Thông Luận

Cơ quan ngôn luận của Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên

Dân sẽ cứu quan hệ Mỹ-Trung bất chấp thương chiến và Biển Đông (VOA, 01/11/2018

Đại s Trung Quc ti Hoa Kỳ hôm 30/10 nói rằng "thin chí" và "s sáng sut" ca nhân dân Trung Quc và M s giúp hai nước vượt qua giai đon căng thng quan h và rng "chúng ta đã nghe đến nhàm chán" nhng li đe da chiến tranh thương mi và nhng v khua gươm múa kiếm v vn đ lãnh th.

trattu1

Đại sứ Trung Quốc tại Mỹ Thôi Thiên Khải tại một phiên thảo luận của Đối thoại Chiến lược và Kinh tế Mỹ-Trung ở Bộ Ngoại giao Mỹ ở Washington. Ông Thôi nói người dân hai nước sẽ là yếu tố giúp quan hệ Mỹ-Trung vượt qua khó khăn.

Lên tiếng nhiu tun trước cuc gp mt tay đôi gia Tng thng M Donald Trump và Ch tch Trung Quc Tp Cn Bình ti hi ngh thượng đnh G20 Argentina, Đi s Thôi Thiên Khi nói mi quan h M-Trung, sp k nim 40 năm vào tháng 1 năm 2019, đã có nhng bước tiến ln, tuy nhiên cũng có nhng bước tht lùi".

"Có vẻ như s cnh tranh và đi đu đã tr nên ph biến trong con đường phía trước chúng ta", ông Thôi nói gia lúc M và Trung Quc tiếp tc tr đũa nhau bng cách áp thuế lên hàng nhp khu tr giá hàng trăm tỷ đô la trong mt cuc chiến tranh thương mi.

"Trong khi quan hệ hai nước đang xung thp, thì người dân ca chúng ta luôn luôn mnh m ng h cho s gn kết và tình hu ngh, và đo ngược xu hướng trong các mi quan h Trung-M", ông Thôi nói trong một s kin ti Phòng Thương mi Trung Quc-M ti Washington, mt t chc phi li nhun đi din cho các doanh nghip Trung Quc ti Hoa Kỳ.

Trong một bài phát biu không đ cp trc tiếp đến Tng thng Trump hay chính ph ca ông, ông Thôi bày t t tin vào tình hữu ngh gia nhân dân hai nước, thay vì các đôi co v chính tr, s đưa các mi quan h M-Trung tiến lên phía trước.

"Người dân bình thường nhưng vĩ đi ca Trung Quc và Hoa Kỳ đang đóng góp phn ca h là th hin thin chí, s khôn ngoan và tính hào hiệp ca h, đ lót đường cho các mi quan h song phương ca chúng ta".

Theo nghiên cứu ca Pew, trung tâm nghiên cu nhng thay đi v thái đ trên toàn thế gii, gn phân na người M có quan đim tiêu cc đi vi Trung Quc trong năm 2017. Theo số liu năm ngoái, cũng là s liu mi nht, 44% s người Trung Quc được thm vn nói h có quan đim tiêu cc v M.

Đại s Trung Quc nói, trong năm qua "chúng tôi đã nghe ti nhàm chán nhng li đe da chiến tranh thương mi, nhng phát biu khng định s cnh tranh chiến lược gia hai nước, nhng v giương oai diu võ Bin Đông, và thm chí nhng cáo buc vô căn c chng li sinh viên và hc gi Trung Quc".

Đại s Thôi không đ cp c th ti tình trng ging co thương mi hin ti gia Hoa Kỳ và Trung Quc. Hôm 29/10, ông Trump tái khng đnh Trung Quc "chưa sn sàng" đ đt mt tha thun nhm chm dt v tranh chp tn kém này.

Trong khi Tổng thng Trump và chính quyn ca ông tung ra nhng lp lun chng Trung Quc trong nhng tun gn đây, k c t cáo nước này can thip vào bu c M và đánh cp thông tin công ngh nhm vào các doanh nghip M dưới sự ch đo ca chính quyn Trung Quc, ông Thôi li đóng vai trò hiếm thy là công khai bênh vc các chính sách ca chính ph Trung Quc và tung ra nhng li ch trích trc tiếp vào hướng tiếp cn ca M đi vi mi quan h song phương.

