Thông Luận

Cơ quan ngôn luận của Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên

Published in

Tư liệu

16/10/2021

‘Thùng nhân’ Việt và giấc mơ đổi đời nơi trời Âu - 1

Giang Nguyễn & Hòa Ái

Nhân dịp tưởng niệm hai năm biến cố 39 người Việt, nhập cư bất hợp pháp vào Anh, bị thiệt mạng hồi tháng 10/2019, Đài RFA thực hiện loạt bài phóng sự như là một chứng tích của lịch sử Việt Nam hiện đại, ghi chép lại các cuộc hành trình của những ‘thùng nhân’ Việt đến Châu Âu.

Phn I

Hành trình t Châu Á sang Châu Âu vi mơ ước đi đi

thungnhan1

Giáo dân, ở Nghệ An, thắp nến cho 39 người Việt Nam được tìm thấy tử vong trong xe tải gần London hồi tháng 10/2019. Hình chụp ngày 30/11/2019. Reuters

K t khi cuc Chiến tranh Vit Nam chm dt hi cui tháng 4/1975, sau làn sóng hàng triu người Vit liu mình vượt bin và mc dù Hà Ni thc hin Chính sách ‘Đi mi t đu thp niên 80 ca thế k XX nhưng nhng dòng người Vit vn tiếp tc ri b đt nước hình ch S vi gic mơ ‘đi đi. Trong đó, không ít người chn cuc hành trình đến thiên đường Châu Âu cùng vi nhng ước vng mà h phi tr mt cái giá rt đt bng chính mng sng ca mình.

Cuc hành trình chết người ca 39 'thùng nhân' Vit

Nguyn Th Ngc, 20 tui, quê Vinh, Ngh An là mt trong s 39 người Vit được phát hin t vong trong xe container đông lnh, hi ngày 23/10/2019, khi nhp cư bt hp pháp vào qun Essex, Anh quc.

Sau hai năm biến c con gái đu lòng b t nn, thân ph ca Nguyn Th Ngc-ông Nguyn Văn Ký tâm tình vi RFA rng Ngc đã năn n và thuyết phc b m đng ý cho cô sang Anh đ tha nguyn gic mơ hc hành và có th ph giúp b m nuôi ba đa em còn nh.

"Thc ra là kh năng đi bng đường du hc thì h không nhn. Em nó trước đó đã vào Sài Gòn phng vn đ sang Hoa K vài ba ln, nhưng không được nên em nó nht đnh mun đi. Con nói rng là khi qua bên đó thì s c tìm đường hc hành và sau này làm th tc đ được hp pháp. Con tuyên b vy và thy con cái có cơ hi thì b m to điu kin".

Ông Ký bc bch thêm rng gia đình phi lo đ s tin mt t đng cho chuyến đi đến Anh ca Ngc. Ngc đã đến nơi, nhưng li phi tr v c hương trong chiếc quan tài cùng nhng git nước mt đau đn và xót xa ca b m.

"Gi đây và mãi mãi, Nguyn Th Ngc vĩnh vin không th thc hin được ước mơ ca mình", ông Ký nói.

Chm tay vào gic mơ - Gt kết qu 'đng lòng'

Cùng vi ước mơ tương lai tương sáng cho gia đình và con cái được hưởng th nn giáo dc tt, hai v chng tr Nguyn Th Vân và Trn Hi Lc cũng quyết đnh cho chuyến đi t Vit Nam đến Anh, vi s tin vay tín dng đen lên đến 60.000 Bng Anh.

Cp v chng Lc-Vân cùng quê nhà vi Ngc, Ngh An và cùng b thit mng vào ngày 23/10/2019, ti Essex, Anh Quc.

Cuc hành trình ca Lc-Vân dù đến được "thiên đường" Anh như mong mun, thế nhưng li kết thúc bi thm vi hình nh hai v chng nm tay nhau cho đến chết.

