Thông Luận

Cơ quan ngôn luận của Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên

Published in

Diễn đàn

24/07/2019

Tín hiệu mới về tự do tôn giáo của Tổng thống Trump

Phạm Chí Dũng

Lần đu tiên k t khi bt đu nhim kỳ tng thng, nhà kinh doanh Donald Trump có mt biu l v mi quan tâm ca ông đi vi nhân quyn nói chung và t do tôn giáo nói riêng.

tongiao1

Hai ông A Ga và Lương Xuân Dương trong s thành viên phái đoàn 17 quc gia gp tng thng Trump ti Oval Office ngày 17 tháng By.

‘Việt Nam ?’ - Trump hi

Biểu l y hin ra khi Tng thng Trump tiếp đón nn nhân b đàn áp tôn giáo t 17 quc gia trên thế gii, trong đó có hai nhà hot đng tôn giáo Vit Nam là mc sư Tin lành A Ga - mt người Thượng Tây Nguyên, và đo hu Lương Xuân Dương - mt tín đ Cao đài nằm trong nhóm nn nhân b đàn áp tôn giáo. Cuc tiếp đón này din ra bên cnh Hi ngh Cp b trưởng v Thăng tiến t do tôn giáo t 16-18/7/2019 ti B Ngoi giao Hoa Kỳ, quy t ngoi trưởng ca 100 quc gia và các nn nhân b đàn áp tôn giáo t khp i trên thế gii, vi thông đip kêu gi tôn trng t do tôn giáo toàn cu.

Cuộc tiếp đón trên được mô t "Tng thng Trump hi thăm ghi nhn ca h v tình hình t do tôn giáo ti các nước và ông chăm chú lng nghe nhng chia s".

Sự thay đi ca Trump, từ không quan tâm hoc quá ít quan tâm đến nhân quyn và t do tôn giáo trước đây, sang mt cuc gp trc tiếp ca ông vi nhng nn nhân tôn giáo b bách hi có th xut phát t làn sóng ch trích Trump t nhiu t chc phi chính ph quc tế v t do tôn giáo.

Và cũng có thể t chính Trump.

Hẳn s chú tâm hơn hn ca Tng thng M v vn đ t do tôn giáo quc tế đã khiến Hi ngh Cp b trưởng v Thăng tiến t do tôn giáo vào năm 2019 có nét khác bit khá nhiu so vi nhng hi ngh trước đây. Bi theo ông Võ Văn Áichủ tch y ban Bo v quyn làm người ti Paris, Pháp, thì :

"Chúng tôi từng sang hot đng ti Hoa Kỳ t lâu, điu trn ti quc hi Hoa Kỳ cũng lm ln, nhưng có th nói t chc tôn giáo ca Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ ln này qui mô hơn hết. Bi ln này không ch là nói đến nhng ví d hay nhng trường hp đàn áp tôn giáo ti các quc gia trên thế gii mà ln này rt quan trng và đc bit là Hoa Kỳ mun đưa vn đ tranh đu cho t do tôn giáo thành mt chiến lược toàn cu ch không phi ch binh vc cho mt tôn giáo này hay mt tôn giáo kia hay vn đ nhng người b đàn áp không mà thôi…".

Còn với t do tôn giáo Vit Nam - x s được ví như ‘đt nước l tuôn hình ch S’ ?

Đạo hu Cao đài Lương Xuân Dương đã k vi đài VOA Vit ng :

"Rt tuyt vi. Tổng thng đã lng nghe nguyn vng ca mi người. Ông hi li mt vài đim cn thiết và bt tay vi nhiu người", và "Tôi đã nói vi Tng thng rng Vit Nam không có t do tôn giáo. Tôi mun Tng thng giúp cho Vit Nam có t do tôn giáo và rng Vit Nam cần được đưa tr li danh sách các nước cn đc bit quan tâm v tôn giáo CPC. Tng thng hi li tôi : ‘Vit Nam ?’, tôi tr li ‘Vâng đúng vy’ và cm ơn Tng thng".

