Thông Luận

Cơ quan ngôn luận của Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên

Published in

Diễn đàn

21/12/2020

Biden đối đầu với Trung Quốc cách nào ?

Ngô Nhân Dụng

Vào thế k 15, Trung Quc đng đu thế gii v kinh tế, quân s. Các triu đình Minh, Thanh còn c "sc mnh mm" nh nh hưởng trên các nước láng ging. T thế k 19, Trung Quc đã suy sp. Hin nay Tp Cn Bình c đng cho "Trung Quc Mng" đ tái lp vai trò bá ch cũ. M và Trung Quc s tranh giành nh hưởng trên thế gii trong mt thế h ti, nếu không nói là trong c thế k 21.

biden1

Ông Biden và ông Tp ti Andrews Air Force Base, Maryland, 2015.

Trong cuc cnh tranh này, mt nhược đim ca nước M là chính sách ngoi giao luôn thay đi. Chính ph M lên xung theo chu kỳ các cuc bu c. Các đng chính tr, Cng Hòa và Dân ch, phi chiu theo dư lun dân chúng vì nhu cu tranh c. Mà dân M thường ch nhìn vào các vn đ thiết thc ca h, không coi các chính sách ngoi giao là quan trng. Mi chính ph mi lên li có th đo ngược các chính sách bang giao, khiến người ta cm thy nước M không có mt chiến lược lâu dài.

Điu may mn là hin nay tt c mi người M đu coi Trung Quốc là mt đi th lâu dài, nguy him nht. Điu này được th hin rõ ràng trong quc hi ; c hai đng suy nghĩ ging nhau, đng ý phi đi phó vi Trung Quốc. Nhng đi th nh như Iran, Cuba, đáng quan tâm nhưng không đáng s. Còn nước Nga, hin càng ngày càng đi xung, dù bên ngoài vn làm ra v mnh.

Nhng v "tin tc" (hackers) xâm nhp vào máy đin tóa n ca các công ty và chính quyn M, mà mi người coi ch có gung máy gián đip ca Nga mi có kh năng thc hin, cho thy Vladimir Putin cũng nguy him không khác gì Tp Cn Bình. Nhưng hành đng len li vào các h thng đin tóa n đ có th làm tê lit, hoc điu đng theo ý mun, đ nhm vào mc tiêu nào ? Gián đip Nga có th phát ra các lnh làm xáo trn hot đng ca các ngân hàng, các nhà máy đin, hi cng hay phi trường, cho đến cơ quan nguyên t lc M ; nhưng sau đó h s làm gì đ có li cho nước Nga và chính quyn Nga ?

Nhng hot đng phá hoi quy mô đó ch có li cho Nga nếu mt cuc chiến tranh toàn din gia hai quc gia. Mà chc chn ông Putin không mun điu này xy ra ; bi vì cui cùng ch có Trung Quốc hưởng li. Vì thế, đi th ln nht ca M trên thế gii vn là Trung Quốc.

Cuc cnh tranh gia hai cường quc s có tính cách toàn din, nhưng quân s không phi là mt quan trng nht. Nước M đã thng trong cuc chiến tranh lnh thế k trước là do sc mnh kinh tế và sc hp dn ca lý tưởng t do. Điu này ti nay vn đúng. Sc mnh lâu dài ca nước M là "sc mnh mm", biu hin trong li sng ca mt "xã hi m" người dân được sng t do. Sc mnh mm này ch có th được thi th khi nước M to được nim tin ca các dân tc khác, các quc gia khác. Cho nên bên cnh cuc chy đua kinh tế, M phi liên kết mnh hơn vi các dân tc cùng theo chế đ dân ch t do, vượt lên trên nhng xung khc quyn li nht thi.

Trên mt kinh tế, Trung Quốc có mt chiến lược lâu dài. Tp Cn Bình đã c đng cho kế hoch Mt Vành Đai, Mt Con Đường, khai thác các qung m Châu Phi và gia tăng trao đi vi các nước Châu M La Tinh.

Trung Quốc đã chiếm ch ca M, tr thành nước giao thương ln nht vi vùng Nam M, ngoài Mexico. Năm 2019, các nước này trao đi 223 t USD hàng hóa vi Trung Quốc, ch có 198 t USD vi M. Trung Quốc đã cho các nước trong vùng vay n nhiu t đô la, trong chiến lược dùng tin n đ ràng buc lâu dài mà Bc Kinh đã áp dng khp thế gii. Trung Quốc nhm vào các qung m đng trong vùng núi Andes, mua nông sn và tht ca Argentine và Brazil. Cu tng thng Bolivia, ông Jorge Quiroga nói, "Người ta hi tôi thích M hay Trung Quc hơn, tôi tr li : Brazil ! Li hi tôi, sau Brazil là nước nào, tôi nói, Trung Quc ! Chính ph mi M phi xét li nhng mi bang giao này.

