Thông Luận

Cơ quan ngôn luận của Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên

Published in

Châu Á

20/05/2020

Hoa Kỳ duy trì lực lượng hải và không quân thường trực ở Biển Đông

Tổng hợp

Hải quân, không quân Mỹ liên tiếp hành động để đẩy lùi Trung Quốc ở Biển Đông (VOA, 20/05/2020)

Trong tháng 5 này, lực lượng tàu ngm thuc Hm đi Thái Bình Dương, Hi quân Hoa Kỳ, tuyên b rng tt c các tàu ngầm tin phương ca h đu đng lot tiến hành "các hot đng ng phó d phòng" Tây Thái Bình Dương đ hu thun chính sách "n Đ Dương-Thái Bình Dương t do và rng m" ca Lu Năm Góc.

my1

Một tàu ngầm lp Ohio ca M đến Philippines (nh tư liu, 2014)

Động thái này là đ chng li ch nghĩa bành trướng ca Trung Quốc Bin Đông, đng thi cũng phn nào bác b quan nim cho rng Hi quân Hoa Kỳ đã b suy yếu vì đi dch virus corona chng mi đang din ra, theo National Interest.

Trung Quốc trong khong 2 tháng gn đây b cáo buc là gia tăng vic cng c các đảo nhân tạo và "bt nt" các quc gia khác trong khu vc gia lúc phn ln thế gii tp trung vào chng đi dch.

Tàu ngầm M đến Bin Đông

National Interest dẫn li mt phóng s ca Honolulu Star-Advertiser cho hay ít nht 7 tàu ngm M, nhưng cũng có th nhiu hơn, trong đó có 4 tàu ngm tn công đóng quân đo Guam, tàu USS Alexandria đóng quân San Diego và các tàu đóng quân Hawaii, tham gia vào hoạt đng biu dương sc mnh ca hi quân Hoa Kỳ trong khu vc, đng thi cũng cho thy rõ rng Lu Năm Góc có th tiến hành các hot đng linh hot và không th đoán trước được.

Thông thường, ít khi người ta nhìn thy các tàu ngm M. Vì vy, khi Hải quân Hoa Kỳ qung bá v s hin din ca lc lượng tàu ngm, điu đó có nghĩa là Hi quân Hoa Kỳ có ch ý đưa ra mt thông đip vi đi phương. Ngoài ra, trong trường hp này, đng thái ca M cũng có th nhm th hin rng M vn linh hot tuy phải đối phó vi đi dch.

Hải quân M tuyên b rng các tàu ngm ca h đang tiến hành hun luyn sn sàng chiến đu và s dng các kh năng tác chiến trong lòng bin đ h tr cho mt lot các nhim v.

"Lực lượng tàu ngm ca chúng tôi đã chng minh hết lần này đến ln khác là h sn sàng hot đng mi lúc, mi nơi", Tư lnh Lc lượng tàu ngm, Chun Đô đc Hm đi Thái Bình Dương Hoa Kỳ Blake Converse nói, theo bn tin ca National Interest.

Ông khẳng đnh : "Lc lượng tàu ngm ca Hm đi Thái Bình Dương vn có sc mnh sát hại, đa năng và sn sàng chiến đu ngay ti nay".

Tàu ngầm được xem là mt phn quan trng trong vic duy trì cán cân sc mnh khu vc Tây Thái Bình Dương bao gm Bin Hoa Đông và Bin Đông, và lc lượng tàu ngm mang tên la đn đo chạy bng năng lượng ht nhân (SSBN) ca Hi quân Hoa Kỳ vn là trng tâm trong kho vũ khí ht nhân ca M.

Ba trong số các tàu ngm thuc Hm đi 7 ca Hoa Kỳ đã tham gia mt cuc tp trn tác chiến tiên tiến trong tháng này Bin Philippines, trong đó bao gồm thc hin các hot đng an ninh hàng hi, kch bn chiến đu trên mt nước và trong lòng bin.

Lực lượng tàu ngm Thái Bình Dương ca M có năng lc tác chiến chng ngm, chng hm, tn công chính xác vào các mc tiêu trên mt đt, hot đng tình báo, do thám, trinh sát và cảnh báo sm, cũng như có kh năng tác chiến đc bit và răn đe chiến lược trên toàn thế gii.

"Hoạt đng ca chúng tôi là mt minh chng rng chúng tôi sn sàng bo v li ích và quyn t do ca chúng ta theo lut pháp quc tế", Chuẩn Đô đc Blake Converse, ch huy lc lượng tàu ngm Thái Bình Dương, đóng quân Trân Châu Cng, nói trong mt thông cáo hôm 8/5.

my2

Tàu sân bay USS Theodore Roosevelt tại Guam, tháng 4/2020

Tàu sân bay USS Theodore Roosevelt tái xuất

Sức mnh ca Hi quân M tiếp tc hi phc vi vic tàu sân bay Theodore Roosevelt s ra khơi tr li vào cui tun này, trước ngày l Chiến sĩ Trn vong 25/5, các quan chc Hi quân cho biết hôm th 19/5, được Fox News dn li.

