Thông Luận

Cơ quan ngôn luận của Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên

Published in

Việt Nam

15/11/2023

Nhân quyền : Việt Nam trong tầm nhắm của Liên Hiệp Quốc

Tổng hợp

Chuyên gia Liên Hiệp Quốc cáo buc Vit Nam đàn áp nhng người bo v quyn môi trường

VOA, 15/11/2023

Mt báo cáo viên đc bit ca Liên Hp Quc hôm 15/11 cáo buc Vit Nam nhm mc tiêu vào nhng người bo v nhân quyn v môi trường sau mt lot các v bt gi và kết án, đng thi kêu gi chính ph Hà Ni đt h vào trng tâm nếu mun chuyn đi sang năng lượng sch.

nhanquyen1

Báo cáo viên đc bit ca Liên Hiệp Quốc v phát trin Surya Deva (trái) được Th trưởng Ngoi giao Vit Nam Đ Vit Hùng tiếp đón ti tr s ca B Hà Ni hôm 6/11.

Năm nhà bo v môi trường đã b kết án tù vì ti "trn thuế" quc gia do Đảng cộng sản cm quyn k t năm ngoái, mt điu khon mà các nhà hot đng trong nước và các t chc nhân quyn quc tế coi là được nhà cm quyn s dng như mt công c đ bt ming h.

Ông Surya Deva, báo cáo viên đc bit v quyn phát trin ca Liên Hiệp Quốc, nói trong mttuyên b đưa ra hôm 15/11 rng ông quan ngi v vic bt gi và kết án nhng nhà hot đng này.

"Vic bt gi và kết án mt s người bo v quyn con người v môi trường vi các ti danh như trn thuế đang có tác đng tiêu cc đến s sn sàng đóng góp ca các t chc phi chính ph đc lp cho Tha thun Đi tác chuyn dch năng lượng công bng (JETP)", ông Deva nói trong tuyên b ngay khi kết thúc chuyến thăm và làm vic 10 ngày ti Vit Nam đ đánh giá vic thc hin các Mc tiêu phát trin bn vng ti quc gia Đông Nam Á.

Các lãnh đo môi trường gm Ngy Th Khanh, Đng Đình Bách, Mai Phan Li, Bch Dùng Dương và Hoàng Th Minh Hng b kết án nhiu năm tù trong khi Vit Nam đang tìm cách tăng cường cam kết gim thiu khí thi carbon thông qua JETP tr giá 15,5 t USD do các nước phương Tây đng tài tr.

Các t chc nhân quyn quc tế cũng đã lên án Vit Nam b tù nhng người thúc đy cho vic bo v môi trường này.

Ti cuc hp báo Hà Ni hôm 15/11, ông Deva được AFP trích li nói rng chính ph đc tài Vit Nam đang s dng lut "có chn lc đ nhm vào mt s nhà bo v nhân quyn, nhà hot đng khí hu hoc nhà bo v nhân quyn môi trường".

Trong s nhng người b b tù vì "trn thuế", bà Hng nhà hot đng ni tiếng v chng biến đi khí hu đã thành lp t chc phi chính ph CHANGE đ vn đng người dân hành đng gii quyết các vn đ môi trường cp bách, bao gm buôn bán đng vt hoang dã bt hp pháp và ô nhim.

Còn bà Khanh là người đã thách thc kế hoch tăng cường vic s dng than ca chính quyn Vit Nam đ thúc đy phát trin kinh tế. Bà Khanh, cùng ông Li, đã được tr t do trước thi hn trong năm nay.

Tuy nhiên, sau khi tr t do cho hai người thì chính quyn Vit Nam li bt gi bà Ngô Th T Nhiên, giám đc mt t chc nghiên cu chính sách năng lượng đc lp và là chuyên gia năng lượng hàng đu ca Vit Nam. Bà Nhiên b cáo buc "chiếm đot tài liu" ca mt công ty đin lc nhà nước.

"Tôi lo ngi rng do không gian dân s hn chế nên s tham gia tích cc, t do và có ý nghĩa ca người dân vào vic ra quyết đnh có th khó khăn", ông Deva nói trong tuyên b.

Chuyên gia ca Liên Hiệp Quốc cho rng đ đt được s chuyn đi công bng sang nn kinh tế xanh, Vit Nam phi đt các t chc phi chính ph và nhng người bo v nhân quyn vào trung tâm ca quá trình này.

