Thông Luận

Cơ quan ngôn luận của Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên

Published in

Diễn đàn

16/06/2022

Việt Nam bối rối giữa cơn lốc chiến tranh Nga-Ukraine

VOA tiếng Việt

Quan h Vit-Nga là mt nn nhân khác ca cuc chiến Ukraine ? 

VOA, 16/06/2022

Cuc chiến ca Nga Ukraine đã làm lung lay gi đnh cơ bn v thế trn quc phòng ca Vit Nam rng người bn truyn thng Nga s vn là nhà cung cp đáng tin cy các h thng vũ khí quan trng giúp ngăn chn s xâm lược ca Trung Quc, theo nhn đnh ca mt cu quan chc B Ngoi giao Vit Nam.

vn1

Ch tch nước Vit Nam Nguyn Xuân Phúc đt vòng hoa trước M các Chiến sĩ Vô danh Moscow, Nga, trong chuyến công du chính thc ti nước ngày hôm 1/12/2021.

Trong bài viết đượViện Nghiên cứu Chính sách Chiến lược Úc (ASPI) đăng ti, tác gi Nguyn Quang Dy cho rng vic Nga xâm lược Ukraine khiến Vit Nam rơi vào tình thế khó x v mt chính tr và ngoi giao khi quc gia Đông Nam Á b kt gia vic c gng tránh lên án Nga vi vic xoa du s ng h ca người dân Vit Nam đi vi Ukraine.

Vit Nam hai ln b phiếu trng đ t chi ch trích các hành đng ca Nga ti Ukraine trong các cuc b phiếu ca Liên Hiệp Quốc, trước khi b phiếu chng li mt ngh quyết ca t chc liên chính ph ln nht thế gii hi đu tháng 4 nhm đình ch Nga khi Hi đng Nhân quyn Liên Hiệp Quốc. Nga tiếp tc là nhà cung cp vũ khí và mt đi tác chiến lược trong các n lc ca Hà Ni nhm chng li mi đe da t Trung Quc trong khu vc.

Theo ông Dy, người tng làm vic ti B Ngoi giao Vit Nam và có nhiu bài viết cho ASPI và Nghiên cu Quc tế, có mt s yếu t ràng buc Vit Nam vi Nga khiến Hà Ni b tiến thoái lưỡng nan trong vic x lý cuc xâm lược ca Nga Ukraine. Ngoài vic Nga trong lch s là nước ng h chiến lược ca Vit Nam, nước này còn chiếm t trng ln trong vic kho vũ khí nhp khu ca quc gia Đông Nam Á. Bên cnh đó, Nga là đi tác quan trng trong các d án du khí ca Vit Nam Bin Đông.

S liu ca Vin nghiên cu Hòa bình Stockhom (SIPRI) cho thy lượng vũ khí mua t Nga chiếm hơn 81% tng lượng nhp khu vũ khí ca Vit Nam và Hà Ni là nhà nhp khu vũ khí ln th 5 toàn cu ca Moscow. Còn s liu t B Kế hoch và Đu tư đượVnEconomy trích dn cho thy Nga có 151 d án đu tư vào các lĩnh vc Vit Nam, ch yếu là du khí trong đó Vietsopetro là công ty sn xut ra 1/3 lượng du cho c nước.

Trước mt, Hà Ni được cho là s duy trì chính sách quc phòng "bn không", theo đó tránh tham gia các liên minh quân s và không đng v phía nước này chng li nước khác, không cho nước ngoài đt các căn c quân s trên đt Vit Nam cũng như không s dng vũ lc hoc đe da s dng vũ lc trong quan h quc tế. Theo ông Dy, chính sách này m rng ra Bin Đông và tình hình vn chưa đến mc nghiêm trng đ phi đon tuyt vi công thc chiến lược lch s này.

Tuy nhiên theo các chuyên gia và các nhà quan sát, cuc khng hong Ukraine là cơ hi tt đ Vit Nam đánh giá li mi quan h vi Nga cũng như tìm cách đa dng hóa ngun cung vũ khí đ gim s ph thuc quá mc vào Nga. Áp lc đi vi vic đa dng hóa ngun cung vũ khí đã có trong mt thi gian dài đi vi Vit Nam, trong bi cnh Trung Quc bành trướng sc mnh khu vc, nhưng theo ông Dy, áp lc này được thúc đy mnh m bi cuc chiến ca Nga Ukraine.