ITV News, vào ngày 21/12/2020, đăng ti thông tin đã liên lc được vi thân nhân ca Lc-Vân đang Ngh An.

Anh trai ca Nguyn Th Vân cho ITV News biết rng hai v chng h phi vay tín dng đen s tin lên đến 60.000 Bng Anh cho chuyến đi đnh mnh đó. Đi din ca đường dây đưa người, trong v bc "công ty du lch" nói vi Lc-Vân rng giá tin 60.000 Bng Anh đm bo an toàn khi vào Anh bng taxi vi th thc nhp cnh hp pháp.

Lc-Vân đ li hai đa con by và năm tui cho ông bà ngoi và lên đường ri Vit Nam vào ngày 10/9/2019.

Sau sáu tun khi hành, gia đình nhn được hung tin Lc-Vân thuc trong s 39 người Vit b thit mng khi nhp cư lu vào Anh.

Hai v chng tr Lc-Vân đã chm tay vào gic mơ vi vin nh thu nhp 6.000 Bng Anh/tháng bng công vic làm móng tay, khi chiếc xe ti ch h lăn bánh tiến vào lãnh th ca Anh. Tuy nhiên, thay vì mong mun sm gp li hai đa con thơ di ti Anh thì h li đoàn t cùng gia đình vi thi th được chôn ct trên cánh đng quê nhà Ngh An.

Phóng s ca ITV News ghi li khonh khc ngơ ngác ca hai đa tr, con ca Lc-Vân. Dường như chúng chưa đ ln đ hiu biết và cm nhn được s tan thương quá ln ca gia đình. Còn bà ngoi, gương mt vi nhng git nước mt lã chã vì đau xót mt con và hn rõ ni khng hong do không biết phi xoay s cách nào đ có th tr hết món n khng l 60.000 Bng Anh.

thungnhan2

Thân nhân ca 39 người Vit b t nn Anh ti l an táng hai nn nhân Nguyen Van Hung (trái) và Hoang Van Tiep (phi) ti Ngh An. Hình chp ngày 28/11/2019.

Các cuc hành trình vn tiếp din

Trong nhng ngày đu h tun tháng 10/2021, nhân dp tưởng nim hai năm biến c 39 người Vit chết Anh, Đài RFA tiếp xúc và trao đi vi mt vài người Vit đang sinh sng bt hp pháp Paris, Pháp Quc.

Mt thanh niên, không mun nêu tên, chia s vi chúng tôi :

"Hai năm trước đã sang Romania. Sang đó làm vic được mt năm ri sang Đc. Đc, làm vic được mt thi gian nhưng không được như ý mun ca bn thân nên đi sang Pháp. Thế cũng nghe có li khuyên bo là đã sang ti đây thì nên sang Anh, tin lương cao lm. Tôi tìm hiu mi sơ sơ thôi, ch thc cht chưa tìm hiu kĩ được".

Chàng thanh niên n danh này thuc trong s rt nhiu người Vit trong thân phn 'vô danh' sinh sng và làm vic bt hp pháp ri rác khp các quc gia Châu Âu.

Bà Nguyn Th Hoa, mt người Vit nhp cư lu vào Anh hi năm 2010 và va được cp giy t đnh cư hp pháp, lên tiếng vi RFA :

"My chc năm nay, người đi sang Anh nhiu vô k. Nhưng mà có chuyến nào chết bao gi chưa ? Thế cho nên, có chuyến người b chết thì người ta cho rng sang Anh mà phi tr mt cái giá như thế là tht s không đáng. Tuy nhiên, sau v 39 người chết thì người ta vn đi đó thôi".

Qua cuc trò chuyn vi b ca nn nhân Nguyn Th Ngc, ông Ký trm ngâm nói rng ông vn s đng ý đ cho ba đa con còn li ra nước ngoài hc hành và lp nghip, trong điu kin "nếu như có cơ hi đi hp pháp".

