Thông Luận

Cơ quan ngôn luận của Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên

vendredi, 13 avril 2018 14:10

Tất nhiên phải thế thôi !

y ban Thường v ca Quc hi Vit Nam va chính thc bày t mong mun gt chuyn x lý tài sn ca nhng viên chc b xác đnh là kê khai gian di sang mt bên. Các đ ngh gii quyết tài sn ca nhng viên chức không th gii trình hp lý v ngun gc (hoc đnh giá ri buc np thuế theo t l 45% tính trên tng giá tr, hoc tch thu sung công, thm chí hình s hóa hành vi làm giàu bt chính) cũng đã được gom hết li cho gn đ chun b b vào… thùng rác thêm một ln n(1).

Nói cách khác, sau khi thảo lun sôi ni – tuyên truyn rng rãi sut ba năm, đến nay, d lut sa Lut Phòng chng tham nhũng hin hành vn bo đm, duy trì s an toàn cho nhng viên chc giàu có ti mc "nt kh, đ vách" và ai cũng biết là ti sao, t đâu.

tatnhien1

Ban lãnh đạo Đảng cộng sản Việt Nam đang c gng chng minh quyết tâm phòng – chng tham nhũng thông qua vic áp dng hàng lot bin pháp hành chính, k c x lý bng bin pháp hình s mt s viên chc cao cp thuộc đủ mi ngành.

***

Cho dù Việt Nam luôn nm trong nhóm quc gia dn đu v tham nhũng, bt k tham nhũng đã được xác đnh là "quc nn" nhưng công cuc phòng – chng tham nhũng Vit Nam ch mi đt được nhng thành tu trên… môi, ming các viên chức lãnh đo Đng, Nhà nước, Quc hi, Chính ph.

Kết qu các cuc kho sát thường niên v quan đim và tri nghim ca dân chúng đi vi tình trng tham nhũng, do T chc Minh bch Quc tế (Transparency International - TI) thc hin ti Vit Nam từ đu thp niên 2010 đến nay, luôn luôn cho thy, đa s dân chúng tin rng, tham nhũng ti Vit Nam ch tăng ch không gim.

Năm 2013 – thời đim Vit Nam đang thu thp ý kiến đ sa Lut Hình s, t s gi ý ca Chương trình phát trin Liên Hip Quc (UNDP) và sự tiếp sc ca t chc này thông qua "D án Tăng cường tiếp cn công lý và bo v quyn ti Vit Nam", mt s viên chc ca Quc hi và B Tư pháp Vit Nam đã đ ngh đưa thêm vào Lut Hình s ca Vit Nam ti "làm giàu bt chính" đ truy t những cá nhân giàu có một cách bt thường : Nếu phát giác viên chc nào đó có tài sn ln khác thường so vi thu nhp hp pháp và viên chc y không th gii thích hp lý v ngun gc tài sn thì nên xem viên chc y phm ti "làm giàu bt chính" đ điu tra - truy cứu trách nhim hình s.

Tuy nhiên đề ngh va k ch dn ti nhng tranh cãi mà báo chí Vit Nam lúc đó tường thut là "ny la".

Dẫu phía đ ngh đưa ti "làm giàu bt chính" vào Lut Hình s Vit Nam vin dn c Công ước Chng tham nhũng ca Liên Hiệp Quc (Điu 20 - Hình s hóa hành vi làm giàu bt chính), ln cách thc x lý hành vi "làm giàu bt chính" ca mt s quc gia, đ đt chn mt trong ba cách nhm gia tăng tính hiu ca công cuc phòng chng tham nhũng :

1. Đưa ti "làm giàu bt chính" vào Luật Hình s Vit Nam theo đó, "bt kỳ người nào có nghĩa v kê khai tài sn, thu nhp, nếu có tài sn tăng thêm đáng k so vi thu nhp hp pháp ca h, ca v/chng hoc con chưa thành niên ca h thì có nghĩa v gii trình v ngun gc tài sn tăng thêm đó. Nếu h không th gii thích được hoc gii thích không hp lý v ngun gc hp pháp ca tài sn tăng thêm thì mt phn hoc toàn b tài sn tăng thêm đó s b coi là tài sn bt chính và b tch thu toàn b hoc mt phn. Ngoài ra, h còn b phạt tù hoặc ci to không giam gi". Hình pht có th tăng nng theo giá tr tài sn tăng thêm, hoc phát giác được ngun gc phn tài sn tăng thêm có liên quan đến hành vi phm ti khác.

2. Đưa ti "làm giàu bt chính" vào Lut Hình s Vit Nam và xác định tội "làm giàu bt chính" qua vic vi phm nghĩa v kê khai tài sn thu nhp tăng thêm và nghĩa v gii trình. Vic x lý hành vi làm giàu bt chính da trên vi phm ca người có nghĩa v kê khai tài sn, thu nhp theo quy đnh.

