Thông Luận

Cơ quan ngôn luận của Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên

Published in

Diễn đàn

22/02/2017

‘Viện Phan Chu Trinh’ có hướng đến tinh thần Phan Chu Trinh ?

Phạm Chí Dũng

Phản ng th ơ

Một hin tượng "l" va xy ra trong bui giao thi Vit Nam : Vin Phan Chu Trinh mi được thành lp ca cu Phó Ch tch nước Nguyn Th Bình và tác giả Đất nước đng lên - nhà văn Nguyên Ngọc - đã không nhn được phn ng tích cc t gii truyn thông xã hội.

pct1

Nhà văn Nguyên Ngọc phát biu ti l ra mt Vin Phan Chu Trinh.

Vào thời bui mà truyn thông xã hi đã phát trin đến mc có đến hơn mt na dân s Vit Nam s dng mng này và bt c mt đ tài mang khí sc dân ch nào cũng được dư lun chào đón, hin tượng truyn thông và chính tr - xã hi vừa kể là rt đáng mổ x.

Bởi l ra, Vin Phan Chu Trinh cùng tinh thn khai trí ca bc tin nhân này v tam quyn phân lp và dân ch t tr đã phi được c xúy mnh m bi các trang mng chuyên v dân ch và nhân quyn. Nhưng sau khi được thành lp vào ngày 7/2/2017 ti Hội An, Qung Nam, Vin Phan Chu Trinh cùng người điu hành ch yếu là nhà văn Nguyên Ngc đã ch được thông tin trên mt s t báo nhà nước, trong lúc đi đa s các trang mng dân ch nhân quyn li im lặng mt cách khác thường.

Nếu nhìn li, nhà văn Nguyên Ngọc đã tng ch xướng thành lp Ban vn đng Văn đoàn đc lp Vit Nam vào đu năm 2014. Vào thi gian đó, t chc xã hi dân s đc lp này đã được các trang mng dân ch nhân quyn thông tin và c xúy khá rng. Tinh thn t do sáng tác không chu ách kềm ta ca đng cm quyn được xem là mt du son ca gii nhà văn đc lp.

Vậy vì sao gii đu tranh dân ch nhân quyn li có v th ơ, thm chí gn như lnh nht vi s kin thành lp Vin Phan Chu Trinh - cũng cùng người ch xướng là nhà văn Nguyên Ngọc ?

Một trong nhng nguyên nhân, có th là thành phn lãnh đo ca vin này - mt câu chuyn mà dư lun xã hi thường rt quan tâm theo cách nhìn "vic theo người".

‘Việc theo người’

Trong buổi ra mt, Vin Phan Chu Trinh đã gii thiu mt s lãnh đo chủ cht ca Vin gm : Bà Nguyn Th Bình, cu Phó Ch tch nước, Ch tch Qu Văn hóa Phan Chu Trinh là Ch tch danh d của Vin ; ông Nguyên Ngc là Ch tch Hi đng Vin ; ông Chu Ho, nguyên Th trưởng B Khoa hc và Công ngh, là Phó Ch tch Hi đng Viện ; ông Nguyn S, cu Bí thư Thành y Hi An, là Phó ch tch Hi đng Vin ; ông Vũ Thành T Anh, ging viên trường Đi hc Fulbright, là y viên Hi đng Vin.

Ngoài ra còn có sự tham gia ca mt nhân vt đáng chú ý khác : ông Vũ Ngc Hoàng, cu Phó Trưởng ban Tuyên giáo trung ương - người có tâm trng và tư duy ci cách, nhưng theo mt mng dư lun thì vn chưa thoát khi "ý thc h Nguyn Phú Trng".

Cũng có một s dư lun cho rng thành phn lãnh đo ca Vin Phan Chu Trinh gm khá nhiu cu quan chc. Có th, vic các cu quan chc tham gia vào t chc dân s là quyn ca h và nên xem là điu t nhiên. Nhưng cung cách tham gia này li có nét nào đó khá tương đng vi cơ chế "hết quan lp hi" ca nhiu quan chc nhà nước mà t lâu chính báo chí nhà nước đã phi ma mai, và gn đây chính gii quan chc cao cp đương chc đã phi tìm cách hn chế ngân sách cp cho nhng "hi đoàn quan chc v hưu" như thế.

Trong khi một s gương mt ca ban lãnh đo Vin Phan Chu Trinh có th tiêu biu cho khuynh hướng "phản bin trung thành", thì li không có được khuôn mt phn bin đc lp nào. Ngay c mt ít nhân vt mang tính phn bin trong t chc Ban vn đng Văn đoàn đc lp Vit Nam cũng không thy có mt trong ban lãnh đo và thành phn điu hành ca Vin Phan Chu Trinh.