Ông Ký khng đnh như thế khi tr li câu hi ca RFA rng có l gia đình không đ cho con cái tiếp tc nhng chuyến đi đy bt trc, sau biến c xy ra đi vi Ngc.

Mt s nhà báo gc Vit ti Đông Âu và Tây Âu cũng cho RFA biết h ghi nhn dòng người t Vit Nam sang Châu Âu vn đang tiếp din. Ch là có phn lng du hơn mt thi gian, do đi dch Covid-19.

Mi quý v theo dõi phn II trong lot bài phóng s v 'thùng nhân' Vit Châu Âu, đ biết rõ thêm v cuc hành trình vi tương lai vô đnh ca h ra sao.

***********************

Phn II

'Thiên đường' Châu Âu và các cuc hành trình nhiu may ri

K t khi cuc Chiến tranh Vit Nam chm dt hi cui tháng 4/1975, sau làn sóng hàng triu người Vit liu mình vượt bin và mc dù Hà Ni thc hin Chính sách ‘Đi mi t đu thp niên 80 ca thế k XX nhưng nhng dòng người Vit vn tiếp tc ri b đt nước hình ch S vi gic mơ ‘đi đi. Trong đó, không ít người chn cuc hành trình đến thiên đường Châu Âu cùng vi nhng ước vng mà h phi tr mt cái giá rt đt bng chính mng sng ca mình.

thungnhan3

Người di dân trong cốp xe trên đường nhập cư lậu vào Châu Âu. AFP

Ra đi theo tiếng gi tình yêu và ước vng

"Tôi đi khi Vit Nam vào năm 2005. Bt đu ri Vit Nam cho đến Ba Lan là bn tháng".

Bà Nguyn Th Hoa (tên được đi theo yêu cu), nh li cuc hành trình bà ri b quê nhà Vĩnh Phúc đ ra nước ngoài vi lý tưởng tình yêu xây đp mng vàng ti Ba Lan.

Chuyến đi đnh mnh 16 năm trước còn hin rõ như mi ngày hôm qua.

Bà Hoa k vi RFA rng vào thi đim đó bà 25 tui và đã ha hn vi người yêu là s lên đường, sau khi nhn tin người yêu ca bà đến Ba Lan được an toàn.

Nh v người quen biết đ móc ni và liên lc vi đường dây đưa người t Vit Nam sang Ba Lan, người yêu ca bà Hoa tr s tin 3.000 USD cho chuyến đi mt tun l đến đt nước xinh đp Đông Âu.

Tiếp theo đó là cuc hành trình ca bà Hoa. Thế nhưng, cuc hành trình này li kéo dài nhng bn tháng.

"Tôi bay t sân bay Ni Bài sang Nga. Đáp máy bay Nga là có người ra sân bay đón. H thu hết h chiếu ca tôi và bt đu đi ô tô. Tt c phi đến tm my chc người Vit Nam".

"Đi bng ô tô thì h ch qua rt nhiu nước. Có lúc đi trên chiếc xe ti ch đến năm mươi my người, mà toàn nhng người to lc lưỡng và c người Vit na. C đi đường rng, ri ban đêm mưa gió, ri vượt đèo vượt dcNhìn xung c thăm thm. Nhiu khi nghĩ thm, đường trơn trượt mà xe b lt thì ch có chết hết thôi".

Trong lúc k li cuc hành trình vi RFA, bà Hoa nhn mnh rng khi đi đến bt c quc gia nào thì đường dây đưa người đu sp xếp và liên lc vi người dn đường đa phương nước đó đ tiếp tc dn đoàn người đi đến đim cui là Ba Lan.

Mc dù bà Hoa b bt giam Tip Khc mt ngày, mt đêm và Slovakia kéo dài mt tháng, thế nhưng c mi ln được th ra thì đu được người Vit trong đường dây đưa người liên lc cho gp người dn đường đa phương đ tiếp tc cuc hành trình.