Phát biu ti cuc hp báo Hà Ni, ông Deva được AFP trích li nói ông "tin rng trong h thng chính tr hin ti ca Vit Nam, có cơ hi cho s chp nhn nhng quan đim khác nhau và nhng ý kiến bt đng bi vì không phi ai có quan đim khác bit là đu tìm cách lt đ đng hay nhà nước".

Truyn thông Vit Nam do nhà nước qun lý không đăng ti nhng điu ông Deva nói v nhân quyn ti cuc hp báo Hà Ni.

Trong khi đó, theo TTXVN, Th trưởng B Ngoi giao Đ Hùng Vit, khi tiếp ông Deva hôm 6/11 khi chuyên gia Liên Hiệp Quốc bt đu chuyến thăm Vit Nam, nói rng cách tiếp cn ca Vit Nam là "tôn trng, bo v và thúc đy quyn con người".

Trong mtlá thư gi ông Deva trước chuyến thăm ti Vit Nam, D án 88, t chc ng h quyn t do ngôn lun Vit Nam, cho biết các v bt gi nhng nhà hot đng môi trường t ra câu hi v cam kết ca Vit Nam đi vi s phát trin bn vng ca đt nước".

"Trong s các nhà hot đng chính sách năng lượng và môi trường đã b bt và b tù, nhiu người trước đây đã làm vic vi chính ph và đang gii quyết các vn đ được ưu tiên trong chính sách chính thc ca chính ph", t chc này nói trong thư.

Nguồn : VOA, 15/11/2023

***************************

Giới NGOs trong nước e ngại gặp mặt đại diện của Liên Hiệp Quốc

Trường Sơn, RFA, 13/11/2023

Báo cáo viên Đặc biệt của Liên Hiệp Quốc trong lĩnh vực quyền phát triển, tiến sĩ Surya Deva, hiện đang có chuyến thăm Việt Nam, nhằm tìm hiểu tình hình thực tế công tác thực hiện các cam kết của chính phủ sở tại, đối với lĩnh vực này. 

nhanquyen2

Báo cáo viên đặc biệt về Quyền phát triển của Liên Hiệp Quốc, ông Surya Deva - X/Twitter Hội đồng Nhân quyền Liên Hiệp Quốc

Việc một Báo cáo viên Đặc biệt của Liên Hiệp Quốc được chính phủ Việt Nam chấp nhận cho tới thăm không phải là chuyện thường xuyên diễn ra, lần gần nhất là vào năm 2017 của vị báo cáo viên đặc trách vấn đề quyền lương thực. 

Trong cuộc đón tiếp ông Deva diễn ra tại trụ sở của Bộ Ngoại giao hôm 7/11, Thứ trưởng Đỗ Hùng Việt tuyên bố Việt Nam "tôn trọng, bảo vệ và thúc đẩy quyền con người", và khẳng định "luôn đặt con người ở vị trí trung tâm, là chủ thể và động lực của quá trình phát triển". 

Tuyên bố trên trái ngược với bức tranh nhân quyền ảm đạm ở Việt Nam mà giới xã hội dân sự độc lập, và bất đồng chính kiến nêu ra. Khi nhà nước liên tiếp bị cáo buộc vi phạm nhân quyền, thông qua chiến dịch đàn áp những tiếng nói bất đồng trong những năm qua. 

Để nhằm tìm hiểu tình hình thực tế ở Việt Nam, ông Surya Deva dự kiến sẽ có một lịch làm việc dày đặc. Theo báo nhà nước đưa tin thì vị đại diện của Liên Hiệp Quốc sẽ gặp với các cơ quan của chính quyền trung ương, và các tổ chức chính trị - xã hội, đoàn thể, và cả giới doanh nghiệp. Ngoài ra trong lịch trình còn kèm hoạt động đi thăm và gặp gỡ chính quyền một số địa phương. 

Có thể dễ dàng nhận thấy điều thiếu vắng trong lịch làm việc bận rộn của ngài Báo cáo viên Đặc biệt là các tổ chức xã hội dân sự độc lập, và giới NGO (các tổ chức phi chính phủ). 

Đài Á Châu Tự do đã liên lạc với các nhà hoạt động trong nước, và được biết sở dĩ không tổ chức nào tham gia làm việc với đại diện của Liên Hiệp Quốc, là vì "e ngại" sự trả đũa từ công an. 