3. Nếu không đưa ti "làm giàu bất chính" vào Lut Hình s Vit Nam mà ch x lý tài sn bt chính theo trình t t tng dân s. Nếu chn cách này thì khi sa Lut Phòng - Chng tham nhũng phi đưa thêm vào lut này mt s quy đnh. Chng hn, nếu người có nghĩa v kê khai tài sản, thu nhập không gii trình được mt cách hp lý v ngun gc tài sn tăng thêm thì cơ quan có thm quyn xác minh phi ra kết lun v tính trung thc ca người có nghĩa v gii trình. Nếu kết lun người đó không trung thc, cơ quan này chuyn v vic sang Viện Kim sát cùng cp đ khi kin v án dân s. Tài sn tăng thêm s b tch thu sung công sau khi có bn án, quyết đnh dân s có hiu lc ca tòa án… (2).

Còn phía phản đi ch bác b vi nhng lun c hết sc chung chung (Vit Nam chưa hi đ nhng tiền đ cn thiết đ ng dng kinh nghim x lý hành vi "làm giàu bt chính". Hiến pháp qui đnh phi tôn trng nguyên tc "suy đoán vô ti" nên không th tùy tin áp dng "suy đoán có ti"…) nhưng cui cùng, phía phn đi vn thng thế.

Năm 2015, khi bỏ phiếu thông qua Lut Hình s mi, ri năm 2017 khi sa Lut Hình s mi sa hai năm trước đó, Quc hi Vit Nam vn không… ưng xem hành vi "làm giàu bt chính" là ti phm.

***

Khi hành vi "làm giàu bất chính" không chen được vào Lut Hình s Vit Nam thì "x lý tài sn không th gii trình hp lý v ngun gc" có nguy cơ rt khi D lut Phòng – Chng tham nhũng chng có gì là l.

Giống như phía phn đi "hình s hóa hành vi làm giàu bất chính", mi đây, bà Lê Th Nga – Ch nhim y ban Tư pháp ca Quc hi Vit Nam cũng vin dn Hiến pháp (quyn s hu tài sn là quyn cơ bn ca công dân), đc đim – điu kin xã hi cho nên "không th mc nhiên coi tài sn không th gii trình hợp lý v ngun gc là tài sn tham nhũng đ tch thu theo hướng suy đoán có ti" và "cũng không th tiến hành xác lp quyn s hu nhà nước theo th tc t tng dân s v gii quyết tranh chp quyn s hu vì không phù hp vi quy đnh ca Lut Dân s".

Nếu dân chúng Vit Nam đã ngán, không còn có th bt cười khi nghe các "công bc" ca mình gii trình, khi tài sn khng l mà h đang th đc là nh "tha kế", "làm vườn đến thi móng tay", "chy xe ôm", "bn chi đót",… thì c thoi mái nhún vai, lc đầu, thậm chí có th chi vung thiên đa ri… thôi vì ging như trước nay, h thng công quyn s không th gii quyết hin tượng viên chc giàu có bt thường do… còn thiếu các qui đnh phù hp.

***

Giới lãnh đo h thng công quyn ti Vit Nam đang c gng chứng minh quyết tâm phòng – chng tham nhũng thông qua vic áp dng hàng lot bin pháp hành chính (khin trách, cnh cáo, tước b nhng chc v đã tng mang, cách chc), k c x lý bng bin pháp hình s mt s viên chc cao cp thuc đ mi ngành.

"Lò" đã nhóm, rõ ràng cả ci nh ln ci to đang cháy rng rc, vy thì ti sao x lý "làm giàu bt chính", x lý tài sn không th gii trình hp lý v ngun gc li nan gii đến như vy ?

Nếu "làm giàu bt chính" được xác đnh là ti phm thì ch cn nhìn vào tư gia ca các "đng chí" Phan Văn Vĩnh – Trung tướng, Tng Cc trưởng Tng cc Cnh sát, "đng chí" Nguyn Thanh Hóa – Cc trưởng Cc Cnh sát điu tra ti phm công ngh cao, hn nhng người vn hành "lò" đã có th xác đnh các "đng chí" này là "b can" từ lâu ch không cn phi đi đến khi Công an tnh Phú Th phát giác v án "chiếm đot tài sn, t chc đánh bc, đánh bc, mua bán trái phép hóa đơn, ra tin".

Thế nhưng phi nh, nếu "làm giàu bt chính" được xác đnh là ti phm thì "lò" nào đt cho xuể ci to, ci nh vương vãi khp nơi trên toàn quc ?

Biện gii thế nào khi "đng chí" Đinh La Thăng đã thành tro nhưng "đng chí" Phm S Quý – ch khi tài sn khng l làm "toàn Đng, toàn quân, toàn dân" sng st thì ch thôi làm Giám đc S Tài nguyên và môi trường tnh Yên Bái, chuyn công tác sang Hi đng nhân dân ca tnh này ? Vn đ dường như nm ch nhóm vn hành "lò" quyết đnh chn "đng chí" nào làm ci. Thế thôi !

Trân Văn

Nguồn : VOA, 13/04/2018

Chú thích :

(1) http://baodatviet.vn/chinh-tri-xa-hoi/tin-tuc-thoi-su/tai-san-khong-ro-nguon-goc-khong-the-mac-nhien-tich-thu-3356195/

(2) http://dantri.com.vn/phap-luat/giau-bat-thuong-co-the-bi-tich-thu-tai-san-1386181152.htm

Published in Diễn đàn