CPC là gì vậy ?

Chế tài và trng pht

CPC (Countries of Particular Concern) là Danh sách các quốc gia cn quan tâm đc bit v t do tôn giáo.

Theo Đạo lut T do tôn giáo quc tế, chính ph Hoa Kỳ phi đưa vào danh sách CPC các chính quyn nào nhúng tay vào hoc dung túng cho các vi phm t do tôn giáo. Theo đnh nghĩa trong lut Hoa Kỳ, vi phạm t do tôn giáo là các hành vi cm đoán, hn chế hay trng pht vic t tp ôn hòa đ sinh hot tôn giáo, k c vic tùy tin bt "đăng ký" sinh hot tôn giáo ; vic t do phát biu v tôn giáo ca mình ; quyn đi tôn giáo hay tín ngưỡng ; quyn dưỡng dục con theo niềm tin tôn giáo riêng.

Theo định nghĩa ca đo lut trên, vi phm "đc bit trm trng" có nghĩa là "mang tính h thng, đang tiếp din, và nghiêm trng" và bao gm các hành đng như b tù, giam gi dài hn mà không quy ti, bt đi mt tích, đánh đập, tra tn, hãm hiếp, cưỡng bc tái đnh cư s đông, hoc "khước t trng trn quyn được sng, được t do, hoc được an toàn bn thân".

Theo luật Hoa Kỳ, quc gia trong danh sách CPC phi đi mt vi các bin pháp trng pht leo thang : phn đi ; cnh cáo ; hoãn hay đình chỉ các trao đi văn hóa hay khoa hc ; hoãn, đình ch hay hu b các chuyến công du ; chm dt, hn chế hay đình ch các khon vin tr ; yêu cu các đnh chế tài chánh tư và quc tế hn chế tin cho vay và không tài tr ; cm bán hay chuyển vũ khí và k thut cho quc gia đó ; cm các cơ quan chính quyn Hoa Kỳ không ký các hip ước xut nhp cng vi quc gia đó.

Đồng thi lut cũng trng pht các gii chc chính quyn chu trách nhim v s đàn áp tôn giáo bng cách không cp visa vào Hoa Kỳ cho đương s và các người trong gia đình.

Vẫn đàn áp khc lit các tôn giáo ly khai

Tháng 11/2006, Chính phủ Hoa Kỳ đã đưa Vit Nam ra khi danh sách CPC. Đó cũng là thi gian mà nhà cm quyn Vit Nam buc phi có mt s nhân nhượng v nhân quyn và tôn giáo, cũng đồng thi vi tương lai tham gia vào WTO m ra trước mt h.

Nhưng chng bao lâu sau đó, chính th đc tài Vit Nam đã tái vi phm quyn t do tín ngưỡng và t do tôn giáo ca công dân. T đó đến nay, các tôn giáo ly khai b đàn áp thng tay và tàn bạo. Hàng lot chùa chin ca Giáo hi Pht giáo Vit Nam thng nht - t Sài Gòn đến Đà Nng - đã b nhà cm quyn cưỡng chế gii ta và i sp không thương xót. Trong khi đó, hàng lot tu sĩ Cao đài, Tin lành, Công giáo b sách nhiu, hành hung và đấu t

Hội đng liên tôn Vit Nam - t chc phi hp gia 5 tôn giáo đc lp trong Công giáo, Pht giáo Vit Nam thng nht, Tin lành, Pht giáo Hòa ho, Cao đài - đã nhiu ln gi thư phn đi ra quc tế, khng đnh tình trng t do tôn giáo Vit Nam vẫn chưa có gì ci thin, nếu không mun nói là ngày càng trm trng.

Cũng trong những năm gn đây, nhiu thượng ngh sĩ M đã đòi Hoa Kỳ phi đưa Vit Nam tr li Danh sách CPC.

