôn đối xử với nhau bằng sự tôn trọng và hữu nghị".

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Singapore cũng khẳng định quan hệ song phương đã phát triển trên nhiều lĩnh vực và các bên cùng làm việc với các nước ASEAN để xây dựng một ASEAN đoàn kết.

Trong bài viết của mình trên Facebook hôm 31/5, Thủ tướng Lý Hiển Long viết rằng 5 nước ASEAN trong đó có Singapore và Thái Lan đã cùng nhau đối đầu với Việt Nam, chống lại việc Việt Nam xâm lược Campuchia hồi năm 1979.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Singapore cho biết những nhận xét về phần lịch sử này của khu vực Đông Dương không phải là mới.

"Chúng phản ánh quan điểm lâu dài của Singapore vốn đã được nêu công khai trước đó", người phát ngôn phát biểu, đồng thời cũng nói rằng Thủ tướng Lý Quang Diệu trước kia cũng từng nói về điều này.

Tuyên bố chung của ASEAN hồi năm 1979 khẳng định quyền tự quyết tương lai của người Campuchia, không bị ảnh hưởng bởi các thế lực bên ngoài.

Cũng trong cùng ngày 7/6, Chủ tịch Quốc hội Singapore Tan Chuan Jin viết : "Việt Nam có thể không thích những nhận xét của Thủ tướng và tôi đoán họ có thể chọn định nghĩa quá khứ theo cách của họ. Điều này không thể thay đổi được quá khứ như cách nhiều người nhìn".

Trước đó, Bộ Ngoại giao Việt Nam đã gửi công hàm phản đối phát biểu đến Đại sứ quán Singapore.

Bộ Ngoại giao Campuchia và Thủ tướng nước này hôm 6/6 cũng đã có những tuyên bố lên án phát biểu của Thủ tướng Lý Hiển Long.

Tuyên bố của Bộ Ngoại giao Campuchia có đoạn viết : "Những nhận xét này chắc chắn xúc phạm đến quân đội tình nguyện Việt Nam, những người đã hy sinh xương máu của mình, giúp giải phóng Campuchia khỏi chế độ diệt chủng".

********************

Bộ Ngoại giao Campuchia & Chủ tịch Quốc hội Singapore lên tiếng về phát biểu của Thủ tướng Lý Hiển Long

RFA, 07/06/2019

Sau phát biểu gây tranh cãi của Thủ tướng Singapore Lý Hiển Long rằng Việt Nam đã xâm lược Campuchia hồi năm 1979, Chủ tịch Quốc hội Singapore, Bộ Ngoại giao và Thủ tướng Campuchia mới đây đã có phản ứng.

sing2

Thủ tướng Singapore Lý Hiển Long AFP

Chủ tịch Quốc hội Singapore Tan Chuan-Jin viết trên facebook cá nhân hôm 7/6 rằng : "Việt Nam có thể không thích những nhận xét của Thủ tướng và tôi đoán họ có thể chọn định nghĩa quá khứ theo cách của họ. Điều này không thể thay đổi được quá khứ như cách nhiều người nhìn".

Thủ tướng Campuchia Hun Sen hôm 6/6 viết trên facebook cá nhân rằng ông rất lấy làm tiếc khi đọc được đoạn viết trên Facebook của Thủ tướng Lý Hiển Long hôm 31/5 nhân việc bày tỏ lời chia buồn về sự qua đời của cựu Thủ tướng Thái Lan Prem Tinsulanonda. Thủ tướng Hunsen cho rằng nhận xét của Thủ tướng Singapore là một lời sỉ nhục đối với những quân tình nguyện Việt Nam đã giúp giải phóng Campuchia khỏi nạn diệt chủng. Ông cũng đặt câu hỏi liệu Thủ tướng Lý Hiển Long có coi phiên tòa do Liên Hiệp Quốc hậu thuẫn xử những tội phạm Khmer Đỏ là hợp lệ hay không ?

Bộ Ngoại giao Campuchia hôm 6/6 cũng chính thức ra thông báo khẳng định bình luận của nhà lãnh đạo Singapore là chống lại sự hồi sinh của người dân Campuchia.

