Thông Luận

Cơ quan ngôn luận của Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên

Published in

Diễn đàn

14/02/2017

Mặt nhìn mặt còn ngờ trong giấc mộng ?

Phạm Chí Dũng

Mặt nhìn mt còn ng trong gic mng

Phải rng đây vang bóng mt thi xưa

Tiến sĩ Hán Nôm Nguyn Xuân Din hn đã xúc đng đến mc mượn hai câu thơ ca Vũ Hoàng Chương làm đon kết cho Li cm ơn ca ông - mt nhân vt bt đng chính kiến, sau thành công không ng ca bui gii thiu cun sách Đường thi Quc âm c bn của đng soạn gi Nguyn Xuân Din - Trn Ngc Đông vào ngày 8/2/2017.

mat1

Cuốn sách Đường thi Quc âm c bn ca đng son gi Nguyn Xuân Din - Trn Ngc Đông. (nh : Facebook Nguyn Xuân Din)

Bất ng

Cuộc gii thiu sách trên, dù ch là mt hot đng văn hc nh trong nhiu hot đng văn ngh Vit Nam, nhưng li có th được ghi nhn như mt s kin đu tiên mang tính giao thoa hai l - gia "l dân" và "l phi" tính t năm 2006 khi Khi đi lp chính tr 8406 ra đi cho ti nay : trong khi "l dân" có mt mt s nhân vt bt đng chính kiến lâu năm như Huỳnh Kim Báu, Lê Phú Khi, Lê Công Đnh, Sương Quỳnh, Hoàng Dũng… t mt s t chc xã hi dân s đc lp, "l phi" cũng có hin din nhng trí thc và hc gi, thm chí còn có c phóng viên báo Tuổi TrĐài Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh, và báo Thể thao và Văn hóa.

Nhưng đc bit nht có l là s tham d ca… Thông tấn xã Vit Nam - một kênh báo đảng mà hơn ai hết luôn cn trng vi nhng s kin "nhy cm chính tr".

Không những thế, hiu ng truyn thông còn được phát huy. Sau bui gii thiu sách này, báo Tuổi Tr đăng một bn tin khá dài, tt nhiên ch v hc thut mà không đá đng gì đến khía cạnh chính tr hay dân ch - nhân quyn ca Tiến sĩ Nguyn Xuân Din. Đài Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh và báo Thể thao và Văn hóa cũng phát tin gần tương t.

Buổi gii thiu sách còn mang mt du n chưa tng có tin l vì được đng t chc bi Nhà xut bn Tng hợp Thành phố Hồ Chí Minh. Đơn v thuc khi tuyên giáo đng này còn có mt c ch chưa tng có : liên lc và gi thư mi cho mt ít người bt đng chính kiến.

Vào lần này và cũng là ln đu tiên, mt trí thc bt đng chính kiến như Nguyn Xuân Din đã không my cô đơn, nếu đi chiếu vi các bui gii thiu sách trước đây ca gii bt đng đã ch có th t chc hoc kín hoc na kín na h, luôn b công an theo dõi gt gao và tìm cách ngăn chn, còn thành phn tham d ch có "quân mình" vi nhau.

Khi tham dự bui gii thiệu sách ca Tiến sĩ Nguyn Xuân Din, phóng viên ca trang Việt Nam Thi Báo (Hội Nhà báo đc lp Vit Nam) đã quan sát k c trong ln ngoài căn phòng, nhưng không nhn ra hình nh l liu nào ca nhân viên an ninh thường phc như cái quá kh vn không thèm che giấu và thm chí còn thô bo ca lc lượng này. Chuyn l.

Việt Nam đu năm 2017. Chuyn gì hay biến chuyn gì đang xy ra ?

Lẽ nào sau mt thi gian quá dài ch biết đàn áp, đàn áp và đàn áp gii bt đng chính kiến và dân ch nhân quyn, chính quyn Vit Nam gi đây bt đu t ra "thành tâm" cùng "m rng vòng tay khoan dung" ?

mat2

Tiến sĩ Nguyn Xuân Din ti bui gii thiu sách Đường thi Quc âm. (nh : Facebook Nguyn Xuân Din)

Những ai ‘cp phép’ ?

