Thông Luận

Cơ quan ngôn luận của Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên

Published in

Diễn đàn

18/04/2022

Ảo tưởng độc tài

Ngô Nhân Dụng

Tướng Omar Bradley, thi Đi Chiến Th Hai đã nói, "Các tay tài t nói chuyn chiến lược, bn nhà ngh nói chuyn tiếp vn". Vladimir Putin đúng là mt tài t, "a ma tưa", amateur. Đem quân xông trn mà hng vic ch vì tiếp vn kém.

aotuong1

Ti sao ông Tp Cn Bình cng nhc như vy ? Có th ch vì ông s gia đường mà thay đi chính sách tc là công nhn lãnh đo có lúc cũng lm. V Vladimir Putin xâm lăng Ukraine là mt chng c khác cho thy gung máy chuyên chế không hu hiu.

Đu thế k trước, nhiu người nghĩ rng mt chế đ đc tài có th vn dng tài nguyên, kinh tế quc gia s phát trin d dàng hơn. Các ông Brezhnev, Mao Trch Đông đã cho thy ý tưởng này sai. T 1980 Cng sn Trung Quc bt đu hc kinh tế tư bn, tp đi li t nhng bước đu chp chng, Cng sn Nga không thay đi kp nên sp đ. Sang thế k 21, sau khi kinh tế được th trường hóa ri, nhiu người còn nghĩ rng trong các lãnh vc chính tr, quân s, ngoi giao, các chế đ đc tài thường hiu qu hơn. Các ông Vladimir Putin và Tp Cn Bình mi chng t đó cũng là mt o tưởng.

Mt b máy có hiu qu khi đt được mc đích vi phí tn thp nht, như mt chiếc xe chy ít hao xăng. Mt gung máy cai tr được coi là hiu qu khi không bt dân chu tn kém và cc kh mà vn sng an n, thnh vượng.

Xét theo tiêu chun đó, ông Tp Cn Bình đã thành công trong vic ngăn chn bnh dch Covid-19 Trung Quc. Mc dù các lnh kim soát và cm đoán gây phin nhiu cho nhiu người, dân Trung Hoa đã chp nhn quen ri. Nhưng t lúc căn bnh tái phát ri bùng lên, chính gung máy cai tr đó đang lúng túng, tht bi.

Khi b vi khun Omicron tn công, ban lãnh đo Thượng Hi đã th cách đi phó mi, ban lnh cm mt bên b sông Hoàng Ph, ri ngưng và bt đu áp dng cho bên kia sông, ln lượt mi bên my ngày. Phương pháp dè dt này được đem th đ sinh hot ca dân chúng không b xáo trn quá đáng. Ngày 2/4, Phó th tướng Tôn Xuân Lan (Sun Chunlan, 孙春兰) đến Thượng Hi quan sát, bt áp dng chính sách cũ, đóng ca toàn th thành ph. Bà ch chuyn mnh lnh t Bc Kinh ban ra, không quan tâm đến tình trng vi khun Omicron đã biến thái ra sao.

Nếu Thượng Hi được t do th thách phương pháp đi tr mi thì h có th s thích ng vi hai đc tính ca Omicron : Vi khun rt d lây, lan truyn rt nhanh, nhưng giết rt ít người. H cũng có th đã theo dõi kinh nghim các nước Châu Âu và M. Nhiu nước chp nhn sng vi Omicron, như vn sng vi các bnh dch cúm mi năm mà tht s Omicron làm chết ít người hơn nhiu vi khun gây bnh cúm.

Chính sách cm đoán cũ không hiu qu. Hai tun l sau, mi ngày Thượng Hi có thêm trung bình 27.000 người mc bnh, dân chúng chu đ th kh ; trong khi c nước M ch có khong 17.000 bnh nhân mi mi ngày, vn sinh hot bình thường dù ngay t đu không đóng ca.

Tp Cn Bình không rút ngay kinh nghim ca Thượng Hi, vn tiếp tc bt các thành ph khác áp dng trit đ chính sách cũ. Theo báo Wall Street Journal, ngày 14/4 có 87 trong s 100 thành ph ln nht Trung Quc đã đóng ca mt phn hay toàn din, t Trường Xuân Hà Nam ti Qung Châu Qung Đông. Nhng thành ph này chiếm hơn mt na dân s Trung Quc và phn đóng góp vào Tổng sản lượng nội địa còn cao hơn. Ngày 15/4, thành ph Tây An, kinh đô cũ t đi Tn đến nhà Hán, nhà Đường, ra lnh đóng ca th trong bn ngày, mc dù trong s 13 triu dân ch thy 43 bnh nhân mi.

Ti sao ông Tp Cn Bình cng nhc như vy ? Có th ch vì ông s gia đường mà thay đi chính sách tc là công nhn lãnh đo có lúc cũng lm. Mt lý do d hiu hơn là ông không được nghe ai can gián, trình bày ý kiến ngược li.

Đó là s phn ca các chế đ đc tài. Các lãnh t cm quyn mt thi gian thì chung quanh s ch nhng người vâng vâng d d cho yên thân, thêm mt đám "nnh thn" xúm li chia chác bng lc. Khi nhng người trên cùng được trng dng ch nh chiu ý lãnh t ch không vì tài năng, thì nhng người cp dưới cũng được tuyn dng như vy.

