Thông Luận

Cơ quan ngôn luận của Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên

Published in

Văn hóa

07/04/2020

Người Pháp khát Tự do thời Covid-19

Trần Thu Dung

Tất cả chỉ mong được tháo chiếc khẩu trang, hết lệnh tự cách ly tại gia, để được nhấm nháp ly cà phê cùng bạn bè, đồng nghiệp như xưa.

phap1

Quảng trường Trocadéro và Tháp Eiffel vắng bóng người

Chính phủ Pháp ra lệnh kéo dài phong tỏa và cách ly để giảm bớt sự lây lan của Covid-19.

Nhiều người Pháp đứng tuổi sáng ra thường có thói quen dậy sớm đi mua tờ báo và chiếc bánh mỳ baguette nóng hổi mang về ăn sáng cùng gia đình, hay hẹn nhau ra một quán bar quen thuộc thưởng thức ly cà phê tỏa khói thơm lừng với chiếc bánh bơ hình trăng khuyết.

Ở những làng quê yên tĩnh, sáng sớm nơi quán bar là điểm hẹn của các ông về hưu như quán trà đá Việt Nam – nơi mọi thông tin đến nhanh hơn báo đài. Chỉ cần ra đó, tình hình thế giới và chuyện trên trời dưới biển đều bay ra cùng ly cà phê. Nhiều ông về hưu, buồn, sáng sớm đảm nhiệm ra mua bánh mỳ, tranh thủ ghé làm ly cà phê với bánh trước khi về trình vợ. Nhiều lúc say sưa quá đà vì tin tức nóng hổi. Như một cuộc họp làng tự phát, hồi hộp xem kết quả xổ số, đoán kết quả đá banh, rủ nhau đi thăm người nằm bệnh viện… Thế là quên về đúng giờ, quên luôn điện thoại ở nhà, vợ nóng ruột phải ra gọi về…  

phap02

Xếp hàng mua bánh mỳ buổi sáng ở Paris thời Covid-19

Một số quán bánh mỳ rộng luôn đặt dăm cái bàn để mọi người ghé ngồi uống cà phê ăn bánh chờ đợi nhau. Nhiều người đến công sở, sớm hơn chút ghé căng tin hay hẹn nhau gần nơi làm việc để uống cà phê, ăn sáng. Sáng sớm đến công sở Pháp, hầu như người Pháp phải khởi động công việc bằng một ly cà phê nóng. Đơn giản hơn thì ra máy tự động, chỉ bấm nút cũng có cà phê, rồi đứng nói với nhau dăm câu, hút điếu thuốc mới vào mở sổ sách máy tính.

Giờ đây tập tục này tạm ngưng vì lệnh phong tỏa toàn quốc. Tuy nhiên tổng thống Macron khuyến khích mua bánh mỳ để bảo tồn một truyền thống nổi tiếng về ẩm thực Pháp và đó là thực phẩm cơ bản không thể thiếu của họ. Ông đã từng đề nghị đưa bánh mỳ baguette Pháp kèm theo bữa ăn truyền thống của người Pháp vào danh sách đề cử văn hóa phi vật thể của thế giới.

Bánh mỳ baguette Pháp đến Việt Nam từ hồi đầu thế kỷ 20. Nam kỳ là nơi bị Pháp đô hộ đầu tiên. Người Pháp sống không thể thiếu bánh mỳ. Hương vị bánh mỳ mới ra lò quyến rũ người Pháp như cơm đầu mùa ở Việt Nam. Người Pháp đã bày cho người Việt làm bánh mỳ. Bánh mỳ Sài Gòn trở nên nổi tiếng thời đó. Người Việt đã biến bánh mỳ patê nổi tiếng Pháp thành bánh mỳ kẹp thịt quay, tí cà rốt ngâm giòn. Cà rốt cũng là loại rau củ do Pháp mang sang trồng ở Việt Nam. Mới hay những nhà đầu bếp Việt cũng rất khéo và tài ba. Họ sử dụng nghệ thuật làm bánh mỳ, trồng cà rốt thành một món ăn nhanh, tiện lợi, ngon và giờ đây được nhiều người ưa thích. Món bánh mỳ kẹp thịt của Việt Nam đã được đưa vào từ điển Oxford.

Trở lại chuyện Covid-19. Thói quen tụ tập bỗng bị cấm tạm thời. May nhờ có điện thoại để họ buôn dưa lê. Nhưng bánh mỳ baguette nóng không thể thiếu. Sáng ra họ đứng xếp hàng cách nhau một mét để mua bánh. Họ không dám nói chuyện hay hôn nhau chùn chụt khi gặp nhau như trước. Chiếc khẩu trang giảm bớt thú hít mùi bánh mỳ mới ra lò đang tỏa lan trong cửa hàng bánh.

phap2

Một cửa hàng bánh mỳ ở Paris

Tất cả chỉ mong được tháo cái khẩu trang, hết lệnh tự cách ly tại gia, để được nhấm nháp ly cà phê cùng bạn bè, đồng nghiệp như xưa. Giờ đây ra mua bánh mỳ baguette không còn nhìn thấy nụ cười tươi của người bán hàng niềm nở đon đả chào đón khách. Chiếc khẩu trang nhọn như mặt nạ chống vũ khí hóa học trong quân đội che kín. Tiếng nói bị bịt thành ra âm thanh ồn ồn khó nghe. Bịt khẩu trang ra đường bên Pháp mới tháng trước còn bị thiên hạ nhìn với con mắt kỳ thị lạ lùng. Chỉ có mấy hôm, bịt khẩu trang trở thành quen mắt. Bịt khẩu trang cả ngày rất khó chịu mới hiểu thói quen chịu đựng của những người làm trong nơi dễ truyền nhiễm khổ thế nào, mới thông cảm cho đội ngũ y tế và những người cứu hỏa, những người nghiên cứu trong phòng thí nghiệm độc hại.