Vit Nam có th b áp chế tài theo Đo lut Chng li K thù ca nước M thông qua trng pht (CAATSA) nếu tiếp tc là khách hàng mua vũ khí ca Nga. Nhưng bên cnh đó, theo phân tích ca ông Dy, cuc chiến Ukraine đã kéo Nga xích gn hơn vi Trung Quc trong khi nhiu ph tùng thay thế trong các thiết b vũ khí ca Nga, như đng cơ ca các tàu h v tên la lp Gepard tr trêu thay là được sn xut Ukraine không còn có sn.

Nói vi VOA hi tháng 4, Tiến sĩ Lê Hng Hip ca Vin Nghiên cu Đông Nam Á ISEAS-Yusof Ishak, cho rng nếu Vit Nam tiếp tc mua vũ khí t Nga thì s có ri ro v nh hưởng trong quan h vi M và rng vi biến c Ukraine, Vit Nam s quyết tâm hơn trong n lc đa dng hóa ngun cung vũ khí ca mình ra khi s ph thuc vào Nga.

‘Đi tác kém hp dn

Trước thông tin v cuc din tp quân s gia Nga và Vit Nam hi cui tháng 4, ông Derek Chollet, c vn chính sách cp cao ca Ngoi trưởng M Anthony Blinken, nói rằng Nga "ngày nay là mt đi tác kém hp dn hơn nhiu so vi thi đim cách đây 4 tháng". Ông Chollet kêu gi Vit Nam đánh giá li mi quan h vi Nga và cho biết rng M "sn sàng tr thành mt đi tác ca h khi h xem xét v vn đ an ninh trong tương lai".

Tuy nhiên, có nhng gii hn đi vi vic Vit Nam có th xa dn trong quan h vi Nga mà không b nh hưởng đến an ninh ca chính mình, theo ông Dy. Kế hoch hin đi hóa các lc lượng vũ trang ca Vit Nam đã chm li k t năm 2016 và dù quc gia Đông Nam Á này đã tìm cách đa dng hóa ngun cung vũ khí đ gim thiu ri ro, thì vic thay thế các thiết b ca Nga là không d dàng chút nào. So vi các nhà cung cp khác, vũ khí ca Nga có giá r hơn. Quân đi Vit Nam cũng s đi mt vi nhng thách thc trong vic tích hp các nn tng mi có th thay thế các h thng ca Nga được s dng trong nhiu thp k qua, theo phân tích ca ông Dy.

Trong giai đon t 1995 đến 2021, Vit Nam nhp khu vũ khí t Nga tr giá gn 7,4 t USD, theo d liu ca SIPRI. Trong vòng 20 năm qua, hơn 61% lượng xut khu quc phòng ca Nga sang Đông Nam Á được đưa ti Vit Nam. Khi nhng căng thng ca Vit Nam và Trung Quc tăng cao Bin Đông vào gia thp niên 1990, Nga tr thành trng tâm trong quá trình hin đi hóa các lc lượng vũ trang ca Vit Nam. Theo nhà nghiên cu Ian Storey ca ISEAS-Yusof Ishak, Vit Nam s b ph thuc vào Nga v vũ khí, ph tùng, bo dưỡng và nâng cp trong ít nht hai thp k ti.

S ph nhiu vào vũ khí ca Nga, theo ông Dy, đt ra nhng thế yếu v chiến lược cho Vit Nam, đc bit trong bi cnh có s liên kết ngày càng cht ch hơn gia Nga và Trung Quc cũng như s gia tăng cnh tranh chiến lược n Đ Dương-Thái Bình Dương.

Nhà phân tích quc phòng cp cao ca RAND Corporation, Derek Grossman, cho rằng kh năng Trung Quc gây chiến vi Vit Nam cao hơn vi Đài Loan. Theo chuyên gia thường có các phân tích v Vit Nam, vic quc gia Đông Nam Á không có bt c mt liên minh an ninh nào vi bt c mt cường quc ln hay mng lưới liên minh nào đt Vit Nam vào thế ging vi Ukraine. Ông Grossman cho rng, có nguy cơ đáng k v kh năng mt "s c" Bin Đông tràn lên biên gii trên b gia Vit Nam và Trung Quc. Kch bn đó, theo ông nhà phân tích ca RAND, được cho là có nhiu kh năng hơn là mt cuc xâm lượng Đài Loan ca Trung Quc.

