Thông Luận

Cơ quan ngôn luận của Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên

Published in

Châu Á

16/11/2020

ASEAN-EAS : Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc chủ tọa những phiên họp cuối nhiệm kỳ

RFI tổng hợp - RFA tiếng Việt

Tuyên b Hà Ni không đ cp tranh chp Bin Đông

VOA, 16/11/2020

Vit Nam và các nước tham gia Hi ngh Cp cao Đông Á đã không đ cp đến các tranh chp lãnh hi trên Bin Đông trong Tuyên b Hà Ni gia bi cnh các quc gia ca khi tp trung vào thương mi và đi dch Covid-19, vi vic ký kết mt hip đnh thương mi ln nht được mong đi t lâu.

eas1

Th tướng Vit Nam Nguyn Xuân Phúc phát biu ti Hi ngh Thượng đnh Đông Á, được t chc trc tuyến ti Hà Ni hôm 14/11. Tuyên b Hà Ni ca hi ngh này không đ cp đến các tranh chp lãnh hi trên Bin Đông.

Lãnh đo ca 10 quc gia Đông Nam Á (ASEAN), trong đó Vit Nam là ch tch luân phiên, và 8 quc gia thành viên khác, gm c M, Nga, Úc và Trung Quc, hôm 14/11 đưa ra mt tuyên b chung sau cuc hp thượng đnh ca khi ti Hà Ni qua hình thc trc tuyến.

Tuyên b Hà Ni nhn mnh đến cam kết gia các quc gia trong khi trong vic đm bo môi trường thun li đ kim soát dch bnh, trong bi cnh đi dch virus corona vn đang hoành hành trên toàn thế gii. Ngoài các hp tác khác, tuyên b cũng nhn mnh đến tm quan trng ca Hi ngh Cp cao Đông Á (EAS) trong vic tăng cường hp tác kinh tế trong khu vc.

EAS, vi ASEAN v trí trung tâm, là din đàn chiến lược hàng đu khu vc, là nơi các Nhà lãnh đo trao đi v các vn đ quan trng, nh hưởng đến hoà bình, an ninh và thnh vượng ca khu vc, theo Th tướng Vit Nam nguyn Xuân Phúccho biết khi phát biu khai mc hi ngh.

Vi 4,6 t dân và có tng GDP hơn 51,6 nghìn t USD, ông Phúc được Báo Tin Tc trích li nhn mnh rng EAS đã to ra khuôn kh phù hp cho các nước tham gia chia s các quan tâm chung, đi thoi v mi vn đ và hp tác trên nhiu lĩnh vc.

Phát biu khi ch trì cuc hp ti 14/11, người đng đu chính ph Vit Nam nói rng lãnh đo các nước dành nhiu thi gian trao đi v tình hình khu vc và quc tế".

"Các nước nhn mnh nhu cu bo đm môi trường thun li đ kim soát dch bnh", ông Phúc nói. "Trên cơ s đó, các nước nhn mnh tinh thn trách nhim, đng thi kêu gi kim chế, tránh các hành đng làm phc tp tình hình, không quân s hóa, gii quyết hòa bình các khác bit, mâu thun trên cơ s lut pháp quc tế, Công ước ca Liên Hp Quc v Lut Bin (UNCLOS) 1982, khuôn kh pháp lý cho mi hot đng trên bin".

Theo Th tướng Vit Nam, các nước ghi nhn n lc ca ASEAN và Trung Quc thc hin đy đ, nghiêm túc Tuyên b v ng x ca các bên Bin Đông (DOC) và xây dng B quy tc ng x Bin Đông ( COC ) hiu lc, hiu qu, phù hp vi lut pháp quc tế, UNCLOS 1982.

Tuy nhiên trong Tuyên b Hà Ni, các tranh chp Bin Đông, đc bit tăng cao trong năm nay vi các hot đng gây hn ca Trung Quc gia bi cnh đi dch, không được đ cp. Tuyên b ch nói rng các quc gia thành viên s "tăng cường các hành đng thc tin và s phi hp toàn din trong nhng lĩnh vc ưu tiên ca hp tác Thượng đnh Đông Á, và các ng phó đi vi các thách thc cùng quan tâm".

