Thông Luận

Cơ quan ngôn luận của Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên

Published in

Diễn đàn

13/02/2017

Phe cấp tiến từng trỗi dậy ngoạn mục ra sao ?

Lê Anh Hùng

Sự tái xut ca nhng ‘phn t xét li’

Hàng chục năm qua, trong ni b Đng cộng sản Việt Nam luôn din ra cuc đu tranh lúc âm thm, lúc gay gt gia hai xu thế chính là bo th và cp tiến, vi phn thng hu như luôn nghiêng v phe bo th. "Vụ án xét lại chng Đng" gia thp niên 1960 có th được coi là s th hin ra bên ngoài đu tiên ca mâu thun gia hai xu thế đó.

captien1

Phe cp tiến ca bộ đôi Nguyn Minh Triết - Trương Tn Sang đã có mt thi gian thc s giành ưu thế trên chính trường.

Dưới s khuynh loát ca phe bo th, Vit Nam dn rơi vào cuc khng hong toàn din v chính tr - kinh tế - xã hi đu thp niên 1980, buc Đng cộng sản Việt Nam phi thc hin cái gi là "đi mi". Đi hi VI Đng cộng sản Việt Nam năm 1986 không ch đánh du s lùi bước đu tiên của phe phái bo th, giáo điu trong Đng, mà còn m đường cho s tái xut gn như công khai ca phe nhóm cp tiến trong ban lãnh đo cộng sản Việt Nam, sau hai thp niên "im hơi lng tiếng", vi "hin tượng" Trn Xuân Bách.

Ông Trần Xuân Bách b gt ra khi B Chính trị và Ban Chp hành Trung ương tháng 3/1990, song di sn ca ông vn được ông Võ Văn Kit kế tha t Đi hi VII năm 1991. Tuy nhiên, ông Võ Văn Kit ch là nhân vt đng th 3 trong mt b máy mà các thế lc bo th vn còn chiếm v thế áp đo, vì thế ông cũng chưa thc s to ra được nh hưởng và sc lan to ln.

Dù vậy, vi uy tín ca mình, cng vi s m nht ca người kế nhim Phan Văn Khi, ông Võ Văn Kit tiếp tc đóng vai trò th lĩnh ca phe phái cp tiến ngay c sau khi ri khi chiếc ghế Th tướng tháng 9/1997. Tuy nhiên, do không còn nm trong b máy quyn lc nên nh hưởng ca ông Võ Văn Kit không còn như trước.

Sự tri dy ca phe cp tiến

Sau Đại hi IX năm 2001, trong bi cnh nhng tiếng nói đòi đi thay trong xã hi xut hin ngày càng nhiều và mnh m, cng vi vai trò m nht ca Tổng bí thư Nông Đc Mnh, mt s thế lc cp tiến bt đu ni lên, đc bit là Bí thư thành y Thành phố Hồ Chí Minh Nguyn Minh Triết, người dn dn t th hin mình như là th lĩnh ca phe cp tiến trong đng. Giai đon vn đng sắp xếp nhân s Đi hi X, din ra vào tháng 4 năm 2006, Bí thư thành y Thành phố Hồ Chí Minh Nguyn Minh Triết suýt chút na đã giành chiến thng trước Tổng bí thư Nông Đc Mnh, người b dính vào v bê bi PMU18.

Thậm chí, trong nhim kỳ khóa X (2006-2011), phe cp tiến ca bộ đôi Nguyn Minh Triết - Trương Tn Sang đã có mt thi gian thc s giành ưu thế trên chính trường. Đó là giai đon k t gia năm 2008 cho đến cui năm 2009. S kin đánh du s yếu thế ca ông Nông Đc Mnh nói riêng và phe bo th nói chung là vic ông ta phải chp nhn cho Ban Bí thư k lut chiến hu ca mình là Th trưởng B Giao thông và vn ti Nguyn Vit Tiến vào ngày 12/8/2008, mc dù, ngày 28/3/2008, Vin Kim sát nhân dân ti cao đã chính thc công b Quyết đnh s 13/VKSNDTC-V1A đình chỉ v án đi vi b can Nguyn Vit Tiến và vic ông này tr li chiếc ghế Th trưởng B Giao thông vận tải ch còn là vn đ th tc. (Trong quyết đnh này, Viện kiểm sát nhân dân ti cao đ ngh : B Giao thông vận tải và các cơ quan nhà nước có thm quyn phc hi các quyn và li ích hp pháp cho Nguyễn Vit Tiến theo quy đnh ca pháp lut). Điu này gii thích vì sao các tin tc v Hoàng Sa - Trường Sa ln đu tiên được th hin mnh m trên báo chí nhà nước dù trước đó b bưng bít và kim soát ngt nghèo.