"Tôi đi b đường rng, phi đi trong đêm và phi li rng li sui, ri b lc trong rngi gii ơi, gian nan và vt v lm ! Phi đi trong rng sut lin my tun. Ví d như trường hp thm chí không có nước ung, người ph n không đi ni thì người Tây phi cõng. Có khi có người b yếu quá thì người ta b li, không cho đi na. Nếu như có ai đó b chết thì người ta vt trong rng luôn".

Sut bn tháng dài ròng rã, cui cùng bà Hoa cũng được gp người yêu Ba Lan, và b buc phi tr 5.000 USD cho chuyến đi dài bn tháng ca mình.

thungnhan4

Mt trung tâm thương mi Ba Lan, nơi có nhiu người Vit di dân và làm vic lu. Hình : Nhà báo Mc Vit Hng cung cp.

Nhng chuyến đi ri nhiu may ít

Cuc hành trình ca bà Nguyn Th Hoa là mt trường hp đin hình ca hàng ngàn người Vit tìm đến thiên đường Châu Âu trong nhng chuyến đi ri nhiu may ít vì mc tiêu ‘đi đi , mà được nói là i làm kinh tế".

Cùng là ph n, bà Lê Th Tuyết, quê Ngh An, t giã chng con đ đến Ba Lan tìm sinh kế cùng ước mơ khá gi và gi tin v Vit Nam cho con cái ăn hc đến nơi đến chn.

Tuy vy, chuyến đi ca bà Tuyết cùng vi hơn mười my người Vit khác đã b trc trc Nga đến 1,5 năm.

Bà Tuyết, hi tháng 1/2010, k li vi RFA rng c đoàn được nhóm t chc đưa người tìm vic cho làm như trng rau, gi tr. Thế nhưng h không được lãnh lương. Bi vì s tin lương đó đ nuôi ăn cho c nhóm.

Trong cuc hành trình đến Ba Lan, bà Tuyết còn chng kiến không ít ph n b lm dng tình dc t nước này sang nước khác.

"Hn thy mình già thì n mình. Tr thì chết. Đa nào tr, hn cũng lôi vào ng. Bn Tàu, bn Tây, c bn Cng mình, mà hư nht là bn Cng. My thng đưa người mt dy lm. Kh lm !"

Tương t, bà Kim Anh (tên được đi theo yêu cu), Đc, hi tháng 5/2010,lên tiếng vi RFA rng bà đi máy bay đến Nga bng giy t hp l, theo hp đng ca công ty i kho sát th trường".

"Sau khi sang đến Nga thì nó bt đi btrong rng, phi đi btrong rng ba ngày mà tuyết lút đến quá đu gi, phi nhn đói. Nó cho ăn bánh mì vi nước thôi ri nó đưa vô trong mt cái nhà nó nht, chcó xe đến thì ckhong by-tám người cho vào trong mt cái xe thùng bt kín đi sang Pháp".

"Có đôi ngày nó dt mình bo ra nó đóng xe nhé. Nó bo bmình lên xe nhưng thc tếnó đưa mình ra chho lánh. Nó hiếp dâm mình, bt mình ngvi hn. Nếu mà không ngvi nó thì nó li không đưa mình đi. Mà  đt khách quê người, mình biết chnào vi chnào đâu. Tiếng tăm thì không biết Già trgì nó không cha mt ai hết".

Nhng người như bà Hoa, bà Tuyết, bà Kim Anh đu cùng nhn xét rng ph n rt thit thòi trong các chuyến đi như thế.

Còn nam gii thì sao ? H được phn nào may mn hơn không ?

Hi cui tháng 11/2016, chúng tôi nhn được cuc đin thoi ca mt thanh niên, cho biết anh đang tri giam ti Ba Lan.

