Thông Luận

Cơ quan ngôn luận của Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên

Published in

Diễn đàn

02/09/2019

GDP ngất ngưởng, vận mạng chính trị và đống rác lịch sử

Phạm Chí Dũng

"Gia đình tôi 4 người, hai con nh đi hc, ly đâu ra 2.540 USD x 4, tc bng s tin hơn 238 triu đng/năm ?" - mt t báo chuyên phân tích kinh tế - tài chính Vit Nam phóng ra câu hi chết người dành cho Tng cc Thng kê.

gdp1

Ông Phúc trong ln tiếp cn ni tiếng đến ông Trump ti G20 Osaka, Nht Bn ngày 28/6/2019. Photo : Chp t VTV1.

Dân Vit bng giàu thêm 400 USD/năm (!?)

Và có l cho c Th tướng Nguyn Xuân Phúc.

Ti hi ngh Ci thin năng sut lao đng din ra vào tháng 8 năm 2019, Tng cc Thng kê bt ng công b va hoàn thành cách tính GDP mi, theo cách tính này GDP bình quân đu người ca Vit Nam tăng đt 3.000 USD/người/năm.

Công b trên đã làm cho mi đu dân bng giàu lên gn 400 USD và nn kinh tế bng nhiên có thêm 40 t USD so vi cách tính áp dng thi gian trước đây (theo cách tính trước, nn kinh tế Vit Nam năm 2018 có quy mô khong 5,5 triu t đng (hơn 240 t USD), tng GDP bình quân đu người là 2.590 USD/người/năm).

Nhưng con s trên cũng khiến khiến nhiu chuyên gia và c gii đi biu quc hi nóng mt.

Mt ln na, nhng chuyên gia phân tích đc lp - như TS Bùi Trinh - phn pháo : "tính thêm khu vc này vào GDP ch có li ích duy nht là làm đp thành tích tăng trưởng nhưng li li bt cp hi ch kéo t l bi chi và n công nh xung", và "N công và bi chi phi nhìn nhn con s tuyt đi, nếu h "o" đ đt thành tích s khiến các nhà làm chính sách và c người dân quên đi thc ti".

Còn tác gi ca câu hi "Gia đình tôi 4 người, hai con nh đi hc, ly đâu ra 2.540 x 4, tc bng s tin hơn 238 triu đng/năm ?" đã làm mt cuc kho sát nh vi 5 người, cùng mt câu hi "Thu nhp bình quân đu người Vit Nam hin nay là bao nhiêu ?". Nhưng không mt ai nh rõ mà phi nh Google.

Đáng chú ý là trong s 5 người được hi có 3 người là giáo viên, quân nhân, mc dù được xếp vào hng n đnh hơn đi đa s nhưng thu nhp chính thc c năm không th đt con s 238 triu đng. H bt đu cãi nhau d di hơn, cho dù tt c đu biết có nhng người giàu và siêu giàu đâu đó đang "chia đu" gánh cho c xã hi.

Vài năm nay, Vit Nam góp mt ngày mt nhiu trong danh sách t phú đô la do Forbes bình chn, khi tài sn ca các đi gia được "soi" rt k, thm chí có người đã tính khi tin như núi ca doanh nhân kia nếu tiêu mt t đng/ngày thì phi mt hàng trăm năm mi hết sch !

Nghch lý là ai cũng ch nhìn v hào quang đó đ võ đoán tăng trưởng kinh tế, xã hi giàu lên, nhưng đng sau đó, có hàng triu người phá sn, hàng chc ngàn doanh nghip gii th - đng nghĩa vi vic h không còn đóng góp đáng k gì cho GDP.

Tht s, không my ai quan tâm đến khái nim GDP và GDP/đu người ca đt nước, vì điu đó đi vi hu hết là không quan trng bng mâm cơm gia đình. Nhưng mc nhiên đi vi chính quyn, cơ quan hoch đnh chính sách - GDP là biu s hết sc quan trng.

Và người ta cũng nghi ng là Tng cc Thng kê, theo ch đo ca ai đó’, đã tính c kinh tế ngm vào GDP đ ch s này được tt mã, và cái ch s GDP nghiêng nghiêng ngoo ngoo như thế có li cho ai

"GDP tăng trưởng có cánh"

Khác hn vi li ta thán v nguy cơ "n công nếu tính đ thì đã vượt trn" vào cui năm 2016 và "sp đ tài khóa quc gia" vào đu năm 2017, đến đu năm 2018, Th tướng Nguyn Xuân Phúc bt thn đi ging khi có đến hai ln yêu cu Tng cc Thng kê "tính li GDP", vi lý do "Hàng vn cái nhà lu, hàng trăm chiếc ô tô đăng ký mi tháng Thành phố Hồ Chí Mịnh, Hà Ni mà ch tính được cái gì, b rơi hết. Nếu cng thêm được 30% na thì không phi 5 triu t đng ; mu s ln lên, quy mô n công s gim xung, có tin cho đu tư phát trin", và gii thích thêm v tăng trưởng : "GDP đt trên 5,1 triu t đng. Con s này rt quan trng, t tng GDP này làm cho n công thi đim này còn 61,3% GDP, như vy, so vi đu năm 2016 là chúng ta kch trn 64,5-64,6% GDP".

