Thông Luận

Cơ quan ngôn luận của Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên

Published in

Diễn đàn

04/03/2017

Diễn từ của ông Ngô Thế Vinh tại lễ trao giải Văn Việt 2017

Ngô Thế Vinh

Bài diễn t ca Nhà văn Ngô Thế Vinh ti l trao gii Văn Vit, 3/3/2017 ti thành ph H Chí Minh, do nhà thơ Lý Đi đc thay.

ntv1

Nhà văn Ngô Thế Vinh

****************

Thưa quý anh ch

Thưa Hi đng Giám kho gii Văn Vit 2017

Được tin hai tác phm, Cửu Long cn dòng Bin Đông dy sóng và Mekong dòng sông nghẽn mch,được chn đ trao gii Văn Vit 2017, tôi cm thy rt vinh hnh. Hai tác phm đó viết v sinh mnh ca mt dòng sông là mạch sng không ch ca Vit Nam mà còn ca hơn 70 triu cư dân thuc 7 quc gia ven sông. Hai tác phm đó không ch cht cha nhiu d liu, nhưng qua đó tôi cũng mun chuyn ti thông đip mang tính d báo v ý đ him đc ca Trung Quc và nhng tranh chấp không th tránh gia Trung Quc và các quc gia trong lưu vc sông Mekong. Hu qu nhng tranh chp y đã làm cho Cửu Long cn dòng Bin Đông dy sóng và d báo y vi thi gian đang được chng nghim. S kin mt văn đoàn đc lp như Văn Vit quan tâm đến và trao gii cho hai tác phm mang tính "nhy cm và tế nh" đó là mt quyết đnh rt có ý nghĩa và là mt vinh hnh cho người viết.

Giải thưởng cũng làm cho tôi xúc đng. Là người cm bút Min Nam trước đây và hi ngoi sau này, đã sng sót gia hai thế k, đã tri nghim qua hai chế đ cùng nhng năm tháng tù đày, tôi không th không chnh lòng nghĩ ti nhng văn ngh sĩ đang phi sng thiếu t do quê nhà. Nhưng ri tôi vn lc quan đ thy rng t trong ngn la đ thiêu ri y, vn có nhng con phượng hoàng vc dy t tro than, ct cánh bay lên như mt Bùi Ngc Tn vi Chuyện K Năm 2000, đem tới cho chúng ta nim hy vng.

Cửu Long cn dòng Bin Đông dy sóng2000, và Mekong dòng sông nghẽn mch 2006, cho dù đã được xut bn và tái bn hải ngoại t hơn mt thp niên trước, nhưng cho ti nay vn không được chp nhn bi các nhà xut bn "chính thng" trong nước. Lý do đưa ra là "những khó khăn không th vượt qua",lý do đó là yếu t Trung Quc. Cái yếu t căn cơ đó đang hủy hoi con sông 4,800 km và đe doạ ngun sng ca hơn bao nhiêu triu cư dân trong lưu vc. Yếu t đó còn là nút chn c t do hc thut ca Vit Nam.

Trong nghịch cnh y, c hai cun sách v sông Mekong/Cu Long vn được mt nhà xut bn "l trái" trong nước mang tên "Giấy Vn" lần lượt cho ra mt 2012, 2014 và ph biến rt hn chế trong điu kin vô cùng khó khăn và c nguy him na cho nhng bn tr ch trương nhà xut bn. Cũng phi ghi nhn thêm đây, din đàn Văn Vit năm 2016 đã cho xut bn trên mng toàn tp hai cuốn sách Mekong k c Audiobook, góp phn không nh trong vic ph biến thông tin v nhng con đp Mekong và nhng bước khai thác hủy hoi h sinh thái ca mt con sông huyết mch.