Ông Thôi từng là đại din ca Trung Quc ti Hoa Kỳ t năm 2013, nói vi NPR ca M hi đu tháng này rng mt gii pháp đ gii quyết cuc chiến thương mi đang b cn tr bi lp trường bt nht, luôn thay đi ca các nhà thương thuyết M.

"Chúng tôi không thực s biết M mun nhm vào nhng ưu tiên nào", ông Thôi nói vi đài NPR, ông nói thêm rng trong mt s trường hp, các tha thun sơ khi gia hai bên qua đêm li b lt ngược. "Hành vi đó rt khó hiu, và khiến mi vic tr nên rt khó khăn".

Ông Thôi lặp li nhng nhận đnh đó trong mt cuc phng vn vi Fox News sau đó. Ông nói ông không biết ông Trump đang lng nghe nhng tiếng nói bo th hay nhng tiếng nói ôn hòa khi đàm phán vi Trung Quc.

trattu2

Ông Trump nhiều lần đe dọa sẽ áp thuế nặng lên toàn bộ hàng hóa Trung Quốc nhập vào Mỹ nếu Bắc Kinh trả đũa các biện pháp mới nhất của Washington.

Thật vy, các thông đip bt nht như thế được lp đi lp li trong cách tiếp cận ca chính quyn Tng thng Trump đi vi Trung Quc trong cuc chiến thương mi, t Tng thng Trump, người đã nhiu ln đưa ra nhng phát biu gây nn lòng v trin vng gii quyết bt đng thông qua đi thoi, k c gm các cuc đàm phán được đ xuất theo lời mi ca B Tài chính Hoa Kỳ.

Ông Trump nhiều ln đe da s áp thuế nng lên toàn b hàng hóa Trung Quc nhp vào M nếu Bc Kinh tr đũa các bin pháp mi nht ca Washington, là đánh thuế trên hàng hóa Trung Quc tr giá 200 t USD. Bc Kinh đã trả đũa theo trông đi, nhưng chính quyn M chưa thc hin nhng li đe da ca tng thng Trump.

Những li đe da đó li ni lên trong tun này khi ba ngun tin giu tên được Bloomberg trích dn xác nhn chính quyn Tng thng Trump s áp thuế lên hàng hóa Trung Quốc nhp vào M tr giá 260 t USD, nếu các cuc đàm phán sp ti gia lãnh đo hai nước không đt kết qu.

Một ngun tin ngoi giao cp cao Trung Quc cho biết hôm 30/10 rng hai nhà lãnh đo M và Trung Quc đã "đng ý gp nhau" bên l hi ngh G20 Buenos Aires, nhưng ngun tin này không cho biết chi tiết v chương trình ngh s ca cuc gp g đó.

******************

Úc cảnh báo về căng thẳng Mỹ-Trung (RFI, 01/11/2018)

Thủ tướng Úc Scott Morrison hôm nay 01/11/2018 cảnh báo, sự trỗi dậy của Trung Quốc và "ảnh hưởng chưa từng thấy từ trước đến nay" của Bắc Kinh tại khu vực Ấn Độ - Thái Bình Dương sẽ thách thức lợi ích của Mỹ ; tuy nhiên Hoa Kỳ và Trung Quốc không nên đối đầu. Ông Morrison cũng loan báo việc phát triển một quân cảng tại Papua New Guinea, để đối phó với Bắc Kinh ở Nam Thái Bình Dương.

trattu3

Tân thủ tướng Úc Scott Morrison trả lời họp báo hôm 24/8/2018 ở Canberra. Reuters/David Gray

Trong bài diễn văn quan trọng đầu tiên về chính sách đối ngoại đọc tại Sydney, thủ tướng Úc nhận định Trung Quốc đang có ảnh hưởng lớn nhất từ trước đến nay tại Ấn Độ - Thái Bình Dương. Theo ông, Trung Quốc là "quốc gia gây thay đổi nhiều nhất trong cán cân quyền lực, đôi khi thách thức các lợi ích lớn của Hoa Kỳ".