"Tôi năm nay 26 tui. Tôi đi đường rng t Nga qua Ba Lan. Có chín người đi trên mt chiếc xe container. Đến biên gii Belarus, thì tôi b bt tù mt tháng và 16 ngày. đó, kh lm. Nói chung ăn ung không bng chó ăn".

V mng Đông Âu

Cu thanh niên 26 tui, không mun nêu tên, than th rng mong mun đến được Ba Lan đ có th tìm mt công vic như ph bếp hay trông coi kho hàng, kiếm tin gi v nuôi đa con gái đu lòng mà anh chưa kp nhìn mt khi bé chào đi.

Người cha tr tui này tâm tình vi RFA rng anh không biết phi tù ti Ba Lan trong bao lâu na và không th hình dung ni ngày mai như thế nào.

Còn bà Lê Th Tuyết chia s rng bà làm ba công vic mi ngày : bán xôi do trong ch bui sáng, chiu ph quán ph và ti ph bán cơm cho công nhân.

Vào thi đim năm 2010, bà Tuyết làm vic cc nhc mi có th dành dm được 500 USD/tháng. Bà Tuyết phi gi v cho gia đình Vit Nam 300 USD hàng tháng.

thungnhan5

Nhng người di cư đang ch ngoài cng Ouistreham, gn Caen, vùng Tây Bc Pháp. Hình chp ngày 30/10/2017. AFP

Tiếp tc đến Tây Âu vi tương lai vô đnh

Hai v chng bà Nguyn Th Hoa nói vi RFA rng tuy lu, nhưng li khá đ đy v vt cht và mãn nguyn.

Mc dù vy, hai người h cùng vi hàng trăm người Vit khác sinh sng bt hp pháp buc phi chn la ri Ba Lan và li "lên đường, đi t tán" do công ăn vic làm b sa sút ; sau khi chính quyn nước này quyết đnh đóng ca khu vc ch Sân Vn Đng hi năm 2007.

Nhà báo Mc Vit Hng, t Ba Lan cho RFA biết ghi nhn ca bà liên quan tình trng này :

"Nếu nói chuyn các đường dây buôn người thì Ba Lan luôn là mt đim nóng. Bi vì Ba Lan là đim ca ng" đ người ta trung chuyn người t các nước phía Đông như Ukraine, Nga sang Ba Lan.

Mt s người đến Ba Lan mà có người quen hay gia đình đây ri thì h li đây. Tuy vy, phn nhiu là tiếp tc đi sang các nước phía Tây. H đi sang Đc, Pháp ri t Pháp, h đi sang Anh.

Mi người cũng biết v 39 người Vit đã chết Anh thì có mt s đi qua ngã Ba Lan này. Tôi biết chc chn như vy".

Hi năm 2019, ba t chc t thin cùng thc hin mt d án nghiên cu v người di dân đến Châu Âu ; bao gm Anti-Slavery International (T chc Chng Nô L Quc Tế), Every Child Protected Against Trafficking (T chc Bo V Mi Tr Em Khi Nn Buôn Người) và Pacific Links Foundation (T chc Vòng Tay Thái Bình).

Theo đó, nhiu người Vit Nam di dân đến Châu Âu, do t chc buôn người đưa đi, được ghi nhn b tn thương trm trng trong sut cuc hành trình cũng như quc gia mà h được đưa đến, thường là ti Anh Quc.

Trước đó, hi cui tháng 8/2017, Hi đng Kinh tế và Xã hi Liên Hip Quc ph biến mt báo cáo v xu hướng di dân quc tế t Châu Á và Thái Bình Dương.

Báo cáo này ghi nhn mng lưới buôn người t Vit Nam sang Châu Âu, đưa đi xp x 18.000 người/năm vi tng s tin thu v vào khong 300 triu USD.

Theo tìm hiu ca RFA, trong nhng năm gn đây, các quc gia Đông Âu m rng chính sách nhp khu nhân công lao đng nước ngoài, do đó ngày càng có nhiu người t Vit Nam đến Cộng hòa Czech, Hungary, Romaniatheo hp đng xut khu lao đng hp pháp.