Thông báo của Bộ Ngoại giao Campuchia có đoạn viết : "Những nhận xét này chắc chắn xúc phạm đến quân đội tình nguyện Việt Nam, những người đã hy sinh xương máu của mình, giúp giải phóng Campuchia khỏi chế độ diệt chủng".

Trước đó, Bộ Ngoại giao Việt Nam cũng cho biết đã chính thức gửi công hàm phản đối đến Đại sứ quán Singapore về phát biểu của Thủ tướng Lý Hiển Long.

*********************

Tranh cãi Lý Hiển Long : Singapore đưa ra quan điểm chính thức

BBC, 07/06/2019

Bộ Ngoại giao Singapore cuối ngày 7/6 ra tuyên bố dài giải thích quan điểm chính thức sau khi Campuchia và Việt Nam phản đối Thủ tướng Lý Hiển Long.

khmer1

Thủ tướng Hun Sen đón tiếp Thủ tướng Lý Hiển Long ở Phnom Penh năm 2005

Thông cáo nói : "Singapore rất coi trọng quan hệ với Campuchia và Việt Nam.

Bất chấp khác biệt trong quá khứ, chúng tôi đã luôn đối xử với nhau với sự tôn trọng và bằng hữu. Quan hệ song phương đã tăng trong nhiều lĩnh vực, và chúng tôi hợp tác với các nước Đông Nam Á khác để xây dựng Asean thống nhất và đoàn kết.

Đó là bối cảnh trong lá thư chia buồn cũng như diễn văn Đối thoại Shangri-La của Thủ tướng Lý.

Việc ông nhắc tới chương đau thương trong lịch sử Đông Dương không có gì mới. Nó phản ánh quan điểm từ lâu của Singapore, mà cũng đã từng nói công khai trước đây.

Thủ tướng sáng lập, Lý Quang Diệu, từng viết về chuyện này trong hồi ký. Asean (khi đó gồm 5 thành viên) cũng từng nêu quan điểm về Campuchia trong tuyên bố chung gửi Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc năm 1979, "khẳng định quyền của nhân dân Campuchia được tự quyết tương lai, không bị can thiệp hay ảnh hưởng từ ngoại quyền để thực thi quyền tự quyết".

Thông cáo nói tiếp rằng Singapore "không có cảm thông cho Khmer Đỏ, không muốn thấy Khmer Đỏ quay lại Campuchia".

"Năm 1988, Asean từng bảo trợ các nghị quyết Đại hội đồng lên án Khmer Đỏ để bảo đảm họ không được tham gia mọi chính phủ sau này ở Campuchia.

Singapore và Asean đã nhiệt tình giúp đỡ nhân đạo cho nhân dân Campuchia".

Bộ ngoại giao Singapore nói Thủ tướng của họ nhắc lại giai đoạn lịch sử "để giải thích làm thế nào mà khả năng lãnh đạo và viễn kiến đã giúp chấm dứt các cuộc chiến bi thương gây ra đau khổ cho nhân dân Đông Dương, đem lại hòa bình và hợp tác ở khu vực ngày nay".

"Ông cũng muốn nhấn mạnh rằng không thể xem ổn định và thịnh vượng trong vùng, và đoàn kết Asean là điều nghiễm nhiên mà có. Bất an địa chính trị hiện nay lại càng khiến Asean phải duy trì đoàn kết, thống nhất, và tăng cường hợp tác".

Singapore tiết lộ Ngoại trưởng của họ Vivian Balakrishnan đã gọi điện riêng cho Phó Thủ tướng kiêm ngoại trưởng Việt Nam Phạm Bình Minh, và Phó Thủ tướng kiêm ngoại trưởng Campuchia Prak Sokhonn hôm 7/6.

Theo đó, Ngoại trưởng Singapore đã giải thích quan điểm chính thức.

Thông cáo Singapore nói : "Các bên đồng ý rằng bất chấp khác biệt nghiêm túc trong quá khứ, chúng tôi đã chọn con đường hợp tác, đối thoại và tình bạn".

