Thông Luận

Cơ quan ngôn luận của Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên

Published in

Diễn đàn

19/10/2021

Việt Nam không phải là hồi môn tặng cho Trung Quốc !

Nguyễn Bá Ngọc

Việt Nam không phải là của hồi môn của Đảng đem biếu tặng cho Trung Quốc !

Con ma nhà h Ha

My ba nay, dư lun Vit Nam li"dy sóng" v tuyến đường st ni đô Cát Linh - Hà Đông.

hoimon1

Đoàn tàu tuyến Cát Linh - Hà Đông ở Hà Nội, vay vốn từ Trung Quốc và do Trung Quốc thực hiện hơn 10 năm không thể đi vào hoạt động Photo : RFA

D án có tổng mức đầu tư ban đu 8.770 tỉ đng (552,86 triu USD) ; tổng mức đầu tư điu chnh là 18.002 tỉ đng (868,04 triu USD), trong đó vn vay ODA ca Trung Quc 13.867 tỉ đng (669,62 triu USD) và vn đi ng 4.134 tỉ đng (198,43 triu USD). Tng thu EPC là Công ty trách nhiệm hữu hạn Tp đoàn Cc 6 Đường st Trung Quc và tư vn giám sát thi công là Công ty trách nhiệm hữu hạn Giám sát xây dng Vin Nghiên cu thiết kế công trình đường st Bc Kinh.

D án khi công t ngày 10/10/2011, d kiến hoàn thành vào tháng 6/2014. Tuy nhiên, vì nhiu lý do, t đó đến nay, d án đã ít nht 10 ln l hn, đi vn gn 10.000 t đng. Ln l hn gn đây nht, B Giao thông vận tải"ha" đưa vào khai thác vào ngày 1/5/2021. Nhưng cho ti nay, tuyến đường st này vn n binh bt đng".

Li ti ai ?

B Giao thông vận tải cho rng nguyên nhân chính khiến d án tr tiến đ, đi vn là do cht lượng công tác lp, thm đnh d án đu tư. C th là khâu tư vn lp d án, tính toán tng mc đu tư chưa xác thc vi tình hình thc tế, phi điu chnh nhiu ni dung thiếu sót và chưa phù hp trong thiết kế cơ bn ban đu. Quá trình chun b đu tư, trin khai d án dài, b nh hưởng bi nhng thay đi v th chế, biến đng v giá nguyên nhiên vt liu, chính sách tin lương và t giá ngoi t... làm nh hưởng không nh đến tng mc đu tư d án.

Đ xy ra vic này, trách nhim chính thuc phía Tng thu Trung Quc. V trách nhim liên quan, B Giao thông vận tải, Ban Qun lý d án đường st chu trách nhim trong công tác qun lý điu hành d án (1).

Thế nhưng, báo chí li cho biết, tng thu Trung Quc t chi thc hin kết lun ca kim toán."Tng thu EPC Trung Quc được ch đnh trong hip đnh vay vn làm đường st Cát Linh - Hà Đông cho rng mình không có nghĩa v phi thc hin các kết lun ca Kim toán Nhà nước, thiếu hp tác và t chi thc hin kết lun kim toán, nht là các ni dung liên quan đến chi phí b sung, phát sinh, hoàn thin h sơ, th tc theo yêu cu ca cơ quan kim toán" (2).

Nhiu người Vit Nam thc s bt bình khi thy d án Cát Linh - Hà Đông này là tin t ngân sách nhà nước, tc là t tin thuế ca người dân, bên Trung Quc ch là được thuê đ xây dng mà sao h li"không ngán" chính quyn Vit Nam như thế ?

Thông thường, nhng hp đng xây dng như vy, bên tng thu phi có nghĩa v tuân th các quy đnh trong hp đng đã ký kết vi ch đu tư. Tuy nhiên, trong trường hp này, hp đng chc chn là "có vn đ". Hp đng xây dng d án Cát Linh - Hà Đông này là hp đng dng EPC. EPC (viết tt ca Engineering, Procurement and Construction) có nghĩa là thiết kế, mua sm và xây dng - mt kiu hp đng xây dng mà nhà thu thc hin toàn b các công vic t thiết kế k thut, cung ng vt tư, thiết b cho ti thi công xây dng công trình, hng mc và chy th nghim bàn giao cho ch đu tư. Theo đó, hp đng EPC ca d án Cát Linh - Hà Đông là hp đng trn gói, mt ch th thc hin tt c các công đon t thiết kế đến cung cp thiết b công ngh, thi công xâ y dng công trình, và chính quyn ch cn giám sát ch th đó.

Cái li ca hp đng EPC là khi nhà đu tư cho vay vn, h s làm tt c mi th ri chuyn giao cho phía Vit Nam, Vit Nam không phi lo gì ngoài vic vay vn, thế nhưng mt trái ca hp đng EPC là giá thành s rt cao. Và vn đ na là Vit Nam vay vn t Trung Quc đ thc hin d án này, nên theo Phó Giáo sư Tiến sĩ Nguyn Đình Thám, nguyên Trưởng B môn công ngh qun lý và xây dng, Đi hc Xây dng Hà Ni, thì "Vn đ ch chúng ta không ch đng được. Chúng ta vay vn trên giy và khó được quyết đnh mi th" (3).