Năm 2015, lần đu tiên, gii lp pháp Hoa Kỳ thng nht cao v vic đưa điu kin t do tôn giáo vào TPA (quyn đàm phán nhanh cho Hip đnh TPP).

Hầu như năm nào Báo cáo v t do tôn giáo quc tế ca y ban t do tôn giáo quc tế Hoa Kỳ cũng phi nhc li : "Chính ph Vit Nam vn tiếp tc coi mt s nhóm tôn giáo và các hot động của h là s đe da cho đt nước. Nhng t chc tôn giáo không xin phép chính ph đ hot đng phi đi mt vi nhng ri ro là b chính quyn đa phương đe da và quy nhiu". Nhng bn báo cáo này cũng cho biết Vit Nam vn còn khong 150 tù nhân chính trị đang b giam gi, rt nhiu người trong s này b giam gi vì lý do đc tin tôn giáo và kêu gi t do tôn giáo. Nhng tù nhân đã được tr t do hin vn phi đi mt vi nhng truy bc t phía chính quyn.

Kiến ngh đáng chú ý nht ca y ban t do tôn giáo quốc tế Hoa Kỳ là chính ph M s dng danh sách các quc gia được quan tâm đc bit ca B Tài chính và t chi cp visa đi vi nhng cá nhân và cơ quan vi phm quyn con người, bao gm vi phm nghiêm trng t do tôn giáo.

Nếu Vit Nam ‘tái hòa nhập’ CPC ?

Trong thời gian đu chp nhim chc v tng thng, Donald Trump đã b ch trích khá nhiu v s lơ là đi vi nhân quyn và t do tôn giáo trên thế gii. Nhưng vào năm 2019, đã bt đu có s thay đi trong Trump, đc bit là thay đi trong quan điểm ca v tng thng này đi vi Vit Nam.

Một đim trùng hp khó có th xem là ngu nhiên là ít ngày trước ln đu tiên biu l mi quan tâm vi t do tôn giáo ti Hi ngh Cp B trưởng v Thăng tiến t do tôn giáo năm 2019, Trump đã đã bt ng nóng ny khi nêu bt cái tên Vit Nam như ‘k lm dng thương mi ti t nht’, đng thi din ra hai đng thái song hành : trong khi B Tài chính M suýt chút na đã xếp Vit Nam vào danh sách các quc gia thao túng tin t, thì B Thương mi M đã thng tay áp thuế hơn 430% đi vi mt hàng thép Vit Nam nhp khu vào th trường Hoa Kỳ nhưng có ngun gc t Hàn Quc và Đài Loan.

Cái nhìn của Trump đi vi hot đng chính tr, t do tôn giáo và có th c vi vn đ nhân quyn Vit Nam đang thay đi. Thay đi theo chiều hướng mà gii đu tranh dân ch nhân quyn có th bng vào đó đ có được nim hy vng ln hơn v sc ép ca chính ph Hoa Kỳ đi vi chính ph Vit Nam trong thi gian ti v ci thin nhân quyn.

Kể t năm 2006 khi được M nhc khi Danh sách CPC, giờ đây chính th Vit Nam đang gn vi trin vng "tái hòa nhp" CPC hơn bao gi hết. Nếu b đưa vào CPC mt ln na, nhiu kh năng Vit Nam s b áp dng cơ chế cm vn tng phn v kinh tế và c quc phòng. Khi đó, nn kinh tế Vit Nam và c th chế cầm quyn - vn đã chênh vênh bên b vc thm - s càng d sa chân sp đổ.

Phạm Chí Dũng

Nguồn : VOA, 24/07/2019

Quay lại trang chủ
Read 509 times

Viết bình luận

Phải xác tín nội dung bài viết đáp ứng tất cả những yêu cầu của thông tin được đánh dấu bằng ký hiệu (*)