Văn Việt là mt din đàn mà tôi tng cng tác do tinh thn t do ca mt hội nhà văn đc lp như mt yếu tính ca sáng to, không chp nhn là công c trong b máy chính tr. Không ch gii hn trong lãnh vc văn hc, Văn Vit còn là mt din đàn cp tiến, dũng cm nói lên quan đim ca người công dân trước nhng vn đ sng còn của đt nước. Mt s kin na, Văn Vit đang có công gii thiu vi đc gi trong nước mt giai đon sinh hot Văn hc Ngh thut ca Min Nam t 1954-1975 vn b coi là cm k và c gii thiu dòng sinh hot văn hc y hi ngoi. Văn Vit đang bc mt nhịp cu đi thoi và hp tác gia các gii văn ngh sĩ trong nước và hi ngoi, vi ý nghĩa mt Vit Nam tri rng trên toàn cu. Đó là nhng n lc đáng trân quí.

Hôm nay, ngày 3 tháng 3, một ngày nhiu ý nghĩa : Ngày Nhà Văn Thế Gii / World Writers Day năm thứ 31, cũng là năm th 3 ngày thành lp Ban Vn đng Văn đoàn Đc lp, tôi vinh hnh đón nhn gii thưởng Văn Vit 2017 vi nim hy vng vn đề "môi sinh trong lành và phát triển bn vng" hiện đang mc "báo đng đ" Vit Nam s là mi quan tâm ca mi công dân trên quy mô c nước ch không ch riêng vi sông Mekong và Đng Bng sông Cu Long. Và tôi cũng xin được chia x vinh d và gii thưởng này ti các bn tr ch trương Nhà Xut Bn Giy Vn, h đang đi nhng bước đy th thách nhưng có ý nghĩa vô cùng quan trọng là hướng ti "quyền t do xut bn"vốn không th thiếu cho sinh hot viết và đc.

Xin cám ơn quý v.

Ngô Thế Vinh

California 03/03/2017

********************

Hai tác phẩm sông Mê Kông của Ngô Thế Vinh được giải Văn Việt 2017 (VOA, 03/03/2017)

ntv2

Buổi l trao gii Văn Vit 2017 ti Sài Gòn, ngày 3/3/2017. (nh do nhà văn Ngô Thế Vinh cung cp)

Hai tác phẩm Cửu Long cn dòng Bin Đông dy sóng và Mekong dòng sông nghẽn mch, của nhà văn, bác sĩ Ngô Thế Vinh, va được trao gii Văn Vit 2017, ngày 3/3, ti Sài Gòn.

Theo tin VOA nhận được t nhà văn Ngô Thế Vinh hin đang California, Hoa Kỳ, ông được nhà văn Nguyên Ngc, Ch tch Hi đng Gii Văn Vit trao quyết đnh tng Gii Đc bit cho hai tác phm Cửu Long cn dòng Bin Đông dy sóng và Mekong dòng sông nghẽn mch.Hai tác phẩm này đã được đăng trên Văn Vit năm 2016.

Vì không thể v Vit Nam trc tiếp nhn gii thưởng này, nhà văn Ngô Thế Vinh đã y quyn cho nhà thơ Lý Đi tiếp nhn và đc din t nhn gii thưởng Văn Vit 2017.

ntv3

Nhà thơ Lý Đi thay mt nhà văn Ngô Thế Vinh đc din t trao gii thưởng. (nh do nhà văn Ngô Thế Vinh cung cp)

Ngoài ra, nhà văn Ngô Thế Vinh s nhn s tin thưởng mang tính tượng trưng tr giá 2.000 đôla M.

Trong diễn t nhn gii thưởng ngày 3/3, nhà văn Ngô Thế Vinh viết : "Hai tác phm đó viết v sinh mnh ca mt dòng sông là mch sng không ch ca Vit Nam mà còn của hơn 70 triu cư dân thuc 7 quc gia ven sông. Hai tác phm đó không ch cht cha nhiu d liu, nhưng qua đó tôi cũng mun chuyn ti thông đip mang tính d báo v ý đ him đc ca Trung Quc và nhng tranh chp không th tránh gia Trung Quc và các quc gia trong lưu vc sông Mekong."

ntv4

Bìa sách Cửu Long cn dòng Bin Đông dy sóng của nhà văn Ngô Thế Vinh

Sau khi được Nhà Văn Ngh xut bn ti Nam California năm 2000, tác phm Cửu Long cn dòng Bin Đông dy sóng của nhà văn đng thi là bác sĩ y khoa và nhà biên kho Ngô Thế Vinh, nguyên gc thuc Nhóm Bn Cu Long, đã được đc gi khp bn phương tiếp đón nhit tình.