Bài "Thêm thông tin Wikileaks rò rỉ v Vit Nam" trên trang BBC Tiếng Vit ngày 13/1/2011 cho biết :

Bức đin ca ông Michalak nói bn thân ông Mnh thi gian gn đây đã rút lui khi việc làm quyết sách mà chuyn sang công tác xây dng ni b Đng.

Bức đin dn li Đi s Nht Bn lúc đó là Mitsuo Sakaba, người tháp tùng ông Mnh sang Nht hi tháng Tư [t 19-22/4/2009], nói rng ông t ra h hng trong cuc gp Th tướng Nht Taro Aso, không nói chuyện nhiu mà ch đc bng mt ging đu đu t đu đến cui din văn dài 30 phút đã được tr lý chun b trước.

Nhưng sau đó khi đi thăm mt cơ s nông nghip ngoi ô Tokyo thì trông ông sinh đng hn lên.

Lý do có lẽ là, theo nhn đnh mà sứ quán Mỹ có, ông Sang đã đm nhn nhiu công vic ca ông Mnh.

Ngày 1/4/2009, Đài Á Châu Tự Do (RFA) phát đi bn tin chn đng, loan báo Th tướng Nguyn Tn Dũng đã đ đơn t chc trong mt cuc hp đc bit ca B Chính tr. Bn tin sau đó đã bị RFA g xung, dù đã kèm theo lời ci chính rng đó là tin "Cá Tháng Tư" (!). Thc ra đó là tin tht. Nhà báo Huy Đc tng viết bài "Chị Hai Th tướng" về vic ch rut Th tướng Nguyn Tn Dũng b chính quyn Bình Dương cưỡng chế đt ngày 17/4/2009 chính là vào giai đon mà quyn lc ca ông Nguyn Tn Dũng đang rơi xung tn đáy này.

captien2

Liên minh Hoàng Trung Hi - Nguyn Tn Dũng - Nông Đc Mnh

Những s kin tưởng như ri rc trên đây liên quan đến cùng mt v vic : bt đu t ngày 21/4/2008, tác gi bài viết này – Lê Anh Hùng – đã t cáo liên minh Hoàng Trung Hi - Nguyn Tn Dũng - Nông Đc Mnh v mt lot ti ác vô cùng nghiêm trọng, đc bit là ti phn quc, làm tay sai cho Trung Quc [1] .

Ưu thế ca phe cp tiến do b đôi Nguyn Minh Triết - Trương Tn Sang kéo dài không được bao lâu. Sau khi ông Nông Đc Mnh b gt sang mt bên thì đến cui năm 2009, ông Nguyn Minh Triết cũng b tht thế do dính líu đến v t cáo ca tác gi, người b công an Qung Tr bt giam trái phép vào ngày 25/12/2009. V t cáo b ém nhm, m đường cho s tri dy tr li ca Th tướng Nguyn Tn Dũng cũng như phe nhóm bo th.

Trong chuyến thăm Lào và Campuchia từ ngày 24–28/8/2010, tháp tùng Ch tch nước Nguyn Minh Triết ch có 2 nhân vt mang hàm b trưởng là Ch nhim Văn phòng Ch tch nước Nguyn Văn Chin, thành viên đương nhiên, và tân B trưởng Giáo dc và đào to Phm Vũ Lun, người thậm chí chưa phi là y viên Ban Chp hành Trung ương Đng. Đây là đoàn tháp tùng èo ut chưa tng thy đi vi mt bc "nguyên th quc gia". Ngoài ra, trong dp Đi l 1000 năm Thăng Long, trong khi Ch tch quc hi Nguyn Phú Trng trnh trng chủ trì lễ khai mc ngày 1/10/2010 thì Ch tch nước li ch được dự l khánh thành tượng đài Thánh Gióng ngày 6/10/2010, mt phn nh ca chương trình Đi l.

Sau khi ông Nguyễn Minh Triết b tht thế, phe bo th li ni lên chiếm ưu thế vi th lĩnh mi là Ch tch quc hi Nguyn Phú Trng. H qu là D thảo Văn kin Đi hi X tht lùi so vi Đi hi IX. Và Đi hi X đã cho ra đi mt ban lãnh đo mi mà phn ln là nhng gương mt bo th. Th lĩnh phái cp tiến lúc này là Trương Tn Sang dường như bị chìm khut gia nhng khuôn mt bo th với s lượng áp đo.