Thủ tướng Morrison cho rằng "trong thời gian sắp tới, cạnh tranh chiến lược giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc sẽ còn tăng lên. Tuy nhiên điều quan trọng là quan hệ Mỹ-Trung không nên trở thành đối đầu". Tuyên bố của thủ tướng Úc được đưa ra trong bối cảnh Washington và Bắc Kinh thi nhau ăn miếng trả miếng trong chiến tranh thương mại.

Nước Úc - thành viên của "Five Eyes" (liên minh tình báo gồm 5 quốc gia Úc, Canada, New Zealand, Anh và Mỹ) và có quan hệ quốc phòng chặt chẽ, lâu dài với Hoa Kỳ - bị lọt vào một trong những điểm nóng địa chính trị của thế kỷ 21. Một cuộc chiến thầm lặng đang diễn ra tại Nam Thái Bình Dương : Bắc Kinh và Washington đều tranh giành ảnh hưởng tại tuyến đường hàng hải quan trọng này.

Sau quyết định cấm các tập đoàn quốc doanh Trung Quốc khai thác mạng 5G trên đất Úc vì lý do an ninh quốc gia, thủ tướng Scott Morrison tìm cách xoa dịu khi tuyên bố quan hệ Úc – Trung Quốc là "đặc biệt quan trọng", nêu ra các trao đổi thương mại, du lịch và giáo dục giữa đôi bên đều tăng lên ở mức kỷ lục.

Tuy nhiên song song đó, thủ tướng Úc hôm nay cùng với đồng nhiệm Papua New Guinea loan báo việc cùng đầu tư nâng cấp quân cảng Lombrum ở đảo Manus. Thỏa thuận này giúp tăng cường khả năng tương tác với quân đội các nước láng giềng, và các chiến hạm Úc có thể qua lại thường xuyên hơn.

Hồi tháng Năm, người tiền nhiệm Malcolm Turnbull từng bày tỏ quan ngại trước việc Bắc Kinh đổ hàng tỉ đô la vào các đảo quốc tí hon ở Thái Bình Dương. Đặc biệt là nguy cơ Trung Quốc hiện diện quân sự thường trực tại đảo quốc Vanuatu, cựu thuộc địa của Anh-Pháp, với 280.000 dân.

Thụy My

*****************

Lo Mỹ trừng phạt, Nga ưu tiên ‘tiết kiệm’ trước ‘tăng trưởng’ (VOA, 01/11/2018)

Nga đang nỗ lc lp đy kho bc nhà nước đ có mt khon đm lên ti 200 t đôla chng các mi đe da như lnh trng pht mi ca Hoa Kỳ. Reuters dẫn li các nhà phân tích nói đây là bước thn trng, nhưng cái giá phi tr là hy sinh tăng trưởng kinh tế.

trattu4

Tổng thng Nga Vladimir Putin.

Với giá du cao, Nga đang đu đn trích doanh thu t ngành xut khu chính ca mình đ gy dng Qu Thnh vượng Quc gia (NWF). Nước này cũng tăng thuế đánh vào ngành công nghip du m, tăng thuế giá tr gia tăng, và nâng cao tui được hưởng lương hưu, mt đng thái được xem là gây tn hi cho mc ng h dành cho Tng thng Vladimir Putin.

Bộ Tài chính cho rng nhng thay đi này s giúp tăng quy mô Quỹ Thnh vượng Quc gia lên gn gp bn ln, đến 14,2 nghìn t rúp (216,1 t đôla), tương đương vi 12% GDP vào năm 2021. Con s này gn vi mc 16,9% GDP mà chính ph Nga d đnh chi tiêu trong năm 2021.

Reuters cho biết theo "nguyên tc tài chính", bt kỳ khon li nhun nào do giá du tăng cao hơn 40 đôla/thùng đu được đưa vào Qu NWF, là mt phn ca kho d tr ngoi hi và vàng ca Nga, do ngân hàng trung ương nm gi.

