Thông Luận

Cơ quan ngôn luận của Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên

Làm sao Mỹ biết Việt Nam lạm dụng thương mại ‘tồi tệ hơn cả Trung Quốc’ ? (Người Việt, 01/07/2019)

Tổng thống Mỹ Donald Trump chỉ trích Việt Nam là nước lạm dụng chính sách thương mại của Mỹ "tồi tệ hơn cả Trung Quốc" và dọa sẽ có biện pháp trừng phạt. Nhưng làm sao chính phủ Mỹ biết được điều này ?

lotay1

Công nhân của "nhà sản xuất" Asanzo lắp ráp các bộ phận của chiếc tivi nhập cảng từ Trung Quốc rồi dán hàng chữ "Made in Vietnam". Công ty này bị tố cáo đánh lừa người tiêu thụ là "hàng Việt Nam chất lượng cao". (Hình : Kinh Tế Tiêu Dùng)

Hôm 26/6 vừa qua, Tổng thống Mỹ Donald Trump trả lời phỏng vấn Fox Business Network nói rằng ông biết : "Nhiều công ty (Trung Quốc) đang chuyển (sản xuất) sang Việt Nam (để tránh bị Mỹ đánh thuế quan trừng phạt), nhưng Việt Nam lợi dụng chúng tôi còn tệ hơn Trung Quốc".

Khi được hỏi ông có định áp đặt thuế quan trừng phạt với Việt Nam như với Trung Quốc hay không thì ông Trump không phủ nhận.

"Chúng tôi đang thảo luận với Việt Nam. Việt Nam nhỏ hơn Trung Quốc nhiều, nhưng họ gần như là kẻ lợi dụng tệ nhất so với những nước khác". Lời ông trong cuộc phỏng vấn.

Dịp này, tổng thống Trump than phiền việc một số công ty Trung Quốc chuyển tới Việt Nam để tránh bị đánh thuế quan trừng phạt của Mỹ là tình trạng "đáng quan tâm".

Thặng dư thương mại của Việt Nam với Hoa Kỳ đã vượt quá 20 tỷ USD kể từ năm 2014, đạt 39,5 tỷ USD vào năm 2018, mức cao nhất kể từ năm 1990, theo dữ liệu của Cục Ðiều tra Dân số Hoa Kỳ được Bloomberg trích dẫn.

Cuối tháng 5/2019, Tổng cục Thống kê của Bộ Công thương cho hay, Hoa Kỳ là thị trường xuất cảng lớn nhất của Việt Nam với kim ngạch đạt 22,6 tỷ USD, tăng 28% so với cùng kỳ năm trước, trong đó điện thoại và linh kiện tăng 109,2% ; điện tử, máy tính và linh kiện tăng 58,4% ; hàng dệt may tăng 9,8%.

Nhưng làm sao các chuyên viên đảm trách mậu dịch quốc tế của Mỹ biết được hàng hóa từ Việt Nam xuất cảng sang Mỹ không thật sự sản xuất tại Việt Nam ?

Một trong những căn cứ để xác định là dựa vào các con số thống kê xuất nhập cảng của Việt Nam với Trung Quốc và giữa Việt Nam với nước Mỹ.

Trong 5 tháng đầu năm 2019, Việt Nam nhập cảng một số lượng máy điện toán và đồ điện tử từ Trung Quốc trị giá 5,1 tỉ USD, gia tăng hơn 80% so với cùng thời kỳ này của năm ngoái. Cũng vào thời gian vừa kể trên, những loại hàng hóa tương tự mà Việt Nam xuất cảng sang Mỹ gia tăng gần 72%, theo báo tài chính WSJ.

Như các con số do Tổng cục Thống kê Việt Nam đưa ra, nhờ xuất cảng tăng vọt trong 5 tháng đầu năm, ước lượng tổng sản phẩm quốc gia (GDP) của Việt Nam gia tăng 7,9% nhờ gia tăng xuất cảng sang Mỹ và Trung Quốc.

Khi tin tức về hàng Trung Quốc được tuồn sang Việt Nam với xuất xứ được in sẵn là "Made in Vietnam" rồi chuyển vận sang thị trường Mỹ đề cập trên báo chí quốc tế những tháng qua, Hà Nội đã phải thúc giục các cơ quan trong nước cũng như các công ty nội địa, tránh các trò gian lận để Việt Nam bị vạ lây vì Mỹ trừng phạt. Dù vậy, cái mối lợi ngay trước mặt khó làm giới con buôn bỏ qua.

Hồi năm 2017, Việt Nam đã bị Mỹ phạt vì thép xuất cảng từ Việt Nam sang Mỹ tăng vọt trong khi nhập cảng thép từ Trung Quốc vào Việt Nam cũng tăng tương ứng. Cũng từ đối chiếu thống kê giữa các nước liên quan mà giới chuyên gia Mỹ nhìn thấy ngay thép Trung Quốc "đội lốt" Việt Nam để nhập vào Mỹ.

Sau khi bị ông Trump đả kích, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Việt Nam lên tiếng "chữa cháy".