Trước đó, dch virus corona làm chiếc tàu chiến khng l b loi khi vòng chiến đu trong gn hai tháng vì hơn 1.000 thy th có kết qu xét nghim dương tính.

Kể t khi tàu sân bay này phi quay v cng, Trung Quc dường như đã li dng tình hình và tăng cường quy ri quân đi Hoa Kỳ cũng như các đng minh ca M trong khu vc trong bi cnh đi dch toàn cu, bn tin ca Fox News viết.

Kể t gia tháng 3, cùng thi đim tàu sân bay M tp vào đo Guam, các máy bay chiến đu ca Trung Quc đã quy ri máy bay trinh sát M ít nht 9 lần trên Bin Đông, ông Reed B. Werner, Phó Tr lý B trưởng Quc phòng chuyên trách Đông Nam Á, nói trong mt cuc phng vn vi Fox News.

Các hành vi khiêu khích của Trung Quc đã không ch din ra trên tri.

Ông Werner cũng nhắc đến v quy ri đi với tàu khu trục mang tên la có điu hướng USS Mustin đóng quân Nht Bn hi tháng trước khi tàu này gn mt nhóm tàu sân bay tn công ca Trung Quc đang tun tra qua Bin Đông. Mt tàu h tng ca Trung Quc đã chy "mt cách không an toàn và không chuyên nghiệp" gn tàu ca M, ông Werner nói vi Fox News.

Trong một cuc phng vn vi AP hôm 18/5, nói t tàu sân bay USS Theodore Roosevelt, Thuyn trưởng Carlos Sardiello bày t rng ông t tin v kh năng con tàu s có th thc hin nhim v sau 2 tháng tạm dng hot đng đo Guam.

Ông nói : "Tôi nghĩ rằng chúng tôi đã chun b các điu kin đ có xác sut thành công cao, chúng tôi s ra khơi và thc hin nhim v ca mình", theo tin ca AP.

Các quan chức khác ca M không mun nêu tên cho AP biết trong vài ngày tới nếu mi vic suôn s, tàu sân bay USS Theodore Roosevelt s tiến hành các hot đng hi quân khu vc Thái Bình Dương trong mt khong thi gian trước khi tr v cng nhà San Diego.

my3

Một máy bay ném bom B-1 ca M

Không lực Hoa Kỳ nhp cuc

Không lực Hoa Kỳ cũng không đng ngoài cuc, theo tin ca South China Morning Post. Quân chng này ca M gn đây tăng cường các chuyến bay bng máy bay ném bom B-1B Lancer bên trên các vùng bin gn Trung Quc.

Các chuyến bay đó din ra gia lúc c Hi quân lẫn Không quân M đu gia tăng các hot đng quân s Bin Đông, Bin Hoa Đông, Eo bin Đài Loan và Hoàng Hi trong năm nay.

South China Morning Post dẫn li thông báo mi nht ca Không lc Hoa Kỳ Thái Bình Dương đăng trên Twitter hôm th Ba 20/5 cho biết các máy bay ném bom B-1 đã thc hin mt phi v Bin Đông, ch vài ngày sau khi hun luyn cùng Hi quân Hoa Kỳ gn Hawaii.

Phi vụ này "th hin đ tin cy ca lc lượng không quân Hoa Kỳ đ x lý mt môi trường an ninh đa dng và bt đnh".

Không lực Hoa Kỳ đã trin khai 4 máy bay ném bom B-1B và khong 200 lính không quân t Texas đến căn c không quân Andersen đo Guam vào ngày 1/5. Không lc Hoa Kỳ cho biết vic điu đng này là nhm h tr cho Không lc Thái Bình Dương và đ tiến hành hun luyện và hot đng vi các đng minh và đi tác.

Không lực Hoa Kỳ đã điu hai chiếc B-1B Lancer tiến hành chuyến bay hai chiu kéo dài 32 gi bên trên Bin Đông vào ngày 29/4.

Lực lượng này luân phiên trin khai các máy bay ném bom B-1, B-2 và B-52, ba loại máy bay ném bom chiến lược ca không quân, bên cnh các máy bay quân s khác bay qua vùng bin tranh chp gn Trung Quc.

Ông Song Zhongping, một nhà bình lun v các vn đ quân s, có văn phòng Hong Kong, được South China Morning Post dn li nói rằng các chuyến bay thường xuyên ca B-1 và B-52 không ch nhm th hin s hin din ca quân đi M mà còn là nhng cuc thao dượt hướng ti nhng trn chiến tim tàng trong tương lai.