Các nhà phân tích nói chiến lược tiết kim đó, được đt ra trong kế hoch ngân sách năm 2019-2021, là cực kỳ thn trng.

Nhưng h cũng cnh báo rng khi ưu tiên n đnh hơn thay vì phát trin, Nga s không đt được mc tiêu do ông Putin đt ra là gia nhp nhóm 5 nn kinh tế hàng đu thế gii vào năm 2024. S chn la này cũng th hiện sự lo lng ca Đin Kremlin v các bin pháp trng pht trong thi gian ti.

"Điều này tt cho ngân sách và t quan đim n đnh tài chính, nhưng xu t quan đim phát trin kinh tế", Reuters dn li ông Vladimir Tikhomirov, kinh tế gia trưởng ti BCS cho biết.

Chính phủ Nga cho biết h có kế hoch vay tin đ tài tr cho các d án phát triển thay vì trích tin ra t qu NWF, điu này cho thy tin đu tư s rt hn chế.

Đây là một chính sách tht lưng buc bng khc nghit, nhà kinh tế Alexandra Suslina ca nhóm Chuyên gia Kinh tế Nga cho biết. "Không có du di gì đây, và không có cảm giác là tương lai tươi sáng đang ch đi chúng ta, ngoi tr trong d báo kinh tế vĩ mô".

Các quan chức Nga trong thi gian qua vn tuyên b công khai v mong mun tích tr tin mt trong trường hp nn kinh tế b sc do tác đng t bên ngoài như các biện pháp chế tài, hoc khng hong tài chính toàn cu.

Hoa Kỳ sẽ sm quyết đnh liu có áp đt mt đt cm vn th nhì vì v đu đc đip viên Nga Sergei Skripal và con gái ông Anh, mt ti ác mà Nga ph nhn.

Ngoài ra, các nhà lập pháp M còn đang đưa ra một d lut đt tên là "d lut t đa ngc", mà nếu được thc thi, s trng pht Moscow gt gao hơn na v nhng cáo buc rng Nga đã can thip vào các vn đ chính tr ti Hoa Kỳ, và các hot đng ca M Syria và Ukraine.

*******************

Chế tài của Mỹ và EU lên Nga ảnh hưởng đến các dự án năng lượng Việt-Nga (VOA 31/10/2018)

Lên tiếng trong cuc hp y ban liên chính phủ Vit-Nga ti Moscow hôm 29/10, Phó Th tướng Vit Nam Trnh Đình Dũng nói các lnh trng pht mà M và Châu Âu áp đt lên Nga đang cn tr các d án chung gia hai nước trong lĩnh vc năng lượng, theo hãng thông tn Nga TASS.

trattu5

Nhân viên công ty Rosneft chi nhánh Việt Nam làm việc m Lan Tây trên Bin Đông.

Phát biểu ca Phó Th tướng Vit Nam được đưa ra ch vài ngày sau khi các quan chc du khí Vit Nam lên tiếng cnh báo sn lượng khai thác du ca Vit Nam s gim đu đn 10% mi năm, tương đương vi hơn 2 triu tn.

"Chúng tôi muốn lưu ý rng các bin pháp trừng pht ca Hoa Kỳ và các nước phương Tây đi vi Nga gây ra nhng khó khăn ln cho chúng tôi, cn tr vic thc hin các d án năng lượng", TASS dn li ông Dũng nói trong cuc hp liên chính ph v hp tác kinh tế, thương mi và khoa hc-k thut.

Theo bản tin ca hãng thông tn Nga, Phó Th tướng Vit Nam không cho biết chi tiết nhng tác đng ca chế tài trên Nga lên các d án khai thác chung, hoc nhng d án c th nào b nh hưởng. Nhưng theo nhn đnh ca mt chuyên gia nghiên cu ca Vin Nghiên cứu Đông Nam Á Singapore, tiến sĩ Hà Hoàng Hp, nhng d án năng lượng chung có th b nh hưởng là các d án nm trong lãnh th ca Nga.

Ông nói với VOA : "Vit Nam có mua mt s m du và có liên doanh vi mt s công ty du ca Nga khai thác trên đất ca Nga và các khu vc thuc Nga thì cái đy bt đu gp khó khăn".