Tổng thống Pháp gọi sự kiện chống Covid-19 là cuộc chiến tranh. Giờ đây thực thụ như một đại chiến thế giới. Cả thế giới liên minh chống Covid-19. Các cụ xưa nói im lặng là vàng. Bịt khẩu trang, tránh đối thoại kiểu Covid-19 không thành vàng mà là một sự cực hình bắt buộc. Suốt ngày quẩn quanh trong nhà, mới thèm hai chữ TỰ DO và thấm những vần thơ nổi tiếng của Paul Eluard.

Tự do

 

Trên quyển vở nhà trường

Trên án viết thân cây

Trên cát trên tuyết

Ta viết tên em

Trên những trang đã đọc

Trên những trang trắng tinh

Đá, máu, giấy hay tro

Ta viết tên em

Trên tranh ảnh tô vàng

Trên vũ khí chiến binh

Trên mũ miện vua chúa

Ta viết tên em

Trên rừng hoang sa mạc

Trên tổ chim hoa đồng

Trên tiếng vang tuổi trẻ

Ta viết tên em

Trên huyền diệu những đêm

Trên bánh trắng ban ngày

Trên những mùa cưới hỏi

Ta viết tên em

Trên các mảnh trời xanh

Trên ao mặt trời mốc

Trên hồ trăng lung linh

Ta viết tên em

Trên đồng ruộng chân trời

Trên những cánh chim bay

Trên máy xay bóng tối

Ta viết tên em

Trên mỗi thoáng bình minh

Trên mặt biển thân tàu

Trên ngọn núi điên cuồng

Ta viết tên em


Trên bọt nổi mây lồng

Trên mồ hôi cơn giông

Trên mưa dày và nhạt

Ta viết tên em

Trên hình dáng long lanh

Trên chuông ngân màu sắc

Trên chân lý hữu hình

Ta viết tên em

Trên những nẻo rộn ràng

Trên đường sá thênh thang

Trên quảng trường tỏa rộng

Ta viết tên em

Trên ngọn đèn mới khêu

Trên ngọn đèn đang tắt

Trên mái nhà sum họp

Ta viết tên em

Trên trái bổ đôi

Gương soi và phòng ngủ

Trên giường bỏ trống không

Ta viết tên em

Trên con chó của ta háu ăn và trìu mến

Trên tai nó vểnh lên

Trên chân nó vụng về

Ta viết tên em


Trên bục cửa nhà ta

Trên các đồ quen thuộc

Trên sóng ngọn lửa thiêng

Ta viết tên em


Trên da thịt hiến dâng

Trên trán yêu bè bạn

Trên bàn tay đưa nắm

Ta viết tên em

Trên cửa kính ngạc nhiên

Trên làn môi chú ý

Vượt xa trên im lặng

Ta viết tên em


Trên chỗ ẩn bị tan

Trên hải đăng sụp đổ

Trên tường niềm ngao ngán

Ta viết tên em

Trên xa vắng không ước thèm

Trên quạnh hiu trần trụi

Trên bậc thềm cái chết

Ta viết tên em


Trên sức khỏe phục hồi

Trên hiểm nguy tan biến

Trên hy vọng chẳng nhớ nhung

Ta viết tên em

Và do phép màu một tiếng

Ta làm lại cuộc đời

Ta sinh ra để biết em

Để gọi tên em

(Tự do - Bản dịch của Tế Hanh)

Liberté, Paul Eluard.

Bài thơ tác giả viết trong đại chiến thế giới thứ 2, khi phát xít Đức hoành hành ở Châu Âu như Covid-19 đang lấy đi bao tính mạng ở toàn cầu. Tự do muôn năm. Một người bạn Pháp từng sống thời kỳ này ví cả tháng nay sống như thời chiến. Cấm tụ tập, cấm ra đường, đi đâu phải viết giấy, cấm đi xa. Cửa hàng đóng hết. Phố xá heo hút. Tất cả mong đại dịch chấm dứt để được hít hơi thở tự do ngắm nhìn thiên nhiên và hương bánh mỳ nóng giòn cùng mùi cà phê hấp dẫn giữa Paris.

Trần Thu Dung

(Pháp, 07/04/2020)

Quay lại trang chủ

Additional Info

  • Author: Trần Thu Dung
Read 152 times

Viết bình luận

Phải xác tín nội dung bài viết đáp ứng tất cả những yêu cầu của thông tin được đánh dấu bằng ký hiệu (*)