Đi vi Vit Nam, mt quc gia trung lp trong khu vc, vic xoay trc mt cách tế nh mang tính ngoi giao khi người bn truyn thng lâu năm đng thi là nhà cung cp vũ khí, là Nga, theo ông Dy, s có li cho li ích ca mình trong vic xây dng mt quân đi hin đi hơn được đm bo bng các chui cung ng an toàn.

Nguồn : VOA News, 16/06/2022

**********************

Phiếu ng h ca Vit Nam cho Nga và cnh báo h ly mi quan h vi M

VOA, 18/04/2022

Vic Vit Nam b phiếu chng li n lc do M dn đu nhm đình ch Nga khi Hi đng Nhân quyn Liên Hiệp Quốc được cnh báo là có th khiến mi quan h ca Hà Ni vi phn còn li ca thế gii rơi vào lâm nguy.

vn2

Tng bí thư Nguyn Phú Trng được Tng thng Nga Vladimir Putin tiếp đón ti Khu ngh dưỡng Bin Đen Sochi ca Nga ngày 16/9/2018. Sau hai ln b phiếu trng, Vit Nam quyết đnh chng li vic đình ch Nga khi Hi đng Nhân quyn Liên Hiệp Quốc trong cuc b phiếu hôm 7/4 New York.

Ngay trước khi cuc b phiếu nhm đình ch Nga khi Hi đng Nhân quyn Liên Hiệp Quốc vì nhng cáo buc rng binh lính Nga giết hàng trăm thường dân Bucha ca Ukraine, Moscowcnh báo các nước rng mt lá phiếu ng ý" hoc "trng" đi vi s thúc đy ca M đ loi b Nga s được coi là mt "c ch không thân thin" và s gây hu qu cho quan h song phương.

Vit Nam, sau hai ln b phiếu trng vào tháng trước khi Hi đng Bo an Liên Hiệp Quốc tìm s đng thun đ lên án Nga vì cuc xâm lược Ukraine, đã b phiếu chng trong cuc biu quyết ln th 3, mà Đi s M ti Liên Hiệp Quốc Linda Thomas-Greenfield gi là "khonh khc lch s". Dù có 24 nước không ng h ngh quyết được M thúc đy hôm 7/4, trong đó có Vit Nam, nhưng có đến 93 quc gia b phiếu tán thành, vượt quá mc ti thiu cn thiết 2/3 trong s 193 thành viên ca Đi hi đng Liên Hiệp Quốc New York trong đó 58 phiếu trng không được tính đ đình ch Nga khi Hi đng Nhân quyn ca t chc liên chính ph ln nht thế gii. Nga tr thành quc gia th hai trong lch s, sau Libya, b loi khi hi đng này.

"Tôi không ngc nhiên bi vì Vit Nam có mt mi quan h lâu dài vi Nga k t thi chiến tranh (chng M)", Giáo sư Zachary Abuza ca Đi hc Chiến tranh Quc gia Hoa K chuyên v chính tr và an ninh Đông Nam Á, nói : "(Vit Nam) có quan h ngoi giao vi Nga mc cao nht (tc đi tác chiến lược toàn din) và rõ ràng Nga đóng vai trò quan trng đi vi (Vit Nam) trong vic hin đi hóa quân s".

Ngoài Nga, ch có Trung Quc và n Đ là hai đi tác chiến lược toàn din còn li ca Vit Nam, và Moscow cung cp phn ln vũ khí cho Hà Ni trong nhiu thp k qua.

Gii thích v quan đim ca Hà Ni ngay trước cuc b phiếu hôm 7/4, Đi s Vit Nam ti Liên Hiệp Quốc Đng Hoàng Giang nói rng các quyết đnh ca các cơ quan t chc quc tế cn tuân th đúng quy trình, th tc hot đng và mi quyết đnh ca Đi hi đng Liên Hiệp Quốc "cn da trên thông tin được kim chng".

Tng thng Nga Vladimir Putin gi v thm sát Bucha là gi to trong khi chính ph Đc nói có bng chng cho thy quân Nga gây ra v thm sát này. Tng thng M Joe Biden gi ông Putin là "ti phm chiến tranh" và kêu gi xét x người đng đu nước Nga.

