Thông Luận

Cơ quan ngôn luận của Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên

Published in

Diễn đàn

11/01/2022

Giấc mơ đầu năm của Phúc nổ, Chủ tịch nước

RFA tiếng Việt - Trần Dzạ Dzũng - Trân Văn

Mong Việt Nam có Nobel Văn chương : Phát ngôn bi hài ‘mở hàng’ năm 2022 ?

RFA, 11/01/2022

Tại buổi lễ phát động Cuộc vận động sáng tác văn học về đề tài thiếu nhi và trao giải thưởng Tác giả trẻ lần thứ nhất do Hội Nhà văn Việt Nam tổ chức sáng 9 tháng 1 năm 2022, Chủ tịch Việt Nam Nguyễn Xuân Phúc phát biểu : "Tôi luôn mong ước một ngày không xa Việt Nam sẽ có nhà văn đạt giải thưởng Nobel Văn chương, mang đến niềm tự hào cho đất nước". Trong buổi lễ còn có Trưởng Ban Tuyên giáo trung ương Nguyễn Trọng Nghĩa, Bộ trưởng Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch Nguyễn Văn Hùng, Bộ trưởng Bộ Giáo dục - Đào tạo Nguyễn Kim Sơn.

nobel1

Chủ tịch Việt Nam Nguyễn Xuân Phúc - AFP

Câu nói của ông Phúc bị cư dân mạng xã hội cười cợt, cho rằng đây là một câu nói ngô nghê, ngớ ngẩn của một quan chức ‘mở hàng’ cho năm 2022.

Anh Hoàng Nhơn, kinh doanh ở Thành phố Hồ Chí Minh, nêu suy nghĩ của mình với RFA sáng 11 tháng 1 :

"Theo tôi thì phải có tự do tư tưởng cái đã. Không có tự do tư tưởng thì làm sao mà viết hết những gì trong ruột, trong dạ người ta suy nghĩ. Làm sao mà chạm tới những hiện tượng xã hội, chạm tới con tim người dân trong xã hội mà đoạt giải được ?

Ổng nói thì cứ nói vì trước giờ ổng vẫn vậy mà. Nói chung là hay vẽ vời, với lại họ nói với cái Hội nhà văn của họ thôi. Cái hội này cũng của nhà nước nên cũng phải theo chỉ thị, định hướng từ trên. Trên thả thì dưới mới dám làm".

Nhà báo tự do Thiện Nhân viết trên danh khoản Facebook cá nhân của mình :

"Xét ra, cái mong ước đó rất chân thành và cũng chính đáng, nhưng ông chủ tịch đã không hiểu rằng nó khó thực hiện trong điều kiện xã hội, chính trị, văn hoá của đất nước do ông và các đồng sự đang điều hành hiện nay ; và nó vừa hài hước vừa tội nghiệp, cho ông, và cho cả chúng ta - những thành viên của cộng đồng. Đồng thời, dường như cái mong ước của lãnh đạo cũng là lời nhắn gởi, nhắc nhở, như một thứ nhiệm vụ trao cho những cán bộ lãnh lương để làm công tác văn chương : Hội Nhà Văn".

Từ nhiều năm qua, hiện tượng các quan chức phát ngôn khiến dân bật cười nén tiếng thở dài không còn là chuyện lạ. Từ phát ngôn của ông Nguyễn Phú Trọng năm 2013 tại phiên họp tổ của Quốc hội về dự thảo sửa đổi Hiến pháp 1992 : "Đến hết thế kỷ này không biết đã có Chủ nghĩa Xã hội hoàn thiện ở Việt Nam hay chưa…" ; phát biểu của Bộ trưởng Bộ Công thương Vũ Huy Hoàng năm 2014 : "Công tác đấu tranh của riêng Quản lý thị trường đã cố gắng nhưng phương tiện công cụ vừa yếu, vừa thiếu. Một câu chuyện có thật là, ở nhiều nơi thanh kiểm tra, anh em cán bộ phải dùng miệng để kiểm tra chất lượng phân bón !" ; đến phát ngôn của Giám đốc Sở Giao thông vận tải Thành phố Hồ Chí Minh Bùi Xuân Cường năm 2015 : "Ùn tắc là xe phải đứng im trong 30 phút, còn các vụ việc kẹt xe kéo dài ở Thành phố Hồ Chí Minh chỉ là ùn ứ vì xe vẫn có thể nhúc nhích được"…

