Thông Luận

Cơ quan ngôn luận của Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên

Published in

Văn hóa

22/03/2021

Có lúc mình cũng nên bớt khôn đi

Ngô Nhân Dụng

Một ông bạn ở Mỹ mới tâm sự trong email : Hôm nay mình bị đồng hương chửi ngu, anh ạ. Tức thế !

botkhon1

Tưởng nim nn nhân b thm sát ti Georgia.

Câu chuyn thế này : Anh bn đi ct tóc. Ông ht tóc cũng người Vit, hi thăm : Anh chích Covid chưa ?
"Chưa ! Phi ch đến phase 3, tôi chưa ti 65 tui".
"Sao anh ngu thế ! Vào Pharmacy CVS, b tên h ca mình vào. Ghi mình b ung thư thì tui nào cũng được chích !"

Ông nêu bng chng : "V chng em chích ri. Hai đa con em 18 vi 20 cũng được chích cho chc ; vì ti nó hay đi li lung tung. Bà con em cũng chích c, có nhà ly 9-10 hn mt ln".

B mng là ngu ri, ông bn tôi vn tiếp tc "ngu", còn thc mc :

"Em có biết làm vy là trái lut không ?"

"Lut gì anh ! X M này thng nào ngu thng đó chết !"

Tôi cht nh ti mt ông bn già, mi qua đi vì Covid, 81 tui. Chc ông chưa kp chích nga thì đã b vi khun đt nhp. Tôi t hi, nếu có người mách ông nhng mánh khóe lươn lo đ được chích vaccine, ông có làm không. Tôi đoán ông cũng t chi. Chúng tôi quen nhau trong Hướng Đo. T thi bé lot chot, đi hp Văn Miếu, Hà Ni, nhng năm 1953, 54. Lut Hướng Đo nó thm thía trong đu, t nhiên mình không mun nói di. Nói di xong thy ngượng nghu. Ch hp Quc T Giám cũng th các thánh hin, t Khng T đến Chu Văn An. Hi đó người Vit mình vn sng vi L, Nghĩa, Liêm S. Sng như thế lâu thành quen.

Nhưng tôi không trách ông th ct tóc đã mng bn tôi ngu. Ông này còn tr, đã sng mt nước Vit Nam khác thi chúng tôi ln lên. Chc ông đã phi tranh đu, vt ln vi cuc sng dưới chế mi sau năm 1975. Ông hc tp ri thm thía mt li sng khác. Trong xã hi đó, phi khôn ngoan, biết nhng trò ma mãnh, lươn lo, lt léo, mánh mung, phi biết lun lách, bôi trơn, chôm cha. Bi vì lut pháp do cường quyn áp đt. Khi người dân ghét và khinh tt c nhng k đang cai tr mình thì h không th nào kính trng pháp lut. Mà nhng người thi hành trên dưới đu tùy tin, chính h cũng không coi lut l ra cái gì. Ai răm rp tôn trng lut l thì đúng là "di", là "ngu" tht !

Nhưng phn ln người mình cũng không mun hc th "khôn ngoan" này. Sng vi nhng đo lý c truyn tâm bình an hơn.

Còn mt th "khôn ngoan" khác vn nhim trong xã hi người Vit, k c nước ngoài. Vì khôn ngoan, nhiu người vn không phn đi khi b đi x bt công ; và khi chng kiến người khác b đi x bt công thì vn gi thái đ "cháy nhà hàng xóm bình chân như vi !"

Mt chuyn trước mt là nn k th, v chng tc, gii tính hay tôn giáo. Năm 2020, nhng v tn công vô c người M gc Châu Á đã tăng 150 phn trăm, so vi năm 2019. Trong mt năm qua có 3,795 v, phn ln là ph n. Cùng thi gian đó, tng s nhng v phm "ti thù ghét" (hate crime) trong toàn quc đã gim 7%, có l vì bnh dch hn chế sinh hot cũng gim bt các hành đng phm pháp.

Ti sao h nhm vào người Á Châu ? Vì chính quyn Trung Cng đã ngăn chn tin tc khi bnh dch xut hin Vũ Hán, làm cho c thế gii không biết sm đ kp đ phòng. Không th bt tt c mi người dân chu ti v hành đng ca mt đng đc tài thng tr. Nhng li l h đ đã đ trách nhim lên mi người Trung Hoa, bt k h sng đâu. Ch cn m dân, gn nhãn hiu mt sc tc lên bnh dch, là đã khơi dy óc k th chng tc đang tim tàng trong tâm não nhiu người.

Phi công nhn, con người đu có ht ging k th ; ch có nng nh khác nhau. Người Vit cũng vn vô tình t thái đ khinh thường các sc dân khác dù không nuôi lòng thù ghét ai. Trong năm 2020, bnh Covid-19 đã thi làn sóng k th người Trung Hoa lên. Các ca hàng, người qua li Ph Tàu b tn công. Có các c già trên 70, trên 80 b xô đy, đánh đp. Jeremy Lin, mt cu th bóng r ni tiếng t 9 năm qua, khi ra sân đã b mt cu th khác gi là "Vi khun Corona !" Anh là người gc Đài Loan.

