Thông Luận

Cơ quan ngôn luận của Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên

Tây Ban Nha : Vùng Catalunya bị tước quyền tự trị sau khi tuyên bố độc lập (RFI, 28/10/2017)

Madrid giải tán Nghị Viện Catalunya, bãi nhiệm chính phủ cấp vùng trong tay lãnh đạo phong trào đòi độc lập Carles Puigdemont, cách chức người đứng đầu 17.000 nhân viên cảnh sát Catalunya, thông báo tổ chức bầu cử cấp vùng tại Catalunya vào ngày 21 tháng 12/2017. Chỉ vài giờ sau khi phe ly khai tại Catalunya đơn phương tuyên bố độc lập, ngày hôm qua, 27/10/2017, thủ tướng Tây Ban Nha thông báo thu hồi quy chế tự trị của vùng đất này. Chính quyền trung ương tại Madrid giành lại quyền kiểm soát từ an ninh, tư pháp đến giáo dục, truyền thông của Catalunya.

cata1

Nghị Viện Catalunya tại Barcelona. Ảnh ngày 27/10/2017. Reuters/Juan Medina

Thông tín viên đài RFI, François Musseau từ thủ đô Madrid tường thuật :

"Tôi yêu cầu tất cả mọi người hãy yên tâm và bình tĩnh, vì tôi bảo đảm là Nhà Nước Pháp Quyền sẽ tái lập tính hợp pháp". Thủ tướng Mariano Rajoy tuyên bố như trên vào hôm qua sau cuộc bỏ phiếu tại Thượng Viện Tây Ban Nha. Ông muốn trấn an công luận nhưng đồng thời tỏ thái độ cứng rắn.

Trấn an công luận là điều cần thiết, bởi trong hơn 40 năm qua, chưa bao giờ nền dân chủ Tây Ban Nha lại phải đối mặt với tình trạng đầy bất trắc như hiện tại. Không ai biết trước là mặt trận đoàn kết vì một đất nước Tây Ban Nha thống nhất sẽ thành công tới mức độ nào trước phe đòi ly khai hiện đang say men chiến thắng và đang khẳng định là sẽ không bao giờ chấp nhận khuất phục chính quyền trung ương Madrid.

Tại Barcelona, phe chủ tưởng ly khai đang say sưa với thắng lợi sau tuyên bố độc lập. Giờ đây chính quyền trung ương có thể kiểm soát toàn bộ các hoạt động của Catalunya nhưng trên thực tế, hiếm ai biết một cách cụ thể, mọi việc sẽ diễn ra như thế nào.

Ưu tiên của Madrid là truất phế chủ tịch vùng Catalunya, Carles Puigdmont, giải tán chính phủ cấp vùng trong tay ông này. Nhưng đó là việc không dễ làm. Phe ủng hộ lập trường của Madrid tại Catalunya trong thế thiểu số. Công việc đầu tiên phải làm là Bộ Nội Vụ phải kiểm soát cơ quan an ninh Catalunya với 17.000 nhân viên.

Tại mọi cấp trong các công sở, đều có nguy cơ phản kháng trong hàng ngũ nhân viên cũng như là giới lãnh đạo cấp vùng chủ tương tách rời khỏi Tây Ban Nha.

Thanh Hà

********************

Tây Ban Nha giải thể Nghị viện Catalonia (BBC, 28/10/2017)

Thủ tướng Tây Ban Nha Mariano Rajoy quyết định giải thể Nghị viện Catalonia và kêu gọi tổ chức bầu cử địa phương sau khi các nghị sĩ Catalonia bỏ phiếu để tuyên bố độc lập.

cata2

Thủ tướng Tây Ban Nha Mariano Rajoy ra tuyên bố quyết định giải thể quốc hội Catalan hôm 27/10

Madrid cũng vừa ra thêm quyết định tước hết quyền lực của các nhân viên cảnh sát cao cấp nhất ở Catalonia. Các cuộc biểu tình chống việc ly khai diễn ra vào ban đêm.