Tuy nhiên, tình trng người lao đng Vit Đông Âu vn tiếp tc chn đi đến các nước Tây Âu vi hy vng kiếm được tin nhiu hơn, dù là nhp cư "lu" và lao đng bt hp pháp.

Đc bit, sau v 39 người Vit chết thm Anh hi tháng 10/2019, các cuc hành trình nhp cư lu vào Anh vn tiếp din.

Đin hình, vào ngày 19/5/2021, Văn phòng Công t thành ph Bruges ban hành thông cáo cho biết nhà chc trách ca B, trong cùng ngày, va cu được nhóm 49 người, ch yếu là công dân Vit Nam, đang gp nguy trên bin khi đang trong hi trình tìm đường vào Anh.

Mi quý v theo dõi phn III trong lot bài phóng s v "thùng nhân" Vit Châu Âu, đ nghe tâm tình " không được mà v không xong" ca h như thế nào.

***********************

Phn III

Trm dng chân Đông Âu : Vin nh đến Tây Âu cùng Ni s hi hương

K t khi cuc Chiến tranh Vit Nam chm dt hi cui tháng 4/1975, sau làn sóng hàng triu người Vit liu mình vượt bin và mc dù Hà Ni thc hin Chính sách ‘Đi mi t đu thp niên 80 ca thế k XX nhưng nhng dòng người Vit vn tiếp tc ri b đt nước hình ch S vi gic mơ ‘đi đi. Trong đó, không ít người chn cuc hành trình đến thiên đường Châu Âu cùng vi nhng ước vng mà h phi tr mt cái giá rt đt bng chính mng sng ca mình.

thungnhan6

Các nhân vật, thuộc một phần của tác phẩm "Invisible in Plain Sight", tại một công viên ở Kiev, Ukraine, để nâng cao nhận thức của cộng đồng về nạn buôn người . Hình chụp ngày 16/12/2014. AFP

Ukraine : Đim trung chuyn nhn nhp Đông Âu

Ukraine trong vài năm tr li đây là mt đim trung chuyn ca rt đông người Vit, trong hành trình t chn tr thành nn nhân ca nn buôn người.

Ông Tuyên Nguyn, mt người Vit Kiev hơn ba thp niên qua, cho RFA biết đim trung chuyn nhn nhp ti Ukraine là do biên gii nước này tiếp giáp vi 7-8 quc gia khác. Và mc dù nhân viên công lc biên phòng ca Ukraine kim tra khá ngt nghèo, nhưng vn có tình trng nhn hi l đ cho người đi lu lt qua biên gii.

Vì tng làm công vic thin nguyn giúp đ cho mt s người Vit di dân bt hp pháp b kt li Ukraine, do b đường dây buôn người b rơi, ông Tuyên Nguyn được các nn nhân buôn người cho biết khi h qua biên gii ca mt nước trót lt thì s có người ca đường dây đưa người ti quc gia kế tiếp đón và dn đường.

"Tc là, mi nước có người trong đường dây chu trách nhim cho mt mt xích".

Bà Nguyn Th Hoa trong hai chuyến đi t Vit Nam đến Ba Lan hi năm 2005 và t Ba Lan đến Anh quc vào năm 2010, k li vi RFA:

"B bt Tip Khc thì b nht mt ngày và mt đêm, ri được th. Còn b bt Slovakia thì b nht khong mt tháng và được th. Tôi không biết được Chính quyn Slovakia th hay do đường dây cu ra. Tôi cho là đường dây cu ra, ch chính quyn Slovaskia không t dưng mà th ra đâu".

Tuy nhiên, không phi người Vit nào trong cuc hành trình di dân bt hp pháp đến Châu Âu đu được may mn như bà Hoa. Không ít người sau khi b chính quyn nước s ti bt giam, thì li b dch v đưa người em con b ch".