Các nhà phân tích cho rng nhng ch đ v ng phó vi đi dch Covid-19 và vic ký kết hip đnh RCEP được ch đi t lâu đã "nâng cao tâm trng ca mi người" ti cuc hp thượng đnh Hà Ni trong khi không ai có bt c mt đ xut gì mi đ ni lng tranh chp hàng hi sau mt năm đy biến đng vi s phn đi mnh m ca M trước các hot đng ca Trung Quc trên bin.

Vit Nam cùng 14 quc gia khác trong khu vc Châu Á-Thái Bình Dương, trong đó có Trung Quc, hôm 15/11 ký kết Hip đnh Đi tác Kinh tế Toàn din Khu vc, RCEP, trong khuôn kh hi ngh quc tế do Hà Ni làm ch nhà. RCEP được Trung Quc hu thun t khi được khi xướng vào năm 2012 và được cho là mt công c đ Trung Quc tăng sc mnh đa chính tr Châu Á-Thái Bình Dương.

"Gia tâm trng ăn mng này, tôi không nghĩ rng h s làm gì đ gim bt điu đó bng mt điu gì đó rt khc nghit trên Bin Đông", Oh Ei Sun, thành viên cao cp ca Vin nghiên cu Các vn đ Quc tế ca Singapore, nói vi phóng viên Ralph Jennings ca VOA.

Các thành viên ASEAN, trong đó có Vit Nam, Philippines, Indonesia, Malaysia, đu có tranh chp lãnh hi vi Trung Quc trên Bin Đông.

Trung Quc và các nước ASEAN đang cùng nhau tho lun mt b quy tc ng x trên Bin Đông k t năm 2002, nhm ngăn nga nhng ri ro trên bin. Trung Quc đình tr vic thương tho trong nhiu năm nhưng đã quay tr li đàm phán sau khi thua Philippines trong v kin v tranh chp lãnh hi ti toà trng tài quc tế La Haye năm 2016.

"Tôi nghĩ khng hong COVID có l s làm cho (các nước ASEAN) khó khăn trong vic đt ưu tiên vào mt b quy tc ng x trong khi h đang lo ngi nhiu hơn v vic phc hi kinh tế trong nước và ni li thương mi, du lch cùng mi th khác", theo nhn đnh ca ông Stephen Nagy, phó giáo sư cp cao v chính tr và nghiên cu quc tế ca Đi hc Cơ đc giáo Quc tế Tokyo, vi VOA.

Theo nhà nghiên cu Oh, các nước Đông Nam Á đang gác li tranh chp hàng hi trong năm nay đ ch Tng thng đc c M Joe Biden cho biết quan đim ca ông v vn đ này.

Tng thng Donald Trump đã tăng cường các đt tun tra ca Hi quân M trên vùng bin gn lãnh hi ca Trung Quc và tăng cường bán vũ khí cho các nước xung quanh như mt li cnh báo đi vi Bc Kinh. Theo các hc gi trong khu vc cho biết, các thành viên ASEAN cm thy được Washington bo v nhưng cũng lo lng v mt cuc xung đt có th xy ra gia hai siêu cường.

**********************

Thượng Đỉnh ASEAN : Việt Nam, Philippines liên thủ thúc đẩy hồ sơ Biển Đông

Trọng Nghĩa, RFI, 12/11/2020

Là hai nước bị Trung Quốc liên tục lấn lướt trong thời gian gần đây tại Biển Đông, Việt Nam, Philippines đã tranh thủ Hội Nghị Thượng Đỉnh ASEAN mở ra tại Hà Nội hôm nay, 12/11/2020, để yêu cầu một giải pháp hòa bình, trên tinh thần tôn trọng luật pháp quốc tế. Điều đáng chú ý là Philippines đã bất ngờ trở thành nước lên tiếng mạnh nhất trên vấn đề Biển Đông, cho dù lãnh đạo nước này thường được cho là có xu hướng hòa hoãn với Bắc Kinh.