Nhiều cuộc biểu tình khác dự kiến sẽ được tổ chức vào 28/10, với một cuộc diễu hành "cho sự thống nhất của Tây Ban Nha và vì Hiến pháp" sẽ được tổ chức tại Madrid.

Ông Rajoy nói rằng việc áp đặt trực trị chưa từng có tiền lệ với Catalonia là điều cần thiết để "phục hồi sự bình thường".

Quyết định này được đưa ra ngay sau khi Nghị viện Catalonia bỏ phiếu đồng ý tuyên bố độc lập khỏi Tây Ban Nha.

Ông Rajoy cũng sa thải lãnh đạo Carles Puigdemont của Catalonia và nội các của ông ta.

Cuộc khủng hoảng bắt đầu khi lãnh đạo xứ Catalonia tổ chức một cuộc trưng cầu dân ý độc lập, thách thức một phán quyết của Tòa án Hiến pháp vốn đã tuyên bố cuộc trưng cầu dân ý bất hợp pháp.

Chính phủ Catalonia nói trong số 43% cử tri đã bỏ phiếu, 90% ủng hộ độc lập. Những người khác tẩy chay cuộc bỏ phiếu sau khi phán quyết của tòa án.

Trước đó cùng ngày, Nghị viện Catalonia tuyên bố họ "lập ra nước Cộng hòa độc lập có chủ quyền".

cata3

Người dân Catalonia ăn mừng sau khi Nghị viên Catalonia bỏ phiếu độc lập

Động thái này đã nhận được sự ủng hộ với tỷ lệ 70-10 trong một cuộc bỏ phiếu bị các nghị sĩ đối lập tẩy chay.

Thủ tướng Tây Ban Nha nói gì ?

Hôm 27/10, Thượng viện Tây Ban Nha cho phép chính quyền của ông Rajoy có quyền trực trị ở Catalonia, và sau cuộc họp nội các khẩn cấp, ông Rajoy công bố các quyết định cụ thể.

"Thủ hiến [Carles Puigdemont] có cơ hội quay lại với quy cách pháp chế và kêu gọi tổ chức bầu cử", ông nói.

"Đó là điều mà đa số người Catalonia yêu cầu - nhưng ông ta đã không làm như vậy. Chính phủ Tây Ban Nha đang tiến hành những biện pháp cần thiết để đem lại trật tự pháp luật".

Các cuộc bầu cử khu vực được lên kế hoạch vào ngày 21/12. Ông Rajoy cũng tuyên bố bãi nhiệm cảnh sát trưởng Catalonia.

Hành động nguy hiểm của Rajoy

Phân tích của phóng viên Sarah Rainsford, BBC News từ Madrid :

Thủ tướng Tây Ban Nha có lẽ đã hy vọng cảnh báo Catalonia không được tuyên bố độc lập sẽ là đủ. Bây giờ ông ta phải tuân theo cam kết của mình là áp đặt quyền trực trị, biết rằng điều này gây ra rủi ro cao.

Mariano Rajoy lập luận rằng những người ly khai Catalonia đã không cho ông ta lựa chọn. Ông đã phải hành động, đưa khu vực về với "pháp chế". Nhưng thực sự điều đó sẽ phức tạp và cần chuẩn bị kỹ.

Đó là lý do tại sao ông Rajoy kêu gọi bình tĩnh ở Tây Ban Nha, sau khi Catalonia bỏ phiếu cho độc lập. Ông ấy đang hành động với sự hỗ trợ rộng rãi, từ các phe phái, và sự hậu thuẫn của công chúng.

Tại Madrid, nhiều người đã treo cờ quốc gia Tây Ban Nha từ cửa sổ và ban công của họ, để thể hiện sự ủng hộ của họ cho việc thống nhất đất nước.