Chỉ trước s kin gii thiu sách ca Tiến sĩ Nguyn Xuân Diện vài tuần, công an Vit Nam đã bt b hàng lot người đu tranh cho dân ch và nhân quyn là Trn Thúy Nga, Nguyn Văn Oai, và Nguyn Văn Hóa. Trước đó đã bt Cn Th Thêu, Nguyn Ngc Như Quỳnh, H Hi, và nhóm Lưu Văn Vnh. Danh sách "nhp kho" vn c đen thêm và dài ra, trong lúc Hội đng Hoa Kỳ v T do Tôn giáo Quc tế (USCIRF) cùng nhiu t chc nhân quyn quc tế khác đang kch lit lên án chính quyn Vit Nam vi phm trm trng t do tôn giáo, đang đòi Chính ph Hoa Kỳ phi đưa chính quyn này vào lại Danh sách CPC (Danh sách các quc gia cn quan tâm đc bit) và phi b chế tài v ngoi giao, quân s và thương mi, vin tr.

Bản thân blogger Nguyn Xuân Din cũng là trường hp mà nhiu ln b chính quyn và công an Hà Ni trn áp và đe da bt, còn giới dư lun viên thì s dng không thiếu t ng dơ bn và tc tĩu nào đ mt sát ông Din.

Thế nhưng bu không khí mt sát trên hình như đã lui vào quá kh. Bui gii thiu sách ca Tiến sĩ Din rõ ràng đã cho thy mt s thay đi hoc chuyn biến nào đó từ não trng và tâm thế ca mt s quan chc cao cp trong chính quyn toàn tr.

Không đơn gin là thm quyn ca chính quyn cp đa phương, mà đương nhiên phi là chính quyn trung ương mi "đ lc" đ quyết đnh cho phép din ra mt s kin gii thiu sách nhỏ nhoi nhưng "nhy cm" ca Tiến sĩ Din. Có ít nht ba cơ quan liên quan đến vic "cp phép" này : Ban Tuyên giáo trung ương ca ông Võ Văn Thưởng, B Công an ca ông Tô Lâm, Thành y Thành phố Hồ Chí Minh ca ông Đinh La Thăng, đng thi phi có cơ chế thng nhất để không xy ra chuyn người vut ve k đàn áp. Sau đó mi nói đến cơ chế cp phép "đúng quy trình" ca S Thông tin và Truyn thông Thành phố Hồ Chí Minh và nhng cơ quan cp dưới khác.

Nếu có th nh li, hãy chú ý đến mt s kin gn gũi : vào đu năm 2017, Ch tch Hội Nhà văn Vit Nam là ông Hu Thnh bt ng thông báo hi đoàn này s "mi tt c các nhà văn hi ngoi, k c nhng người đã cm bút phc v chế đ cũ (Vit Nam Cng Hòa) v Vit Nam đ tham d "Hi ngh hòa hp dân tc v văn hc" được t chc vào dp lễ gi t Hùng Vương ngày 10 tháng Ba âm lch sp ti.

Cả hai s kin mang tên Hội ngh hòa hp dân tc v văn hc và Đường thi Quc âm c bnđều thuc lĩnh vc văn hc - mt khu vc mà dù có ni lon chính kiến thì vn được coi là khá an toàn cho đng cầm quyền, nếu so sánh vi gii nhà báo và blogger t do vn khó kim soát hơn nhiu.

Quảng bá : đng ‘m lòng khoan dung’

Tất nhiên ngay vào lúc này khi không khí bt b dân ch nhân quyn còn chưa nguôi ngoai, đng vn có th duy trì não trng và phương thức kìm siết bt đng như trước đây, nghĩa là cùng lm ch cho phép mt người có mc đ bt đng nh hơn Nguyn Xuân Din được t chc gii thiu sách trong mt khuôn viên khép kín, chng hn như trong mt căn phòng ca Nhà xut bn Tng hp Thành phố Hồ Chí Minh - nơi khách tham dự phi có thư mi và phi qua vài ca kim soát ca bo v ln an ninh mc thường phc.

Nhưng vic chính quyn trung ương và Thành phố Hồ Chí Minh chp nhn cho Tiến sĩ Din t chc bui gii thiu sách ti mt khu vc tương đi m (Bo tàng Lch s Thành phố Hồ Chí Minh nm trong khuôn viên Tho Cm Viên mà trước năm 1975 có tên gi S Thú, là nơi đông người qua li), không những thế còn "bt đèn xanh" cho báo nhà nước loan tin v s kin này, cho thy ít nht mt mc đích : chính quyn mun qung bá cho quc tế, người Vit hi ngoi và c dư lun trong nước biết rng chính quyn đang "m lòng" v dân ch.