Thông cáo Singapore kết thúc bằng câu : "Singapore quyết tâm xây dựng quan hệ tốt với Việt Nam và Singapore, và hy vọng quan hệ có thể tiếp tục mạnh mẽ dựa trên niềm tin và sự thẳng thắn".

Chủ tịch Quốc hội Singapore phát biểu

Trước đó, trong ngày 7/6, Chủ tịch Quốc hội Singapore nói tranh cãi về phát ngôn của Thủ tướng Lý Hiển Long không thể thay đổi quá khứ "xâm lược" Campuchia, và cũng không thay đổi hiện tại là "bạn tốt" giữa Singapore và Việt Nam.

Viết trên Facebook cá nhân ngày 7/6, ông Tan Chuan-Jin nói : "Việt Nam có thể không thích một số bình luận của Thủ tướng, và tôi đoán họ có thể lựa chọn định nghĩa quá khứ theo cách họ thấy thích hợp".

"Điều này không thay đổi quá khứ như cách nhiều người nhìn. Nó cũng không ảnh hưởng việc chúng ta là bạn tốt, hay láng giềng tốt ngày hôm nay. Chúng tôi quyết tâm giữ vững điều đó".

Hôm 31/5, Thủ tướng Singapore Lý Hiển Long nói trên Facebook cá nhân về việc cựu thủ tướng Thái Lan Prem Tinsulanonda qua đời.

Việt Nam và Campuchia chính thức phản đối vì ông Lý Hiển Long viết :

"Thời điểm ông ấy (Prem Tinsulanonda) làm thủ tướng trùng với thời điểm năm nước thành viên ASEAN cùng nhau chống lại sự xâm lược của Việt Nam vào Campuchia và chính phủ Campuchia sau đó đã thay thế chế độ Khmer Đỏ".

Thái Lan lúc đó ở chiến tuyến, đối mặt với quân đội Việt Nam tràn qua biên giới giữa họ và Campuchia. Tướng Prem khi đó đã kiên quyết không chấp nhận hành động này, và đã làm việc với các đối tác ASEAN để phản đối sự chiếm đóng của Việt Nam trên các diễn đàn quốc tế. Điều này ngăn cản một cuộc xâm lược quân sự và thay đổi chế độ không bị hợp pháp hóa".

Bộ trưởng quốc phòng Campuchia Tướng Tea Banh nói bình luận của ông Lý "không thể chấp nhận".

Thủ tướng Campuchia Hun Sen hôm 7/6 nói trên Facebook : "Tuyên bố của ông cũng là một sự xúc phạm đến sự hi sinh lính tình nguyện Việt Nam đã giúp giải phóng Campuchia khỏi chế độ diệt chủng. Tuyên bố của ông đã nói với thế giới và nhân dân Singapore rằng các lãnh đạo Singapore đã nhúng tay vào việc thảm sát người Campuchia".

Cùng ngày 7/6, Chủ tịch Quốc hội Singapore Tan Chuan-Jin viết trên Facebook rằng các sự kiện Đông Dương diễn ra trong quá khứ gần, và "tình hình nghiêm trọng khi đó ám ảnh cơ quan an ninh chúng tôi".

"Những ai dính líu sẽ biết rằng đe dọa của chủ nghĩa cộng sản và sự lây lan của nó về phía nam đã là quan ngại nghiêm trọng", ông Tan Chuan-Jin viết.

Ông Tan nói : "Việt Nam có thể không thích một số bình luận của Thủ tướng, và tôi đoán họ có thể lựa chọn định nghĩa quá khứ theo cách họ thấy thích hợp".

"Điều này không thay đổi quá khứ như cách nhiều người nhìn. Nó cũng không ảnh hưởng việc chúng ta là bạn tốt, hay láng giềng tốt ngày hôm nay. Chúng tôi quyết tâm giữ vững điều đó".

Ông Tan thừa nhận rằng một số người Singapore đã phản đối Thủ tướng Lý Hiển Long.

"Điều kỳ lạ là một số người Singapore (tôi giả thiết đây là người thật, chứ không phải người giả của các nước) lại vui vẻ nhảy vào và phản đối chính phủ, không đếm xỉa tới lịch sử".