Các t chc ca người gc Á Châu, các đi biu quc hi hay ngh vin tiu bang đang lên tiếng báo đng dư lun và các cơ quan cnh sát, tư pháp v hin tượng này. Người M gc Á Châu đang b k th. Nước M phi ngăn nga ! Cng đng người Vit chưa đóng góp đông đo vào cuc vn đng đó.

Không nên gi thái đ dè dt "khôn ngoan" quá ! Khi mt người b k th, tt c b kỳ th. Sng mt nước t do, phi bày t thái đ. Bày t mt cách nh nhàng, ôn hòa, nhưng rõ ràng, kiên quyết. Chng kiến người khác b đi x bt công mà im lng, ngonh mt làm ngơ thì mình vô tình dung dưỡng nhng k gây ra bt công và có th khuyến khích h c tiếp tc.

Trước hết là t bo v. Các phong trào k th đ cao chng tc da trng vì h khinh r và thù ghét tt c nhng người màu da khác. Không th nói, "May quá, h b k th, không phi mình !" Nghĩ như vy không nhng vô đo đc mà còn thiếu khôn ngoan.

Khi nghe có người hô hoán lên rng tt c nhng người Mexico đi qua M đu là bn phm pháp, nhiu người khác có th nghĩ rng nhng li l m dân đó không liên can gì ti mình. Sau v các ph n Á Châu b giết trong các nhà massage Atlanta, người ta có th còn nói rng người Á Châu đến đây toàn là bn mang bnh dch và đĩ điếm. Lúc đó đã thy đng ti mình chưa ? Khi nghe người ta gi Coronavirus là "Vi khun Tàu", nhiu người thy vn yên tâm vì mình người Vit, không phi Trung Quc !

Nhng k mang óc k th màu da không phân bit được ai người Trung Quc hay Đài Loan, ai người Vit, ai người Nht hay người Hàn quc. Mt tim ăn San Antonio, Texas, ch người Vit, đã b viết nhng ch, gn nhãn hiu "Kung Flu" ; "Ramen Noode Flu", đui "Go Back 2 China !" và nguyn ra cho chết, "Hope U Die !" Ch vì ông ch, 33 tui, sau khi đóng ca sáu tháng, m ca hàng và yêu cu khách phi đeo mng che ming phn đi ông thng đc Texas cho phép khi cn đeo mng !

Nếu không kim soát, dp tt được nhng đám cc đoan đ cao chng tc Da Trng Siêu Vit, thì s có ngày người da vàng nào cũng có th b tn công.

Sau khi 8 ph n b bn chết trong mt bui ti Atlanta, Cô Bee Nguyen, mt đi biu trong ngh vin tiu bang Georgia đã phn đi cuc hp báo ca cnh sát có v mun gii thích lý do gây ra cuc thm sát không phi vì màu da. Phát ngôn viên cnh sát ch lp li li hung th, anh ta nói không có ý k th chng tc. Nếu b kết ti đó thì bn án s nng hơn ti giết người bình thường. Trong nn nhân có 4 ph n gc Hàn quc và hai người gc Trung Hoa, có th nói đó ch là chuyn tình c hay không ?

Nhiu chuyn tình c có th do nhng nguyên nhân tim n trong tâm thc con người. 2017, Bác sĩ Đào Duy Anh b tng ra khi chuyến bay United khi hành t Chicago ngày 9 tháng Tư, 2017, khi ông t chi không b chuyến đi vì đã có hn vi bnh nhân Louisville. Ti sao mt bác sĩ nhã nhn, nói năng l phép, b kéo lê snh sch gia hai hàng ghế phi cơ đ v ông và các hành khách khác chng kiến ? Người ta đ li cho nhng người tha hành. Nhưng bây gi chúng ta phi t hi : Có phi Bác sĩ David Đào đã b đi x như vy vì ông da vàng hay không ? Nếu hành khách là người da trng thì h có lôi đi mt cách thô bo như thế hay không ? Nếu là mt người da đen, có th h s nh nhàng hơn, vì s b chng c hay không ?

Không th dò xét trong tâm khm tng người. Nhưng người Vit không th ngonh mt làm ngơ khi chng kiến cnh người Á Châu b k th. Phi nói rng hơn, chúng ta không th chp nhn bt c ai b k th. Không nhng đ t bo v quyn li, phm giá ca chính mình mà còn đóng góp bo v công lý, trt t và an lc cho toàn th xã hi. Phi t b li khôn ngoan "cháy nhà hàng xóm bình chân như vi !"

Ngô Nhân Dụng

Nguồn : VOA, 22/03/2021

Quay lại trang chủ

Additional Info

  • Author: Ngô Nhân Dụng
Read 121 times

Viết bình luận

Phải xác tín nội dung bài viết đáp ứng tất cả những yêu cầu của thông tin được đánh dấu bằng ký hiệu (*)