Thê lương nht là v 39 người Vit b t nn Essex, Vương quc Anh hai năm trước.

Vào ngày 23/10/2019, lương tri thế gii b chn đng trước thông tin mt v tai nn chết người ca hàng chc di dân lu vào Anh được phát hin trong xe container đông lnh.

Tt c h, không lâu sau đó, được cơ quan chc năng ca Anh xác nhn đu là công dân Vit Nam và con s thit mng lên đến 39 người.

39 người Vit đã vượt 6.000 dm (tương đương khong 9.656 km) t quê nhà, khu vc Bc Trung b-Vit Nam đến thiên đường Anh quc cùng nhng ước vng cho mt tương lai tươi sáng hơn. Thế nhưng, không ai trong s đó có th hình dung được h li cùng chung s phn là nn nhân buôn người, phi tr cái giá bng mng sng ca mình và được đưa v c hương trong nhng chiếc quan tài lnh giá.

Công lun trên toàn cu lên án gay gt đi vi t nn buôn người ngày càng tinh vi và vô lương tâm, sau biến c 39 thùng nhân Vit b t nn Anh. Đc bit, cng đng người Vit khp năm châu t vn liu rng làn sóng thùng nhân Vit có còn mng ước đến thiên đường Anh quc na không, hay các cuc hành trình vượt biên đến Châu Âu tr thành ‘đa ngc sau v vic chết người kinh hoàng đó.

Ông Tuyên Nguyn tr li cho vn đ va nêu vi RFA :

"Vn đi đy. Đường dây đưa người Vit Nam đưa tin cho cnh sát công lc đ th người. Th ra thì người ta đón v, ri mt vài hôm sau li đi tiếp. Ti vì khi nào đưa người đi được thành công thì mi thu tin t người nhà ca h. Cho nên, bng mi cách phi đưa được sang Châu Âu hay sau đó sang Anh…Thường xuyên, cnh sát đa phương c vài ba hôm bt mt v hay vài ba tun li bt v khác. C liên tc như thế mà.

Đường dây ca người Vit đưa người đi s tìm cách đút lót cho cnh sát công lc. Bi vì như thế cnh sát cũng được rnh tay. Th nht, người ta không có tin đ mua vé cho trc xut. Th hai, ra tòa phi n kia, rt phc tp ch không ch đơn gin là trc xut v Vit Nam. Th ba, phi có tin kinh phí cho nhng vic như thế".

Ông Tuyên Nguyn chia s rng nhng người Vit di dân bt hp pháp không mun dng chân Ukraine. Bi vì, công vic làm ăn ca người Vit đây không còn thun li như thi gian trước khi xy ra chiến tranh vi Nga.

Theo nhn xét ca ông Tuyên Nguyn, trong bi cnh kinh tế ca Ukraine khó khăn, cho nên nhng người Vit di dân lu khó có th tìm được cơ hi đ tr li và kiếm kế sinh nhai cũng như dành dm tin tr cho chi phí ca chuyến đi vượt biên ca h.

Khi Đài RFA đ cp vn đ liên quan các cơ quan ngoi giao Vit Nam ti Ukraine tr giúp cho nhng người Vit di dân bt hp pháp, ông Tuyên Nguyn cho biết :

"Nếu như tr nhng người đi lu cho Đi s quán Vit Nam thì thông thường h cũng không can thip. Bi vì người ta không th làm cho xu được. Bi vì quá nhiu và người ta ly đâu ra kinh phí, tin bc đ lo ni cho nhng người đó tr v quê hương".

thungnhan7

Mt góc ch, nơi nhiu người Vit làm vic lu, Warsaw, Ba Lan. Hình : Nhà báo Mc Vit Hng cung cp.

Ni lo s b hi hương

Bên cnh Ukraine, Ba Lan cũng là mt nơi ca ngõ trung chuyn người Vit di dân bt hp pháp trong vài thp niên qua.

