Thông Luận

Cơ quan ngôn luận của Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên

Published in

Văn hóa

18/06/2019

Nhạc sĩ Đức Tiến và cung cách riêng của người nghệ sĩ tự do

Phạm Phú Khải

Lời ng : Trong thi gian ti, tôi s dành mt s bài viết trên Blog này đ chia s vi quý bn đc các cuc phng vn tôi thc hin v đ mi đ tài khác nhau.

Cuộc phng vn đu tiên này xin dành cho mt nhc sĩ tr. Tôi may mn có dp nghe anh hát và tâm s. Nhng bài ca ca anh đ li tâm tư ni nim cho người nghe, ch vi tiếng hát và cây đàn đơn sơ. Anh đã sáng tác ba dĩa nhc CD : Bài đng ca nh, Người đàn bà đi nht mt tri Bài ca nh trên quê hương, CD mi nht ca anh. Anh sáng tác đ loi th nhc, k c nhc rap, và khúc thc giai điu ca t, nhưNguyễn Tn C phê bình, "phải đau lm, bun lm, trm tư lm, mới đ ra được".

Nghe nhạc ca Đc Tiến, và phong cách anh trình din, làm tôi nghĩ đến nhc sĩ Phan Văn Hưng. Nếu chúng ta biết đến Phan Văn Hưng qua Thng bé tát du, Bài cho bé Tho, Em bé và viên si, Em bé lên sáu tui, Con bé nhà quê v.v…, nói chung là về nhng em bé Vit Nam bt hnh, thì Đc Tiến cũng hát v nhng thân phn đáng thương trên quê hương anh đang sng, đang chng kiến tng ngày tng gi. Nhng bài ca ca Đc Tiến như Tui teen nơi min quê nghèo, Ngày đó em ơi, Trong dáng m ngi, Người đàn bà đi nhặt mt tri v.v… là nhng mnh đi rt thương tâm trên quê hương ca Đc Tiến, như nhng mnh đi ti Vườn rau Lc Hưng, chng hn.

ductien01

Nhạc sĩ Đc Tiến. (Hình : Chuong Nguyen)

Phú Khải : Xin mến chào nhc sĩ Đc Tiến. Rt hân hnh được có cơ hi đ trò chuyn vi anh. Đây có phi là ln đầu tiên Đc Tiến xut ngoi đến Úc ?

Đức Tiến : Đây là lần th hai tôi đến nước Úc xinh đp. Ln đu là vào khong thi gian cui năm 2018.

Phú Khải : Kỳ này Đức Tiến đã đến nhng thành ph nào ri, và d đnh s đến các thành ph nào khác trước khi v li Việt Nam ?

Đức Tiến : Lần đu tôi đến Sydney và Melbourne. Ln này tôi vn tr li hai nơi này. Tuy nhiên nh vào s nhit tình ca bn bè mà tôi li có cơ hi đi thêm và thưởng ngon được các cnh đp các thành ph khác như Perth và Adelaide...

Phú Khải : Nhữngi Đc Tiến có cơ hi viếng thăm, Đc Tiến cho biết ba điu mà mình thích nht hay n tượng nht v nước Úc này ?

Đức Tiến : Ba điều mà tôi thích nht nhng nơi tôi đi qua ti nước Úc, trước tiên là khí hu trong lành trên toàn cõi nước Úc. Điu th hai là bề mt an sinh din ra trong các thành ph to cm giác cho du khách như tôi cm thy bình an. Và điu th ba là thc s thích thú cách bài trí trong tng không gian trong các thành ph, l mt và đc đáo, cm tưởng như mi ngóc ngách đu có du n của các nhạc sĩ đ li trên tng tác phm. Tôi thy Melbourne ngay ngã tư, người ta đt nhng cc đá to ngn ngang, nhưng s c ý đó to nên mt ngh thut sp đt. Có th người ha sĩ c tình to nên mt không gian m t do gia lòng thành ph đy ngăn nắp như vy đ to nên s mâu thun cân bng cũng nên.

Phú Khải : Những nơi đến và có cơ hi trình din, theo Đc Tiến cm nhn, thì s đón nhn ca đng bào ti đó như thế nào ?

Đức Tiến : Trong chuyến đi này, tôi may mn được giao lưu cùng bn bè đã quen và nhng người đng hương mi ! May mn hơn là nhng bui giao lưu âm nhc thân tình được din ra mt cách êm đm. Mi người vn ngi li đến phút sau cùng và mong tôi tiếp tc hát. Tôi không thể t chi được s chân tình đó vì vi mt người nhạc sĩ điu đó quý trng hơn c bài hát mình s hát cho khán gi. Đó là s chân tình.

