Thông Luận

Cơ quan ngôn luận của Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên

Published in

Diễn đàn

15/01/2023

Nhật triễn khai chiến lược chống bành trướng Trung Quốc

Ngô Nhân Dụng - Trọng Nghĩa

Kishida ti Tòa Bch c

Ngô Nhân Dụng, VOA, 15/01/2023

Khi ông Fumio Kishida đến Tòa Bch c tun này, th tướng Nht đã mang sn mt món quà tng Tng thng Joe Biden. Đó là chiến lược quc phòng mi ca Nht Bn, công b vào tháng trước.

kishida0

Nht là nước Châu Á ng h Ukraine mnh m nht. H mun cnh cáo các chế đ đc tài chuyên chế khác đng bt chước Putin.

Bt đu t năm 2027, Nht Bn s dành 2% Tổng sản lượng nội địa (GDP) cho chi phí quc phòng, gp đôi t l 1% vn t gii hn t sau khi bi trn, chính thc xác nhn t năm 1976. Ngân sách s lên ti 73 t m kim mt năm ; ln hàng th ba trên thế gii sau M (649 t) và Trung Quc (261 t).

Thay vì ch chú trng vic phòng th, chiến lược mi nhn mnh đến kh năng "phn công đ phòng" trước khi b quân đch tn công. Đ bo đm sc "phn công" coi là không th nào thiếu được, ông Kishida s yêu cu ông Biden chp thun cung cp cho Nht Bn 500 ha tin Tomahawk, loi phóng ra ri chy ngang (cruise missiles) nhm thng vào các giàn vũ khí ca đi phương, khó b chn phá hơn loi phóng vòng lên tri. Hin nay, Anh quc là nước đng minh duy nht ca M được mua Tomahawk. Ngoài Tomahawk, Nht cn mua thêm 500 ha tin khác, và đang tiến hành vic t chế và sn xut các loi ha tin ca mình.

Bán Tomahawk cho Nht chính là bo v quân M đang đóng Nht. Nếu mun bo v Đài Loan khi b Trung Quốc tn công, M s phi s dng căn c hi quân đo Okinawa, cách Đài Loan hơn 600 cây s đường bin. Do đó, Trung Quốc s phi đánh Okinawa trước. Khi Nht Bn có ha tin Tomahawk, Bc Kinh s nghĩ li.

Nht Bn nói đến mi đe da t Bc Hàn đ bin minh nhu cu cn mua ha tin mi. Trong năm 2022, Kim Jong-un đã cho bn hơn 90 ha tin, c loi bn thng (cruise missiles) ln loi bn vòng cu (ballistic missiles), nhm vào vùng bin chung quanh nước Nht. Nhưng Nht cũng nhc đến tên Trung Quc, mà đó mi là mi đe da đáng ngi nht. Trong tháng Tám, Trung Quốc đã phóng 5 ha tin vòng cu trong vùng bin gn Nht Bn. Nht Bn đang ci thin các ha tin Loi 2 nhm bn các tàu bin.

Chiến lược quc phòng mi ca nước Nht đã bt ngun vi c Th tướng Abe Shinzo trong nhim k đu ca ông, 2006-2007. Abe là người đu tiên đưa cm t "n Đ Dương-Thái Bình Dương" (Indo-Pacific) trong ngôn ng ngoi giao quc tế, thay thế khái nim Châu Á-Thái Bình Dương (APEC) quá mơ h. Năm 2006, ông đã đ ngh bn nước trong vùng này, n Đ, Úc, Nht và M hp tác trong các cuc thao din quân s, mt liên minh mi thành hình, mang tên Quad. Khi tr li vai trò th tướng năm 2012, ông Abe đưa ra các sáng kiến cng c s hp tác gia các nước Đông Á và M đ bo v mt vùng "n Đ-Thái Bình Dương T do và M ca" (Free and Open Indo-Pacific). Khái nim FOIP này mi được hai ông Kishida và Biden lp li trong bn thông cáo chung.