asean1

Thủ tướng Việt Nam Nguyễn Xuân Phúc đọc diễn văn khai mạc Thượng Đỉnh ASEAN lần thứ 37, Hà Nội, ngày 12/10/2020.  Reuters - Kham

Với tư cách chủ tịch luân phiên của ASEAN, lại là nước bị Trung Quốc lấn lướt dữ dội nhất trong thời gian gần đây, Việt Nam không thể không nêu bật vấn đề Biển Đông bị Trung Quốc tranh chấp một cách trái phép ra trước công luận khu vực và thế giới, nhân hội nghị lần này.

Trong bài phát biểu khai mạc hội nghị của lãnh đạo 10 nước ASEAN vào hôm nay, thủ tướng Việt Nam Nguyễn Xuân Phúc đã gián tiếp đề cập đến vấn đề Biển Đông và các hành động hung hăng áp đặt yêu sách chủ quyền của Trung Quốc, khi ông ca ngợi quyết tâm mạnh mẽ của ASEAN trong việc xây dựng Biển Đông trở thành vùng biển hòa bình, ổn định, an ninh và an toàn.

Thủ tướng Việt Nam đã vẽ ra một bức tranh lý tưởng về Biển Đông mà mọi người mong muốn, một nơi mà những "khác biệt, tranh chấp được giải quyết bằng các biện pháp hòa bình, nơi pháp luật được tôn trọng, tuân thủ và các giá trị chung được khẳng định, đề cao ý nghĩa của Công Ứớc Liên Hiệp Quốc về Luật Biển (UNCLOS 1982) và trông đợi sớm hoàn thành Bộ Quy Tắc Ứng Xử trên Biển Đông COC hiệu lực, hiệu quả, phù hợp với luật pháp quốc tế, với Công Ước UNCLOS 1982".

Đây là một bức tranh lý tưởng, vì hiện nay Trung Quốc bị cáo buộc là coi thường luật lệ quốc tế, để chèn ép các láng giềng ven Biển Đông, những hành vi đã được ngoại trưởng Việt Nam Phạm Bình Minh nêu bật nhân hội nghị các ngoại trưởng ASEAN hôm qua. Kết luận của hội nghị ghi rõ : "Biển Đông tiếp tục là vấn đề nổi lên trong tình hình quốc tế và khu vực" với "nhiều hành động đơn phương, trong đó có quân sự hóa, đòi hỏi chủ quyền thiếu căn cứ, hành xử áp đặt vẫn tiếp diễn gây lo ngại đến hòa bình ổn định trên Biển Đông nói riêng, khu vực nói chung".

Sau phát biểu của thủ tướng Việt Nam, trong diễn văn của mình, tổng thống Philippines đã bất ngờ lên tiếng bảo vệ phán quyết của Tòa Trọng Tài Thường Trực La Haye năm 2016 bác bỏ các yêu sách chủ quyền quá đáng của Trung Quốc tại Biển Đông. Theo phát ngôn viên phủ tổng thống Philippines, Harry Roque, tổng thống Rodrigo Duterte đã nhắc lại lời kêu gọi của ông về một giải pháp "hòa bình" cho tranh chấp Biển Đông, và hy vọng rằng Bộ Quy Tắc Ứng Xử sẽ được hoàn thiện càng sớm càng tốt.

Tuy nhiên, ông cũng nhắc lại phán quyết trọng tài năm 2016, khẳng định rằng đó là một "giải thích có thẩm quyền về việc áp dụng Công Ước Liên Hiệp Quốc về Luật Biển UNCLOS... và đã trở thành một phần của luật pháp quốc tế". Đối với ông Duterte, đó là một thực tế "mà không một quốc gia nào có thể bỏ qua, cho dù nước đó có mạnh đến đâu chăng nữa".

Phát biểu tại Hội Nghị ASEAN của tổng thống Philippines đã gợi lại diễn văn mà ông đọc trước Đại Hội Đồng Liên Hiệp Quốc vào tháng 9 vừa qua.