"B-1, đang dần thay thế B-52, cn phi bay quanh vùng bin đ biết rõ các điều kin chiến trường", ông nói.

"Trung Quốc và Hoa Kỳ ngày càng lún sâu vào mt cuc cnh tranh toàn din và tình hình còn xu hơn thi Chiến tranh Lnh Xô-M. Không th loi tr ri ro xung đt quân s Bin Đông và Eo bin Đài Loan. Và các nguy cơ vn đang tăng lên", ông Song nói.

*******************

Máy bay ném bom của Mỹ bay qua Biển Đông (VOA, 20/05/2020)

Không lực Hoa Kỳ cho biết mi trin khai máy bay ném bom B-1B Lancer đi "làm nhim v" trên vùng Bin Đông.

my4

Một chiếc B-1B Lancer ca M.

"Các máy bay B1 đã làm nhiệm v trên Bin Đông, ch vài ngày sau khi hun luyn vi hi quân M gn Hawaii, th hin s tín nhim ca không quân M nhm x lý môi trường an ninh bt trc và đa dng", Không lc M Thái Bình Dương viết trên Twitter hôm 18/5, nhưng không cho biết c th.

Theo tờ South China Morning Post, M gia tăng các chuyến bay ca B-1B Lancer trên các vùng bin gn Trung Quc trong bi cnh gia tăng căng thng trong quan h gia M và Bc Kinh "trên mi phương din".

Tờ báo này cũng dn lời các nhà quan sát quân s Trung Quc cnh báo v các nguy cơ xung đt quân s gia hai nước, nht là khi không quân cũng như hi quân M năm nay tăng cường các hot đng Bin Đông, Bin Hoa Đông, Eo bin Đài Loan và Hoàng Hi.

South China Morning Post đưa tin rng Không lc M đã trin khai 4 máy bay ném bom B-1B và khong 200 phi công t Texas ti căn c không quân Andersen Guam hôm 1/5 đ h tr lc lượng không quân M hot đng Thái Bình Dương cũng như nhm tiến hành các đt hun luyn vi đng minh và đối tác.

Tờ báo đưa tin thêm rng Bc Kinh và Washington vn tiếp tc khu chiến v cách x lý đi dch Covid-19 và nht là v ngun gc ca virus đã làm gn 325 nghìn người thit mng trên toàn thế gii.

Việc đ li cho nhau càng làm trm trng thêm sự căng thng trong quan h song phương, vn đã nh hưởng ti mt lot các vn đ t báo chí, thương mi, công ngh ti quân s, theo South China Morning Post.

*******************

Cuộc đối đầu West Capella, bước tiến trong chính sách Biển Đông của Mỹ (RFI, 20/05/2020)

"Một cuộc đối đầu năm nước" vừa qua đã diễn ra xung quanh một giàn khoan của Malaysia trên Biển Đông, giữa lực lượng Malaysia, Trung Quốc, Việt Nam, Hoa Kỳ và Úc. Trang War On The Rocks ngày 18/05/2020 phân tích trong bài "Học được gì trên Biển Đông qua phản ứng của Hoa Kỳ trong vụ đối đầu West Capella".

my5

Tuần dương hạm USS Gabrielle Giffords (LCS 10) hoạt động gần giàn khoan dầu West Capella ngày 13/05/2020. Ảnh do Bộ tư lệnh Ấn Độ-Thái Bình Dương (Hải quân Mỹ) công bố. © US Navy/MC2 Brenton Poyser

Chiến dịch West Capella

Khi tập đoàn dầu khí Petronas của Malaysia thuê giàn khoan West Capella để khai thác tại vùng biển chồng lấn mà Malaysia và Việt Nam cùng yêu sách chủ quyền, Trung Quốc bèn điều chiếc tàu Hải Dương Địa Chất 8 (Haiyang Dizhi) cùng với một đoàn tàu hải giám và dân quân biển đến (địa điểm West Capella hoạt động nằm bên trong đường lưỡi bò do Bắc Kinh vẽ ra).

Đáp lại, Hoa Kỳ duy trì sự hiện diện gần West Capella trong gần một tháng. Trước hết là tàu tuần duyên tác chiến USS Gabrielle Giffords đã từng được điều đến khu vực Ấn Độ-Thái Bình Dương từ tháng 9/2019, nay tuần tra từ ngày 26 đến 28/04. Ngày 29/04, hai oanh tạc cơ B-1B của Không quân Mỹ cất cánh từ căn cứ Ellsworth ở South Dakota, tiến hành phi vụ 32 tiếng đồng hồ trên Biển Đông.