Năm 2017 ông Abe đã bo v Tha hip Cng tác Kinh tế TPP, mi 11 nước cùng li sau khi M rút ra ngoài. Mc tiêu ca tha hip là lp mt hàng rào đi phó vi chiến lược bành trướng ca Trung Quốc trong vùng. T đó ti nay, các chính ph Nht Bn tiếp tc hp tác kinh tế vi các nước Đông Nam Á đ lp thế cân bng vi Trung Quốc. Các vn đ quân s ch bt đu được đ cao sau khi Nga tn công Ukraine.

Vi chiến lược quc phòng mi, Nht Bn tht cht thêm mi quan h quân s vi M. Nht Bn mun bo v mt "trt t thế gii" trong vùng Đông Á, mà nước M đóng vai chính. Nhưng trong thc tế, nước Nht đóng vai ch đng xây dng "trt t mi" trong vùng và lôi kéo các chính ph khác tham d.

Khi công b chiến lược mi, Th tướng Fumio Kishida mô t đó là mt "bước ngot" trong chính sách quc phòng. Th tướng Đc Olaf Scholz cũng dùng hình nh "bước ngot" khi gia tăng ngân sách quc phòng thêm 100 t m kim, ba ngày sau khi quân Nga xâm lăng Ukraine đu năm ngoái.

Nga đánh Ukraine đánh thc c hoàn cu v mi đe da ca các chế đ đc tài chuyên chế, không tôn trng lut pháp quc tế. Nhng nước Đông Âu và Trung Á đu t hi : Bao gi nó đánh mình ? Các nước Đông Á và Đông Nam Á cũng git mình lo lng. Tp Cn Bình không h lên tiếng phn đi cuc xâm lăng ca Nga ; s coi đó là mt tin l, có ngày Trung Quốc s đánh Đài Loan.

Trước đây Nht đi vi nước Nga có khuynh hướng hòa hoãn, dù vn tranh chp đòi li nhng qun đo quân Nga đã chiếm trong nhng ngày cui Đi chiến th hai, sau khi Nht đã đu hàng M. Sau ngày 24/2/2022, Nga đánh Ukraine, Th tướng Kishida đã thay đi. Nht là nước Châu Á ng h Ukraine mnh m nht. H mun cnh cáo các chế đ đc tài chuyên chế khác đng bt chước Putin, ông Kishida nói vi báoThe Washington Post. Ông báo đng : "Bây gi là Ukraine, tương lai s đến lượt Châu Á !". Trước mi de da ca Nga, Trung Quốc và Bc Hàn, dân Nht Bn ng h quan đim ca chính ph.

Mc dù nuôi lý tưởng hòa bình t sau năm 1945, mi quan tâm ln ca dân Nht Bn là làm cách nào nước mình "không b thua", ông Kishida nhn xét. Sau chiến tranh, h c gng "không thua" trong cuc chy đua kinh tế. Bây gi, h nht đnh "không chu thua" trước áp lc ca Trung Quốc. Tp Cn Bình đã tng dùng đòn kinh tế, thương mi đ gây nh hưởng chính tr trên các nước Australia, Philippines, Malaysia, Campuchia, Lào, và đe da Vit Nam. Dân Nht không chu cúi đu, phi t thái đ cng rn trước.

Đi s M Tokyo, ông Rahm Emanuel nói rng M s h tr Nht canh tân quân đi và phi hp vi M trong các lãnh vc chiến tranh tin hc, dưới bin, trong không gian, và h thng tun duyên. Mt đim quan trng khác là hp tác phòng th v kinh tế. Trong thi gian Covid, Trung Quốc nm hu hết ngun cung cp các dng c y tế r tin ; h tng "bt cht" các nước khi bán các khoáng cht hiếm cn thiết cn cho công nghip đin t và pin đin. M và Nht s cùng giúp cho kinh tế các nước t do dân ch không tùy thuc vào vic nhp cng hàng hóa ca Trung Quc.