"Với quan điểm hai nền kinh tế có thể bổ trợ cho nhau, Việt Nam chủ trương thúc đẩy quan hệ kinh tế, thương mại, đầu tư với Mỹ theo hướng tự do, công bằng trên cơ sở đôi bên cùng có lợi".

Bà Lê Thị Thu Hằng, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Việt Nam cho hay hôm 28/6 được các báo trong nước dẫn lại.

Bà Hằng chống chế rằng, Việt Nam "đã có nhiều nỗ lực cải thiện cán cân thương mại giữa hai nước, thúc đẩy nhập khẩu các mặt hàng Mỹ, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp Mỹ muốn hoạt động tại Việt Nam, đồng thời khuyến khích các doanh nghiệp Việt Nam sang đầu tư, kinh doanh tại Mỹ".

Đồng thời "Việt Nam cũng triển khai nhiều biện pháp kiểm soát, chống gian lận thương mại, hàng hóa nước ngoài lấy danh nghĩa hàng Việt Nam xuất khẩu sang thị trường khác. Việt Nam và Mỹ thường xuyên trao đổi thông qua các cơ chế hiện có như Hiệp định khung về Thương mại và đầu tư (TIFA) để hình thành chiến lược hợp tác lâu dài và toàn diện, tăng cường hơn nữa quan hệ kinh tế, thương mại và đầu tư song phương, kịp thời giải quyết các vấn đề nảy sinh", lời bà Hằng.

Theo hãng tin Bloomberg, Việt Nam sẽ ký một biên bản ghi nhớ với Bộ Năng lượng Hoa Kỳ mua khối lượng lớn khí đốt hóa lỏng từ Mỹ để giảm bớt chỉ trích cũng như tránh bị trừng phạt. (TN)

**********************

Mỹ hy vọng Việt Nam ‘giải quyết quan ngại’ của Tổng thống Trump (VOA, 01/07/2019)

Hoa Kỳ "hy vọng Vit Nam s sm thc hin các bin pháp đ gii quyết nhng quan ngi" mà Tng thng Donald Trump va nêu v quan h thương mi hai nước, TTXVN trích li phát ngôn viên ca Đi s quán Hoa Kỳ ti Vit Nam cho biết hôm 1/7.

lotay2

Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump tại Seoul hôm 30/6/2019.

Trả li phng vn Fox Business hôm 26/6, ông Trump nói rằng Vit Nam đang li dng cuc chiến tranh thương mi gia M và Trung Quc đ thúc đy xut khu sang Hoa Kỳ.

Ông Trump nói : "Việt Nam gn như là k lm dng ti t nht trong s tt c các nước".

Phát ngôn viên Đại s quán Hoa Kỳ ti Vit Nam sáng 1/7 cho TTXVN biết : "Tng thng Hoa Kỳ quyết tâm theo đuổi các điu khon đu tư và thương mi t do, công bng và trên cơ s đôi bên cùng có li cho các doanh nghip, nông dân và người lao đng Hoa Kỳ trong quan h vi tt c các đi tác kinh tế ca Hoa Kỳ, trong đó có các nước bn hu như Vit Nam".

"Chúng tôi đã nói chuyện thng thn vi các đi tác Vit Nam v s mt cân bng thương mi và hy vng Vit Nam s sm thc hin các bin pháp đ gii quyết nhng quan ngi này ca chúng tôi trên tinh thn xây dng", phát ngôn viên Đi s quán Hoa Kỳ nói thêm.

Trước đó, hôm 28/6, B Ngoi giao Vit Nam nói rng Hà Ni mun phát trin quan h thương mi "công bng" vi M sau khi b Tng thng Donald Trump cáo buc là đang lm dng M v thương mi "t hơn c Trung Quc".

Trả li qua email v ch trích ca ông Trump, người phát ngôn Lê Th Thu Hng nói vi VOA rng "Vit Nam ch trương thúc đy quan h kinh tế, thương mi, đu tư Vit Nam - Hoa Kỳ theo hướng t do, công bng trên cơ s đôi bên cùng có li".

*********************

Báo Trung Quốc dùng EVFTA ‘an ủi’ Việt Nam sau đe dọa của Tổng thống Trump (VOA, 01/07/2019)

Ngay sau khi Tổng thng M Donald Trump ch trích Vit Nam "là k lm dng thương mi ti t nht", Hoàn Cu Thi Báo, mt n bn ca t Nhân Dân Nht Báo ca Đng Cng sn Trung Quc, có bài viết cho rng tha thun thương mi t do gia Vit Nam và EU (EVFTA) có thể xem là mt "phn ng" đi vi ch nghĩa bo h thương mi ca M vi tác dng làm gim tác đng tiêu cc ca thuế quan M "ngay c khi ông Trump áp thuế lên hàng hóa ca Vit Nam".

lotay3

Thủ tướng Nguyn Xuân Phúc tiếp Tng thống Mỹ Donald Trump khi ông đến Hà Ni d hi ngh thượng đnh M-Triu vào ngày 27/2/2019.