V Vladimir Putin xâm lăng Ukraine là mt chng c khác cho thy gung máy chuyên chế không hu hiu.

Trong 22 năm nm quyn, ông Putin mun quân đi Nga phi hùng hu, điu này có th thông cm vi ông. Putin đã dành bao nhiêu tài nguyên quc gia đ sn xut vũ khí tinh xo, biu din các xe thiết giáp và phi cơ chiến đu mi, ci t quân đi, tăng lương cho binh sĩ, vân vân. Nhưng ch trong mt tun l Ukraine, quân đi Nga t ra bt lc thê thm. Bây gi ông Putin đ li, nói kế hoch hành quân là do b tng tham mưu quân đi bàn lun và son tho. Cái b máy tham mưu đó hoàn toàn do ông kim soát. Tinh thn binh sĩ yếu kém là lý do chính gây tht bi, nhưng nguyên nhân sâu xa nht c b máy điu hành chiến tranh không hiu qu.

Tướng Omar Bradley, thi Đi Chiến Th Hai đã nói, "Các tay tài t nói chuyn chiến lược, bn nhà ngh nói chuyn tiếp vn". Vladimir Putin đúng là mt tài t, "a ma tưa", amateur. Đem quân xông trn mà hng vic ch vì tiếp vn kém.

Đoàn xe ch lính kt cng sut 60 cây s trên đường t x Belarus sang th đô Kyiv ca Ukraine cho thy xe vn ti trong quân đi Nga không được bo trì. Vladimir Putin vn biu din nhng vũ khí ti tân như các ha tin liên lc đa siêu thanh Zircon và Kinzhal, máy bay tàng hình Su-57, tàu ngm phóng ha tin. Xe vn ti mc cho các tướng tá lo, b b quên vì không ai thy gì béo b kiếm chác được c.

Ngay my ngày đu cuc chiến, nhiu xe ti đã "nm " bên đường. Có chiếc b đc thng bình xăng, vì lính bt mãn không mun đi vào ch chết. Có xe b b bánh, không ai sa.

Xe đ lâu không chy thì cht cao su trong bánh xe s cng li, d b hơn. Quân đi Nga có nhiu chuyên gia chc chn biết điu đó. Nhưng các tướng, tá không quan tâm. Các quan chc đ mc cho nhng chiếc xe vn ti d hư hng, vì h mng lo bòn rút ngân sách. Thường vic bo qun xe ti được giao cho đám lính đi quân dch. Thanh niên đi làm nghĩa v quân s không có my người đã lái xe hay biết gì v cơ khí. Biết rng sau mt năm xong li v nhà, cho nên h cũng không thiết tha đến công vic. Có vn đ gì thì đ đó sang năm thng lính mi lãnh trách nhim !

Tt c các th dùng trong chiến trn đu cn xe vn ti. Thc phm, du xăng, thuc men, và lính tráng đu cn xe ti. Nhng xe thiết giáp ch làm đch quân s vì nó bn, mà nhng hòn đn bn ra đu do xe ti chuyên ch. Lo đưa xe thiết giáp ra trn mà quên không lo xe ch đn ti nơi, làm ăn như thế đó !

Mt chiếc xe chở ha tin Pantsir S1 mi qua Ukraine mt hai ngày đã nm bên đường vì b bánh và b b rơi. Chiếc ha tin tr giá my triu m kim, đem ra chiến trường mà không dùng được, ch vì không lo bo trì my cái bánh xe. Mà công vic bo trì ch tn my chc m kim mi ngày ! Đó là hình nh tiêu biu cho mt gung máy không có hiu qu !

Chế đ đc tài to ra nhng b máy không hiu qu ; chế đ t do dân ch vn lâm vào cnh đó, vì cũng có nhng người lãnh đo và cp ch huy dt nát hoc vô trách nhim.

Nhưng hai bên khác nhau. Trong các nước t do dân ch khi mt b máy t ra vô hiu thì có người vch ra ngay ; h được cơ hi vn đng cho cuc tranh c sp ti. Người lãnh đo mi s thay đi, cho nên tránh được thm ha.

Amartya Sen, kinh tế gia n Đ, đã nhn xét rng không bao gi thy nn đói trong các xã hi t do dân ch. Ông Stalin làm 4 triu dân Ukraine chết đói dù đó là mt nước cung cp lúa mì cho thế gii ; ông Mao Trch Đông giết vài chc triu dân Trung Hoa cũng vì chính sách nông nghip gây nn đói. Ch các chế đ đc tài chuyên chế mi làm dân chết nhiu như vy.

Loài người phi chn th chế dân ch t do không phi vì cách t chc xã hi hoàn ho, mà ch vì nó đ gây tai hi nht !

Ngô Nhân Dụng

Nguồn : VOA, 18/04/2022

Quay lại trang chủ

Additional Info

  • Author: Ngô Nhân Dụng
Read 512 times

Viết bình luận

Phải xác tín nội dung bài viết đáp ứng tất cả những yêu cầu của thông tin được đánh dấu bằng ký hiệu (*)