Trước ngày ông Kishida đến, ông Yasutoshi Nishimura, b trưởng Kinh tế, Thương mi và Công nghip Nht đã nói chuyn Washington, kêu gi hai nước cng tác trong các lãnh vc chế to cht bán dn, k thut y tế, trí khôn nhân to, khoa hc lượng t, bo v sc mnh công nghip không đ mt ưu thế khoa hc, k thut. Đim cui cùng này phn nh chính sách mi ca chính ph M, cm bán các cht bán dn ti tân và dng c làm chip mi cho Trung Quốc.

M và các đng minh phi chng li các chế đ đc tài chuyên chế, cùng to nên mt "trt t thế gii mi đt trên nn tn t do, dân ch, tôn trng quyn làm người và thượng tôn pháp lut". ông Yasutoshi Nishimura nói, báo trước mc tiêu cuc công du ca th tướng Fumio Kishida. Cuc hp các nước G-7 vào tháng Năm, 2023 Hiroshima, quê ca ông Kishida, s khai trin "trt t mi" này.

Ngô Nhân Dụng

Nguồn : VOA, 15/01/2023

*****************************

Từ Anh, Ý đến Mỹ, Nhật Bản gia tăng các thỏa thuận an ninh trong mục tiêu đối phó với Trung Quốc

Trọng Nghĩa, RFI, 13/01/2023

Mở rộng quan hệ quốc phòng Nhật - Mỹ sang cả lãnh vực không gian, ký kết một thỏa thuận quân sự quan trọng với Luân Đôn, thúc đẩy kế hoạch chế tạo chiến đấu cơ thế hệ mới chung với Ý - Anh : vòng công du thần tốc của thủ tướng Nhật Bản Fumio Kishida qua 5 nước Châu Âu và Bắc Mỹ, kết thúc bằng cuộc gặp thượng đỉnh với tổng thống Mỹ Joe Biden vào hôm 13/01/2023, là bằng chứng rõ nhất về chiến lược đối phó với Trung Quốc mà Tokyo đang triển khai.

kishida2

Thủ tướng Nhật Bản Fumio Kishida tổ chức họp báo ngày 16/12/2022 tại Tokyo sau khi Nhật Bản thông qua chiến lược quốc phòng mới. AP - David Mareuil

Đó là tăng cường và nhân rộng các thỏa thuận quốc phòng và an ninh với các đồng minh.

Dĩ nhiên, nhân vòng công du qua Pháp, Anh, Ý, Canada và Mỹ, lãnh đạo Nhật Bản đã thảo luận về vô số chủ đề với những người đồng cấp thuộc nhóm G7. Thế nhưng, theo ghi nhận của hãng tin Pháp AFP vào hôm nay 13/01/2023, vấn đề quốc phòng và an ninh là điểm được ưu tiên trong chương trình nghị sự của ông.

Mục tiêu của mong muốn tăng cường hợp tác quốc phòng với các đồng minh dĩ nhiên là Trung Quốc, đã chính thức bị Tokyo coi là "thách thức chiến lược chưa từng có" đối với sự an toàn của Nhật Bản, như được nêu rõ trong học thuyết quốc phòng mới được công bố tháng 12/2022.

Hành vi của Trung Quốc bị tố cáo

Tại Anh, Canada hay tại Hoa Kỳ, Trung Quốc đã được nêu đích danh, còn tại Pháp, Ý, thủ tướng Nhật Bản cũng đã nhắc đến mối đe dọa từ Trung Quốc, khi cho rằng kêu gọi hợp tác để chống lại "các mưu toan đơn phương dùng võ lực để thay đổi nguyên trạng tại vùng Biển Đông và Biển Hoa Đông".

Đối với giới phân tích, các thỏa thuận về quốc phòng mà Tokyo vừa đạt được với Luân Đôn và Washington trong những ngày gần đây là một minh họa mới cho thấy Tokyo mong muốn thắt chặt quan hệ với các đồng minh trước áp lực ngày càng tăng của Trung Quốc trong vùng Châu Á - Thái Bình Dương.