Ba Lan, không ít người Vit sinh sng và làm vic lu b đưa vào các trung tâm giam gi người nước ngoài.

Đin hình, hi cui tháng 11/2016, Đài RFA tiếp nhn các cuc đin thoi kêu cu t tri giam Ba Lan. H cho biết đang rt lo lng trước thông tin s b trc xut v nước.

Mt người trong s này nói vi chúng tôi rng:

 "Nghe nói có A18 sang trc xut v Vit Nam. Đi làm ăn mà b bt vô đây c năm tri, ri bây gi công an qua trc xut v thì không biết làm sao".

Qua ghi nhn ca nhà báo Mc Vit Hng t Ba Lan, thì chuyn trc xut là có, thế nhưng khá hn hu, vì chính quyn nước này thc hin chính sách ân xá cho người nước ngoài.

Mi đt ân xá như thế có th lên đến vài ngàn người, bao gm c người Vit Nam.

"Theo tôi đánh giá thì có hàng ngàn người Vit Nam trong nhng đt ân xá đó. Có nhng người được ân xá trong đt đu tiên, bây gi cũng có quc tch Ba Lan ri. Tuy nhiên, cũng có nhng người tiếp tc đi đến các nước khác sinh sng và làm vic, chng hn như Anh quc. Mc dù có quc tch Ba Lan, nhưng đâu có điu kin làm vic tt hơn, thu nhp cao hơn hoc d sng hơn thì h đi".

Tiếp tc đến Tây Âu, dù có giy t hp pháp Đông Âu.

Ch biên trang tin Nhp Cu Thế Gii Online Hungary, nhà báo Nguyn Hoàng Linh cho RFA biết s lượng người t Vit Nam di dân sang Châu Âu ngày càng đông. Lý do là mt s quc gia Đông Âu ni lng chính sách nhp khu lao đng nước ngoài, k c công vic ph thông như Hungary chng hn.

"Trong nhng năm va qua, đi đa s nhng người sang đây là sang mt cách hp pháp. H đu có đăng ký vi mt công ty và h sang đây làm vic. Đương nhiên đng lương h nhn v t công vic công xưởng hay nhà máy thì không bng các nước khác".

Truyn thông Nhà nước Vit Nam, hi đu tháng 9/2021, dn ngun t Cc Qun lý lao đng ngoài nước, thuc B Lao đng Vit Nam, cho biết trong by tháng đu năm nay có đến hơn 41.000 lao đng Vit xut khu. Trong đó, các nước Đông Âu như Hungary, Romaniavn tăng tiếp nhn lao đng Vit đu đn, dù trong bi cnh dch bnh Covid-19.

Nhà báo Nguyn Hoàng Linh nhn mnh tình trng di dân ca lao đng Vit sang Tây Âu vn tiếp din.

"H đi như thế thì là hp pháp, bi vì h có giy t hp pháp Liên Âu. Ch là h làm vic các nước khác thì là làm chui thôi. Và đương nhiên đon đường t Đc hay t Pháp mà h chy sang Anh, là quc gia đã ra khi Liên Âu, thì h phi tìm đến đường dây đưa người theo kiu này kiu khác.

V tai nn 39 người chết Anh rt là khng khiếp, nhưng theo tôi thì không có tác dng gì my đâu. Người ta vn c đi".

Đng quan đim, nhà báo Mc Vit Hng cũng lên tiếng rng "con đường di cư ca người Vit Nam đến Ba Lan phong phú hơn so vi nhiu năm trước".

"Trong nhng năm gn đây, th trường lao đng Ba Lan m ra cho nên nhiu người đi bng con đường chính thc sang bên này. Ví d, h ghi danh lao đng cho mt hãng nào đó Ba Lan. Sau đó, h bay thng t Vit Nam qua Ba Lan đ lao đng. Thc s cũng có người đến Ba Lan đ làm công vic lao đng. Nhưng có nhiu ng