Vào năm 2014 Cửu Long cn dòng Bin Đông dy sóng được Vit Ecology Press cùng vi nhà xut bn ở Việt Nam là Nhà Xut bn Giy Vn tái bn ln 3, dng không chính thc. Trong "Thay li dn đu," tác gi Ngô Thế Vinh viết : "do đng ti nhng vn đ nhy cm, nht là vi nước ln Trung Quc, tác phm s không th nào xut bn Vit Nam trong mt tương lai gần khi mà bi cnh chánh tr vn không có n đnh và c chưa có t do ngôn lun như hin ti."

ntv5

Bìa sách 'Dòng sông nghẽn mch' ca nhà văn Ngô Thế Vinh

Tác phẩm Dòng sông nghẽn mch do Văn Nghệ Mi xut bn năm 2007 ti Nam California, Hoa kỳ, là tp bút được thc hin sau mt s chuyến đi nghiên cu thc đa t Vân Nam Trung Quc, xung đến các quc gia có liên quan như Lào, Thái Lan, Cam và Đng bng sông Cu Long. Vào năm 2012, tác phẩm này được nhà xut bn Giy Vn cho ra mt Vit Nam.

VOA - Việt ng đã thc hin cuc phng qua email vi nhà văn Ngô Thế Vinh, nhân dp ông nhn được gii thưởng cao quý này :

VOA : Thưa bác sĩ, theo ông, vic Văn Vit chn ông, tác gi ca 2 tác phẩm về Mekong, có ý nghĩa gì ?

Ngô Thế Vinh : Cửu Long cn dòng Bin Đông dy sóng và Mekong dòng sông nghẽn mch,là hai tác phẩm viết v sinh mnh ca mt dòng sông là mch sng không ch ca Vit Nam mà còn ca hơn 70 triu cư dân thuc by quc gia ven sông. Hai tác phẩm đó không ch cht cha nhiu d liu, nhưng qua đó tôi cũng mun chuyn ti thông đip mang tính "d báo" v ý đ him đc ca Trung Quc và v nhng tranh chp không th tránh gia Trung Quc và các quc gia trong lưu vc sông Mekong. Và d báo y với thi gian đang được chng nghim. Hu qu nhng tranh chp y đang làm cho Cửu Long cn dòng Bin Đông dy sóng. Sự kin mt Din đàn đc lp như Văn Vit quan tâm đến và trao gii cho hai tác phm mang tính "nhy cm và tế nh" đi vi tình hình trong nước Vit Nam hin nay, đó là mt quyết đnh rt có ý nghĩa và là mt vinh hnh cho người viết.

ntv6

Sông Mekong đoạn gn Tam giác Vàng

VOA : Có bao giờ 2 tác phm này được xut bn trong nước, hay được t chc nào trong nước, đ ngh xut bn chưa ? Ông có sn lòng xut bn trong nước cho đc gi Vit Nam không ?

Ngô Thế Vinh : Cửu Long cạn dòng Bin Đông dy sóng (2000), và Mekong dòng sông nghẽn mch (2007), cho dù đã được xut bn và tái bn hi ngoi t hơn mt thp niên trước, nhưng cho ti nay vn không được chp nhn bi các nhà xut bn "chính thng" trong nước. Lý do đưa ra là "những khó khăn không th vượt qua",đó là yếu t Trung Quc, mà cho đến nay vn c là điu cm k. Cái yếu t căn cơ đó đang hủy hoi con sông có chiu dài hơn 4,800 km và đe do ngun sng ca hơn bao nhiêu triu cư dân trong lưu vc. Yếu t đó còn là nút chặn c t do hc thut ca Vit Nam.