"Có lẽ họ đã chưa đọc hay chưa hiểu về những gì đã xảy ra ? Hay tệ hơn. Họ biết nhưng vẫn chê bai vì có lợi về mặt chính trị".

Ông Tan kêu gọi độc giả hãy đọc thêm về lịch sử.

"Đó là một loạt sự kiện quan trọng cho một quốc gia non trẻ, và thật không may nếu lãng quên nó chỉ vì một số người chọn cách làm chính trị thay vì cảm thức quốc gia".

khmer2

Thủ tướng Hun Sen và Thủ tướng Lý Hiển Long dự hội nghị Asean ở Phnom Penh năm 2012

Bài của Thủ tướng Hun Sen

Trong khi đó, Thủ tướng Campuchia Hun Sen ngày 7/6 viết trên Facebook.

"Phát ngôn của ông Lý cho thấy quan điểm ủng hộ lúc đó của Singapore đối với chế độ diệt chủng và mong muốn nó quay trở lại Campuchia như thế nào.

Các phát ngôn của ông Lý còn là sự xúc phạm đến sự hi sinh của bộ đội tình nguyện Việt Nam, những người đã giúp giải phóng Campuchia khỏi chế độ diệt chủng.

Tuyên bố của ông còn nói với thế giới và nhân dân Singapore rằng các lãnh đạo Singapore đã nhúng tay vào việc thảm sát người Campuchia.

Điều cuối cùng, tôi hỏi liệu ông, Lý Hiển Long, có còn xem các phiên tòa xét xử lãnh đạo Khmer Đỏ là hợp pháp hay không ?"

khmer3

Trang Facebook của Samdech Hun Sen, Cambodian Prime Minister

Báo Hong Kong South China Morning Post ngày 6/6 cũng tường thuật tranh cãi đang xảy ra.

Tờ báo này hỏi nhà ngoại giao Singapore đã nghỉ hưu Bilahari Kausikan.

Ông Kausikan hôm 5/6 trả lời ngắn gọn : "Triết gia George Santayana từng nói, Những ai không thể nhớ lịch sử sẽ dễ lặp lại nó. Vị bộ trưởng Campuchia nên chiêm nghiệm câu này".

Cũng tờ South China Morning Post dẫn lời tiến sĩ người Campuchia Sophal Ear đang dạy ở Occidental College ở Los Angeles.

Ông Sophal Ear trả lời bình luận của Thủ tướng Lý Hiển Long "đúng về mặt chi tiết (factually correct)".

"Dĩ nhiên, Phnom Penh muốn viết lại lịch sử, đòi những ai phản đối chính quyền do Việt Nam bảo trợ thập niên 1980 phải xin lỗi, vì những ai chống đối họ đều là thân Khmer Đỏ".

Sophal Ear nói tiếp : "Việt Nam đã xâm lược Campuchia (Vietnam had invaded Cambodia)".

Năm 2011, trong một diễn văn, cựu phó thủ tướng Singapore Wong Kan Seng nói vấn đề Campuchia khi đó thách thức Singapore.

Phát biểu tại Học viện ngoại giao Singapore, Wong Kan Seng nói : "Việc xâm lược một nước nhỏ của một láng giềng lớn hơn, lật đổ một chính phủ hợp pháp bằng thế lực bên ngoài, và áp đặt bộ máy ủy nhiệm bởi một ngoại bang đã là thách thức trực tiếp cho căn bản chính sách ngoại giao của chúng ta".

****************

Vì sao thủ tướng Singapore khơi lại việc Việt Nam ‘xâm lược’ Campuchia ?

VOA, 07/06/2019

Phát biểu khơi li chuyn Vit Nam "xâm lược" Campuchia cui thp niên 1980 ca Th tướng Singapore Lý Hiển Long tiếp tc gây ra phn ng mnh m t Vit Nam và Campuchia vi vic Th tướng Hun Sen cáo buc người đng đu Singapore ng h chế đ dit chng Pol Pot.

khmer4

Thủ tướng Singapore Lý Hin Long (trái) và Th tướng Vit Nam Nguyn Xuân Phúc (gia) ti Trung tâm Báo chí Quc gia ờ Hà Ni trước phiên khai mc Din đàn Kinh tế Thế gii ASEAN hôm 12/9/2018. Ông Lý đã gây ra tranh cãi v phát biu nhc li vic Vit Nam "xâm lược" Campuchia.