Với ông Nguyễn Xuân Phúc, có lẽ câu nói khiến ông bị dân cười nhiều nhất trong năm 2021 là câu : "Trước đây, sau năm 1975 một thời gian dài, người ta nói nếu cái cột điện biết đi thì chạy sang Mỹ hết. Còn bây giờ, thực tại nước Mỹ những tháng qua và nhiều nước khác thì nếu cột điện ở Mỹ biết đi thì sẽ về Việt Nam".

Quay lại với phát biểu của ông Phúc về giải Nobel Văn chương cho Việt Nam một ngày không xa, nhà văn Trần Ngọc Tuấn hiện ở Cộng hòa Séc bật cười, nói với RFA quan điểm của mình :

"Tôi thấy nó rất hài hước. Nó hài hước ở chỗ chỉ khi nào các nhà văn và người nghệ sĩ được tự do sáng tạo trong môi trường tự do thì tài năng mới phát triển được. Tôi biết rất nhiều tác phẩm của những người bạn tôi viết rất hay nhưng không thể in ra được mà chỉ là những tác phẩm ‘giấu trong ngăn kéo’.

Tôi nghĩ cái thể chế chính trị nó quyết định. Cái thể chế không có tự do sáng tạo nó kìm hãm sự phát triển của văn học nghệ thuật. Văn học nghệ thuật muốn đoạt được những giải thưởng cao, đi vào lòng người đọc là phải có tự do sáng tạo. Việt Nam thiếu môi trường học thuật và tự do sáng tạo thì không bao giờ có giải thưởng như thế mặc dù ông ấy mong. Để thay đổi tận gốc thì trước hết cho tự do sáng tác đi, cho tự do ngôn luận đi, cho tự do báo chí đi. Tôi nghĩ Việt Nam không thiếu những nhà văn có tài".

Từ 1901 đến 2021, Viện Hàn lâm Khoa học Thụy Điển đã có 114 lần trao giải Nobel Văn chương cho 118 người. Người đầu tiên nhận giải này năm 1901 là nhà văn người Pháp Sully Prudhomme. Người đoạt giải Nobel Văn chương năm 2021 là nhà văn Abdulrazak Gurnah, Cộng hòa Thống nhất Tanzania thuộc Châu Phi.

Tuy mong ước Việt Nam sớm có giải Nobel Văn chương và bày tỏ niềm tin vào tất cả các nhà văn, các tác giả trẻ, ông Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc cũng không quên chỉ đạo các cơ quan chức năng ‘cần tạo ra không gian sáng tạo để các nhà văn sáng tạo, nhưng không được làm ảnh hưởng đến hình ảnh quốc gia, dân tộc và của đảng đã xây dựng’.

Chỉ đạo của ông Phúc không khác với những gì mà Ban Tuyên giáo đang làm, tức là vẫn kiểm tra, giám sát tất cả các lĩnh vực sáng tác theo tiêu chí của Đảng ; định hướng hoạt động báo chí, xuất bản. Trưởng ban tuyên giáo Trung ương Nguyễn Trọng Nghĩa từng nhấn mạnh, mỗi cơ quan báo chí Nhà nước phải là pháo đài chính trị tư tưởng vững chắc trong đấu tranh, phản bác các quan điểm sai trái, thù địch ; đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục để mỗi cán bộ, đảng viên và nhân dân, thế hệ trẻ có sức đề kháng, sức miễn dịch tốt trước các thông tin xấu độc.

Với cách quản lý như vậy thì ước mong của Chủ tịch Việt Nam về một giải Nobel Văn chương sẽ mãi chỉ là mơ ước mà thôi !