Bài viết trên n bn tiếng Anh ca t báo Trung Quc hôm 27/6 cho rằng mc dù M là th trường xut khu quan trng đi vi hu hết các nước Châu Á - Thái Bình Dương, trong đó có Vit Nam, nhưng cuc chiến thương mi đang din ra đã khiến cho các nn kinh tế này nhn ra rng s ph thuc quá mc vào th trường tiêu dùng Mỹ là mt đường hướng không bn vng đ phát trin kinh tế theo hướng xut khu.

"Việt Nam là mt láng ging gn gũi ca Trung Quc. Tăng trưởng kinh tế ca Vit Nam s có li trong vic đy mnh xut khu hàng hóa Trung Quc sang quc gia Đông Nam Á, tạo đng lc mi cho hp tác kinh tế song phương", t báo nhà nước Trung Quc nói.

Bài viết trên Hoàn Cu Thi Báo được đưa ra mt ngày sau khi Tng thng Hoa Kỳ Donald Trump trong cuc phng vn trc tiếp trên đài Fox Business hôm 26/6 ch trích Vit Nam là "kẻ lm dng ti t nht" khi li dng cuc chiến thương mi M-Trung đ thúc đy xut khu sang M.

Trong khi truyền thông Vit Nam hoàn toàn im lng v s kin này, thì t báo ca nhà nước Trung Quc li có bài viết nhc đến ch trích ca Tng thng M đi vi Vit Nam và cho rng cho dù M đóng vai trò quan trng trong chui cung ng Châu Á, nhưng cuc chiến thương mi đang làm suy yếu nh hưởng ca M, và chui cung ng này đang đnh hình li.

"Một khi quá trình này hoàn tt, nh hưởng ca M đi vi nền kinh tế Châu Á s b phá v", Hoàn Cu Thi Báo nói, đng thi nhn đnh thêm rng cuc chiến thương mi đã "không din ra như ông Trump mong đi", khi nhiu công ty đã di chuyn sang Vit Nam thay vì sang M sau khi Washington áp thuế lên hàng nhp khẩu ca Trung Quc.

Vẫn theo Hoàn Cu Thi Báo, tha thun thương mi t do (FTA) và tha thun bo v đu tư (IPA) mà Vit Nam ký kết vi Châu Âu s giúp làm gim tác đng tiêu cc ca thuế quan M trong trường hp Tng thng Trump quyết đnh áp thuế lên hàng hóa nhập khu t Vit Nam.

Tuy nhiên, theo nhận đnh ca TS. Phm Chí Dũng, mt chuyên gia kinh tế và nhà báo đc lp ti Vit Nam, thì EVFTA khó có th "bù đp" thit hi cho nn kinh tế Vit Nam trong mt sm mt chiu, mc dù ông d đoán mc nhp siêu của Vit Nam vào th trường Châu Âu s tăng lên và xut khu ca Vit Nam vào th trường này có th tăng t 4-5% sau khi có EVFTA.

Lý do, theo TS. Phạm Chí Dũng, là vì cán cân thương mi gia Vit Nam và Trung Quc thâm ht quá cao, vi giá tr nhp siêu của Vit Nam t Trung Quc gp đôi giá tr xut siêu ca Vit Nam vào Liên minh Châu Âu, lên ti khong 50 t đôla mi năm. Vì vy, đ EVFTA có th mang li mt s bù đp kh dĩ cho nhng thit hi gây ra t vic Vit Nam làm ăn vi Trung Quc, thì phi cần có thi gian và bin pháp mnh.

Ông nói : "Nếu Vit Nam có được EVFTA vi Châu Âu s cũng phi mt mt thi gian rt dài và vi nhng bin pháp rt quyết lit, đc bit ngăn chn hàng Trung Quc dán nhãn hàng Vit Nam đ xut sang Châu Âu và M, đng thời ngăn chn c làn sóng đu tư công ngh lc hu t Trung Quc di chuyn vào Vit Nam sau khi cuc chiến thương mi M-Trung n ra".

TS. Phạm Chí Dũng cũng cnh báo rng nếu không cn thn và có các bin pháp "quyết lit" đi vi hàng Trung Quc đi lt hàng Việt Nam, thì Vit Nam có nguy cơ tr thành quc gia tiếp theo phi đi din vi "bc tường thuế" rt cao mà M dng lên đ ngăn chn hàng nhp khu vào M.

Theo số liu t Tng cc Hi quan, xut khu ca Vit Nam sang M trong bn tháng đu năm đt 17,1 tỉ đôla, tăng 29,1% so vi cùng kỳ năm ngoái. Đây được xem là do tác đng tích cc ca cuc chiến thương mi M-Trung lên xut khu ca Vit Nam.

Song TS. Phạm Chí Dũng cho rng ch thuyết "Vit Nam hưởng li trong cuc chiến thương mi M-Trung" đang trên đà phá sản vì lý do mt s quan chc Vit Nam đã "tiếp tay" cho Trung Quc lũng đon th trường M, sau khi lũng đon th trường Vit Nam nhiu năm qua.

Khánh An

Published in Việt Nam