Theo các nhà quan sát, sau hai phát biểu nói trên của Việt Nam và Philippines, các cuộc họp trong khuôn khổ Thượng Đỉnh ASEAN lần thứ 37 này chắc chắn sẽ tiếp tục thảo luận về chủ đề Biển Đông, và trong lãnh vực này, chắc chắn Trung Quốc sẽ bị cô lập, vì lẽ đa số các đối tác lớn của ASEAN đều đã lên tiếng chỉ trích các đòi hỏi chủ quyền quá đáng của Trung Quốc, từ Mỹ, Úc, cho đến Nhật Bản, Ấn Độ.

Trọng Nghĩa

********************

Các nhà lãnh đạo Đông Nam Á bắt đầu Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 37

RFA, 12/11/2020

Các nhà lãnh đạo Đông Nam Á hôm 12/11, đã bắt đầu một hội nghị thượng đỉnh đa phương với chương trình nghị sự nhằm ​​gii quyết căng thng Bin Đông và đưa ra kế hoch phc hi kinh tế sau đại dch Covid-19 mt khu vc mà s cnh tranh giữa Mỹ và Trung Quốc đang gia tăng.

asean2

Thủ tướng Việt Nam Nguyễn Xuân Phúc phát biểu khai mạc Hội nghị trực tuyến Cấp cao ASEAN lần thứ 37 tại Hà Nội hôm 12/11/2020. AFP

Reuters loan tin vừa nói cùng ngày và cho biết, Hội nghị sẽ diễn ra từ ngày 12 đến ngày 15/11/2020.

Thủ tướng Việt Nam Nguyễn Xuân Phúc khi phát biểu khai mạc Hội nghị trực tuyến Cấp cao ASEAN lần thứ 37 tại Hà Nội cho biết, Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) vẫn chưa bị "sa vào vòng xoáy" của những đối thủ và những thách thức đối với hệ thống đa phương quốc tế.

"Ba phần tư thế kỷ đã trôi qua kể từ khi Chiến tranh thế giới thứ hai kết thúc. Tuy nhiên, hòa bình và an ninh thế giới vẫn chưa thực sự bền vững".- Ông Phúc nói tại hội nghị thượng đỉnh trực tuyến bao gồm các cuộc họp giữa ASEAN và Trung Quốc, Ấn Độ, Nhật Bản, Hàn Quốc, Úc và Hoa Kỳ.

Theo ông Phúc, năm nay, các nước đang bị đe dọa đặc biệt lớn hơn do rủi ro kép phát sinh từ hành vi không thể đoán trước của các quốc gia, các đối thủ có mâu thuẫn quyền lực lớn.

Tin cho biết, cao điểm trong chương trình nghị sự của hội nghị thượng đỉnh sẽ là căng thẳng ở Biển Đông, nơi các tàu Trung Quốc thường xuyên gây hấn với các tàu của Việt Nam, Malaysia và Indonesia khi Bắc Kinh tìm cách khẳng định yêu sách lãnh thổ của mình trên vùng biển đang tranh chấp.

Trung Quốc tuyên bố chủ quyền khoảng 80% vùng biển bao gồm các vùng biển rộng lớn thuộc vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam, cũng như các quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa. Nó cũng chồng lấn lên các Vùng đặc quyền kinh tế của các thành viên ASEAN như Brunei, Indonesia, Malaysia và Philippines.

Kể từ giữa tháng 8, Hoa Kỳ đã nhiều lần khiến Trung Quốc giận dữ bằng cách điều tàu chiến đến Biển Đông và đưa 24 công ty Trung Quốc vào danh sách đen vì tham gia xây dựng và quân sự hóa các đảo nhân tạo.

Phát biểu tại Hội nghị, Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường cam kết Bắc Kinh sẽ "tiếp tục làm việc với các nước ASEAN trên con đường phát triển hòa bình để duy trì hòa bình và ổn định trong khu vực".