"Mọi người ngại các vấn đề nhân quyền và ngại tương tác với các cơ chế nhân quyền của Liên Hiệp Quốc. Trong bối cảnh bắt bớ thì lại càng ngại". Một nguồn tin của RFA cho biết. 

Trong những năm gần đây, các tổ chức NGO đã trở thành mục tiêu của chính quyền, khi hàng loạt lãnh đạo của các tổ chức làm việc trong lĩnh vực biến đổi khí hậu đã bị bắt và bỏ tù, dưới tội danh "trốn thuế", mà nhiều người, kể cả các tổ chức nhân quyền quốc tế, đều cáo buộc là có động cơ chính trị đằng sau. 

Mới nhất trong số này là bà Hoàng Thị Minh Hồng, một nhà hoạt động môi trường nổi tiếng quốc tế, bị tuyên án 3 năm tù dưới cáo buộc "trốn thuế" hồi tháng 9 năm nay. 

nhanquyen3

Bà Hoàng Thị Minh Hồng trong một cuộc biểu tình phản đối Formosa xả thải gây ô nhiễm bốn tỉnh miền Trung năm 2016. Facebook.

Ngoài ra, nhiều tổ chức NGOs khác cũng phải đóng cửa hoặc tạm dừng hoạt động, trong đó phải kể đến tổ chức Trung tâm Hỗ trợ Phát triển Cộng đồng LIN, mà lý do theo nguồn tin từ nội bộ giới NGO, là do áp lực từ công an. 

Trao đổi với đài RFA qua ứng dụng nhắn tin dưới điều kiện ẩn danh, một nhà hoạt động trong lĩnh vực NGO trong nước, cho biết suy nghĩ trước việc nhà nước liên tiếp sử dụng tội danh trốn thuế để buộc tội lãnh đạo các tổ chức phi chính phủ : 

"Khi các tổ chức NGO được thành lập ở Việt Nam sau thời kỳ đổi mới, Nhà nước chỉ ban hành các quy định về việc thành lập và kiểm soát việc tiếp nhận tài trợ và hoạt động của các tổ chức này. Các quy định này cũng không toàn diện và thay đổi theo hướng ngày càng kiểm soát chặt chẽ hơn. 

Trong khi đó, Nhà nước không ban hành các quy định về kế toán. Do đó, các tổ chức đều ngạc nhiên và lúng túng khi nhà nước áp dụng chế độ kế toán, tài chính và nghĩa vụ thuế của doanh nghiệp để kết tội trốn thuế cho lãnh đạo MEC, LPSD và gần đây là CHANGE. 

Đây là cách nhà nước tùy tiện áp dụng quy định về thuế đối với doanh nghiệp cho các tổ chức phi lợi nhuận". 

Ngoài việc truy tố và bắt giữ, phía công an còn thực hiện các biện pháp khác để ngăn cản các tổ chức NGO trong nước hoạt động, người này cho biết thêm : 

"Công an không ra mặt nhưng có thể can thiệp để các khoản tài trợ nước ngoài không được phê duyệt hay các hoạt động hội họp không thể triển khai". 

Trong quá trình làm việc tại Hà Nội, ông Surya Deva đã gặp đại diện của tổ chức Liên hiệp Các Tổ chức Hữu nghị Việt Nam (VUFO), đây là một tổ chức thuộc Mặt trận Tổ quốc của Đảng cộng sản. 

Nhưng vai trò ít được biết đến hơn của tổ chức này, chính là quản lý các tổ chức NGO thông qua việc kiểm soát và xét duyệt nguồn viện trợ từ nước ngoài. Trong bối cảnh các NGO ở Việt Nam vẫn phụ thuộc vào nguồn hỗ trợ tài chính từ các quốc gia và tổ chức quốc tế, thì nói cách khác, VUFO đang nắm quyền sinh sát đối với giới NGO trong nước. 

Hồi tháng 9 năm nay, Báo Nhân dân, cơ quan ngôn luận của Đảng cộng sản Việt Nam, cho đăng tải bài viết với tựa đề "Không được phép can thiệp, xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của đất nước và nhân dân Việt Nam". Với thông điệp mang tính cảnh cáo nhắm đến các tổ chức NGO. 