Nguồn : RFA tiếng Việt, 12/01/2022

**********************

Giải Nobel nào dành cho Việt Nam ?

Trần Dzạ Dzũng, VNTB, 11/01/2022

Trang Nobel Prize hiện vẫn lưu giữ mục riêng ghi danh ông Lê Đức Thọ, tức Phan Đình Khả (1911 – 1990) là người được trao nhưng từ chối nhận giải.

nobel2

"Tôi luôn mong ước một ngày không xa Việt Nam sẽ có nhà văn đạt giải thưởng Nobel văn chương, mang đến niềm tự hào cho đất nước".

Đó là mơ mộng của Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc khi dự lễ phát động Cuộc vận động sáng tác văn học về đề tài thiếu nhi và trao giải thưởng Tác giả trẻ lần thứ nhất do Hội Nhà văn Việt Nam tổ chức sáng 9/1/2022 tại trụ sở hội.

Người soạn diễn văn cho Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc rất khéo nịnh khi dẫn lại lời Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng đã nói trong Hội nghị Văn hóa toàn quốc vừa qua : "Văn hóa là hồn cốt của dân tộc, nói lên bản sắc của dân tộc, văn hóa còn thì dân tộc còn…", qua đó diễn văn chấp những lời có cánh cho Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc, rằng dân tộc ta có thể trường tồn trong một thế giới đa dạng và hội nhập phong cách như ngày nay đòi hỏi văn hóa phát triển mạnh mẽ hơn trên cái hồn cốt của dân tộcCác nhà văn là những người bền bỉ hết thế hệ này đến thế hệ khác đi gieo những hạt giống nhân văn, nhân ái trên cánh đồng nhân cách con người… Các nhà văn Việt Nam, toàn xã hội hãy vì tương lai của con em mình mà dành những điều tốt đẹp nhất cho trẻ em.

Người chấp bút diễn văn cho Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc càng khéo hơn khi hiểu thói quen ‘đao to búa lớn’ của cựu Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc khi viết kiểu ‘gửi gắm’ mang tính chỉ đạo rất quen thuộc trong diễn văn chính khách : "Tôi luôn mong ước một ngày không xa Việt Nam sẽ có nhà văn đạt giải thưởng Nobel văn chương, mang đến niềm tự hào cho đất nước. Tôi có niềm tin mạnh mẽ vào tất cả các nhà văn, tác giả trẻ hôm nay".

Và đoạn sau đây càng cho thấy tài của người chấp bút soạn diễn văn này, khi thòng thêm câu của mô thức "chỉ đạo định hướng", là "cần tạo ra không gian sáng tạo để các nhà văn sáng tạo nhưng không được làm ảnh hưởng đến hình ảnh quốc gia, dân tộc và của Đảng đã xây dựng".

Văn mình, vợ người. Xin tạm không lạm bàn chuyện tài năng, chỉ xoay quanh yêu cầu "không được làm ảnh hưởng đến hình ảnh quốc gia, dân tộc và của Đảng đã xây dựng", cho thấy ở Việt Nam cũng rất khó khi muốn nối lại giấc mơ dang dở về Nobel Hòa bình, khi mà trang Nobel Prize hiện vẫn lưu giữ mục riêng ghi danh ông Lê Đức Thọ, tức Phan Đình Khả (1911 – 1990) như người được trao nhưng từ chối nhận giải.

Hôm 8/10/2021, AAP đưa tin hai nhà báo có tác phẩm điều tra thu hút sự quan tâm lớn của dư luận tại Nga và Philippines đã được trao giải Nobel Hòa bình, trong động thái nhằm tôn vinh quyền tự do ngôn luận mà ủy ban trao giải mô tả là đang bị đe dọa trên toàn cầu.

Maria Ressa và Dmitry Muratov đã được trao giải thưởng "vì sự dũng cảm đấu tranh cho quyền tự do ngôn luận ở Philippines và Nga" – Chủ tịch Berit Reiss-Andersen của Ủy ban Nobel Na Uy phát biểu trong một cuộc họp báo hôm 8/10. "Đồng thời, họ là đại diện của tất cả các nhà báo đứng lên vì lý tưởng này trong một thế giới mà dân chủ và tự do báo chí phải đối mặt với những điều kiện ngày càng bất lợi" – bà nói thêm.