Hai ln yêu cu trên xy đến ti hi ngh tng kết ca B Tài chính và ti hi ngh tng kết ca B Kế hoch và Đu tư, cho dù b nhiu dư lun phn ng và nghi ng v "GDP tăng trưởng có cánh" ti k hp quc hi cui năm 2017 mà ông Phúc đã phi trn tình là ông "không can thip vào vic tính GDP".

Ngay sau hi ngh trên, Tng cc trưởng Tng cc Thng kê Nguyn Bích Lâm thông báo rng cơ quan này "s điu chnh quy mô GDP trên cơ s kết qu ca Tng điu tra nông, lâm nghip và thy sn năm 2016, Tng điu tra kinh tế năm 2017, và cơ quan thng kê s trình Th tướng phê duyt đ thc hin đ án thng kê khu vc kinh tế chưa được quan sát, nhm thu thp đy đ thông tin ca các hot đng kinh tế thc tế đang din ra và nh hưởng đến quy mô nn kinh tế nhưng chưa được đo lường và tính toán đy đ trong GDPa".

Nói là làm ngay. Đến đu năm 2019, sau khi Đ án thng kê khu vc kinh tế chưa quan sát (kinh tế ngm) được Nguyn Xuân Phúc ký phê duyt, Tng cc Thng kê đã n ào t chc vài cuc hi tho và thông tin cho báo chí v bn nhc phi đưa kinh tế ngm vào GDP và N công Vit Nam 61,4% GDP, so vi các nước khác không là gì ! - như mt cách tr li rt c đm ăn xôi trước báo gii ca Tng cc trưởng Tng cc Thng kê Nguyn Bích Lâm.

Theo ni dung đ án này, 5 nhóm hot đng khu vc kinh tế chưa quan sát, gm : kinh tế ngm ; kinh tế bt hp pháp ; kinh tế phi chính thc ; kinh tế t sn, t tiêu ca h gia đình và hot đng kinh tế b b sót trong chương trình thu thp d liu thng kê.

Nhưng trong xã hi Vit Nam nhung nhúc tư bn đ và tràn ngp tham nhũng ln chy chc chy quyn, bn cht ca bài toán ‘đưa kinh tế ngm vào GDP’ ch là làm tăng giá tr mu s trong khi t s không thay đi mà s khiến giá tr ca phân s nh đi đáng k.

Vn mng chính tr và đng rác lch s

Nhng năm gn đây, phía chính ph mun tăng vay ODA mà do đó khiến tăng n công nhưng b ngưỡng nguy him n công không th vượt quá 65% GDP chn li, cũng như b mt s đi biu quc hi ch trích. Nhưng nay ch bng th thut kinh tế - chính tr đơn gin ‘đưa kinh tế ngm vào GDP, vi nn kinh tế ngm y có th chiếm ít nht 10% hoc thm chí đến 30 - 40% GDP trong trường hp Vit Nam, thì khi đó t l n công/GDP s gim tương ng và gim mnh, có th ch còn khong 50% GDP, tr thành mt con s còn bóng ln hơn c báo cáo n công "ch có 55% GDP" thi Nguyn Tn Dũng. Mt kết qu rt hp dn ch nh vào vic tính toán nhng con s trên giy mà chng phi lao tâm kh t thuyết phc quc hi ln ma m dân chúng.

Mt khi kch bn "tính li GDP" thành công theo "yêu cu đc bit" ca Th tướng Phúc, các tp đoàn và doanh nghip nhà nước cùng Chính ph s còn dư đa vay n và tha h vay được ít ra 15% GDP na, tương đương khong 30 t USD, chng hn "phc v d án trng đim sân bay Long Thành và đường b cao tc Bc Nam". Hai d án này ln lượt chiếm vn đu tư là 18 t USD và hơn 10 t USD, cng li xp x vi "quota" 30 t USD mà Chính ph có th vay trc tiếp hoc bo lãnh vay nếu thành công trong vic "tính li GDP". Cơ hi đ các nhóm li ích n tàn phá hi" vn ODA và nhng ngun vn vay khác s li m ra không khác gì thi Nguyn Tn Dũng.

Mt cách tương ng, ‘đưa kinh tế ngm vào GDP s làm gim t l bi chi ngân sách/GDP trong lúc s tuyt đi v bi chi không h gim, đng nghĩa vi vic chính ph và trong đó có phn tiêu xài khng l ca khi cơ quan đng s không còn phi nhìn trước nhìn sau vi t l bi chi ngân sách 3,6% GDP hay dưới 5% GDP na, mà s thoi mái nâng con s tuyt đi v bi chi.

Hn đó là ngun cơn khiến Tng cc Thng kê tng mun đưa c trà đá, xe ôm, hàng rong vào kinh tế ngm !

Và mt khi kch bn "tính li GDP" thành công theo "yêu cu đc bit" ca Th tướng Phúc, không ch ông Phúc được cng đim thành tích cho vn mng ngi trên triu người ca ông ta ti đi hi 13 ca đng cm quyn din ra vào năm 2021, mà gn 100 triu con dân Vit s càng có cơ hi đi thêm gánh nng n nn ngp đu cho hin ti và cho rt nhiu đi con cháu mai sau.

Phạm Chí Dũng

Nguồn : VOA, 02/09/2019

Quay lại trang chủ
Read 156 times

Viết bình luận

Phải xác tín nội dung bài viết đáp ứng tất cả những yêu cầu của thông tin được đánh dấu bằng ký hiệu (*)