Ngày 7/5/2011, ông Trương Tn Sang bt ng công kích phe nhóm bo th khi phát biểu hùng hồn v "mt by sâu" trong cuc tiếp xúc vi c tri Qun 1, Thành phố Hồ Chí Minh. Tiếp theo, ngày 10/5/2011 ti Hà Ni, Tạp chí Cng sn tổ chc cuộc ta đàm khoa hc "Giải quyết tt mi quan h gia đi mi kinh tế và đi mi chính tr", s kin xưa nay chưa tng có [2]. Đây là những du hiu cho thy phe cp tiến đang tri dy còn phe bo th thì lùi bước. Thế nhưng t ngày 9/6/2011, tờ Năng Lượng Mi đăng loạt bài lật li v án Năm Cam. Thủ lĩnh phái cp tiến Trương Tn Sang b tn công vì dính líu đến v án.

captien3

Sự liên đi ca ông Nguyn Phú Trng đến v t cáo liên minh Hoàng Trung Hi - Nguyễn Tn Dũng - Nông Đc Mnh đã buc ông ta phi lùi bước trước phe Trương Tn Sang.

Tại Hi ngh Trung ương 3 khóa XI din ra t ngày 6 đến 10/10/2011, ln đu tiên hình nh Marx và Lenin biến mt khi phông nn phòng hp ca mt kỳ Hi ngh Ban Chấp hành trung ương. Và đến ngày 19/10/2011, ông Nguyn Phú Trng phát đi nhng tín hiu v kh năng ca mt cuc ci cách chính tr ti l công b quyết đnh thành lp Hi đng Lý lun Trung ương nhim kỳ 2011-2015. Trong bài "Cố lên, Vt què !", nhà văn Nguyễn Nguyên Bình viết :

Có một điu đáng chú ý na là cách đây my năm, bng xut hin mt tin có v l trên Blog Hoa Mai (chưa biết ch blog này là ai) ngày 27/12/2012 rng : "Vào thi gian Trung Quc ct cáp tàu Bình Minh 2, ông Trương Tn Sang đã thúc đy ông Nguyn Phú Trng đưa vào chương trình ngh s Hi ngh Trung ương 2 (tháng 7/2011) vic nghiên cu đ chuyn đi theo hướng dân ch xã hi. […] Hi ngh này cũng đã đng ý tiến hành nghiên cu mô hình chuyn đi ca Myanmar, đng thi cũng không xác đnh "các thế lc thù địch" như là nguy cơ ca chế đ. Vào tháng 10/2011, ti kì hp th nht ca Hi đng Lý lun Trung ương (nhim kì 2011-2015), ông Trng đã có mt bài phát biu v vic nghiên cu nhng mô hình đi mi. Đó là mt bài din văn rt tiến b, hiếm có ca ông Nguyn Phú Trng, trong đó đ cp mô hình dân ch xã hi. Tuy nhiên, sau Hi ngh Trung ương 2, Trung Quc đã ra tay phá hoi quyết lit xu hướng này thông qua bàn tay Nguyn Tn Dũng…".

Ngày 26/3/2012, bài "Trung Quốc bt tín trong quan h vi Vit Nam" bng xuất hin cùng mt ngày/gi/phút trên tt c các trang web mang tên các v lãnh đo Vit Nam (Trương Tn SangNguyễn Tn DũngTrần Đi Quang…). Ngày 21/6/2012, Quốc hi Vit Nam thông qua Lut Bin. Đy là nhng s kin cho thy vai trò ca th lĩnh phe cp tiến Trương Tn Sang cũng như s tht thế (tm thi) ca phe bo th, thân Tàu.

Sau sự kin tàu Bình Minh 2 ca Vit Nam b tàu hi giám ca Trung Quc ct cáp vào ngày 26/5/2011, vi s hu thun ca phe cp tiến, bt đu t ngày 5/6/2011 hàng lot cuc biu tình chng Trung Quc đã din ra rm r Hà Ni và Sài Gòn mà gn như không b nhà cm quyn ngăn cn, hoc ch b trn áp va phi. Ngày 2/8/2011, Giám đốc công an Hà Ni Nguyn Đc Nhanh khẳng đnh là chính quyền không ch trương trn áp người biu tình yêu nước. Ngày 18/8/2011, UBND Thành phố Hà Ni ra mt bn thông báo cm biu tình không s, không người ký, không có căn c pháp lut… trong s phn đi gay gt ca dư lun. Theo nhà báo Huy Đức, thông báo cấm biu tình đó là "tác phm" ca cp bài trùng Nguyn Tn Dũng - Nguyn Văn Hưởng, ch không phi là ý chí tp th ca B Chính tr, vì thế UBND Thành phố Hà Nội không ai chu ký.

Và phong trào biểu tình chng Trung Quc, cùng s ra đi ca hàng lot t chc xã hi dân s, din ra khá mnh m cho đến gia năm 2013.

Lê Anh Hùn

Nguồn : VOA tiếng Việt, 13/02/2017

* Đón xem bài sau : "Xu thế chính tr trong ban lãnh đo Vit Nam hin nay".