Giải thưởng này là giải thưởng đầu tiên dành cho các nhà báo kể từ khi Carl von Ossietzky người Đức giành được nó vào năm 1935 vì tiết lộ chương trình tái vũ trang bí mật của đất nước ông sau chiến tranh.

Reiss-Andersen nói : "Báo chí tự do, độc lập và dựa trên sự thật nhằm bảo vệ chống lại sự lạm quyền, dối trá và tuyên truyền chiến tranh".

Muratov là tổng biên tập của tờ báo điều tra Nga Novaya Gazeta, tờ báo đã có điều tra về hành vi sai trái và tham nhũng, đồng thời đưa tin rộng rãi về cuộc xung đột ở Ukraine. Ông là người Nga đầu tiên đoạt giải Nobel Hòa bình kể từ sau nhà lãnh đạo Liên Xô Mikhail Gorbachev năm 1990.

Ressa đứng đầu Rappler, một công ty truyền thông kỹ thuật số do bà đồng sáng lập vào năm 2012, và đã trở nên nổi bật nhờ báo cáo điều tra, bao gồm cả những vụ giết người quy mô lớn trong chiến dịch chống ma túy ở Philippines.

Vào tháng 8 năm ngoái, một tòa án Philippines đã bác bỏ vụ kiện bôi nhọ đối với Ressa. Nhà báo này nói rằng bà đã bị nhắm mục tiêu vì các bài báo chỉ trích trên trang tin tức của bà.

Hoàn cảnh của Ressa, một trong số nhà báo được Tạp chí Time bình chọn là Nhân vật của năm vào năm 2018 vì chống lại sự đe dọa của giới truyền thông, đã làm dấy lên lo ngại quốc tế về hành vi quấy rối truyền thông ở Philippines, quốc gia từng được coi là tiêu chuẩn cho tự do báo chí ở châu Á.

Còn với Việt Nam, chỉ cần nhìn từ Hội Nhà báo độc lập Việt Nam là có thể hình dung về thế nào là tự do báo chí. Theo đó, vì muốn thực hiện quyền tự do báo chí không phải chịu sự định hướng của Tuyên giáo Đảng, ngày 4 tháng 7 năm 2014 một nhóm ký giả, phóng viên, nhà văn đã đứng ra thành lập một hiệp hội chính thức mang tên Hội Nhà báo Độc lập Việt Nam.

Mục đích của hội là "nhằm thực hiện quyền tự do biểu đạt và tự do báo chí". Trong số người chủ trương là nhà báo Phạm Chí Dũng và linh mục Lê Ngọc Thanh, cả hai đều là người được trao giải "Anh hùng thông tin" của tổ chức Phóng viên Không Biên giới (RSF) hồi tháng 5 năm 2014.

Bản tin trên VOA hôm 06/01/2022, có đoạn viết : Ông Phạm Chí Dũng, chủ tịch Hội Nhà báo Độc lập và blogger của VOA, là một trong số 2 nhà báo duy nhất trên thế giới, theo thống kê của RSF, bị tuyên án nặng nhất với 15 năm tù trong năm 2021. Người cũng nhận bản án dài tương tự trong năm vừa qua là nhà báo Ả-rập Xê-út gốc Yemen, Ali Abulohom.

Theo RSF, việc ông Dũng lập ra Hội Nhà báo Độc lập "là một sự bất thường trong một đất nước mà tất cả các phương tiện truyền thông được cho là phải tuân theo đường lối của Ban Tuyên giáo", và án tù nặng cho nhà báo Phạm Chí Dũng cho thấy "lập trường cứng rắn hơn của các nhà lãnh đạo Đảng Cộng sản hiện tại ở Hà Nội".

… Trong bối cảnh như trên, liệu giấc mơ giải thưởng Nobel văn chương trao cho tác giả nào đó của Việt Nam có hiện thực với yêu cầu thỏa mãn tiêu chí "không được làm ảnh hưởng đến hình ảnh quốc gia, dân tộc và của Đảng đã xây dựng" ?