Trong nghịch cnh y, c hai cun sách v sông Mekong/ Cu Long vn được mt nhà xut bn "l trái" trong nước mang tên "Giấy Vn" lần lượt cho ra mt 2012, 2014 và dĩ nhiên là ph biến rt hn chế trong điều kiện vô cùng khó khăn và c nguy him na cho nhng bn tr ch trương nhà xut bn. Cũng cn phi ghi nhn đây là các bn tr ch trương Nhà Xut Bn Giy Vn, h đang đi nhng bước đy th thách nhưng có ý nghĩa vô cùng quan trng là hướng ti "quyền tự do xut bn"vốn không th thiếu cho sinh hot viết và đc.

Và riêng nhóm chủ trương Din đàn Văn Vit, ch trong năm 2016 đã cho upload / xut bn trên mng ca Din đàn toàn tp hai cun sách Mekong k c dng Audiobook, góp phn không nh trong vic phổ biến thông tin v nhng con đp thy đin Mekong và nhng bước khai thác hủy hoi h sinh thái phong phú ca mt con sông huyết mch ch đng th hai sau con sông Amazon.

ntv7

Sông Mekong, đoạn đi qua tnh An Giang, Vit Nam.

VOA : Ông tiên liệu gì v số phn ca Mekong trong tương lai ; và cuc sng ca va lúa Đng bng sông Cu Long ?

Ngô Thế Vinh : Kể t 1995, cách đây 27 năm khi Nhóm Bn Cu Long [là tin thân ca Hi Sinh Thái Vit hin nay] ln đu tiên lên tiếng báo đng v nhng bước khai thác hủy hoi và phát trin không bn vng trên sông Mekong, khi biết Trung Quc đang có kế hoch xây mt chuỗi 14 con đp thủy đin Bc thm Vân Nam trên dòng chính sông Mekong ; tôi đã thc hin các chuyến đi kho sát dc theo con sông, và cũng đã đt chân ti con đp Mn Loan 1,500 MW là con đp lch s, con đp dòng chính đu tiên trên sông Lancang-Mekong va được xây xong (1993). Và cho ti nay, Trung Quc đã xây xong 6 con đp thủy đin dòng chính khng l Vân Nam trong đó có hai con đp ln nht : con khng long Na Trác Đ/ Nuozhadu 5,850 MW và con Đp M Tiu Loan/ Xiaowan 4,200 MW (ln gn gp ba và gp đôi con đập Hoover 2,000 MW ca M gia bang Nevada và Arizona trên sông Colorado), và theo Fred Pearce, chuyên gia môi sinh Đi hc Yale thì v tng th Bc Kinh hu như đã hoàn thành kế hoch thủy đin ca h trên sông Lancang, tên Trung Quc ca con sông Mekong và con sông Mekong đã trở thành tháp nước và là nhà máy điện của Trung Quc.

Với chui nhng con đp Bc Thm Vân Nam và nay cng thêm 12 d án đp H lưu (9 ca Lào, 2 ca Cam Bt), và hin đã có 3 d án Xayaburi, Don Sahong, Pak Beng đang được trin khai Lào và có 2 trong 3 con đp y là do các công ty xây đp Trung Quc.

Theo lượng giá 2010 ca Toán Đc Nhim Lượng Giá Môi Sinh Chiến Lược / Strategic Environmental Assessment thuc International Center for Environmental Management / ICEM [Úc] thì nhng con đp dòng chính H lưu s gây ra nhng tác hi dây chuyn nghiêm trng như : (1) Làm biến đi dòng chy ; (2) Gây nguy hi ti ngun cá và an toàn thc phm ; (3) Đe do tính đa dng ca h thủy sinh ; (4) Thay đi toàn h sinh thái ca dòng sông ; (5) Gim tr lượng phù sa làm mt cân bng dòng chy, gây st l b sông, các vùng ven biển ; (6) nh hưởng sút gim trong sn xut nông nghip nht là cho hai vùng Châu th Tonlé Sap, đồng bằng sông Cửu Long ; (7) Làm tn hi vĩnh vin nếp sng văn hóa c truyn dân cư Mekong trong vòng my thp niên ti.

