Thông Luận

Cơ quan ngôn luận của Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên

Published in

Diễn đàn

12/01/2017

Thêm bằng chứng xài tiền ODA sai mục đích ở Việt Nam

Phạm Chí Dũng

oda0

nh minh ha.

Bằng chng mi

Vừa có thêm bng chng cho thy vn ODA b chi sai mc đích.

Tại mt phiên hp thường kỳ ca y ban Thường v Quc hi vào ngày 22/12/2016, phía Chính ph đã đ ngh dùng 4.482 t đng đ cp vn điu l cho Ngân hàng Phát trin Vit Nam và Ngân hàng Chính sách xã hi.

Nhưng "may mn" là trong bi cnh ngân sách cc kỳ eo hẹp, cơ quan thm tra ca y ban Thường v Quc hi đã đ ngh phía Chính ph phi gii trình rõ vic s dng vn vay ODA đ cp vn điu l cho hai ngân hàng chính sách có bo đm phù hp vi các hip đnh vay đã ký kết hay không, hoc có nm trong các khoản vay ca Chính ph đ x lý cân đi ngân sách cho đu tư xây dng cơ bn - đã b trí năm 2016 nhưng nay chưa s dng - có th cân đi cho vic b trí vn điu l cho hai ngân hàng hay không…

Câu hỏi đt ra là ai và cơ quan nào đã tham mưu cho chính phủ đ ly vn ODA cp cho ngân hàng - mt cơ chế thun túy kinh doanh ? Chng l gii lãnh đo chính ph không h biết rng đó là chi sai mc đích, là "c ý làm trái các quy đnh qun lý tài chính ca nhà nước", và s khiến các t chc cho vay như Ngân hàng thế gii, Qu tin t quc tế, Ngân hàng Phát trin Á châu, Nht Bn… phn n ra sao khi h biết v s tht ba bãi và đy tính li ích nhóm này ?

Chắc chn vic va nêu không phi xy ra ln đu tiên.

‘Ăn vặt quen mm’

Từ trước ti nay, ngun vn h trợ phát trin chính thc (ODA) do các t chc tài chính quc tế và chính ph nước ngoài đu quy đnh hết sc cht ch v vic chính ph Vit Nam không được s dng s tin cho vay sai mc đích. Tuy nhiên trong thc tế "đúng quy trình" ca ngân sách Vit Nam, tiền vay nước ngoài, đc bit là vay vn ODA, có nhiu du hiu đã b chi sai mc đích và chi xài vô ti v. Tình trng này rt ph biến trong 8 năm cm quyn ca Th tướng Nguyn Tn Dũng.

Tục ng Vit Nam có câu "ăn vt quen mm"…

Việc Chính ph đ nghị Quc hi cp vn ODA cho gii ch ngân hàng cũng là mt bng chng mi cho thy dưới thi Th tướng Nguyn Tn Dũng, Chính ph rt có th đã quen vi vic dùng tin ODA đ chi cho nhng mc đích khác, như thay vì s dng đúng mc đích ODA cho các d án hạ tng cơ s và môi trường, h đã ct ngun vn này cho các khon chi tiêu thường xuyên ca chính ph, thm chí còn có th ct ODA cho các d án xây dng tr s hành chính và tượng đài t hàng ngàn đến hàng chc ngàn t đng đy tai tiếng và cc kỳ đáng lên án.

Ngay vào thời đim nn kinh tế đang có nguy cơ b phá sn, nhóm li ích ODA Vit Nam vn quyết lit thc hin chiến dch không nương tay vi nhng món vay mượn khng l t nước ngoài.

Từ nhiu năm qua, ODA đã tr thành mt trong nhng quc nn v tham nhũng. Tỷ l tht thoát bình quân ti nhiu d án ODA được đn đoán khong 20 - 25%. Nhưng đó ch là mc "hp pháp". Thm chí t l "li qu" ODA còn lên đến 40% - được chng thc bi mt d án xây dng trường tiu hc Hà Tĩnh và giai đon 2009 - 2010.

Có rất nhiu bng chng v lãng phí và "ăn dày" ODA.

Trong một ln hiếm hoi, báo đin tử Vietnamnet đã nêu ra một minh ha c th : t năm 2009-2010, sau khi đi s quán Nht Bn ti Vit Nam loan báo s vin tr không hoàn li đ mt s tnh xây trường học và đường sá thì có mt ph n - mà t báo không dám nêu tên, ch cho biết là cư ng ti thành ph Vinh, tnh Ngh An - đã liên lc vi lãnh đo nhiu xã Hà Tĩnh đ đt vn đ chy d án, vi điu kin khi thành công phi ct cho bà ta 40%.

Sau đó nguồn vn ODA đã được rót v cho ba xã Hà Tĩnh, trong đó có mt xã tên là Gia Ph được nhn 80.000 đô la đ xây dng trường tiu hc. Chính quyn xã này đã ly 8.000 đô la chia cho nhau, ri ly thêm 24.000 đô la chi cho người ph n làm môi gii. T l 40% tương t cũng xy ra huyn Cm Xuyên. Do b ăn chn trng trn đến thế, các cơ s giáo dc, đường sá ba xã trên đu st gim mnh v quy mô và cht lượng.

