Thông Luận

Cơ quan ngôn luận của Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên

Published in

Diễn đàn

27/02/2018

Ủy ban Quản lý vốn nhà nước : ‘bán mình’ và nhái lại SCIC ?

Phạm Chí Dũng

Sự hình thành vội vã ca y ban Qun lý vn nhà nước - mt cơ chế mi được thành lp theo mt ngh quyết ca Chính ph Vit Nam vào đu năm 2018 - cho thy đng cm quyn vn còn nguyên trong trng thái bế tc v "mô hình điu hành" khi doanh nghip nhà nước và tắc nghn gii pháp qun lý vn.

scic1

y ban Qun lý vn nhà nước qun lý 5,4 triu t đn, mt con s khng l gn 120% GDP hàng năm ca kinh tế Vit Nam.

"Bò trước chung sau"

y ban Qun lý vn nhà nước s phi làm thay trách nhim ca SCIC (Tng Công ty Đu tư và kinh doanh vn nhà nước) đ qun lý 5,4 triu t đng - tng giá tr vn và tài sn ca 30 doanh nghip, tp đoàn kinh tế mà s chuyn giao cho y ban này qun lý - mt con s khng l và gp đến gn 120% GDP hàng năm ca kinh tế Vit Nam.

Dù được dư lun đt cho bit danh là "siêu y ban" và được báo chí nhà nước tung hô như mt cơ chế mi mang tính "kiến to",y ban Qun lý vn nhà nước hóa ra li được cho hình thành theo mt cách chng ging ai : "bò trước chung sau".

Bởi sau mt thi gian ngn "lên đng", báo chí và gii chuyên gia nhà nước bt đu có v như b "h" : toàn b chc năng, nhim v, quyn hn và cu t chc ca y ban Qun lý vn nhà nước chưa h có, mà ch mi bt đu được xây dng.

Trong khi đó, nhân sự li "đi trước". Đu tháng Hai năm 2018, Th tướng Phúc b nhim cu bí thư tnh y Cao Bng là Nguyn Hoàng Anh làm ch tch y ban Qun lý vốn nhà nước.

Vì sao chính phủ ca ông Nguyn Xuân Phúc không th ch đến lúc hoàn thành quy chế hot đng ca y ban Qun lý vn nhà nước, mà li cp tp cho ra đi y ban này đến thế ?

Lại ch nghĩa thành tích ?

"Vùng cao" làm "đầu bò" ?

Một chi tiết đáng m x là tân ch tch Nguyn Hoàng Anh ca y ban Qun lý vn nhà nước không được dư lun đánh giá cao v mt chuyên môn, thm chí có chuyên gia nhà nước nhn xét trình đ qun lý tài chính ca ông Nguyn Hoàng Anh là "dưới mc trung bình". Một trong nhng lý do chính mà dư lun nêu ra là ông Anh ch quen vi công tác đng, hơn na li t "vùng cao" nên không đ trình đ đ ph trách "siêu y ban" có tng giá tr vn và tài sn đt đến 5,4 triu t đng, cùng 30 doanh nghip, tp đoàn kinh tế hot đng trong nhiu lĩnh vc.

Nhiều người cũng t hi vì sao gn đây Tng bí thư Trng và th tướng Phúc li có s thích chn lãnh đo "vùng cao" làm "đu bò" cho nhng cơ quan và doanh nghip ln thuc khi trung ương.

Trước khi cu bí thư Cao Bng Nguyễn Hoàng Anh được b nhim làm ch tch y ban Qun lý vn nhà nước, mt bí thư đng vùng cao khác là ông Trn S Thanh - cu bí thư tnh y Lng Sơn - đã được b nhim làm ch tch Tp đoàn Du khí Vit Nam, chc v trước đây thuc v ông Đinh La Thăng và là nhân vật va b ông Trng cho "x khám" cùng 13 năm tù giam.

Ông Trần S Thanh cũng b mt s dư lun đánh giá là người ít hoc chng có chuyên môn gì v lĩnh vc du khí.

Người ta cũng còn nh "vùng cao" là xut x ca cu tng bí thư Nông Đc Mnh…

Có ít nhất mt lý do đ lý gii cho triết lý "bò trước, chung sau" : ông Trn S Thanh không ch được Chính ph b nhim làm ch tch Tp đoàn Du khí Vit Nam, mà còn được Ban Bí thư đng b nhim làm Phó trưởng ban Kinh tế trung ương theo cơ chế kiêm nhiệm - mt cơ chế mà "đng nm hết", hoc t gi tr đi "đng không làm thay mà làm luôn".

Cứ theo cách trên thì trong thi gian ti, ông Nguyn Hoàng Anh cũng có th được Ban Bí thư cho "kiêm" mt chc v gì đó bên đng, mà d nht là Phó trưởng ban Kinh tế trung ương.

"Quản lý vn" như thế nào ?

Trong số doanh nghip do y ban Qun lý vn nhà nước qun lý, có nhiu cái tên "ni tiếng" v tài sn ln thói đc quyn không chu b như Tp đoàn Du khí Vit Nam, Tp đoàn Đin lc Vit Nam, Tp đoàn Xăng du Việt Nam…

Hiện nay, Tp đoàn Đin lc Vit Nam đng đu bng tng sp ca các doanh nghip nhà nước v thành tích "chúa chm". Ti thi đim cui quý 2 năm 2017, tng n phi tr ti EVN lên ti 490.635 t đng (khong 21,6 t USD).