Dù khng đnh rng Vit Nam phn đi mi hành vi tn công dân thường, vi phm lut nhân đo và nhân quyn quc tế, nhưng ông Giang, người đng đu Phái đoàn thường trc Vit Nam ti Liên Hiệp Quốc, cho rng "cn xác minh, kim chng các thông tin gn đây mt cách công khai, minh bch, khách quan, vi s hp tác ca các bên liên quan".

Quyết đnh ca Vit Nam b phiếu chng li vic đình ch Nga khi Hi đng Nhân quyn Liên Hiệp Quốc được cnh báo là có th khiến mi quan h ca Hà Ni vi phn còn li ca thế gii rơi vào thế lâm nguy.

"Vit Nam, bng cách không ch b phiếu trng mà là b phiếu cho quan đim ca Nga, s gây tn hi ti các mi quan h vi Liên Hiệp Châu Âu, Úc, Nht Bn và M", Giáo sư Abuza, nhà phân tích hàng đu v chính tr và an ninh Đông Nam Á, nói. "Và điu này có th khiến cho Vit Nam mt đi mt trong nhng cuc gp mt bên l vi Tng thng Biden trong cuc hp thượng đnh Hoa K-ASEAN đã được lên kế hoch và nó s không giúp ích gì cho mi quan h song phương gia hai nước".

Thượng đnh Hoa K-ASEAN, ban đu được d kiến din ra vào cui tháng 3 nhưng sau đó b hoãn li vì thi đim không phù hp cho lãnh đo ca khi 10 nước Đông Nam Á cùng ti Washington tham d, đã được lên kế hoch li vào 12-13 tháng sau. B Ngoi giao Vit Nam hi đu tháng 3 cho biết Th tướng Phm Minh Chính s d s kin theo li mi ca Tng thng Biden và "s có các hot đng song phương" ti đây. Các lãnh đo ca khi s gp mt trc tiếp Tng thng Joe Biden và Phó Tng thng Kamala Harris ti thượng đnh mà gii quan sát xem là nhm tăng cường mi quan h vi khi ASEAN đ chng li s thng tr ca Trung Quc trong khu vc.

Tuy nhiên, theo ông Vũ Khang, ng viên tiến sĩ ti Khoa Chính tr hc ca Trường Đi hc Boston, vic Vit Nam b phiếu chng li vic đình ch Nga khi Hi đng Nhân quyn Liên Hiệp Quốcdường như s không làm tn hi đến mi quan h gia M và Vit Nam mt cách công khai. Theo ông Khang, M h thp tác đng ca quyết đnh b phiếu "chng" ca Vit Nam vi s thu hiu rng Vit Nam đang trong mt tình thế khó khăn.

Ông Khang đưa ra nhn đnh này sau khi c vn Ngoi trưởng M Derek Chollet, người va có chuyến thăm ti Vit Nam và Philippines trong chuyến công du Đông Nam Á, cho biết rng M s không đánh đng các nước như nhau, nếu có quc gia b phiếu trng, vì cui cùng thì Nga đã b loi khi Hi đng Nhân quyn.

"Rõ ràng Vit Nam là mt nước có mt mi quan h lâu dài vi Liên bang Xô viết và Nga. Quân đi ca h rt khăng khít vi quân đi Nga", ông Chollet nói trong mt cuc phng vn viThe Diplomat : "Đng thi, (Vit Nam) đang phi vt ln vi điu này. H có th liên h nhiu mt vi hoàn cnh ca người dân Ukraine cũng như s kiên cường dũng cm ca người dân Ukraine trước s tn công d di ca mt nước láng ging ln hơn rt nhiu ln".

Theo Giáo sư Abuza, M hiu được rng Vit Nam có mi quan h lch s vi Nga nhưng Hoa K có th tht vng nếu Vit Nam tiếp tc ng h Nga khi M đang tr thành đi tác thương mi và an ninh hàng đu ca Vit Nam.

"M hiu rng (Vit Nam) là mt nước đc tài và s b phiếu theo nhng quc gia đc tài khác", Giáo sư Abuza, tác gi cun sách i mi Chính tr Vit Nam Đương đi (Renovating Politics in Contemporary Vietnam)", nói.