Chưa đầy một tuần sau, chiến hạm USS Montgomery và USNS Cesar Chavez lên đường tuần tra trong khu vực (USS Montgomery là tuần dương hạm thứ hai được điều đến từ Singapore). Các oanh tạc cơ B-52 và B-2 thực hiện nhiệm vụ răn đe chiến lược ở khu vực mà Bộ tư lệnh Châu Âu và Ấn Độ-Thái Bình Dương chịu trách nhiệm vào ngày 07/05. Ngày 08/05, thêm hai oanh tạc cơ khác cất cánh từ căn cứ Guam, bay qua Biển Đông. Theo ít nhất một báo cáo, các phi vụ được tiến hành ở gần West Capella, và các phi cơ này thuộc phi đội viễn chinh thứ 9.

Lực lượng tàu ngầm Thái Bình Dương ngày 08/05 loan báo tất cả các tàu được triển khai trong chiến dịch phòng bị. Vì tàu ngầm chỉ hoạt động dưới nước, để nhấn mạnh thêm thông điệp, Đệ thất hạm đội tung ra bức ảnh một chiếc tàu ngầm đang nổi lên trên mặt biển. Kèm theo là thông báo ba tàu ngầm này cùng với các chiến hạm và chiến đấu cơ tiến hành tập trận tại Biển Philippines ngày 09/04.

Hải quân Mỹ cũng có hai hoạt động tuần tra vì tự do hàng hải và di chuyển ngang eo biển Đài Loan vào thời kỳ này. Cuối cùng, khi West Capella đã hoàn thành nhiệm vụ, chiếc USS Gabrielle Giffords đi qua một lần cuối.

Lực lượng phối hợp của Mỹ đã chứng tỏ năng lực chiến đấu tại Biển Đông và Biển Hoa Đông, giữa các phương tiện đã được triển khai trước đó và lực lượng được điều gấp từ Hoa Kỳ.

Vì sao lại đơn phương hành động ?

Xuất hiện đầy ấn tượng, nhưng vì sao Hoa Kỳ không phối hợp với các đối tác trong khu vực, đặc biệt là Malaysia ?

Trong nhiều năm qua, Malaysia vẫn im lặng trước những hành động lấn lướt của Trung Quốc trên biển, do cựu thủ tướng Mahathir Mohamad cho rằng Biển Đông "không nên có những chiến hạm lớn". Malaysia ngại đối đầu trực diện với Trung Quốc, vừa do lực lượng hải quân yếu, vừa do kinh tế quá lệ thuộc vào thị trường Hoa lục.

Malaysia duy trì các yêu sách quá đáng, đi ngược lại với Công ước Liên Hiệp Quốc về Luật Biển (UNCLOS), mà Hoa Kỳ từng thách thức qua các chuyến tuần tra vì tự do hàng hải trước đó. Khi lực lượng Mỹ tiến về phía nam, các chính khách và cơ quan quốc phòng Malaysia không chắc chắn là để giúp mình hay lại phản ứng trước các yêu sách. Tác giả bài viết cho rằng lẽ ra có thể tránh được sự nhập nhằng này.

Hoa Kỳ đã cung ứng mạng lưới thông tin an toàn cho Malaysia thông qua Sáng kiến An toàn Hàng hải Ấn Độ-Thái Bình Dương, và chắc cũng đã trang bị mạng lưới tương tự trên đất liền cũng như các chiến hạm. Trong khi việc hợp tác trên biển có thể gây rủi ro với một số đối tác như Malaysia, vụ West Capella là cơ hội tốt cho việc chia sẻ thông tin và hình ảnh qua mạng lưới mà Hoa Kỳ đã đầu tư, nhưng Mỹ đã bỏ qua.

Một cách giải thích khác cho sự thiếu phối hợp, là Hoa Kỳ cho rằng Malaysia sẽ rất dè dặt, nên cứ tự mình hành động. Tại Biển Đông, chính quyền Malaysia luôn đứng bên lề trong khi các đối tác khác của Mỹ ngày càng kiên quyết hơn. Thế nên có thể hoạt động rầm rộ của Hoa Kỳ nhắm đến một công chúng rộng rãi trong khu vực, hơn là chỉ nhằm vào Malaysia.

Việt Nam và Indonesia đã chứng tỏ không ngại ngần đầy lùi các khiêu khích của Trung Quốc trên Biển Đông, và theo lời đồn đãi thì Việt Nam có thể kiện Trung Quốc ra trước tòa quốc tế. Đây là thời điểm tốt để Hoa Kỳ công khai bày tỏ sự ủng hộ các nước trong khu vực. Không một bên yêu sách chủ quyền nào quên được sự do dự của chính quyền Obama khi Trung Quốc xâm chiếm bãi cạn Scarborough của Philippines, thế nên càng cần phải xóa nhòa đi ký ức tệ hại này, vào lúc Hoa Kỳ muốn chứng tỏ là người bảo đảm an ninh cho khu vực.