Nhiều tp đoàn kinh tế trước đây do b qun lý theo cơ chế "b ch qun". Tuy nhiên sau nhiu năm, đã phát sinh nhiu d án mang công mc n như chúa chm vi nước ngoài và các ngân hàng trong nước, nhiu d án thua l trm trng và cũng nhiu d án đu tư nhiu ngàn t đng nhưng kết qu là "trùm mn".

Trong quá khứ, đã có ít nht mt ln mt "siêu y ban qun lý vn nhà nước" được hình thành, nhưng đã chng "qun lý" được gì.

Vào năm 2005, Tổng Công Ty Đu Tư và Kinh Doanh Vn Nhà Nước (SCIC) được thành lp. Vào lúc thành lp, SCIC đã được gii chc qun tr và báo chí nhà nước tung hô như mt cơ quan s giúp cho b máy qun tr tinh gn và nâng cao hiu qu s dng vn nhà nước.

Tuy nhiên, khoảng thi gian tn ti hàng chc năm qua ca SCIC cũng trùng vi thi gian din ra phong trào tham nhũng ghê gớm nht Vit Nam, tn ti dưới "triu đi Nguyn Tn Dũng." Cho đến nhng năm gn đây, rt nhiu dư lun xã hi đã cho rng SCIC đã không làm gì khác ngoài vic ly vn nhà nước đi gi ngân hàng đ ly lãi hoc ch b tin vào nhng vụ vic mang màu sc "trc li chính sách." Trong khi đó, vn nhà nước nhiu tp đoàn, tng công ty vn đu đn tht thoát : Vinashin, Vinalines trước đây và PVN gn đây.

Với kết qu quá sc hn chế như vy ca SCIC, liu "siêu y ban qun lý vn nhà nước" - đang được chính ph và các b ngành cho thay thế SCIC - s làm được gì, hay li ch mang đến mt tng nc trung gian mi ? Hoc còn ti t hơn vi chế đ "vua doanh nghip" ?

Mặc dù nhng quan chc cao cp ca B Kế hoch và Đu tư cho biết mô hình ca y ban Qun lý vn nhà nước khác vi SCIC, tc SCIC ch là mt mô hình v qun lý và kinh doanh vn nhà nước, còn y ban Qun lý vn nhà nước qun lý tng th, là "đnh chế bao trùm"…, nhưng xem ra toàn b chc năng nhim v mi được sơ phác ca y ban này lại chng có gì mi so vi SCIC.

Có khác chăng là ý đồ lp ra y ban Qun lý vn nhà nước.

Ý đồ gì ?

Theo Bộ Ni v, trong bi cnh hin nay, Chính ph, Th tướng Chính ph đang tp trung ch đo chuyn đi mô hình chc năng đi din ch s hu vn nhà nước tại doanh nghip t phân tán sang tp trung .

Một đim khác bit cơ bn ca y ban Qun lý vn nhà nước là được "nâng lên mt tm cao mi" khi trc thuc chính ph, trong khi SCIC trước đây ch yếu thuc s qun lý ca B Tài chính.

Như vy, đã rõ là sau một thi gian dài thc hin cơ chế "b ch qun" nhưng đã gây ra quá nhiu hu qu v tham nhũng và lãng phí, đng cm quyn đã tìm cách "ôm" nhng tp đoàn kinh tế ln nht, tr li mô hình "kinh tế tp trung" ca my chc năm trước đây đ d b qun lý.

chế "bò trước, chung sau" đã cho thy ngay trước mt, đng mun "ôm" nhân s. Nhng v trí "đu bò" phi do đng nm.

chế "bò trước, chung sau" cũng khiến l ra mt l hng ln v qun lý : đng đang trong quá trình chuyn thành "đng nm hết" và "đảng không làm thay mà làm luôn" có v ch quan tâm ch yếu đến nhân s "cánh hu" ch chưa cn biết y ban Qun lý vn nhà nước s hot đng ra sao cùng hiu qu như thế nào.

Một cơ s quan trng cho thy mô hình y ban Qun lý vn nhà nước s khó có hiu quả, hay nói cách khác là vn "bình mi rượu cũ", là cho ti nay toàn b 12 - 13 d án đu tư ngàn t nhưng phi "trùm mn" ca B Công thương vn hu như được x lý. Mà nếu không x lý được các d án lãng phí này, rt có kh năng y ban Qun lý vn nhà nước s biến thành mt SCIC khác, tc ch ngi chơi và đem mt s vn khng l gi ngân hàng đ "kiếm cơm".

Một cơ s quan trng khác là cho ti nay SCIC vn chưa th x lý được n ca các tp đoàn và doanh nghip nhà nước, mà v thc cht đã lên ti 324 tỷ USD, chiếm ti 158% GDP Vit Nam - theo mt tính toán ca Tiến sĩ Vũ Quang Vit vào đu năm 2017. Vy thì y ban Qun lý vn nhà nước s làm được gì vi s n khng khiếp này ?

May ra, ủy ban này s có được tác dng duy nht là "bán mình", tc bán vn nhà nước ti nhng doanh nghip "bò sa" đ có tin trang tri cho ngân sách quc gia đang mau chóng cn kit và có th sp đ.

Trong quá khứ hai năm 2014 và 2015, SCIC đã bán đến 25 t USD vn nhà nước.

Bán, bán nữa, cho ti lúc chng còn gì đ bán

Phạm Chí Dũng

Nguồn : VOA, 26/02/2018

Quay lại trang chủ
Read 597 times

Viết bình luận

Phải xác tín nội dung bài viết đáp ứng tất cả những yêu cầu của thông tin được đánh dấu bằng ký hiệu (*)