Thời kỳ "m lòng" ấy li ng vi bi cnh kinh tế cc kỳ khó khăn, n xu và n công chng cht như núi trong khi ngân sách gn như cn kit, còn kiu hi v Vit Nam b gim đến 3 t USD trong năm 2016. Sau s kin thng c tng thng như th đo ln ca Donald Trump, chính giới Vit sa vào tâm trng không th đoán trước, hoang mang v chiến lược đi ngoi và thm chí còn không biết phi đu dây như thế nào…

Hẳn là bi cnh hn mang trên đã góp phn to ra mt cnh sc ngày càng phân hóa và phân cc trong ni b đng : trong khi một s ra tay bt b nhng người đu tranh cho dân ch và nhân quyn, thì mt s khác li "mun thay đi" đ tn ti.

‘Muốn thay đi’ nhưng quá chm chp

Thỉnh thong trên mt báo nhà nước li hin ra khu hiu "Đi mi hay là chết !". Nhưng trong khi chưa thy "đi mi" đâu thì tâm trng thc tế hơn li là "Thay đi hay là chết !". Dù chưa có du hiu rõ ràng nào v s thay đi này, nhưng t cui năm 2016 đến nay ít thy gii quan chc Vit Nam "tng" v ch nghĩa xã hi hay xã hi ch nghĩa. Cũng đang manh nha một cái gì đó mang tính "ci cách th chế", tuy chưa th biết phương thc ci cách s theo mô hình nào - M, Nht hay Trung Quc.

Không chỉ nhm đến mc đích qung bá hình nh "m lòng" ca đng, ngày càng xut hin nhiu du hiu v s tn ti và càng lúc càng mở rng s lượng ln nh hưởng ca nhóm "mun thay đi" trong ni b cp cao ca đng - mt khuynh hướng mà tuy chưa ci cách gì lm nhưng dù sao vn còn le lói mt chút li thoát cho dân tc Vit, so vi cnh bế tc toàn din ca ch nghĩa bảo th "còn đng còn mình" cùng trin vng dn dt Vit Nam biến thành mt tnh l ca Trung Quc ca nhóm "thân Trung".

Giờ đây ai cũng cn bo toàn tương lai chính tr, tài sn cá nhân và hu vn sinh mng. Thm chí t vài năm trước và đc bit t gia năm 2016 đến nay, còn manh nha mt trường phái "bt tay vi dân ch", trong lúc dư lun li râm ran v "Tng Bí thư Nguyn Phú Trng cô đơn hơn lúc nào hết".

Ông Trọng đang "cô đơn" không ch bi "phương án Đinh Thế Huynh" ca ông, mà như đng pha vi chuyện Trnh Xuân Thanh vn bt tăm cho ti gi, nhiu du hiu cho thy nhiu quan chc cao cp đang xa dn qu đo "chng t chuyn hóa" ca tng bí thư.

Cộng hưởng nhiu yếu t trong và ngoài, "mun thay đi" đã tr thành mt nhu cu thiết thân, dường như đã phát trin thành mt ch trương và đang được "thí đim" thm kín mt vài lĩnh vc, vài ba thành ph, thp thoáng bóng dáng ít nht 3-4 quan chc cao cp…

Tuy vậy, "mun thay đi" li thay đi quá chm chp. Vn chưa thy hin ra mt thông đip công khai và đủ can đm nào t phía chính quyn hay cá nhân quan chc đ cho thy ít nht mt mc đ "thành tâm" nào đó. Cũng chưa thy các nhân vt như Th tướng Nguyn Xuân Phúc, Ch tch Quc hi Nguyn Th Kim Ngân và Ch tch nước Trn Đi Quang có được hành động nào đ tha mãn nhng quyn căn bn ca người dân đã b chính th mt đng b mc sut gn ba chc năm qua như quyn t do lp hi và hi hp, quyn t do biu tình, quyn t do báo chí…

Bởi thế, Mặt nhìn mt còn ng trong gic mngvẫn ch là mt sự kin ha hon. S chng ngc nhiên nếu cũng như vi trường hp Tiến sĩ Nguyn Xuân Din, cũng vi tính cht bui gii thiu sách thun túy v văn hc, nhưng s b c trung đi s quan an ninh mc sc phc ln thường phc thng tay cm đoán vào mt ngày xấu tri trong năm nay.

Phm Chí Dũn

Nguồn : VOA, 14/02/2017

Quay lại trang chủ

Additional Info

  • Author: Phạm Chí Dũng
Read 485 times

Viết bình luận

Phải xác tín nội dung bài viết đáp ứng tất cả những yêu cầu của thông tin được đánh dấu bằng ký hiệu (*)