Nội dung bài báo có đoạn cáo buộc nhiều tổ chức phi chính phủ "lợi dụng việc tổ chức, thực hiện, tham gia, tài trợ các dự án phi lợi nhuận để cổ súy các hoạt động không phù hợp với lợi ích quốc gia, có dấu hiệu vi phạm pháp luật, trái với đạo đức xã hội, phá hoại khối đại đoàn kết dân tộc". 

Hệ quả của chiến dịch trấn áp các tổ chức phi chính phủ trong nước, là việc toàn bộ giới NGOs trở nên e dè, và tránh có những liên hệ trực tiếp với các tổ chức quốc tế, trong đó có Liên Hiệp Quốc. 

Trao đổi với Đài RFA, tiến sĩ Nguyễn Đình Thắng, tổng giám đốc của tổ chức Ủy ban Cứu Người Vượt biển (BPSOS), một tổ chức có trụ sở ở Hoa Kỳ chuyên làm việc với Liên Hiệp Quốc để báo cáo về các vụ việc vi phạm nhân quyền ở Việt Nam, cho biết lý do đằng sau việc nhà nước nỗ lực ngăn cản giới NGO liên hệ với Liên Hiệp Quốc : 

"Từ năm 2019 cho tới giờ này thì Việt Nam luôn luôn là một trong số quốc gia đứng đầu ở trong số trường hợp hăm doạ và trả thù. Tại vì chính quyền Việt Nam tuy đã cam kết, nhưng không thực tâm muốn thực thi những cam kết của mình, và không muốn cho Liên Hiệp Quốc biết. 

Lý do thứ hai là Việt Nam có tạo ra những tổ chức NGO giả, thành ra họ sắp xếp, để (đại diện Liên Hiệp Quốc) gặp những tổ chức đó, chứ không muốn cho quốc tế gặp những NGO thật. Bởi Việt Nam họ tuyên bố rằng họ cũng có xã hội dân sự, nhưng những tổ chức xã hội dân sự đó hoàn toàn do Đảng và nhà nước kiểm soát. Và họ không muốn chuyện đó bị lộ tẩy". 

nhanquyen4

Tiến sĩ Nguyễn Đình Thắng phát biểu với Dân biểu Chris Smith về nạn tra tấn và lạm dụng đối với các tù nhân tôn giáo ở Việt Nam. Hình chụp tại Washington DC hôm 16/1/2014 - AFP

Bản thân Cao ủy Nhân quyền của Liên Hiệp Quốc cũng đã xác thực hiện tượng các tổ chức phi chính phủ, và xã hội dân sự ở Việt Nam e dè hợp tác vì sợ bị nhà nước nhắm tới. Thông tin này được nêu ra trong bản Báo cáo Kết quả Thường niên Quốc gia năm 2022, trong đó nhấn mạnh : 

"…các tổ chức phi chính phủ bị ảnh hưởng nhiều nhất là những tổ chức hoạt động về nhân quyền, bình đẳng giới và phân biệt đối xử, pháp quyền và quản trị. Các đối tác chính phủ và các tổ chức xã hội dân sự bày tỏ sự miễn cưỡng khi tham gia vào các cơ chế nhân quyền quốc tế, bao gồm cả các hoạt động đánh giá việc (Việt Nam- PV) thực thi các công ước quốc tế",. 

Phóng viên của Đài Á Châu Tự do đã liên lạc qua email tới văn phòng của ông Surya Deva để xác minh về việc ông này không gặp các tổ chức phi chính phủ, và xã hội dân sự độc lập khi tới thăm Việt Nam, và được bị Báo Cáo viên Đặc biệt phản hồi rằng chỉ có thể bình luận sau khi thực hiện cuộc họp báo vào ngày 15/11. 

Trước thềm chuyến thăm của vị Báo cáo viên Đặc biệt tới Việt Nam thì tổ chức Hiến chương 19, một tổ chức nhân quyền có trụ sở ở Vương quốc Anh, đã ra tuyên bố vị đại diện của Liên Hiệp Quốc gây sức ép lên chính quyền Hà Nội, nhằm cải thiện tình hình nhân quyền, đặc biệt là trong lĩnh vực tự do ngôn luận trên không gian mạng.

Trường Sơn

Nguồn : RFA, 13/11/2023

Quay lại trang chủ

Additional Info

  • Author: VOA tiếng Việt, Trường Sơn, RFA tiếng Việt
Read 153 times

Viết bình luận

Phải xác tín nội dung bài viết đáp ứng tất cả những yêu cầu của thông tin được đánh dấu bằng ký hiệu (*)