Thủ tướng Lý tun trước đưa ra li phát biu trong bài din văn Đi thoi Shangri-La và trên Facebook cá nhân rng Vit Nam đã "xâm lược" Campuchia, khi đ cp đến thi gian quân đi Việt Nam "chiếm đóng" nước này t năm 1979, trong bi cnh Vit Nam đang mưu tìm s ng h ca cng đng quc tế đ tr thành y viên không thường trc ca Hi đng Bo an Liên Hiệp Quốc.

"Đây có lẽ là mt s rn nt nghiêm trng nht mà chúng ta được biết", Giáo sư Carl Thayer của Đi hc New South Wales nói vi VOA khi nhn đnh v phn ng ca Vit Nam và Campuchia trước phát biu ca người đng đu Singapore.

khmer5

Phần đăng ti ca Th tướng Lý Hin Long nói v vic Vit Nam "xâm lược" Campuchia.

Tại sao lúc này ?

Chuyên gia về các vn đ Vit Nam cho rng đây là vn đ rt nhy cm đc bit trong bi cnh "Vit Nam đang chun b được bu vào Hi đng Bo an Liên Hip Quc vi tư cách là thành viên không thường trc".

Phát biểu ca Th tướng Lý đưa ra khi ch mt tun trước khi Hi đng Bo an Liên Hiệp Quốc b phiếu bu 5 thành viên không thường trc vào ngày 7/6 và Vit Nam là ng c viên duy nht t khu vc Châu Á-Thái Bình Dương và "có cơ hi ln trúng c", theo truyn thông trong nước.

Từ Canada, Lut sư Vũ Khanh nói vi VOA rng "liu có mt chiến dch gì đó đang được dàn dng đ hn chế nh hưởng ca Hà Ni trên trường quc tế, nht là trong bi cnh Vit Nam đang là ng viên duy nht ca khu vc Châu Á-Thái Bình Dương cho mt trong 5 ghế không thường trc ca Hi đng Bo an Liên Hiệp Quốc mà hôm nay s biu quyết ?".

Trong bài phát biểu ca mình ti din đàn an ninh khu vc thường niên có tên Đi thoi Shangri-La t chc Singapore hôm 31/5, ông Lý đ cp đến lch s hình thành ca Hip hi các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN), trong đó ông nhn mnh ý đnh ban đu ca ASEAN là nhm lp "liên minh quân s" đ chng li xu thế lan rng ca ch nghĩa Cng sn Đông Nam Á trong nhng năm đu Chiến tranh lnh.

Việc ông Lý nhc đến lch s "Vit Nam xâm lược Campuchia" ti mt din đàn quc tế ln, trong năm mà Vit Nam k nim 40 năm ngày chiến thng chế đ Khmer Đ, gây thc mc cho nhiu người.

Trang tin Hoa Ngữ đc lp đa chiu hôm 4/6 đăng bài ca tác gi Tr Ân nhan đ "Phát biu ca ông Lý Hin Long tại Đi thoi Shangri-La rt cc nói thay cho ai", được VietTimes đăng ti li bng tiếng Vit, nói rng "hn ông (Lý) biết rng Vit Nam ngày nay vn coi vic h đưa quân vào Campuchia là mt cuc chiến chính nghĩa".

Tuy nhiên, giải thích trong mt thông cáo báo chí ra ngày 7/6, B Ngoi giao Singapore nói thủ tướng ca h nhc li giai đon lch s gii thích làm thế nào mà kh năng lãnh đo và vin kiến đã giúp chp dt các cuc chiến bi thương gây ra đau kh cho nhân dân Đông Dương, đem li hòa bình và hp tác khu vc ngày nay".

"Xâm lược" hay không ?