Theo chuyên gia Amy King, Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc phòng, thuộc Đại học Quốc gia Úc, ông Kishida đang cố gắng mở rộng mối quan hệ của Nhật Bản để bảo đảm an toàn cho nước này nếu chẳng may năng lực của Mỹ bị "suy yếu" đi. Ông đồng thời cố gắng "thu hút các nền dân chủ lớn khác đến Châu Á".

Vấn đề liên kết chặt chẽ với các quốc gia đồng chí hướng đang thực sự trở nên cần thiết. Theo giáo sư Mitsuru Fukuda, giáo sư tại Đại Học Nihon ở Tokyo : "Trong quá khứ, Nhật Bản có thể tách rời kinh tế và chính trị" bằng cách buôn bán với Trung Quốc và Nga, trong khi được hưởng sự bảo vệ đến hiệp ước an ninh với Hoa Kỳ. Thế nhưng, giờ đây, tình hình đã đổi khác, khi căng thẳng giữa các nền dân chủ và các nước độc tài ngày càng gia tăng kể từ khi Nga xâm lược Ukraina.

Các thỏa thuân an ninh, quốc phòng mới

Nhân vòng công du lần này của thủ tướng Kishida, các bộ trưởng ngoại giao và quốc phòng Mỹ và Nhật Bản đã gặp nhau ngày 12/01, với kết quả là chính thức hóa việc mở rộng phạm vị hiệu lực của hiệp ước an ninh Nhật - Mỹ sang lĩnh vực không gian vũ trụ và không gian mạng, cũng như việc triển khai vào năm 2025 một đơn vị Thủy quân lục chiến cơ động hơn ở Okinawa, vùng lãnh thổ Nhật Bản gần Đài Loan và Trung Quốc nhất.

Trước đó một hôm, tại Luân Đôn, Nhật Bản và Vương quốc Anh cũng đã ký kết một Thỏa thuận Tiếp cận Hỗ tương, cho phép quân đội của hai nước triển khai trên lãnh thổ của nhau theo cách linh hoạt hơn nhiều so với cho đến nay. Nhật Bản đã ký một thỏa thuận tương tự với Úc vào năm ngoái và đang thảo luận một dự án tương tự với Philippines.

Còn tại Roma ngày 10/01, thủ tướng Nhật và đồng nhiệm Ý đã quyết định nâng cấp quan hệ song phương lên hàng đối tác chiến lược, khởi động cơ chế đối thoại 2+2.

Vào năm ngoái, Tokyo cũng đã quyết định hợp tác phát triển một loại máy bay chiến đấu mới với Luân Đôn và Roma, đồng thời hợp tác trong lĩnh vực tình báo với Úc

Theo Daisuke Kawai, một nhà nghiên cứu tại Viện Quan hệ Quốc tế Nhật Bản, việc thiết lập mạng lưới liên minh "quả là một cách hiệu quả để chống lại hoặc cố gắng ngăn chặn Trung Quốc", không cho Bắc Kinh gây ra một cuộc khủng hoảng lớn ở Châu Á - Thái Bình Dương. Theo chuyên gia này, do việc những thỏa thuận như vậy không đi xa như các hiệp ước phòng thủ chung, nên vẫn "có thể chấp nhận được trong thời điểm hiện tại" đối với Trung Quốc.

Các cuộc thăm dò cho thấy là phần lớn dư luận Nhật Bản ủng hộ việc củng cố quốc phòng của đất nước, nhưng các ý kiến ​​li khác nhau v cách tài tr cho mt n lc ln như vy.

Trọng Nghĩa

Quay lại trang chủ

Additional Info

  • Author: Ngô Nhân Dụng, Trọng Nghĩa
Read 224 times

Viết bình luận

Phải xác tín nội dung bài viết đáp ứng tất cả những yêu cầu của thông tin được đánh dấu bằng ký hiệu (*)