Ti Châu Á, sau khi chính ph M rút ra khi tha ước Hp tác Châu Á Thái Bình Dương (TPP), bây gi M không th tr li tham d tha ước mi thay thế TPP dù 11 nước còn li vn gi. Vì h s đt ra các điu kin mi mà quc hi M không th chp thun. Trong khi đó Trung Quốc đã xúc tiến đ ký kết tha ước RCEP vi các nước Đông Nam Á cùng Nam Hàn, Nht Bn, Australia và New Zealand. Nhưng RCEP là mt tha ước sơ sài và rt yếu, cho nên M vn có th xúc tiến vic liên kết vi các quc gia Châu Á đ to mt liên minh kinh tế mnh hơn. Điu này có th thc hin được nếu chính ph mi M t ra thiết tha mun ni cht li các quan h thương mi. Và các nước Á Đông đang trông đi du hiu đó.

Cnh tranh kinh tế trong thi gian ti s là mt cuc chy đua k thut, trong các lãnh vc vin thông và trí khôn nhân to. Nước nào mnh hơn s dn đu thế gii trong vic n đnh các tiêu chun cho các nước khác cùng theo. Nếu M thng thế, các chế đ dân ch s thng, nếu Trung Quốc mnh hơn, quyn t do ca các dân tc đu b đe da.

Trong hai năm qua, chính ph và quc hi M đã chú trng ti mt trn này khi dùng các bin pháp ngăn chn không cho các công ty Trung Quc như Huawei chiếm lĩnh th trường vin thông 5G Châu Âu cũng như trong các nước khác. M đã được các nước Châu Âu ng h trong kế hoch không cho các công ty Trung Quốc xâm nhp, vì quyn li ca chính h.

Mt li thế ca M là Trung Quc hin nay còn l thuc vào vic nhp cng cht bán dn (semiconductor) đ chế to các chip đin t hin đi nht. M còn tiếp tc gi được li thế này trong hàng chc năm ti. M đã cm các công ty M, và các công ty Châu Âu, Úc, Nht Bn, Nam Hàn, vân vân đang dùng đ ca M, không được cung cp các chip mnh nht cho Huawei và ZET. n Đ cũng cm các công ty ln Trung Quốc như Alibaba, TenCent, TikTok. Nhưng chiến thut này không th tiếp tc v lâu v dài. Các xí nghip s tìm cách "xé rào", có th m ra nhng trung tâm nghiên cu và sn xut trong lc đa Trung Hoa, giúp Trung Quốc thóa t nn và phát trin thêm.

Chính quyn mi M s phi áp dng mt chiến thut cô lp hóa Trung Quốc bng cách liên minh vi các nước hin đang dn đu v cht bán dn và chế to chip. Khi M và mt s nước như Đài Loan và Nam Hàn đng ý lp mt hàng rào k thut ngăn cn Trung Quốc, thì hiu qu s chc chn và vng vàng hơn.

Nhưng chính ph M làm cách nào bin h cho cuc liên minh này, khi các nước khác thy chính h b thit hi v kinh tế ?

Mt cách thuyết phc các đng minh đó là nhu cu liên kết gia nước t do dân ch trước mi đe da ca chế đ cng sn Trung Hoa đang làm sng li tham vng đế quc ngàn đi.

Chính ph M cn chng t cho các nước Đài Loan, Nht Bn, Úc, Nam Hàn và các nước Châu Âu rng các quc gia dân ch cn đoàn kết trước mi đe da ca mt nước đc tài đàn áp dân Tây Tng, Tân Cương, li nuôi gic mng khuynh đo thế gii.

Nước M phi làm sng li nim tin vào chế đ t do dân ch, trong lòng người dân các nước đng minh Châu Á. Chế đ dân ch mang mt nhược đim ni ti, không th thay đi được, là lúc nào cũng cha đng các mi xung đt, có khi sinh ra chia r gay go. Nhưng chế đ dân ch có mt sc mnh là luôn luôn biết cách t ci thin đ tiến ti. Cuc bu c M va qua cho c thế gii thy là ngay c khi người ta chia r trm trng, lúc người dân đã b phiếu ri thì th chế dân ch càng vng chc hơn. Vì nhng nn tng như chế đ phân quyn, tinh thn trng pháp, vn còn, không thay đi.

Cho nên, mt nhim v ca chính quyn mi M là cng c nim tin vào li sng trong các "xã hi m". Các nước dân ch Châu Á s là đng minh lâu đi ca M, s hp tác vi M đ m rng li sng dân ch t do cho người dân các nước khác trong vùng được hưởng.

Đó là chiến lược bn b mà nước M phi nm chc trong cuc chy đua kinh tế và thi th sc mnh mm vi mt chế đ đc tài vn ôm gic mng đế quc lâu đi là Cng sn Trung Quc.

Ngô Nhân Dụng

Nguồn : VOA, 21/12/2020

Quay lại trang chủ

Additional Info

  • Author: Ngô Nhân Dụng
Read 140 times

Viết bình luận

Phải xác tín nội dung bài viết đáp ứng tất cả những yêu cầu của thông tin được đánh dấu bằng ký hiệu (*)