Ba ln b phiếu ca Vit Nam ti Đi hi đng Liên Hiệp Quốc k t khi Nga phát đng cuc chiến tranh Ukraine cách đây gn 2 tháng, đu trùng khp vi quyết đnh ca Trung Quc. Sau hai ln b phiếu trng, Trung Quc, nước phn đi các chế tài ca M và phương Tây áp lên Moscow vì cuc khng hong Ukraine, hôm 7/4 cũng b phiếu chng li vic loi Nga ra khi Hi đng Nhân quyn Liên Hiệp Quốc.

"Chúng tôi không phi là không biết điu đó nhưng chúng tôi mun nhc nh Vit Nam rng tương lai và s thnh vượng kinh tế ca (Vit Nam) gn lin hơn vi M, Liên Hiệp Châu Âu và Nht Bn", Giáo sư Abazu nhn đnh và cho rng ngoài vũ khí ra, Nga "không có ý nghĩa gì vi Vit Nam v mt kinh tế" trong khi M đóng vai trò quan trng cho s phát trin và thnh vượng ca Vit Nam.

Trong khi thương mi hai chiu gia M và Vit Nam đt hơn 110 t USD vào năm ngoái thì con s này gia Vit Nam và Nga là 7,1 t USD. Mi quan h gia Hà Ni và Washington tr nên gn bó hơn trong nhng năm gn đây khi có nhng mi quan ngi song trùng trước sc nh hưởng ngày càng tăng ca Trung Quc. Vit Nam cũng tr thành mt trong nhng đi tác chiến lược quan trng nht ca M trong khu vc đ kim ta sc mnh ca Bc Kinh trên Bin Đông.

Vì tm quan trng chiến lược ca Hà Ni trong chính sách ca M n Đ Dương-Thái Bình Dương nên mc dù Vit Nam vn đang tiếp tc mua vũ khí ca Nga, nhưng chính quyn Tng thng Trump và Biden đã không đưa Hà Ni vào danh sách b trng pht theo Đo lut Chng li k thù ca nước M thông qua trng pht (CAATSA).

Chính quyn Biden kêu gi các quc gia ng v phía l phi ca lch s" khi chn cách ng h hay chng đi cuc xâm lược ca Nga Ukraine, và theo Giáo sư Abuza, M có nhiu đòn by đ trng pht Vit Nam nếu mun trong khi Nga không th làm được điu này.

Nguồn : VOA tiếng Việt, 18/04/2022

************************

Chiến tranh Ukraine, chế tài và vũ khí Nga : Vit Nam trong thế kt ?

VOA, 11/04/2022

Các chế tài ca phương Tây đi vi Moscow vì cuc xâm lược Ukraine có thúc đy Vit Nam nhanh chóng thoát khi s ph thuc vào Vũ khí Nga ?

vn3

Ch tch nước Vit Nam duyt đi danh d trong l đt vòng hoa ti Lăng m Nhng người lính Vô danh ti Moscow hôm 1/12/2021. Nga là nhà cung cp vũ khí ln nht cho Vit Nam nhưng đang b các chế tài ca phương Tây vì cuc xâm lược Ukraine.

Vit Nam có mt mi quan h quc phòng kéo dài hàng thp k vi Nga k t cuc Chiến tranh ca M Vit Nam. T năm 1995, sau mt thi gian gián đon vì Chiến tranh Lnh, Nga tr li thành nhà cung cp vũ khí quan trng nht ca Vit Nam.

Trong giai đon t 1995 và 2021, Vit Nam nhp khu vũ khí tr giá gn 7,4 t USD t Nga, theothng kê v chuyn giao vũ khí ca Vin nghiên cu Hòa bình Quc tế Stockholm (SIPRI). Lượng vũ khí mua t Nga chiếm hơn 81% tng lượng nhp khu vũ khí ca Vit Nam.

Vit Nam cũng là quc gia Đông Nam Á mua nhiu vũ khí nht t Nga. Theo d liu ca SIPRI, trong vòng 20 năm qua, hơn 61% lượng xut khu quc phòng ca Nga sang Đông Nam Á được đưa ti Vit Nam và Hà Ni là nhà nhp khu vũ khí ln th 5 toàn cu ca Moscow.