Quá hiển nhiên, đó là lý do vì sao ngay c nhng quc gia được coi là có "thin cm" vi Vit Nam như Đan Mch, Thy Đin, Úc… cũng phi thng tay ct gim vin tr ODA đi vi mt chính quyn "ăn ca dân không cha th gì".

‘Đi đêm có ngày gặp ma’

Mặc du nhiu ln quc tế đã đ ngh Vit Nam phi có cơ chế giám đnh đc lp v hiu qu s dng ngun vn ODA, các b ngành và chính ph Vit Nam vn nhm mt bt tai. C sau 5-7 năm, mt ngh đnh v tiếp nhn, qun lý và s dng ODA li được chính ph ban hành. Nhưng ln nào cũng vy, chng có bt c điu khon nào cho thy người dân được thông báo đầy đủ nhng thông tin ODA liên quan đến nhng d án v dân sinh, cũng chng có chuyn người dân và Xã hi dân s được đóng góp ý kiến và phn bin đi vi nhng bt cp, bt công và nn tham nhũng kinh hoàng trong môi trường ODA ca gii quan chc.

Các nước Tây Âu và Bắc Âu cũng tài tr cho chính ph Vit Nam trong vài chc năm qua đ "ci cách lut pháp" và "chng tham nhũng", nhưng vic này dường như cũng không mang li kết qu. ODA vn là miếng mi béo b nht cho các gii chc tham nhũng Vit Nam.

Nhưng "đi đêm có ngày gặp ma".

Ngay trước thm hi ngh nhóm tư vn các nhà tài tr gia kỳ năm 2012, B Ngoi Giao Đan Mch đã không ngn ngi tuyên b ngng 3/4 d án ODA tài tr cho Vit Nam do nghi ng mt s cơ quan đơn v s dng chi sai khong 11,4 t đng trên tng s tin 69 t đng do Đan Mch tài tr, tc là tương đương khong 19,9 triu cua-ron.

Năm 2013, phía Thụy Đin đã bt buc phi ngng vô thi hn các khon vin tr ODA cho Vit Nam sau khi phát hin hàng lot gian di ca quan chc Vit. Sau đó cả B Ngoi giao Úc và vài quc gia khác cũng bt đu ct gim vin tr.

Vào đầu năm 2015, Th tướng Nguyn Tn Dũng đã đi Úc đ "khuyến mãi" nước ngoài mua n xu. Nhưng có v gương mt ông Dũng đã xm hn khi Th tướng Tony Abbott không nhng không quan tâm đến li chào mua n xu mà còn tuyên b thng tay ct gim vin tr đi vi Vit Nam.

Năm 2016, sau vài chục năm "vay mượn, vay mượn t cho đến khi sp đ," ngân sách Vit Nam đã biến thành mt t mi đúng nghĩa : t l n công/GDP vượt xa gii hạn nguy hiểm, còn cng đng tài chính quc tế thì thng tay "cm ca" vay mượn ODA đi vi chính th va hoan h nhn tín dng quc tế va thng tay đàn áp nhân quyn.

Dù các bộ ngành vn c tuyên truyn là còn đến 22 t đô la mà Vit Nam đã ký vi đi tác quốc tế nhưng chưa gii ngân, s tht là t tháng 7/2017 tr đi, Vit Nam s phi vay ODA vi lãi sut không còn ưu đãi như vài chc năm trước, mà ngang giá vi th trường quc tế, cùng thi gian vay không còn ân hn như trước đây. Ngun vn ODA đã vay s phải chuyn sang điu khon tr n nhanh kht khe hơn hn, hoc tăng lãi sut lên 2-3,5%/năm.

Sau vài chục năm tn tình đào m ODA, cui cùng mi th đã đt gp đôi.

Tại phiên hp thường kỳ ca y ban Thường v Quc hi vào ngày 22/12/2016, s an i và may mắn còn li, dù đã quá mun, đ B Tài chính không chp nhn dùng ODA năm 2016 cp cho hai ngân hàng Phát trin Vit Nam và Chính sách xã hi ch còn là tình trng ngân sách đã khn đn đến mc không còn bt c khon kết dư nào đ vung tay quá trán. Bi nếu còn kết dư, hn B Tài chính rt có th vn tiếp tc làm theo yêu cu ca chính ph, bt chp vic chi xài đó là "bt hp hiến".

Trong cơn mê sng vào giai đon cui, qu báo đã ng nghim vi gia tc ngày càng nhanh.

Phm Chí Dũng

Nguồn : VOA tiếng Việt, 12/01/2017

Quay lại trang chủ

Additional Info

  • Author: Phạm Chí Dũng
Read 478 times

Viết bình luận

Phải xác tín nội dung bài viết đáp ứng tất cả những yêu cầu của thông tin được đánh dấu bằng ký hiệu (*)