Không phải ch có s hủy hoi t nhng con đp thủy đin, còn phi k ti kế hoch chuyn dòng ly nước t sông Mekong ca Thái Lan, kế hoch đt mìn phá đá các khúc ghnh thác ca con sông Mekong ca Trung Quc và Thái Lan đ m rng thủy l giao thông... vi thi gian đó là nhng bước hủy hoi tích lũy không thể đo nghch.

Có thể nhc li vài hu qu nhãn tin : nhng năm gn đây, ngay c mùa mưa, con sông Tonle Sap không còn đ sc tiếp nước cho Bin H -- như trái tim ca Cam Bt đang cn dn ; năm 2016 va qua đồng bằng sông Cửu Long đã không còn Mùa Nước Ni và b hn hán khốc lit... S kin Th tướng Vit Nam ông Nguyn Tn Dũng kêu gi Trung Quc x nước t h cha con đp Cnh Hng/ Jinhong đ cu hn cho đồng bằng sông Cửu Long đã là mt tín hiu rt bi đát.

ntv8

Một đp thy đin Lào.

Vậy mà ch mi đây thôi, trong tun l va qua, ti Din đàn Khu vc các bên liên quan (Regional Stakeholder Forum) và D án thủy đin Pak Beng hp ti Luang Prabang ngày 22/2/2017, Tiến sĩ Phạm Tun Phan, Giám đc điu hành Ban Thư ký Ủy hi sông Mekong (CEO / MRC Secretariat) khi trao đi vi phóng viên Lê Quỳnh, báo Người Đô Th đã phát biu : "Thủy đin không khiến dòng sông Mekong s chết. Tôi nghĩ chúng ta nên hiu rõ điều này trước đã".

Ông Phạm Tun Phan 62 tui, sinh quán Hà Ni, [là anh ca B trưởng Ngoi giao kiêm Phó Th tướng Phm Bình Minh kiêm Ủy viên B Chính Tr Vit Nam] có bng tiến sĩ vt lý và đin toán t Đi hc Belarus thuc Liên Xô cũ, mt hc vị rất ít liên quan ti lãnh vc môi sinh, thủy hc sông ngòi và các h sinh thái. Là Giám đc điu hành Ban Thư ký Ủy hi sông Mekong mi hơn mt năm, ông Phan mang hai căn cước : căn cước ca mt công dân Mekong, căn cước ca mt công dân Vit Nam, dù vi căn cước nào, thì phát biu ca ông trong khi chưa có nhng kết qu tham vn kh tín mà ông đã vi vã vui mng vi mt tuyên b khng đnh : "Các thủy đin trên sông Mekong không khiến dòng Mekong s chết" đó là một nhn đnh nông cn thiếu cơ s khoa hc, gây tác hại cho n lc bo v sông Mekong ca bao nhiêu t chc bo v môi sinh by lâu và c rt thiếu trách nhim vi các cng đng cư dân Mekong trong đó có Vit Nam cũng chính là đt m ca ông, nơi mà nhng người nông dân "đang khn đn mun chết", mt số đã b đi tha phương cu thc là điu rt d thy. Riêng vi Bc Kinh, con ch bài đang khng chế toàn lưu vc sông Mekong và c các Công ty xây đp đa phn là t Trung Quc, chc chn phi cám ơn ông Phm Tun Phan, mt tiếng nói có quyn lc t Ủy Hi sông Mekong đang bênh vực họ.

VOA tiếng Việt 

Quay lại trang chủ

Additional Info

  • Author: Ngô Thế Vinh
Read 543 times

Viết bình luận

Phải xác tín nội dung bài viết đáp ứng tất cả những yêu cầu của thông tin được đánh dấu bằng ký hiệu (*)