Bắc Kinh dịu giọng trước sự hiện diện quân sự rầm rộ của Mỹ

Ngoài tuyên truyền của đảng Cộng Sản Trung Quốc, không có bằng chứng nào cho thấy hoạt động của lực lượng viễn chinh Mỹ làm trầm trọng thêm tình hình gần tàu khoan dầu West Capella. Một khu trục hạm lớp 052 B Guangzhou của Trung Quốc đã đi ngang khu vực này cùng lúc với chiến hạm USS Mỹ, nhưng nhìn chung, phản ứng của Bắc Kinh trước sự hiện diện của Mỹ khá khiêm tốn. Bộ Ngoại Giao Trung Quốc thông báo không có sự đối đầu nào gần West Capella, và tình hình Biển Đông "cơ bản ổn định".

Với sự tham gia của Úc, các tuyên bố của Mỹ ngày càng mạnh hơn. Ban đầu Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ lên tiếng ủng hộ mạnh mẽ các nước ASEAN, đồng thời tố cáo những hành động hiếu chiến của Trung Quốc trên Biển Đông ngày 22/04. Bộ Quốc Phòng có phần chậm chạp hơn trong tuyên truyền. Chuyến hải hành đầu tiên của USS Gabrielle thậm chí còn không được trực tiếp nêu ra, trong thông cáo báo chí không ghi rõ nơi làm nhiệm vụ là Biển Đông.

Tuy nhiên đến đầu tháng Năm, các thông cáo cho biết cụ thể các oanh tạc cơ, chiến hạm và tàu ngầm được triển khai cùng với máy bay không người lái. Ngày 06/05, lực lượng Hải quân Thái Bình Dương loan báo việc tuần tra cùng với Úc, bị ngưng vì đại dịch virus corona, sắp được tái lập. Điều này chứng tỏ có sự phối hợp giữa Bộ Ngoại giao và Quốc Phòng, kể cả Bộ tư lệnh Ấn Độ-Thái Bình Dương, Bộ chỉ huy chiến lược Hoa Kỳ (USSTRATCOM), Đệ thất hạm đội và các lực lượng tác chiến trực thuộc.

Bài học rút ra từ chiến dịch West Capella

Sau khi tàu khoan dầu West Capella kết thúc hợp đồng và rời khỏi khu vực tranh chấp, vụ này cần được coi là một bước tiến trong cách thức của Mỹ nhằm đối đầu với Trung Quốc và trấn an các đồng minh. Một sự hiện diện hiệu quả của nhiều lực lượng cùng với công tác tuyên truyền sẽ phải là căn bản cho các tiến triển trong tương lai. Tuy nhiên Hoa Kỳ cần phải thông tin rõ hơn để tránh cho các đối tác khỏi lo ngại, đồng thời tạo cơ hội hợp tác.

Nhìn lại vụ đối đầu West Capella vừa qua, rõ ràng Hoa Kỳ đã chứng tỏ năng lực phối hợp chiến đấu trước thái độ hiếu chiến của hải quân Trung Quốc. Chiến dịch phối hợp kéo dài nhiều tuần lễ của lực lượng viễn chinh Mỹ đã dập tắt những chỉ trích là Hoa Kỳ chỉ "dạo chơi" trong khu vực.

Tuy không được Malaysia "mời" vào, nhưng rõ ràng Mỹ đã chứng tỏ quyết tâm đối phó với sự bành trướng trên biển của Trung Quốc, vào thời điểm gay gắt nhất. Chỉ có Hoa Kỳ mới phối hợp được giữa các lực lượng từ các căn cứ trong nước và hải ngoại để đáp ứng ngay lập tức hoặc dài ngày, nhằm hỗ trợ cho các đồng minh và đối tác. Chỉ đáng tiếc là không được thông tin rõ, gây băn khoăn cho các nước liên quan.

Câu khẩu hiệu "ủng hộ tự do hàng hải và hàng không" thường được sử dụng đã trở nên nhàm tại Ấn Độ-Thái Bình Dương. Phó đô đốc Bill Merz, chỉ huy trưởng Đệ thất hạm đội đưa ra một thông điệp cụ thể hơn : "Hoa Kỳ ủng hộ các nỗ lực của các đồng minh và đối tác trong việc theo đuổi hợp pháp các lợi ích kinh tế của họ".

Tờ báo kết luận, cho dù một loạt các hoạt động trên là một bước tiến trong chính sách của Mỹ về Biển Đông, không thể có thành công thực sự nếu không có sự cam kết và ủng hộ đáng kể đối với các quốc gia yêu sách chủ quyền trong khu vực, trong cuộc chiến đấu nhằm bảo vệ lợi ích kinh tế biển và chủ quyền.