Phú Khải : Trong một bui trình din ti Melbourne, khán thính gi có v mến m Đc Tiến lm, v ging ca, v ca từ, và về s đa dng trong th loi nhc, ngay c bài nhc Rap ca Đc Tiến. Người ta li đến gi phút cui. Có người nói ging ca Đc Tiến trm m như c nhc sĩ Vit Dzũng. Cũng có người nhn xét các bài ca ca Đc Tiến như th loi k chuyn, viết v những câu chuyn đi tht, ngay c ca chính b m mình, hay nhng mnh đi ti Vườn rau Lc Hưng vv... Nó làm cho người ta nghĩ đến nhc sĩ Phan Văn Hưng. Đc Tiến nghĩ sao v các nhn xét này ?

Đức Tiến : Có nhiều khán gi nhn đnh rng ging nói ca tôi giống anh nhạc sĩ Vit Dzũng. V phn âm nhc thì có mt chút ging vi âm nhc ca nhạc sĩ Phan Văn Hưng. Tôi không ph nhn hết tt c vì c hai hình tượng trên đu là nhng nhạc sĩ ni tiếng. Nhưng tôi buc phi ph nhn vi mi người mt điu là tôi khác vi nhạc sĩ Việt Dzũng và nhạc sĩ Phan Văn Hưng là tôi đến gi vn loay hoay vi cây đàn và tiếng ca ca mình mà... vn không ni tiếng như các anh y.

Phú Khải : Đức Tiến nghĩ mình chu nh hưởng bi nhc sĩ quc tế hay Vit Nam, hay giòng âm nhc nào nhiu nht ?

Đức Tiến : Tôi chịu nh hưởng âm nhc t nhiu người, hu hết là nhạc sĩ Vit Nam xưa ! Nhc sĩ hin ti cũng có. Nhưng gi là nh hưởng có l còn phn gì đó bao bin. Tôi nghĩ rng tôi được th hưởng t nhng điu đp đ trong âm nhc như ca t hay nhc lut... ca các bậc tin bi. Dĩ nhiên cũng có nhiu bc tin bi na nhưng tôi hay nhiu bn tr khác không th hưởng được giá tr ca h, có th là do s khác bit tư duy cũng nên.

Phú Khải : Theo Đức Tiến thì giòng âm nhc Việt Nam trong thi gian qua có nhng đt phá nào ? Và có xu hướng đc bit nào s ni lên trong thi gian ti ?

Đức Tiến : Tôi nghĩ mình không đủ thm đnh đ đưa ra nhn xét v s đt phá có hay không ca âm nhc Vit Nam trong thi gian gn đây ! Tôi ch suy nghĩ mt điu đơn gin rng ngay trong cuc sng này để liên đi vi âm nhc như sau :

Nếu khước t ánh nhìn hay nhp v ca con tim mình vi ni đau ca đng loi mà ch chăm bm vào nhng bài tình ca sao tht bóng by thì thế gii này s ch có nhng bài tình ca không có tình yêu hay nhng bài tình ca chưa có hnh phúc.

Phú Khải : Phần ln người Vit hi ngoi có l không biết nhiu v Đc Tiến, tuy Đc Tiến có mt s sáng tác khá ni tiếng, như Người Đàn Bà Đi Nht Mt Tri v.v... Vy có nhiu người Vit trong nước biết đến nhng sáng tác ca Đc Tiến không ?

Đức Tiến : Như tôi đã chia s là tôi không ni tiếng vi cái tên Đc Tiến ca mình, dù mt vài bài hát ca tôi được nhiu công chúng biết ti. Đó cũng là qu đo phát trin quen thuc ca nhiu nhc sĩ như tôi. Vit Nam nhiu khi h hát nhc tôi họ cũng chẳng xin phép tác gi ! Lên tivi nhiu khi ch đ tên bài hát và ca sĩ ! S cu th này cũng có th xiết bóp tui th ngh ca nhiu nhc sĩ như tôi ! Nhưng tôi nghĩ s tht thì mãi là s tht. Vì nghĩ như vy mà tôi còn tiếp tc sáng tác và trình din, chứ còn nghĩ ti s bt cp trong văn ngh thì có l tôi không th làm gì được vi âm nhc ca mình.

Phú Khải : Những bài c ca Đc Tiến có được "cho phép" phát hành mt cách chính thc không ?