Giáo sư Thayer nói với VOA hôm 7/6 t Canberra rng ông gi vic Vic Nam đưa quân vào Campuchia cách đây 4 thp k là "mt s can thip quân s"và rng Th tướng Lý đáng ra nên "thn trng" trong vic la chn t ng ca mình khi nói v vn đề này.

"Việc này làm sng li mt lch s mà trong đó chúng ta không th thanh minh và ng h cho bt kỳ vic giết người hàng lot và dit chng (nhân loi) nào", Giáo sư Thayer nói.

Bộ trưởng Quc phòng Campuchia Tea Banh khng đnh hôm 3/6 rng "đi quân tình nguyện Vit Nam đã đến đ gii phóng nhân dân chúng tôi". Sau đó, người đng đu Campuchia, Hun Sen, viết trên Facebook cá nhân rng phát biu ca ông Lý "phn ánh quan đim ca Singapore ng h chế đ dit chng và mong nó quay tr li Campuchia".

Ước tính khoảng t 1,7 cho đến 2 triu người dân Campuchia b giết hi trong 4 năm cm quyn ca Khmer Đ.

Bộ Ngoi giao Singapore hôm 7/6 nói rng nước ngày "không có cm thông cho Khmer Đ, không mun thy Khmer Đ quay li Campuchia".

Ngoại trưởng Phm Bình Minh hôm 7/6 cho biết ông đã có "mt cuc nói chuyn chân tình qua đin thoi vi Ngoại trưởng Singapore Vivian (Balakrishnan) v phát biu gây tn thương ca Th tướng Lý (Hin Long)".

Trong một dòng đăng ti trên Twitter, ông Minh viết ông "nhc nh (ngoi trưởng Singapore) v k nim 40 năm chiến thng chế đ dit chng Khmer Đ và phán quyết ca ECCC (tòa án xét x ti ác dit chng Campuchia). S hy sinh ca quân tình nguyn Vit Nam trong vic giúp người dân Campuchia xng đáng được trân trng".

lun trong nước Vit Nam đã phn ng gay gt trước phát biu ca Th tướng Singapore khi nhiều người kêu gi ông Lý đưa ra li xin li và thm chí còn kêu gi ty chay không đi du lch Singapore.

Trước nhng phn ng gay gt t Vit Nam và Campuchia, Ch tch Quc hi Singapore Tan Chuan-Jin hôm 7/6 nói phát biu ca Th tướng Lý không thay đổi hin ti là "bn tt" gia Singapore và Vit Nam. Tuy nhiên ông Tan nói điu này cũng không th thay đi quá kh "xâm lược" Campuchia "như mi người nhìn nhn nó".

Việt Nam và Singapore là đi tác chiến lược t năm năm 2013 trong chuyến thăm chính thức Vit Nam ca Th tướng Lý Hin Long. Năm ngoái, hai nước k nim 45 năm ngày thiết lp quan h ngoi giao và Singapore là nhà đu tư vào Vit Nam ln nht trong khi ASEAN.

Tuy nhiên Việt Nam đang được coi là mt trong nhng nn kinh tế phát trin nhanh chóng nhất thế gii và theo đánh giá ca Bloomberg gn đây, quy mô kinh tế ca Vit Nam s ln hơn ca Singapore vào năm 2029.

Cùng ngày ông Lý đưa ra phát biu gây tranh cãi, truyn thông Singapore đăng bn tin : "Được li t thương chiến M-Trung, d kiến nn kinh tế Vit Nam s vượt qua Singapore sau 10 năm na".

***************

Singapore đáp lại phản đối của Việt Nam về tuyên bố của Lý Hiển Long

Thanh Phương, RFI, 07/06/2019

Nhật báo The Strait Times hôm nay, 07/06/2019, loan tải tuyên bố của chủ tịch Quốc Hội Singapore sau khi Việt Nam phản đối phát biểu của thủ tướng Lý Hiển Long cho rằng Việt Nam trước đây đã "xâm lược" và "chiếm đóng"Cam Bốt.

khmer6

Thủ tướng Singapore Lý Hiển Long (P) và Thái Lan Prayut Chan O Cha bên lề hội nghị Á - Âu Bruxelles. Tháng 10/2018.Olivier Hoslet/Pool via Reuters

Trên mạng xã hội Facebook ông Tan Chuan-Jin viết, Hà Nội có thể phản đối tuyên bố gần đây của thủ tướng Lý Hiển Long về cuộc can thiệp quân sự của Việt Nam vào Cam Bốt năm 1978, "nhưng điều đó không làm thay đổi quá khứ theo cái nhìn của nhiều người, cũng như điều đó không ngăn cản việc chúng ta bây giờ là những người bạn tốt và những người láng giềng tốt".