Thụy My

*******************

Mỹ-Trung căng thẳng : Quân đội Trung Quốc muốn tăng ngân sách quốc phòng ít nhất 7,5% (RFI, 20/05/2020)

Thế lực ly khai tại Tân Cương, Tây Tạng, xu hướng độc lập tại Đài Loan, nhưng đứng đầu là nguy cơ xung đột với Mỹ là những lý do giúp quân đội Trung Quốc được tăng ngân sách ít nhất 7,5% trong hai năm liên tiếp, theo nguồn tin của báo Hồng Kông 19/05/2020.

my6

Đoàn đại biểu quân đội Trung Quốc rời Đại Lễ Đường Nhân Dân sau cuộc họp trù bị của Quốc hội, Bắc Kinh, ngày 04/03/2019 Reuters - Aly Song

Theo South China Morning Post, trước ngày Quốc hội Trung Quốc họp thường niên vào thứ Sáu tới đây, các tướng lãnh Trung Quốc chờ mong được thông báo tăng ngân sách, ít nhất là 7,5% như năm 2019 hoặc nhiều hơn thế nữa.

Quân đội Hoa lục cho biết cần thêm vũ khí, tài nguyên để đối phó với nhiều mối đe dọa cùng lúc : tình hình bất trắc biến đổi không ngừng bên ngoài lẫn bên trong lãnh thổ. Nhưng đứng đầu các mối đe dọa là quan hệ căng thẳng với Mỹ ngày càng leo thang, tiến gần đến nguy cơ xung đột.

Hai hồ sơ nóng thấy rõ là tình hình biển Đông và đại dịch Covid-19.

Theo quan điểm của Bắc Kinh, Hoa Kỳ đã gia tăng hoạt động quân sự trên không và trên biển "sát cửa" Trung Quốc từ đầu năm đến nay nhiều gắp ba lần so với nguyên một năm 2019.

Một cựu sĩ quan Trung Quốc nay là nhà bình luận quân sự tên Tống Trọng Bình (Song Zhong Ping) phân tích trên South China Morning Post : Bắc Kinh cảm thấy an ninh đang bị Mỹ và nhiều nước khác đe dọa ngày càng nguy hiểm. Do vậy, quân đội Trung Quốc cần thêm ngân sách để tiếp tục hiện đại hóa và tập trận.

Ngân sách quân đội Hoa lục, theo nguồn tin chính thức, là 177 tỷ đô la trong năm 2019.

Tú Anh

*********************

Cuộc đối đầu West Capella, bước tiến trong chính sách Biển Đông của Mỹ (RFI, 20/05/2020)

"Một cuộc đối đầu năm nước" vừa qua đã diễn ra xung quanh một giàn khoan của Malaysia trên Biển Đông, giữa lực lượng Malaysia, Trung Quốc, Việt Nam, Hoa Kỳ và Úc. Trang War On The Rocks ngày 18/05/2020 phân tích trong bài "Học được gì trên Biển Đông qua phản ứng của Hoa Kỳ trong vụ đối đầu West Capella".

my7

Tuần dương hạm USS Gabrielle Giffords (LCS 10) hoạt động gần giàn khoan dầu West Capella ngày 13/05/2020. Ảnh do Bộ tư lệnh Ấn Độ-Thái Bình Dương (Hải quân Mỹ) công bố. © US Navy/MC2 Brenton Poyser

Chiến dịch West Capella

Khi tập đoàn dầu khí Petronas của Malaysia thuê giàn khoan West Capella để khai thác tại vùng biển chồng lấn mà Malaysia và Việt Nam cùng yêu sách chủ quyền, Trung Quốc bèn điều chiếc tàu Hải Dương Địa Chất 8 (Haiyang Dizhi) cùng với một đoàn tàu hải giám và dân quân biển đến (địa điểm West Capella hoạt động nằm bên trong đường lưỡi bò do Bắc Kinh vẽ ra).

Đáp lại, Hoa Kỳ duy trì sự hiện diện gần West Capella trong gần một tháng. Trước hết là tàu tuần duyên tác chiến USS Gabrielle Giffords đã từng được điều đến khu vực Ấn Độ-Thái Bình Dương từ tháng 9/2019, nay tuần tra từ ngày 26 đến 28/04. Ngày 29/04, hai oanh tạc cơ B-1B của Không quân Mỹ cất cánh từ căn cứ Ellsworth ở South Dakota, tiến hành phi vụ 32 tiếng đồng hồ trên Biển Đông.