Có một số người thông cảm cho nguyện vọng của Catalonia, chủ yếu là vì các cuộc đàn áp của cảnh sát trong suốt cuộc trưng cầu dân ý. Nhưng hầu hết kêu gọi việc truy tố những người thúc đẩy sự độc lập. Đó là một động thái mà nhiều người Tây Ban Nha, như chính phủ của họ, cho là bất hợp pháp.

*********************

Tây Ban Nha bãi nhiệm chính phủ Catalonia sau tuyên bố độc lập (VOA, 28/10/2017)

Chính phủ Madrid đã bãi chc tng thng x Catalonia và gii tán ngh vin ca h vào ngày th Sáu, vài giờ sau khi Catalonia t tuyên b mình là mt nhà nước đc lp trong cuc khng hong chính tr nghiêm trng nht ca Tây Ban Nha k t khi nn dân ch quay tr li bn thp niên trước.

cata4

Tổng thng x Catalonia Carles Puigdemont b chính ph Tây Ban Nha bãi chc sau khi thách thc Madrid vi tuyên b đc lp.

Một cuc bu c khu vc mi s được t chc ti Catalonia vào ngày 21 tháng 12, Th tướng Mariano Rajoy cho biết trong mt bài din văn trên truyn hình trong mt ngày đy kch tính.

Cùng với vic bãi chc Carles Puigdemont là người đng đu khu vc t trị, ông Rajoy cũng sa thải cnh sát trưởng và nói rng các b ca chính ph trung ương s tiếp qun chính quyn Catalonia.

"Tây Ban Nha đang trải qua mt ngày bun", ông Rajoy nói. "Chúng tôi tin rng điu khn cp là lng nghe người dân Catalonia, tt c họ, để h có th quyết đnh tương lai ca h và không ai có th hành đng ngoài lut pháp thay cho h".

Trong lúc ông phát biểu, hàng ngàn người ng h đc đ vào cht kín Qung trường Sant Jaume trước tr s chính quyn khu vc Catalonia Barcelona, tâm trng h hi trước đó ca h phn nào suy gim vì nhng hành đng ca ông Rajoy.

Trong một biu hin thách thc Madrid gây kinh ngc, ngh vin Catalonia biu quyết đơn phương tuyên b đc lp vào bui chiu.

Dù có những cm xúc và hot đng ăn mng bên trong và bên ngoài tòa nhà chính quyền, đây là mt c ch vô ích vì ngay sau đó Thượng vin Tây Ban Nha Madrid chp thun áp đt nn cai tr trc tiếp lên Catalonia.

Một s nước Châu Âu, bao gm Pháp và Đc, và M cũng bác b tuyên b đc lp và nói rng h ng h các n lc ca ông Rajoy bo toàn s thng nht ca Tây Ban Nha.

Cuộc khng hong hin nay đã lên đến tm mc mi và có th nguy him vì nhng người ng h đc lp đã kêu gi mt chiến dch bt tuân dân s.

Catalonia tổ chc mt cuc trưng cu dân ý về đc lp vào ngày 1 tháng 10, và Madrid tuyên b cuc b phiếu là bt hp pháp. Ch có 43 phn trăm c tri đi b phiếu vì nhng người Catalonia chng đc lp phn ln ty chay.

Nỗ lc đc lp đã gây nên ni oán ghét sâu sc khp Tây Ban Nha. S hn lon cũng khiến nhiu doanh nghip ri b Catalonia và gây báo đng đi vi các nhà lãnh đo Châu Âu lo s cuc khng hong có th thi bùng tư tưởng ly khai khp châu lc.

Catalonia là một trong nhng khu vc thnh vượng nht ca Tây Ban Nha và được hưởng mc độ t tr cao. Nhưng x s này có hàng lot nhng ni bt bình lch s, vn b làm trm trng hơn dưới chế đ đc tài Franco trong nhng năm 1939-1975, khi nn văn hoá và chính tr ca h b áp bc.