Trần Dzạ Dzũng

Nguồn : VNTB, 10/01/2022

***********************

Ch tch Nhà nước và khát vng mt tri mc hướng Tây !

Trân Văn, VOA, 10/01/2022

Ai cũng biết mt tri luôn mc hướng Đông nhưng ông Nguyn Xuân Phúc, Ch tch Nhà nước Cng hòa xã hội chủ nghĩa Vit Nam va th l mt khát vng mà đem khát vng y đi chiếu vi đường li, ch trương ca Đảng cộng sản Việt Nam, cũng như cách qun tr, điu hành x s t trước đến nay ca quc hi, nhà nước, chính ph Vit Nam thì mong mun "mt ngày không xa Vit Nam s có nhà văn đt gii thưởng Nobel Văn chương, mang đến nim t hào cho đt nước" (1) chng khác gì mơ ước mt tri mc hướng Tây !

phuc1

Ước mơ ca ông Nguyn Xuân Phúc : "Mt ngày không xa Vit Nam s có nhà văn đt gii thưởng Nobel Văn chương, mang đến nim t hào cho đt nước". Hình minh ha.

***

T 1901 đến 2021, Vin Hàn lâm Khoa hc Thy Đin đã có 114 ln trao gii Nobel Văn chương cho 118 người.

Cho dù trước nay, Nobel Văn chương không có tiêu chí chung nên luôn là gii thưởng khó d đoán nht trong s sáu loi gii Nobel được trao hàng năm (Năm loi gii Nobel còn li có ba được Vin Hàn lâm Khoa hc Hoàng gia Thy Đin chn trao cho các lĩnh vc : Vt lý, Hóa hc, Kinh tế. Hai gii Nobel v Sinh hc, Y hc do Hi Nobel Vin Karolinska quyết đnh. Riêng gii Nobel Hòa bình thuc thm quyn xét tng ca y ban Noel Na Uy).

tuy nhiên nếu chu khó xem gii thích ca Vin Hàn lâm Khoa hc Thy Đin v lý do h chn nhà văn nào đó đ trao gii Nobel Văn chương (2), có th thy, Nobel Văn chương ch được trao cho nhng nhà văn hoc có đt phá v văn phong, tr thành nhân vt tiên phong v phương thc din đt, hoc tác phm có s khai phá v tư tưởng, khơi gi đ đc gi ngm nghĩ v nhng vn đ có liên quan đến thi đi, đến nhân loi và nhng nhà văn này thường được xem là dũng cm vì dám gt b nhng th mà h cho là cũ k...

Liu người Vit có kh năng đó không ? Chc chn là có ! Vn đ nm ch, dưới ách ca Đảng cộng sản Việt Nam, Vit Nam có phi đt lành cho nhng nhà văn như thế ?

***

Dường như ông Phúc đ cp tiNobel Văn chươngch vì tin ming khi tham dL phát đng Cuc vn đng sáng tác văn hc v đ tài thiếu nhi và trao gii thưởng ‘Tác gi tr Ln th nht ! Nếu y viên B Chính tr đang gi vai trò Ch tch Nhà nước quan tâm ti văn chương và thc s mong mun "mt ngày không xa Vit Nam s có nhà văn đt gii thưởng Nobel Văn chương, mang đến nim t hào cho đt nước", ti sao ông li cùng đng ca ông đ cho nhà nước ca ông chng "t din biến, t chuyn hóa" ?

Xem "t din biến, t chuyn hóa" v tư tưởng, nhn thc là "thù đch", phi"đào tn gc, trc tn r" như Đảng cộng sản Việt Nam va nhai đi, nhai li, va thng tay trit h như đã và đang thy thì chc chn không nhà văn có đ tư cht tranh Nobel Văn chương nào tn ti được. Bao nhiêu người Vit mun th đt phá v tư tưởng, nhn thc khi h thng chính tr, h thng công quyn Vit Nam không h ngn ngi trong vic s dng h thng tư pháp như công c đ trng pht cái gi là "li dng t do, dân ch" ?