Chưa đầy một tuần sau, chiến hạm USS Montgomery và USNS Cesar Chavez lên đường tuần tra trong khu vực (USS Montgomery là tuần dương hạm thứ hai được điều đến từ Singapore). Các oanh tạc cơ B-52 và B-2 thực hiện nhiệm vụ răn đe chiến lược ở khu vực mà Bộ tư lệnh Châu Âu và Ấn Độ-Thái Bình Dương chịu trách nhiệm vào ngày 07/05. Ngày 08/05, thêm hai oanh tạc cơ khác cất cánh từ căn cứ Guam, bay qua Biển Đông. Theo ít nhất một báo cáo, các phi vụ được tiến hành ở gần West Capella, và các phi cơ này thuộc phi đội viễn chinh thứ 9.

Lực lượng tàu ngầm Thái Bình Dương ngày 08/05 loan báo tất cả các tàu được triển khai trong chiến dịch phòng bị. Vì tàu ngầm chỉ hoạt động dưới nước, để nhấn mạnh thêm thông điệp, Đệ thất hạm đội tung ra bức ảnh một chiếc tàu ngầm đang nổi lên trên mặt biển. Kèm theo là thông báo ba tàu ngầm này cùng với các chiến hạm và chiến đấu cơ tiến hành tập trận tại Biển Philippines ngày 09/04.

Hải quân Mỹ cũng có hai hoạt động tuần tra vì tự do hàng hải và di chuyển ngang eo biển Đài Loan vào thời kỳ này. Cuối cùng, khi West Capella đã hoàn thành nhiệm vụ, chiếc USS Gabrielle Giffords đi qua một lần cuối.

Lực lượng phối hợp của Mỹ đã chứng tỏ năng lực chiến đấu tại Biển Đông và Biển Hoa Đông, giữa các phương tiện đã được triển khai trước đó và lực lượng được điều gấp từ Hoa Kỳ.

Vì sao lại đơn phương hành động ?

Xuất hiện đầy ấn tượng, nhưng vì sao Hoa Kỳ không phối hợp với các đối tác trong khu vực, đặc biệt là Malaysia ?

Trong nhiều năm qua, Malaysia vẫn im lặng trước những hành động lấn lướt của Trung Quốc trên biển, do cựu thủ tướng Mahathir Mohamad cho rằng Biển Đông "không nên có những chiến hạm lớn". Malaysia ngại đối đầu trực diện với Trung Quốc, vừa do lực lượng hải quân yếu, vừa do kinh tế quá lệ thuộc vào thị trường Hoa lục.

Malaysia duy trì các yêu sách quá đáng, đi ngược lại với Công ước Liên Hiệp Quốc về Luật Biển (UNCLOS), mà Hoa Kỳ từng thách thức qua các chuyến tuần tra vì tự do hàng hải trước đó. Khi lực lượng Mỹ tiến về phía nam, các chính khách và cơ quan quốc phòng Malaysia không chắc chắn là để giúp mình hay lại phản ứng trước các yêu sách. Tác giả bài viết cho rằng lẽ ra có thể tránh được sự nhập nhằng này.

Hoa Kỳ đã cung ứng mạng lưới thông tin an toàn cho Malaysia thông qua Sáng kiến An toàn Hàng hải Ấn Độ-Thái Bình Dương, và chắc cũng đã trang bị mạng lưới tương tự trên đất liền cũng như các chiến hạm. Trong khi việc hợp tác trên biển có thể gây rủi ro với một số đối tác như Malaysia, vụ West Capella là cơ hội tốt cho việc chia sẻ thông tin và hình ảnh qua mạng lưới mà Hoa Kỳ đã đầu tư, nhưng Mỹ đã bỏ qua.

Một cách giải thích khác cho sự thiếu phối hợp, là Hoa Kỳ cho rằng Malaysia sẽ rất dè dặt, nên cứ tự mình hành động. Tại Biển Đông, chính quyền Malaysia luôn đứng bên lề trong khi các đối tác khác của Mỹ ngày càng kiên quyết hơn. Thế nên có thể hoạt động rầm rộ của Hoa Kỳ nhắm đến một công chúng rộng rãi trong khu vực, hơn là chỉ nhằm vào Malaysia.

Việt Nam và Indonesia đã chứng tỏ không ngại ngần đầy lùi các khiêu khích của Trung Quốc trên Biển Đông, và theo lời đồn đãi thì Việt Nam có thể kiện Trung Quốc ra trước tòa quốc tế. Đây là thời điểm tốt để Hoa Kỳ công khai bày tỏ sự ủng hộ các nước trong khu vực. Không một bên yêu sách chủ quyền nào quên được sự do dự của chính quyền Obama khi Trung Quốc xâm chiếm bãi cạn Scarborough của Philippines, thế nên càng cần phải xóa nhòa đi ký ức tệ hại này, vào lúc Hoa Kỳ muốn chứng tỏ là người bảo đảm an ninh cho khu vực.