Còn Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte mô tả xác định đại dịch coronavirus là "thách thức của thế hệ chúng ta", ông cũng kêu gọi các nước "hợp tác cùng nhau để đảm bảo rằng tất cả các quốc gia - dù giàu hay nghèo - đều được tiếp cận với vắc xin an toàn".

Các nhà lãnh đạo ASEAN cũng dự kiến ​​s ký Hip định Đối tác Kinh tế Toàn din Khu vực (RCEP) do Trung Quốc hậu thuẫn vào Chủ nhật ngày 15/11, một hiệp định có thể trở thành hiệp định thương mại lớn nhất thế giới.

Thỏa thuận được đưa ra vào thời điểm căng thẳng về kết quả bầu cử Mỹ đặt ra câu hỏi về sự can dự của Washington trong khu vực, có thể sẽ củng cố vị thế của Trung Quốc vững chắc hơn như một đối tác kinh tế với Đông Nam Á, Nhật Bản và Hàn Quốc, và đưa nước này vào vị thế tốt hơn để định hình các quy tắc thương mại của khu vực.

Nguồn : RFA, 12/11/2020

**********************

Châu Á trước thềm hiệp định RCEP

Thanh Hà, RFI, 12/11/2020

Trên nguyên tắc nhân thượng đỉnh trực tuyến mở ra ngày 12/11/2020 các nước Châu Á -Thái Bình Dương sẽ đặt bút ký vào Hiệp Định Đối Tác Toàn Diện Khu Vực – RCEP. Đây là một sáng kiến của Bắc Kinh để làm đối trọng với Hiệp Định Đối Tác Xuyên Thái Bình Dương TPP của Mỹ. Lễ ký kết được dự trù vào ngày Chủ Nhật 15/11/2020.

asean3

Các lãnh đạo Châu Á chụp hình chung tại cuộc họp giữa các nước tham gia RCEP tại Bangkok ngày 04/11/2019, bên lề hội nghị thượng đỉnh lần thứ 35 của ASEAN.  AFP – Manan Vastyayana

Các thành viên tham gia gồm 10 nước thuộc Hiệp Hội Đông Nam Á cùng với Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Úc và New Zealand. Một khi chính thức có hiệu lực, RCEP sẽ là hiệp định tự do mậu dịch quan trọng nhất thế giới. Ý tưởng đã được Bắc Kinh đề xuất từ năm 2012.

Trong cương vị chủ tịch luân phiên của ASEAN, thủ tướng Việt Nam, Nguyễn Xuân Phúc xác nhận lễ ký kết hiệp định RCEP sẽ diễn ra "trong tuần". Bộ trưởng Thương Mại Malaysia, Mohamad Azmin Ali trong cuộc họp trực tuyến nói rõ hơn : "Sau tám năm đàm phán, với nhiều mồ hôi và nước mắt, cuối cùng chúng ta đạt đến thời điểm ký thỏa thuận vào Chủ Nhật tới đây".

Ấn Độ từng hăng hái tham gia sáng kiến do Trung Quốc đề xuất, nhưng đã rút lui hồi năm ngoái vì lo ngại hàng rẻ Trung Quốc tràn ngập thị trường quốc gia Nam Á này. New Delhi tuy nhiên để ngỏ khả năng sau này sẽ tham gia Hiệp Định Đối Tác Toàn Diện Khu Vực.

RCEP bao gồm 15 quốc gia với GDP tương đương với 30 % tổng sản lượng toàn cầu. Kinh tế gia Rajiv Biswas, đặc trách Châu Á-Thái Bình Dương, thuộc cơ quan tư vấn IHS Markit, xem hiệp định sắp được ký kết này là một "cột mốc quan trọng trên con đường tự do hóa các luồng giao thương và đầu tư" trong khu vực. 

Thanh Hà

Quay lại trang chủ

Additional Info

  • Author: Trọng Nghĩa, Thanh Hà, RFA tiếng Việt
Read 21 times

Viết bình luận

Phải xác tín nội dung bài viết đáp ứng tất cả những yêu cầu của thông tin được đánh dấu bằng ký hiệu (*)