Khi nhng căng thng ca Vit Nam và Trung Quc tăng cao Bin Đông vào gia thp niên 1990, Nga tr thành trng tâm trong quá trình hin đi hóa các lc lượng vũ trang ca Vit Nam, theo nhn đnh ca Ian Storey, nhà nghiên cu cao cp ca Vin nghiên cu Đông Nam Á ISEAS-Yusof Ishak Singapore. Trong mtbài bình lun đăng trên trang web ca vin, ông Storey cho rng nhng tr giúp v quân s ca Nga đã giúp biến quc phòng ca Vit Nam thành mt trong nhng lc lượng vũ trang hin đi và có năng lc nht Đông Nam Á, giúp cho Hà Ni có mt s răn đe, dù còn hn chế, nhưng đ mnh đ chng li Trung Quc Bin Đông.

Vi vic tiến hành mt cuc xâm lược b coi là "vô c" trên lãnh th Ukraine, Nga đang b phương Tây, dn đu là M, và mt s quc gia châu Á áp đt các chế tài nhm trng pht Moscow. Các ngân hàng ln ca Nga b loi khi h thng thanh toán toàn cu SWIFT và điu này được xem là s gây khó khăn cho Vit Nam trong vic mua vũ khí ca Nga.

"H thng SWIFT là cơ chế chính đ chuyn tin t Vit Nam sang Nga", Giáo sư Carl Thayer ca Hc vin Quc phòng Úc thuc Đi hc New South Wales cho biết. "Vic Nga b loi khi SWIFT s gây khó khăn cho Vit Nam trong ngn hn đ đáp ng các khon thanh toán đến hn".

Giáo sư Thayer, chuyên gia phân tích v các vn đ quc phòng ca Vit Nam và khu vc Đông Nam Á, cho rng Vit Nam s rt khó thc hin bt k hot đng mua vũ khí ln nào t Nga cho đến khi cuc chiến Ukraine kết thúc.

Vit Nam và Nga đã có kinh nghim này t năm 2014-2015 khi Nga sáp nhp Crimea và phi chu các lnh trng pht ca phương Tây nhm ngăn chn vic chuyn tin ca Nga, theo Giáo sư Thayer. Các chế tài ca phương Tây lúc đó, cũng do M dn đu, cm cung cp thăm dò công ngh du khí và tín dng cho các công ty cùng ngân hàng nhà nước ca Nga.

Theo Giáo sư Thayer, Vit Nam và Nga có th tìm ra các tha thun tm thi đ tm ngng hoc trì hoãn các khon thanh toán trong lúc đưa ra các phương thc thanh toán thay thế cho các ch n Nga thông qua vic thiết lp tài khon ca nga ti các ngân hàng Vit Nam hoc thông qua các t chc tài chính ca Trung Quc. Ngoài ra, cũng theo chuyên gia phân tích quc phòng này, Vit Nam và Nga có th có các tha thun linh hot liên quan đến thương mi ngược chiu, như trao đi hàng hóa hoc dch v thay cho tin t.

Tiến sĩ Lê Hng Hip ca ISEAS cũng có nhn đnh tương t v cách thc thay thế mà Vit Nam và Nga có th làm đ tiếp tc mua bán vũ khí trong khi Moscow b các chế tài ca phương Tây.

"Trước đây Vit Nam và Nga cũng đã tng có vic buôn bán theo kiu hàng đi hàng, tc là bây gi không thanh toán được bng đng rúp hay đng đô la thì h vn có th thanh toán qua các (phương thc) như Nga xut khu vũ khí cho Vit Nam và Vit Nam thanh toán cho Nga bng các mt hàng khác", Tiến sĩ Hip nói.

Còn theo Giáo sư Thayer, các cơ quan quc phòng Nga có th m tài khon ngân hàng bng đng rúp Vit Nam và thiết lp cơ chế chuyn tin, có th là song phương hoc có s tham gia ca các bên th ba chng hn như các t chc tài chính ca Trung Quc, nước đang ng h Nga và phn đi các chế tài ca phương Tây trong cuc khng hong Ukraine.

n Đ, nước mua nhiu vũ khí nht ca Nga, hin đang nhp khu du ca Nga bng đng rúp.