Bắc Kinh dịu giọng trước sự hiện diện quân sự rầm rộ của Mỹ

Ngoài tuyên truyền của đảng Cộng Sản Trung Quốc, không có bằng chứng nào cho thấy hoạt động của lực lượng viễn chinh Mỹ làm trầm trọng thêm tình hình gần tàu khoan dầu West Capella. Một khu trục hạm lớp 052 B Guangzhou của Trung Quốc đã đi ngang khu vực này cùng lúc với chiến hạm USS Mỹ, nhưng nhìn chung, phản ứng của Bắc Kinh trước sự hiện diện của Mỹ khá khiêm tốn. Bộ Ngoại Giao Trung Quốc thông báo không có sự đối đầu nào gần West Capella, và tình hình Biển Đông "cơ bản ổn định".

Với sự tham gia của Úc, các tuyên bố của Mỹ ngày càng mạnh hơn. Ban đầu Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ lên tiếng ủng hộ mạnh mẽ các nước ASEAN, đồng thời tố cáo những hành động hiếu chiến của Trung Quốc trên Biển Đông ngày 22/04. Bộ Quốc Phòng có phần chậm chạp hơn trong tuyên truyền. Chuyến hải hành đầu tiên của USS Gabrielle thậm chí còn không được trực tiếp nêu ra, trong thông cáo báo chí không ghi rõ nơi làm nhiệm vụ là Biển Đông.

Tuy nhiên đến đầu tháng Năm, các thông cáo cho biết cụ thể các oanh tạc cơ, chiến hạm và tàu ngầm được triển khai cùng với máy bay không người lái. Ngày 06/05, lực lượng Hải quân Thái Bình Dương loan báo việc tuần tra cùng với Úc, bị ngưng vì đại dịch virus corona, sắp được tái lập. Điều này chứng tỏ có sự phối hợp giữa Bộ Ngoại giao và Quốc Phòng, kể cả Bộ tư lệnh Ấn Độ-Thái Bình Dương, Bộ chỉ huy chiến lược Hoa Kỳ (USSTRATCOM), Đệ thất hạm đội và các lực lượng tác chiến trực thuộc.

Bài học rút ra từ chiến dịch West Capella

Sau khi tàu khoan dầu West Capella kết thúc hợp đồng và rời khỏi khu vực tranh chấp, vụ này cần được coi là một bước tiến trong cách thức của Mỹ nhằm đối đầu với Trung Quốc và trấn an các đồng minh. Một sự hiện diện hiệu quả của nhiều lực lượng cùng với công tác tuyên truyền sẽ phải là căn bản cho các tiến triển trong tương lai. Tuy nhiên Hoa Kỳ cần phải thông tin rõ hơn để tránh cho các đối tác khỏi lo ngại, đồng thời tạo cơ hội hợp tác.

Nhìn lại vụ đối đầu West Capella vừa qua, rõ ràng Hoa Kỳ đã chứng tỏ năng lực phối hợp chiến đấu trước thái độ hiếu chiến của hải quân Trung Quốc. Chiến dịch phối hợp kéo dài nhiều tuần lễ của lực lượng viễn chinh Mỹ đã dập tắt những chỉ trích là Hoa Kỳ chỉ "dạo chơi" trong khu vực.

Tuy không được Malaysia "mời" vào, nhưng rõ ràng Mỹ đã chứng tỏ quyết tâm đối phó với sự bành trướng trên biển của Trung Quốc, vào thời điểm gay gắt nhất. Chỉ có Hoa Kỳ mới phối hợp được giữa các lực lượng từ các căn cứ trong nước và hải ngoại để đáp ứng ngay lập tức hoặc dài ngày, nhằm hỗ trợ cho các đồng minh và đối tác. Chỉ đáng tiếc là không được thông tin rõ, gây băn khoăn cho các nước liên quan.

Câu khẩu hiệu "ủng hộ tự do hàng hải và hàng không" thường được sử dụng đã trở nên nhàm tại Ấn Độ-Thái Bình Dương. Phó đô đốc Bill Merz, chỉ huy trưởng Đệ thất hạm đội đưa ra một thông điệp cụ thể hơn : "Hoa Kỳ ủng hộ các nỗ lực của các đồng minh và đối tác trong việc theo đuổi hợp pháp các lợi ích kinh tế của họ".

Tờ báo kết luận, cho dù một loạt các hoạt động trên là một bước tiến trong chính sách của Mỹ về Biển Đông, không thể có thành công thực sự nếu không có sự cam kết và ủng hộ đáng kể đối với các quốc gia yêu sách chủ quyền trong khu vực, trong cuộc chiến đấu nhằm bảo vệ lợi ích kinh tế biển và chủ quyền.

Thụy My

Quay lại trang chủ
Read 26 times

Viết bình luận

Phải xác tín nội dung bài viết đáp ứng tất cả những yêu cầu của thông tin được đánh dấu bằng ký hiệu (*)