Tạp chí Năng Lượng Vit Nam hôm 29/10 cho biết Liên doanh Rusvietpetro ca Tp đoàn Du khí Vit Nam (PVN) và Công ty Du khí Zarubezhneft, mt trong nhng d án năng lượng ni bt giữa Việt Nam và Nga, được đánh giá là liên doanh hiu qu nht ca PVN nước ngoài.

Rusvietpetro có sản lượng khai thác đt gn 16 triu tn du sau 8 năm hot đng, đt doanh thu lũy kế ước tính 7 t đôla. Các m mà liên doanh này đang khai thác đóng góp 15% sản lượng hàng năm ca PVN và "đóng góp nhiu cho ngân sách nhà nước".

Tuy nhiên, ngoài Rusvietpetro, các liên doanh khác của Vit Nam Nga đu hot đng không hiu qu.

Đề ngh gii pháp cho vn đ này, bn tin ca tp chí thuc Hip hi Năng lượng Vit Nam nói các cp lãnh đo Trung ương và Chính ph Vit Nam nên xem các liên doanh này là "nhng hot đng kinh tế đơn thun" mà thôi.

"Đảng và Chính ph nên tôn trng quyn tài phán ca PSC (Hp đng chia sn phm) và Lut Du khí nước s ti, cũng như trọng tài quc tế giám sát", t tp chí được Th tướng Vit Nam giao nhim v "phn bin" nói.

Theo tạp chí này, vic Đng, Chính ph "không can thip sâu" vào hot đng điu hành, kinh doanh s "gim thiu nhng tác đng gây chng ln v qun lý nhà nước" và "giúp các lãnh đạo PVN t tin hơn khi thc thi nhim v theo nguyên tc kinh tế th trường".

Thông tin về nhng "quan ngi" ca Phó Th tướng trong lĩnh vc vc hp tác khai thác du khí được đưa ra gia lúc các quan chc cnh báo sn lượng khai thác dầu của Vit Nam đang st gim đến mc "đáng ngi", nh hưởng đến s phát trin bn vng ca ngành du khí.

Báo cáo của các lãnh đo PVN vào tun trước cho biết sn lượng khai thác quy du ca PVN là 25 triu tn vào năm ngoái, nhưng tìm kiếm thăm dò gia tăng trữ lượng ch được 4 triu tn. Nếu tình trng mt cân đi này tiếp din, thì ch vài năm na, sn lượng khai thác du khí ca toàn ngành s ch còn khong 1/3 sn lượng hin nay.

Trước tình trng ngun du khí t nhiên ca Vit Nam b thu hp, Giáo sư Ngô Vĩnh Long của Đi hc Maine, Hoa Kỳ, nhc li vi VOA li cnh báo mà ông tng đưa ra trước đây.

Ông nói : "Phát triển đt nước mà da vào [khai thác] du thì rt nguy him. Bi vì khi hết du ri, mà chính ph li không đ tin cho ngân sách, thì lúc đó chính phủ s tìm mi c đ ly thuế ca dân".

Hiện Quc hi M đang xem xét hai gói trng pht chng li Nga. Trong trường hp phát hin được nhng n lc can thip ca Nga vào bu c ti Hoa Kỳ, Nhà Trng tuyên b s chn các ngun lc ca các ngân hàng lớn ca Nga như Sberbank, VTB và Vnesheconombank, và các công ty năng lượng, trong đó có Gazprom, Rosneft và Lukoil.

Gazprom và Rosneft đều đang có các d án liên doanh khai thác du khí vi Vit Nam, trong khi Lukoil đã rút khi hp đng khai thác du khí với Vit Nam vào năm 2014.

Theo tiến sĩ Hà Hoàng Hp, các bin pháp trng pht lên Nga cũng có th gây cn tr cho Vit Nam trong vic chuyn tin gia Nga và Vit Nam, vì hin Vit Nam vn phi thông qua mt nước th ba đ chuyn tin sang Nga và ngược li.

Khánh An

Published in Quốc tế