*******************

Catalonia tuyên bố độc lập, Tây Ban Nha quyết áp đặt nền cai trị trực tiếp (VOA, 27/10/2017)

Nghị vin ca x Catalonia hôm th Sáu tuyên b đc lp khi Tây Ban Nha thách thc chính ph Madrid, trong khi chính ph Madrid đng thi chun b áp đt nn cai tr trc tiếp lên khu vc này.

cata5

Người dân phn ng trong khi ngh vin khu vc Catalonia biu quyết tuyên b đc lp khi Tây Ban Nha Barcelona, ngày 27 tháng 10, 2017.

Mặc dù tuyên b đc lp thực tế ch là mt c ch mang tính biu tượng vì nó không được Tây Ban Nha hoc cng đng quc tế chp nhn, song nhng hành đng ca c hai bên đã đưa cuc khng hong chính tr nghiêm trng nht Tây Ban Nha trong bn thp k lên ti cp đ mi.

Thủ tướng Tây Ban Nha Mariano Rajoy ngay lập tc kêu gi bình tĩnh và nói rng nn pháp tr s được khôi phc.

Đề xut được thông qua ti ngh vin khu vc Barcelona – vn b các đng đi lp ty chay – nói rng Catalonia cu thành mt nhà nước đc lp, có ch quyền và dân ch xã hi. Đ xut kêu gi các nước và các t chc khác công nhn Catalonia.

Đề xut cũng cho biết Catalonia mun m các cuc đàm phán vi Madrid đ hp tác thiết lp nước cng hòa mi.

Trong khi đó ở Madrid, thượng vin ca ngh vin Tây Ban Nha theo lịch trình s thông qua Điu 155, là lut cho phép chính quyn trung ương tiếp qun khu t tr này.

"Các biện pháp bt thường ch nên được thông qua khi không còn bin pháp khc phc nào khác", Th tướng Tây Ban Nha Mariano Rajoy nói trong mt bài phát biu trước Thượng vin. "Theo ý tôi, gi không còn bin pháp nào khác. Điu duy nht có th làm và phi làm là chấp nhn và tuân th pháp lut".

Lãnh đạo Catalonia đang pht l lut pháp và chế nho nn dân ch, ông nói.

"Chúng ta đang đối mt vi mt thách thc chưa tng có trong lch s cn đi ca chúng ta", ông Rajoy nói. Th tướng đã xác quyết lp trường không nhân nhượng chng li chiến dch ca Catalonia tách khi Tây Ban Nha.

Sau khi Thượng vin b phiếu, ông Rajoy d kiến s triu tp ni các ca ông đ thông qua các bin pháp đu tiên cai tr trc tiếp Catalonia. Điu này có th bao gm sa thi chính phủ Barcelona và tiếp qun quyn giám sát trc tiếp lc lượng Cnh sát Catalonia.

Nhưng chưa chc chn nn cai tr trc tiếp s hot đng như thế nào trên thc đa - bao gm phn ng ca gii công chc và cnh sát.

Một s người ng h đc lp đã ha s phát động mt chiến dch bt tuân dân s, có th dn đến đi đu trc tiếp vi lc lượng an ninh.

Cuộc khng hong bùng ra sau khi mt cuc trưng cu dân ý đc lp vào ngày 1 tháng 10 b Madrid tuyên b là bt hp pháp. Ch có 43 phn trăm c tri đi b phiếu vì nhng người Catalonia chng đc lp phn ln ty chay.

Catalonia là một trong nhng khu vc thnh vượng nht ca Tây Ban Nha và được hưởng mc đ t tr cao. Nhưng x s này có hàng lot nhng ni bt bình lch s, vn b làm trm trng hơn dưới chế độ đc tài Franco trong nhng năm 1939-1975, khi nn văn hoá và chính tr ca x s này b áp bc.

Published in Quốc tế