'Ri ro vi M'

Tuy nhiên, các chuyên gia cho rng tác đng ca chế tài phương Tây áp lên Moscow đi vi Vit Nam trong vic mua vũ khí ca Nga không nên b phóng đi quá mc bi Vit Nam trong nhng năm gn đây đã tìm cách đa dng hóa ngun cung vũ khí ca mình, mt phn trước áp lc t kh năng b chế tài t Hoa K theo Đo lut Chng li k thù ca nước M thông qua trng pht (CAATSA).

Theo d liu ca SIPRI, vũ khí ca Nga chiếm 90% tng lượng nhp khu ca Vit Nam trong giai đon 1995-2014, nhưng con s này gim xung 68,4% trong giai đon t 2015-2021. Nhng nhà cung cp vũ khí cho Vit Nam trong giai đon sau này gm có Isreal, Belarus, Hàn Quc, M và Hà Lan.

"Các khon mua sm vũ khí t Nga ca Vit Nam đã gim đáng k t năm 2015, khi Vit Nam chi 735 triu USD, xung 9 triu USD vào năm 2020 và 72 triu vào năm 2021", Giáo sư Thayer nói và cho rng vic st gim này không hn là do các vn đ v ngân sách, như nhiu người gi đnh, mà là vì Vit Nam không mun phô trương tránh s tc gin t phía Đng Cng hòa dưới thi Tng thng Trump, nên không thc hin bt k giao dch mua bán (vũ khí) ln nào".

Tng thng Donald Trump vào năm 2017 ký ban hành CAATSA, đo lut liên bang ca Hoa K nhm áp lnh trng pht vào Iran, Bc Triu Tiên và Nga. Theo đó nhng nước mua vũ khí ca Nga s b M áp chế tài.

Tuy nhiên c chính quyn Trump và Biden đu min tr Vit Nam, và c n Đ, khi các chế tài ca M mc dù quc gia Đông Nam Á tiếp tc nhp khu thiết b quc phòng t Nga. Thay vào đó, M đ cho Vit Nam gim dn vic mua vũ khí và thiết b quân s ca Nga đ tránh b trng pht theo Đo lut CAATSA trong lúc tăng cường quan h an ninh và quc phòng vi Hà Ni đ kim chế s nh hưởng ca Bc Kinh trong khu vc.

Nhưng theo Tiến sĩ Hip, trong bi cnh hin nay, Vit Nam nên cân nhc li v vic tiếp tc mua vũ khí t Nga.

"Nếu Vit Nam tiếp tc mua vũ khí t Nga thì Vit Nam s có ri ro là quan h vi M s b nh hưởng, và Vit Nam nên chn cái gì tt hơn cho mình", Tiến sĩ Hip nói. "Trong tương lai, tôi cho rng, Vit Nam s đy mnh hơn n lc đa dng hóa ngun cung vũ khí ca mình ra khi Nga. Vi biến c Ukraine ln này, tôi nghĩ Vit Nam s quyết tâm hơn vi n lc này".

Dù Vit Nam đã tìm cách đa dng hóa ngun cung vũ khí trong nhng năm qua nhưng theo nhà nghiên cu Storey, Vit Nam s b ph thuc vào Nga v vũ khí, ph tùng, bo dưỡng và nâng cp trong ít nht hai thp k ti.

Vi mi quan h và s ph thuc như vy vào Nga, Vit Nam đã hai ln b phiếu trng không lên án Moscow vì cuc xâm lược Ukraine ti các cuc biu quyết ca Hi đng Bo an Liên Hiệp Quốc trong tháng trước . Hôm 7/4, Vit Nam đã b phiếu chng li vic đình ch Nga, mt trong ba đi tác chiến lược toàn din ca Hà Ni, khi Hi đng Nhân quyn ca Liên Hiệp Quốc.

Tuy nhiên, Tiến sĩ Hip cnh báo rng, mi quan h ngày càng thân thiết gia Moscow và Bc Kinh là mt ngun ri ro khác khiến Hà Ni phi lưu tâm trong khi tranh chp Bin Đông ngày càng gia tăng và vic đưa ra các kế hoch nhm loi b vũ khí Nga khi h thng quc phòng ngày càng tr nên quan trng đi vi Vit Nam.

Nguồn : VOA, 11/04/2022

Quay lại trang chủ

Additional Info

  • Author: VOA tiếng Việt
Read 147 times

Viết bình luận

Phải xác tín nội dung bài viết đáp ứng tất cả những yêu cầu của thông tin được đánh dấu bằng ký hiệu (*)