Trong mt xã hi có bi cnh như đã biết, ai dám nâng niu, nơi nào dám công b, phát hành nhng tác phm ca các nhà văn dám khai phá tư tưởng, nhn thc ?

Khi đ cp đến khát vng "mt ngày không xa Vit Nam s có nhà văn đt gii thưởng Nobel Văn chương, mang đến nim t hào cho đt nước", Ch tch Nhà nước Cng hòa xã hội chủ nghĩa Vit Nam vô tình làm người ta "sn gai c" vì s phn bi thm ca nhng văn ngh sĩ dính líu đến phong trào "Nhân văn Giai phm" trong ba năm t 1955 đến 1958 min Bc Vit Nam (3) vn còn hn sâu trong ký c nhiu người, vn còn là vết nhơ mà h thng chính tr, h thng công quyn ti Vit Nam không thèm gt ra.

Đến nay, h thng chính tr, h thng công quyn Vit Nam vn chưa có bt k li xin li nào gi đến nhng văn ngh sĩ hi đó b quy kết là… munph nhn s lãnh đo ca đng trong lĩnh vc văn hóa văn ngh, ph nhn quyn lãnh đo chính tr và nhà nước duy nht ca đng, gây phương hi đến s nghip đu tranh gii phóng dân tc, thng nht đt nước và gia đình ca h, trong đó có nhng người như ông Đng Đình Hưng s dĩ "ngóc đu" lên được sau hai thp niên b nhn xung bùn là nh con trai.

Nếu năm 1980, Đng Thái Sơn không đot gii Nht Cuc thi piano Chopin ln th 10, chc chn ông Đng Đình Hưng đã "chết b, chết bi" t đu thp niên 1980 sau mt thi gian dài phi chăn bò Nông trường Chí Linh (4). Gii Nht y không ch giúp Đng Thái Sơn - mt công dân b ht hi, tham d cuc thi vi tư cách thí sinh t do được trao tng danh hiu Ngh sĩ Nhân dân (5) mà còn khiến đng gt b cáo buc "Tên đ t" dành cho Đng Đình Hưng, ri năm ngoái, vinh danh ông là "kỳ nhân" (6).

***

Trong s các giai thoi v Pushkin, đi thi hào người Nga (1799 1837) có chuyn, thu còn thơ, khi đng môn theo yêu cu ca thy giáo làm mt mt bài thơ t cnh mt tri mc, p úng bt ra Mt tri mc phương Tây khiến mi người cười , Pushkin đã đng dy, ng tác thêm ba câu na :Thiên h ngc nhiên chuyn l này. Ngơ ngác nhìn nhau và t hi thc dy hay là ng na đây ? Ai tin khát vng ca ông Phúc là đ ngh các nhà văn hãy thc dy đ lên đường tìm Nobel Văn chương ?

Trân Văn

Nguồn : VOA, 10/01/2022

Chú thích

(1) https://tuoitre.vn/chu-tich-nuoc-mong-mot-ngay-khong-xa-viet-nam-co-nha-van-doat-giai-nobel-20220109134103037.htm

(2) https://www.nobelprize.org/prizes/lists/all-nobel-prizes-in-literature/

(3) https://vi.wikipedia.org/wiki/Phong_trào_Nhân_Văn_–_Giai_Phm

(4) https://kontumquetoi.com/2017/04/10/cay-dang-no-hoa-truyen-the-giang/

(5) https://viettudomunich.org/2020/06/02/chuyen-dang-thai-son-doat-giai-chopin-o-varsovie/

(6) https://tienphong.vn/ky-nhan-ang-inh-hung-post1307337.tpo

Quay lại trang chủ

Additional Info

  • Author: RFA tiếng Việt, Trần Dzạ Dzũng, Trân Văn
Read 253 times

Viết bình luận

Phải xác tín nội dung bài viết đáp ứng tất cả những yêu cầu của thông tin được đánh dấu bằng ký hiệu (*)