Lại cn nói v chiu dài ca Ban vn đng Văn đoàn đc lp Vit Nam. Sau 3 năm thành lp tính t năm 2014, cho ti nay t chc này vn còn nguyên là… ban vn đng. Rt đáng lưu tâm, đây là t chc xã hi dân s duy nht vn duy trì hình thc "ban vận đng" trong khong ba chc t chc xã hi dân s đc lp Vit Nam.

Rất nhiu người trc tiếp đu tranh dân ch nhân quyn và người ng h phong trào này đã đt câu hi sâu sc v vic ti sao sau mt thi gian quá dài, Ban vn đng Văn đoàn đc lập Vit Nam vn như c gi mt tư thế an toàn thái quá trong đi sách và trong quan h vi chính quyn, cho dù nếu t chc này có dũng khí hơn đ ct b cm t "ban vn đng" thì chc chn cũng không b công an đàn áp mnh.

Trong thực tế, Ban vn đng Văn đoàn độc lp Vit Nam có th được xem là t chc ít b công an trn áp, đàn áp và sách nhiu nht trong s các t chc xã hi dân s đc lp. Hot đng ch yếu ca Ban vn đng Văn đoàn đc lp Vit Nam là trang Văn Vit do vài nhân s điu hành, nhưng không phải là nhà văn Nghuyên Ngc.

Viện Phan Chu Trinh thuc ai ?

Trước tết Nguyên đán 2017 đã rm rch thông tin v mt s cu quan chc và trí thc "đang thiết lp kênh tiếp cn Th tướng Nguyn Xuân Phúc", vi mc đích "xin gp đ phn bin". Sau đó li có thông tin Viện Phan Chu Trinh sp được thành lp và được ngân sách nhà nước cp kinh phí hot đng.

lun bán tín bán nghi v thông tin trên, nht là v chuyn "cp ngân sách". Nhưng ti l ra mt Vin Phan Chu Trinh thì s vic đã tr nên rõ ràng.

Theo báo Dân Trí : "Ông Nguyên Ngọc thông báo, Thường v Tnh y Qung Nam đã giao cho Vin biên son b Toàn chí Qung Nam, được quan nim như mt b bách khoa toàn din v Qung Nam. Đây s là mt b sách ln, d kiến gm trên 20 tp, hoàn thành trong 5 năm.

Song song với b Toàn chí, Vin s trin khai công trình nghiên cu v vai trò ca tư tưởng Phan Chu Trinh trong lch s tư tưởng cn đi và hin đi Vit Nam ; công trình tng kết 30 năm phát trin ca Hi An và nhng thách thc mi ca Hi An hin nay ; công trình điều tra v xã hi hc min đông Qung Nam trong d án phát trin vùng đt này".

Một câu hi đt ra là ti sao Vin Phan Chu Trinh mi ra đi nhưng đã có ngay 4 công trình nghiên cu mà có th nhn ngân sách nhà nước, trong khi nhiu hi đoàn nhà nước đang b ct gim đến 50% hoc hơn t ngân sách hàng năm ?

Với vic nhn ngân sách nhà nước đ nghiên cu, mt câu hi khác được đt ra là v bn cht, Vin Phan Chu Trinh là mt t chc xã hi dân s đc lp hay là mt hi đoàn mi ca chính quyền và trực thuc… tnh y Qung Nam ?

Câu hỏi trên s hoàn toàn có cơ s khi cm t "Thường v Tnh y Qung Nam đã giao cho Vin…" là rất quen thuc trong văn phong hành chính nhà nước hoc đng văn. Nếu Vin Phan Chu Trinh là mt t chc xã hi dân s đc lập hoc mt t chc phi chính ph, s chng bao gi có chuyn mt cơ quan đng như Thường v Qung Nam dám "giao vic" như thế.

Còn nếu thc s nhn "kinh phí nghiên cu khoa hc" ca chính quyn, liu vin này còn tư thế đc lp đ nói lên tinh thn tam quyn phân lp và dân ch t tr ca tin nhân Phan Chu Trinh ?

Cần nhc li, mt trong nhng đi sách to ly tán và phân hóa ca chính quyền đi vi phong trào dân ch là ch trương chính quyn cp tài chính, tr s, phương tin, to công ăn vic làm cho quan chc v hưu đ va có chc mi va tránh bt đng chính kiến có th "gây nh hưởng cho an ninh quc gia".

Lại mt câu hi không thể không phòng h : Liu có mt ch trương ca chính quyn đ Vin Phan Chu Trinh tr thành nơi thu hút nhng người nhà dân ch na vi và vn nm nguyên trong qu đo "đi mi không đi màu" ca đng ?

Phm Chí Dũng

Nguồn : VOA, 22/02/2017

Quay lại trang chủ

Additional Info

  • Author: Phạm Chí Dũng
Read 352 times

Viết bình luận

Phải xác tín nội dung bài viết đáp ứng tất cả những yêu cầu của thông tin được đánh dấu bằng ký hiệu (*)