Thông Luận

Cơ quan ngôn luận của Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên

Published in

Văn hóa

05/10/2021

Trăm năm Phạm Duy và ‘Mẹ Việt Nam’ còn lưu vong

Nguyễn Hùng

Ngày 5/10/2021 đánh du tròn 100 năm ngày sinh nhc sĩ Phm Duy, ch nhân cagn 1,000 ca khúc  đa dng và đc đáo, người được coi là đã i sm nht trong hi nhp vi thế gii v âm nhc".

phamduy1

Gii thiu Phm Duy trong mt chương trình âm nhc. (nh : Bùi Văn Phú)

Phm Duy đã, như li bn Tình ca ca ông, "khóc cười theo vn nước ni trôi" và vn còn vy ngay c khi đã đi xa t đu năm 2013.

Mong ước cui đi ca ông v chuyn mt lot các ca khúc còn li trong đó có hai trường caCon Đường Cái Quan và M Vit Nam s được phép lưu hành Vit Nam cui cùng vn ch là mong ước cho ti tn hôm nay.

Chính quyn hin ti, dù đã chp nhn đ ông v sng quê hương t năm 2005 cho ti khi qua đi, h vn gi lut chơi ca h. Thay vì người dân được phép làm nhng gì hiến pháp và lut pháp không cm thì h ch được làm nhng gì có quy đnh trong lut ; k c các quyn t do đã có trong hiến pháp nhưng chưa được lut hoá thì dân cũng không được làm. Cũng tương t, thay vì cho lưu hành tt c các tác phm ca Phm Duy tr nhng gì b cm đoán thì h li ch cho phép tn ti chính thng nhng gì h đã cp phép.

Phm Duy tng nói trong trin lãm "ti ác M ngụy" sau 1975, nhng người cng sn đưa vào đó c nh "to t b" ca chính ông. Tư duy thù ghét nhng người không cùng phe búa lim khiến c mt thế h ln lên min bc trong 30 năm sau chiến tranh không biết ti Phm Duy. Ngay c nhng người tr min nam cũng không thuc ca khúc ni tiếng Vit Nam, Vit Nam ca người nhc sĩ tài hoa.

Vy có li gii thích nào không cho vic chính quyn còn cm c mt kho tác phm ca Phm Duy trong đó có trường ca M Vit Nam ?

Theo mtbài viết công phu ca cây viết Lê Hu v bnVit Nam, Vit Nam, bài cui trong trường ca M Vit Nam, dường như chng có lý do gì chính đáng. Nhng thư ca Phm Duy lúc sinh thi cùng thư ca nhiu người yêu nhc ca ông gi cho các quan chc Vit Nam đã không được hi âm. Chính quyn vn hành x theo kiu "lut là tao, tao là lut", tao chưa thích thì tao chưa cp. Vy thôi.

Trường ca M Vit Nam, theo li gii thiu trong băng ghi âm ca Phm Duy thi trước năm 1975, được bt đu viết hi tháng 11/1963, đúng tháng Tng thng Ngô Đình Dim b ám sát Sài Gòn. Phm Duy hoàn thành trường ca vào tháng 5/1964.

Phm Duy nói : "Nếu Con Đường Cái Quan là mt hành ca ghi li bước tiến ca dân tc ta trên mt sinh l nht quyết không chu chia ct thì M Vit Nam là mt âu ca, ca tng m t quc và như m đin hình trong truyn k lch s nước nhà. Đ tài và cm hng nhm da vào tình thương yêu và tính hiếu hoà. Tính tình này đã sinh tn rt mnh m trong đt ta và phi được truyn đi trong thế gii hin ti".

Nhưng nếu đ tình yêu thương và tính hiếu hòa được truyn đi khp hai min năm bc thì đã không có cuc tm máu Mu Thân 1968 và cũng không có cuc chiến huynh đ tương tàn trong by năm tiếp theo đ Trung Quc li dng chiếm luôn phn đo Hoàng Sa t tay Vit Nam Cng hòa hi năm 1974.

Bài Vit Nam, Vit Nam ca Phm Duy còn được cho là xng đáng được dùng làm quc ca cho mt nước Vit Nam nhiu tình người.

BnVit Nam, Vit Nam có đon :

Vit Nam đây min xinh tươi

Vit Nam đem vào sông núi

T Do, Công Bình, Bác Ái muôn đi

Vit Nam không đòi xương máu

Vit Nam kêu gi thương nhau

Vit Nam đi xây đp yên vui dài lâu

Vit Nam trên đường tương la

La thiêng soi toàn thế gii

Vit Nam ta nguyn tranh đu cho đi

Tình Yêu đây là khí gii

Tình Thương đem v muôn nơi

Vit Nam đây tiếng nói đi xây tình người

Vit Nam ! Vit Nam !

Vit Nam quê hương đt nước sáng ngi

Vit Nam ! Vit Nam !

Vit Nam muôn đi !

Phe cng sn đã chp nhn s tr v ca Phm Duy, người tng b Chiến khu Vit Bc v Hà Ni ri di cư vào nam, đ sau đó li t Sài Gòn ti Qun Cam, nhưng h chưa chp nhn nhìn li lch s và suy nghĩ v cái chết ca hàng triu người Vit khiến lòng người còn ly tán ti hôm nay. Phm Duy ri cng đng v vi cng sn nhưng mong mun cui đi ca ông cũng không được toi nguyn nhiu năm sau khi ông nm xung.

Các quan chc cng sn không gii thích ti sao h không cho hát Vit Nam, Vit Nam nhưng li gii thích ca Phm Duy v ta bài hát đã n cha lý do nó chưa được cp phép. Ông nói thi đim ông sáng tác bài hát, có hai Vit Nam, mt min bc, mt min nam. Người cng sn cho ti gi vn còn d ng vi c vàng ba sc đ và chng t báo nào Vit Nam dám đưa c vàng lên mt báo. Cc chng đã có lúc chính quyn Hà Ni phi tha nhn có Vit Nam Cng hòa đ khng đnh lãnh th và lãnh hi mà chế đ min nam tng qun lý trong tranh chp vi Trung Quc. Nhưng cng sn chng bao gi thích "cng hoà". S không tha nhn bài hát cũng đng nghĩa vi vic gián tiếp tha nhn Vit Nam ngày nay chng có chuyn "tình yêu đây là khí gii, tình thương đem v muôn nơi, Vit Nam đây tiếng nói đi xây tình người".

Nguyễn Hùng

Nguồn : VOA, 05/10/2021

Quay lại trang chủ

Additional Info

  • Author: Nguyễn Hùng
Read 86 times

Viết bình luận

Phải xác tín nội dung bài viết đáp ứng tất cả những yêu cầu của thông tin được đánh dấu bằng ký hiệu (*)