Đến buổi tối, bộ Ngoại Giao Singapore ra tuyên bố khẳng định nước này vẫn mong muốn xây dựng mối quan hệ tốt với Việt Nam và Cam Bốt, bày tỏ hy vọng là các mối quan hệ này tiếp tục phát triển dựa trên sự thẳng thắn và tin cậy. Bản tuyên bố nói thêm là mặc dù có những bất đồng trong quá khứ, ba nước đã vẫn đối xử nhau trong tinh thần tôn trọng và hữu nghị. Bộ Ngoại Giao Singapore giải thích bối cảnh của những phát biểu của thủ tướng Lý Hiến Long, khẳng định những phát biểu đó phản ánh quan điểm từ lâu của Singapore, đã nhiều lần được công khai nêu lên.

Thứ Sáu tuần trước (31/05/2019), trên trang Facebook cá nhân, khi chia buồn về cái chết của cựu thủ tướng Thái Lan Prem Tinsulanonda ngày 26/05/2019, thủ tướng Singapore Lý Hiển Long đã viết, tướng Prem Tinsulanonda cầm quyền vào thời điểm mà năm nước ASEAN (Thái Lan, Malaysia, Philippines, Indonesia và Singapore) đều chống "cuộc xâm lăng" của Việt Nam vào Cam Bốt. Các nước ASEAN vào lúc đó cũng chống lại chính phủ Cam Bốt được dựng lên thay thế chính quyền Khơme Đỏ. Ông Lý Hiển Long còn viết thêm, tướng Prem lúc đó nhất quyết không chấp nhận "việc đã rồi" và trên các diễn đàn quốc tế đã cùng với các đối tác ASEAN chống lại "sự chiếm đóng" của Việt Nam.

Theo ông Lý Hiển Long, chính hành động đó của các nước ASEAN đã ngăn chận việc xâm lược quân sự và thay đổi chế độ trở thành chính đáng, đồng thời bảo vệ được an ninh cho các nước ASEAN khác.

Thủ tướng Singapore cũng đã nhắc lại điều này trong bài phát biểu tại Diễn đàn An ninh Sanghri-La trong ngày 31/05/2019.

Trong cuộc họp báo hôm 06/06/2019, phát ngôn viên bộ Ngoại Giao Lê Thị Thu Hằng cho biết là Việt Nam đã gởi công hàm cho đại sứ quán Singapore ở Hà Nội và bà tin rằng "phía Singapore hiểu rõ được thông điệp của Việt Nam".

Trước đó, một ngày, khi trả lời câu hỏi của phóng viên về tuyên bố của thủ tướng Lý Hiển Long, phát ngôn viên Lê Thị Thu Hằng cũng đã tuyên bố : "Việt Nam lấy làm tiếc đã có một số nội dung phát biểu phản ánh không khách quan thực tế lịch sử, gây tác động không tốt đến dư luận. Bộ Ngoại Giao Việt Nam đã trao đổi với bộ Ngoại Giao Singapore về vấn đề này".

Về phía Cam Bốt, theo nhật báo Khmer Times, trên trang Facebook tối 06/06/2019, thủ tướng Hun Sen cũng đã "lấy làm tiếc" về phát biểu của thủ tướng Singapore. Ông Hun Sen cho rằng tuyên bố của ông Lý Hiển Long là "một hành động chống lại sự tồn tại của nhân dân Cam Bốt" và cũng là "một sự xúc phạm đến sự hy sinh của tình nguyện quân Việt Nam đã giúp giải phóng Cam Bốt khỏi chế độ diệt chủng".

Thanh Phương

Published in Diễn đàn