Đức Tiến : Tôi dành thời gian cho vic sáng tác hơn là dành thi gian gii thiu ca khúc ca mình rng rãi ! Trước đây nhiu ca khúc tôi cũng tng xin phép đ phát hành CD, nhưng tôi thy điu đó theo thi gian nó không hp vi tính cách ca mình ! Nhc ca tôi là t tôi viết, sao li phi xin phép người không biết về nhạc ! Và t đó tôi chn vic gii thiu ca khúc ca mình trên internet. Tôi mun mình không đ âm nhc ca mình b kim duyt nên cơ hi xut hin âm nhc ca mình trên các kênh tivi trong nước cũng không còn ! Tôi vui v chp nhn con đường ca mình, nhạc sĩ t do. Còn có tr thành nhạc sĩ ni tiếng hay không thì đó cũng ch là phn đi cá nhân tôi có hoc không, như bao điu có hoc không khác trên đi. Nó chng nh hưởng lm vi con đường mà tôi đã chọn đi ! Vi tôi chn được con đường trong âm nhc đã là một Ân Sng ri.

Phú Khải : Văn nghệ sĩ Vit Nam đã tng gp bao nhiêu khó khăn trước đây, k c mng sng, như thi Nhân văn Giai phm vào thp niên 1950, chng hn. Còn văn ngh sĩ Vit Nam trong thi này thì gp nhng khó khăn nào ? Cá nhân Đc Tiến đã trãi nghiệm s rc ri nào vi chính quyn này không ? Đâu là nhng rào cn ln nht đi vi t do sáng tác nói riêng và văn ngh sĩ Việt Nam nói chung ?

Đức Tiến : Văn nghệ trong thi đi ca tôi nhìn chung so vi thi kỳ trước có nhiu thun li hơn vic ph biến tác phm ca mình, mt phn là nh vào phương tin truyn thông internet, thêm vào đó là s kết ni nhiu hơn t nhng hi đoàn bên ngoài nước cùng tiêu chí t do trong ngh thut. Tuy nhiên hàng rào kim duyt trong nước chưa bao gi đ yên cho nhng tinh thần sáng to t do như vy. Nói rõ hơn là người nhạc sĩ như tôi được gi là Người b duyt, còn cơ quan ca chính quyn đó là Người xét duyt. Nếu nhng người như tôi dng sáng to nghĩa là cơ quan đó cũng chng có vic làm. Và khi tôi còn sáng tác nghĩa là tôi đang bước gn hơn ti ln ranh kim duyt đó. Tôi chn cho mình bước chân đi ti vi trái tim nhạc sĩ ca mình nên ln ranh đó vi tôi nó không còn là ni lo bi đơn gin rng khi tôi dng sáng to cũng đng nghĩa vi vic tôi t sát vi ngh thuật ca mình. Mà điu đó là điu ti k ca ngh thut t do nói chung và âm nhc nói riêng. Bi vì phi bo v s phn ngh thut ca mình gia cái by s hãi mà h giăng ra, tôi quyết đnh chn bước chân đi ti.

Tóm lại, mi ln ranh mà con người đt ra, với tôi, đó ch là thước đo ch quan ca mt t chc trong thi đi đó. Vi tôi rào cn ca mình trong ngh thut không phi là ln ranh đó mà nó nm vic tác phm ca mình có vượt qua được s s hãi hay không.

Dĩ nhiên không phải ai cũng có suy nghĩ như vy. Nhưng bi tôi không quen vic chn sng trong vùng an toàn vi ngh thut ca mình nên tôi phi bước gn hơn mi ngày v phía ln ranh đó, bên ngoài ni s cũng là văn minh.

Phú Khải : Đức Tiến có nhng mong ước hay d tính gì trong thi gian hai năm trước mt ?

Đức Tiến : Tôi chưa có d đnh gì trong tương lai c ! Nhưng hin ti tôi cm thy hào hng vi vic hát nhng ca khúc ca mình, k v phn người nơi mình sng, nhng thân phn ph th huyên náo... Cho khán gi khp nơi cùng chia s ! Tôi cũng viết nhiu tình ca, nhưng tôi mun chia s tình đng loi trước đ nhng bài tình ca ca mình có cơ hi thanh khiết hơn ! Nơi nào cn thì tôi s ôm đàn hát ngay. Đó cũng là d đnh trong tương lai ca tôi. Xin được k thêm là tôi đã tng hát hm ch, xó cu ri, nên ai mun nghe tôi hát đng câu n v vic mi tôi phi t chc tn kém, vì vi tôi Âm Nhc gi nhc Nhân Tính hơn là mưu cu Toan Tính.

Phú Khải : Cảm ơn Đc Tiến đã dành thi gian cho cuc trò chuyn này. Quý bn đc mun nghe nhc ca Đc Tiến có thể lên trang Zing MP3 hoặc liên lc vi Đc Tiến qua trang Facebook của anh.

Phạm Phú Khải thực hiện

Nguồn : VOA, 18/06/2019

Quay lại trang chủ
Read 369 times

Viết bình luận

Phải xác tín nội dung bài viết đáp ứng tất cả những yêu cầu của thông tin được đánh dấu bằng ký hiệu (*)