Nhng"khon n giu mt" ca ch n Trung Quc

T hi tháng 3 năm nay, mt báo cáo do bn trung tâm nghiên cu gm ba cơ s ti M là AidData - mt cơ quan nghiên cu ca Đi hc William&Mary, Vin Kinh tế Quc tế Peterson, Trung tâm Phát trin Toàn cu và Vin Kinh tế Thế gii Kiel ti Đc, sau khi tìm hiu v các khon cho vay ca Trung Quc, đã ch rõ các điu kin"không my chính đáng" mà Trung Quc áp dng(4). Trước hết là các điu kin bo mt kht khe hơn rt nhiu so vi yêu cu thường thy ca các quc gia ch n khác, hoc các ngân hàng phát trin. Bc Kinh không ch buc con n phi gi bí mt các điu kin vay, mà còn cm tiết l c s tin vay. Chính điu này là mnh đt màu m cho tham nhũng, và Trung Quc có th trc li t đây.

Mi đây, AidData cũng đưa ra mt báo cáo mi v các khon cho vay t chính ph Trung Quc trong Sáng kiến Vành đai Con đường (BRI) (5), trong báo cáo này cũng nêu bt nhng"khon n giu mt" đi vi nhng nước thuc dng thu nhp thp và trung bình nên phi đi vay t Trung Quc.

Brad Parks, Giám đc điu hành ca AidData và mt trong nhng đng tác gi ca báo cáo cho biết :"Nhng khon n chưa được báo cáo này tr giá khong 385 t đô la và vn đ n tim n đang tr nên ti t hơn theo thi gian". Parks gii thích rng"thách thc đi vi vic qun lý các khon n tim n này không nm vic các chính ph biết rng h s cn phi tr các khon n không được tiết l cho Trung Quc vi các giá tr tin t đã biết mà là vic các chính ph không biết giá tr tin t ca các khon n đi vi Trung Quc mà h có th có kh năng đ tr hoc không trong tương lai".

Vì sao li có d án này ?

Báo Tui tr mi đây cho biết"Cách đây 11 năm, khi lp d án đu tư tuyến đường st Cát Linh - Hà Đông, B Giao thông vận tải đã biết d án không hiu qu kinh tế nhưng các bên liên quan vn ngó lơ đ dn ti tuyến đường st đô th nghìn t d dang, ngn ngang như hin nay". (6)

Báo Tui tr cũng đã lit kê ra các s liu ến hết tháng 6-2018, s vn rót vào đường st đô th Cát Linh - Hà Đông theo báo cáo ca ch đu tư khong 11.337 t đng, nhưng kết qu kim toán ch ghi nhn khong 8.679 t đng đã đu tư vào d án". Vy còn 2 658 t đng đi đâu mt ?

hoimon2

K sư Trung Quc đang giám sát vic chy th tàu đường st Cát Linh Hà Đông Hà Ni hôm 20/9/2018. AFP.

Đến đây thì chúng ta đã hiu vì sao B Giao thông vận tải dưới s lãnh đo ca Chính ph Vit Nam li st sng làm tuyến đường này, dù chưa biết khi nào mi chy, nhưng đã phi tr c vn ln lãi cho Trung Quc ri.

Cũng đâu ch mt d án đường st Cát Linh - Hà Đông này thôi đâu. Trước đó na, t nhng năm 2000, Tng bí thư và Th tướng lúc đó là ông Nông Đc Mnh và ông Nguyn Tn Dũng đã có quyết đnh giao cho Trung Quc khai thác qung bô xít Tây Nguyên, bt chp s khuyên can ca các nhà khoa hc và Đi tướng Võ Nguyên Giáp. Tt c cũng ch đu t "li ích cá nhân hay li ích nhóm" mà ra.

Facebooker Nguyn Ngc Chu đã phi tht lên :"Hin nay, toàn dân đang lo lng v đường b cao tc Bc Nam. Có phi nhiu cung đon cũng đã được ha hn trước dành cho Trung Quốc ? Ri tiếp đến na là đường st tc đ cao Bc Nam ? Đường st Hà Khu Lao cai Hà Ni Hi Phòng ? Còn bao nhiêu điu đã ký kết vi Trung Quốc mà người dân không biết ? Đt Nước này không phi là ca hi môn ca ai đó mà đem biếu tng cho Trung Quốc".

Nguyễn Bá Ngọc

Nguồn : RFA, 19/10/2021

Quay lại trang chủ

Additional Info

  • Author: Nguyễn Bá Ngọc
Read 116 times

Viết bình luận

Phải xác tín nội dung bài viết đáp ứng tất cả những yêu cầu của thông tin được đánh dấu bằng ký hiệu (*)